Uit het hart

Willem Einthoven (1860-1927) is de vader van het ecg (elektrocardiogram), oftewel ‘hartfilmpje’. De gezondheidszorg kan nog altijd niet zonder. Dankzij die ecg’s won Einthoven in 1924 als eerste Nederlander de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde. Einthoven, opgegroeid op Java, studeerde in Utrecht geneeskunde. In november 1885 volgde op 25-jarige leeftijd zijn benoeming tot Leids hoogleraar. Een demonstratie van de menselijke hartactiviteit op een congres in Bazel gaf zijn loopbaan een beslissende wending. Dankzij zijn snaargalvanometer, waarmee hij in 1901 naar buiten trad, wist hij de hartactiviteit zo nauwkeurig in beeld te brengen dat het instrument zijn weg vond naar het ziekenhuis. Uit het hart portretteert een warm familiemens en een keiharde doorzetter. Bescheiden, eerlijk en rechtdoorzee wist Einthoven met ongeëvenaarde werkkracht tot grote hoogten te stijgen. Zoals een leerling het uitdrukte: ‘Een werkelijk geniaal iemand, lucide en van hoogstaand karakter, een briljant onderzoeker.’ Dirk van Delft is fysicus, oud-directeur van Rijksmuseum Boerhaave en emeritus hoogleraar Erfgoed van de natuurwetenschappen aan de Universiteit Leiden. Als gastonderzoeker op het Instituut-Lorentz doet hij wetenschapshistorisch onderzoek ten behoeve van biografieën. Recent verschenen van hem bij Prometheus: Weer en wind. De man achter de wet van Buys Ballot (2024), Verrek, dat is ’t! Het strijdvaardige leven van Nobelprijswinnaar Martinus Veltman (2023) en Onzichtbaar leven. Antoni van Leeuwenhoek en de wondere wereld van de microbiologie (2022).   Over Weer en wind: ‘Een met veel liefde geschreven biografie.’ Trouw Over Verrek, dat is ’t!: ‘Mooi beeld van de mens Martinus Veltman.’ Trouw ‘Een onderhoudend en leerzaam boek voor iedereen die wil weten hoe het er écht aan toegaat in de wereld van de wetenschap.’ de Volkskrant Over Onzichtbaar leven: ‘Een delicatesse voor de biografie-liefhebber.’ New Scientist ‘Levendig en kleurrijk portret (...). Van Delft schrijft met zichtbaar plezier en grote kennis van zaken.’ Friesch Dagblad