Filosofie

Zijn we nog wel in staat om zelfstandig richting te geven aan ons leven? In Tegen de onverschilligheid voert Joep Dohmen een pleidooi tegen onverschilligheid en vóór levenskunst. Vandaag hebben we een geloofwaardig antwoord nodig op de vraag naar het goede leven. Levenskunst kan daarbij helpen, doordat zij inzicht biedt in kwesties waar iedereen mee te maken krijgt, zoals lijden en ziekte, passie en liefde, het noodlot en de dood. Uiteindelijk gaat levenskunst over de houding waarmee je in het leven staat, en waaruit je het goede leven leidt. 'filosofie wordt met Dohmen een groot genoegen, zijn boek wordt gaandeweg je vriend.'- De Humanist

Afgodenschemering (1888) is de definitieve afrekening van de beeldenstormer Nietzsche met de afgoden van zijn tijd. In krachtige sententies hamert hij dubieuze ideologieën (christendom, feminisme, socialisme), kwalijke denkbeelden (nationalisme, antisemitisme) en twijfelachtige reputaties (Wagner, Socrates) af. Nietzsches ambitie ‘in een tiental zinnen te zeggen wat ieder ander in een boek zegt – wat ieder ander in een boek niet zegt…’ resulteert in briljante passages als ‘Hoe de ware wereld ten slotte tot fabel werd’, waarin het bestaan van een ideeënwereld áchter deze werkelijkheid als bedrog wordt ontmaskerd. Overeind blijft slechts een aantal grote geestverwanten: Dostojevski, Stendhal, Goethe, Thucydides en Machiavelli, die net als hij de strenge, harde feitelijkheid van het leven recht in het gezicht durven te kijken. Kernachtiger dan in Afgodenschemering heeft hij zijn voor- en afkeuren, zijn dionysische levensfilosofie en zijn missie, de omverwerping van het bestaande decadente wereldbeeld, nergens geformuleerd.

De vrolijke wetenschap (1882) is Nietzsches meest zonovergoten boek. Hij ontdekt de genezende invloed op het denken van het Zuiden, het mediterrane klimaat. Hij spiegelt zich aan de gaya scienza van de Provençaalse troubadour, die zanger, ridder en vrije geest ineen is. Nietzsche speelt in dit boek een gevaarlijk spel met alles wat ‘heilig, goed, onaanraakbaar, goddelijk heette’. De dood van God, die in dit boek wordt aangekondigd, maakt de mens zelf voortaan tot de verantwoordelijke voor het voortbestaan. Die wetenschap is even ijzingwekkend als bevrijdend. Reden waarom de lichtvoetige ode aan de wereld van de schijn culmineert in de diepzinnige gedachte van ‘de eeuwige wederkeer van hetzelfde’. Nietzsche anticipeert hiermee op de nihilistische onverschilligheid die na het afscheid van de bovennatuurlijke instanties op de loer ligt. Met ‘de eeuwige wederkeer’ proclameert hij de onvoorwaardelijke trouw aan het onvervangbare, aardse leven als de hoogste waarde. Als een ridder die door het vuur gaat voor een vrouw, want: ‘Ja, het leven is een vrouw!’ (IV, 339)

Spinoza (1632-1677) is zonder twijfel de bekendste wijsgeer van Nederlandse bodem en behoort tot het selecte gezelschap van filosofen die gezichtsbepalend worden geacht voor de geschiedenis van het westerse denken. Maar weinig filosofen zijn zo diep verafschuwd en tegelijkertijd zozeer bewonderd. De Ethica is dan ook een opmerkelijk boek. Spinoza schreef het om zijn publiek dit levensdoel voor ogen te stellen: de mens moet zichzelf zijn, zich niet door zijn emoties laten meeslepen, en inzicht hebben in zichzelf en in de samenhang van de wereld. Alleen dan kan een mens gelukkig worden. De Ethica is een klassieker uit de westerse filosofie. Dr. Henri Krop (1954) is als universitair hoofddocent geschiedenis van de wijsbegeerte verbonden aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. In 2014 verscheen van zijn hand het gelauwerde Spinoza. Een paradoxale icoon van Nederland. 'Henri Krop maakte een nieuwe vertaling, met als belangrijk voordeel dat de Latijnse tekst op de linkerpagina's staat afgedrukt. (...) Nu kan iedereen, ook buiten Nederland, de tekst van Spinoza's eigen hand lezen, met zijn droge, precieze, soms ridicuul-herhalende stijl.' HUGO BRANDT CORSTIUS, NRC HANDELSBLAD 'Voornaam uitgegeven in een tweetalige editie, het korzelige Latijn van de zeventiende-eeuwse autodidact naast het even zorgvuldige als hedendaagse Nederlands van de Rotterdamse filosoof Henri Krop.' MICHAËL ZEEMAN, DE VOLKSKRANT

Professor en dokter Wim Distelmans staat vooral bekend om zijn inzet voor de euthanasiewet uit 2002. Een verenging die hem geen recht aandoet. Want Distelmans is ook een voorvechter voor een volwaardige palliatieve zorg. En vanuit zijn humanisme is hij vooral ook een wijs man. Die wijsheid heeft hij onder meer verworven door om te gaan met zoveel mensen die willen sterven omdat ze ondraaglijk lijden en met mensen die naar hun einde gaan maar daarbij geen pijn willen lijden. Uit die zovele gesprekken en ervaringen heeft Distelmans een unieke visie gekregen op leven en dood. Over hoe verschillend mensen hun sterven tegemoet zien, over welk beeld mensen hebben over de dood, over hoe wreed het lot kan zijn, maar vooral over hoe grààg mensen leven en hoe kostbaar het leven is. Die wijsheid zit in dit kostbare boek.

De weg naar wijsheid verscheen eerder in de Sapientia-reeks van Uitgeverij SUN, en nu opnieuw in de serie Kleine Klassieken. Van Gelukkig leven, de andere titel van Seneca in deze reeks, zijn al meer dan vijfduizend exemplaren verkocht.Dit klassieke filosofieboek bevat levendige passages uit de brieven die Seneca schreef aan zijn vriend Lucilius. De gekozen passages zijn de meest pregnante verwoordingen van Seneca's morele lessen over de moeilijke weg naar het ware geluk en de ware vrijheid, over zelfbeheersing, gemoedsrust en de aanvaarding van de dood. Seneca verbreidde (zoals ook Epictetus en later Marcus Aurelius) in Rome het denken van de Griekse Stoa. Eerder verschenen bij Uitgeverij Boom Dialogen (2006) en Gelukkig leven (2009).

Vrijheid is onze belangrijkste waarde, maar het ontbreekt ons aan een eenduidige definitie. In de liberale traditie wordt vrijheid vaak gedefinieerd als de afwezigheid van grenzen en obstakels, maar deze opvatting is te beperkt en geeft weinig houvast. Bovendien werkt deze invulling van vrijheid egocentrisme in de hand, omdat we elkaar als begrenzing gaan zien. In Vrijheid voor gevorderden ontwikkelt Paul Teule een alternatief: vrijheid als ruimte. Om te kunnen doen wat je wilt, moet de ruimte van de vrijheid niet alleen leeg zijn, maar ook gevormd en ingericht. Daarbij hebben we anderen nodig: we moeten onze vrijheid niet alleen op elkaar, maar ook met elkaar veroveren. Vanuit dit perspectief houdt Teule al onze vrijheden opnieuw tegen het licht, met verrassende inzichten over normen en waarden, de vrijheid van meningsuiting, de vrije markt, alcohol en drugs en de vrijheid van Nederland in de EU.

Een groep reizigers, verdwaald en de wanhoop nabij, belandt op een onbekend eiland in de Stille Oceaan. Algauw maakt hun argwaan plaats voor bewondering. Het eiland blijkt een thuis te bieden aan een welvarende samenleving waarvan de religieuze tolerantie en wetenschappelijke ontwikkeling ver vooruitlopen op Europa.Francis Bacon (1561-1626) geldt als de grondlegger van de moderne wetenschap. Hoe die wetenschap eruitziet en welke rol zij speelt in de samenleving, beschreef Bacon in zijn utopie, Nieuw-Atlantis. Dit werk voorspelde allerlei technologische ontwikkelingen en inspireerde de oprichters van de Royal Society.Deze nieuwe vertaling van Nieuw-Atlantis gaat vergezeld van een uitgebreide inleiding over het leven van Bacon, zijn filosofische inspiratiebronnen en de invloed van de tekst.

Jan Keij biedt op geheel eigen wijze een nieuwe kijk op Kierkegaard door hem te typeren als verschilsdenker. Deze inleiding biedt daarmee een hoogst originele, uitdagende en provocerende visie op de Deense filosoof. Jan Keij legt Kierkegaard uit zoals de Deen dat zelf zou willen: op een vrije wijze, waarbij in getrouwheid aan zijn teksten gezocht wordt naar het nut van zijn filosofie voor het persoonlijke leven. Want het was Kierkegaard te doen om het individu. De toepasbaarheid van zijn gedachtegoed wordt versterkt door hem te interpreteren vanuit Levinas en Derrida. Via deze hedendaagse denkers wordt het christelijke van Kierkegaards wijsbegeerte getransformeerd in een seculiere religiositeit, en wel zo dat ook agnosten zich daar in kunnen vinden. Een prima leidraad voor de vaak moeilijke exercitie die het leven kan zijn.

De 'Daodejing' van Laozi, de eerste grondtekst van het daoïsme, wordt wel eens het ʻmeest geciteerde boek op de Bijbel naʼ genoemd. Het is waarschijnlijk ook het minst begrepen werk in de Westerse wereld. Iedereen kent de sleuteltermen Dao en wuwei, maar weinig mensen weten dat de uitleg over de betekenis ervan alleen was voorbehouden aan ingewijden. Zij hadden de mystieke initiatie doorlopen die Laozi beschrijft in zijn befaamde openingsaforisme. Dat blijkt een spirituele tekst te zijn die de leerling moest inwijden in het grote mysterie dat Laozi Dao noemt. De leerling die in dit mysterie was ingewijd kon de ultieme manier van handelen in praktijk brengen. Die manier van handelen noemt Laozi 'wuwei'. In 'Leren laveren' onderzoeken we de aard van het genoemde mysterie, hoe de kennis ervan in het dagelijks leven in praktijk kan worden gebracht en wat daarbij de rol is van de meditatietechnieken die Laozi en Zhuangzi beschrijven. 'Leren laveren' is het vervolg op 'Filosofie met de vlinderslag'.

In dit baanbrekende boek bundelen de toonaangevende denkers Michael Sandel en Thomas Piketty hun krachten om een urgent maatschappelijk vraagstuk aan te pakken: de groeiende ongelijkheid. Ze onderzoeken diepgaand waarom de kloof tussen rijk en arm steeds groter wordt en welke onderliggende factoren hieraan ten grondslag liggen. Maar het boek biedt ook hoop, met concrete voorstellen en inspirerende ideeën over hoe we onze samenleving eerlijker en gelijker kunnen maken. Een onmisbaar werk voor iedereen die gelooft in een rechtvaardigere toekomst. ‘Denkers Thomas Piketty en Michael Sandel vullen elkaar mooi aan in een soms wat voortkabbelende, maar steeds interessantere dialoog over gelijkheid. Dit boekje smaakt naar meer.’ - De Volkskrant 'Het boekje van Piketty en Sandel leest als een aansporing voor sociaaldemocraten om niet bij de pakken te blijven zitten en opnieuw een tandje bij te steken.' - SamPol

Volgens Alasdair MacIntyre bevindt de wereld zich in een morele chaos, mensen weten niet meer wat goed is en wat niet. In Volgens de deugd stelt hij dat dit komt doordat wij steeds verder weg zijn komen te staan van wat Aristoteles onder ethiek verstond. Wij zouden ons weer moeten richten op wat deze Griekse filosoof begreep als de deugden, datgene wat het leven op zichzelf goed maakt. MacIntyres boek staat aan het begin van een revival van de deugdethiek en inspireerde velen, ook vandaag de dag nog. Nu is het voor het eerst ook beschikbaar in het Nederlands. 'Na de deugd geldt inmiddels als een filosofische klassieker.' - NRC *****

Omvattend overzicht van methoden en technieken in de praktische filosofie   Socrates, de aartsvader van de westerse filosofie, was in zijn gesprekken altijd op zoek naar een idee, een juist beeld van wat ‘goed leven’ en ‘in vorm zijn’ inhouden. In tijden van diversiteit en fragmentatie is zijn oproep tot grondige reflectie onverminderd actueel. De dialoog, het onderzoek van uiteenlopende visies en houdingen, schept een cultuur van gezamenlijk nadenken die mensen verbindt in al hun verschillen.   Échte filosofie moet zich niet beperken tot de collegebanken, maar wordt in praktijk gebracht in het dagelijks leven en in organisaties. Puttend uit ruim veertig jaar ervaring als praktisch filosoof geeft Jos Kessels een gedetailleerd beeld van de kunst van de socratische dialoog. Aan de hand van concrete voorbeelden maakt hij de lezer vertrouwd met de centrale competenties en inzichten in Socrates’ manier van gespreksvoering. Zo biedt In vorm komen het eerste omvattende overzicht van methoden en technieken in de praktische filosofie.   Jos Kessels werkte veertig jaar als ‘filosoof op de markt’. Hij leidde gesprekken en trainingen met managers en bestuurders in verschillende sectoren van de samenleving. Hij schreef vele boeken over praktische filosofie en specialiseerde zich in ideeënleer, de theorie en praktijk van het socratisch gesprek. In dit boek brengt hij al zijn opgedane ervaringen en inzichten bij elkaar.

In The Art of War deelt de Chinese generaal Sun-tzu zijn tijdloze strategieën voor succes en leiderschap. Dit eeuwenoude werk biedt een heldere visie en waardevolle inzichten voor wereldleiders, ondernemers en iedereen die zich persoonlijk wil ontwikkelen. Vertaald uit het Chinees en becommentarieerd door Roger T. Ames, is dit een onmisbare gids voor iedereen die zijn strategisch denken wil verbeteren. Ontdek hoe je uitdagingen kunt aangaan met scherp inzicht en doordachte strategie. ‘The Art of War biedt wijsheid die veel verder reikt dan het slagveld.’ - Ruben Terlou, China-kenner en documentairemaker ‘Elk gevecht is gewonnen voordat het is begonnen.’ – Sun-tzu

Een noodzakelijke en verfrissende benadering van ouder worden in een vergrijzende samenleving   De vraag naar betekenisvol ouder worden is niet nieuw, maar in de eenentwintigste eeuw volstaan traditionele antwoorden niet langer. Gangbare verhalen kloppen niet: ouder worden is niet ‘jong blijven’, en betekent evenmin alleen maar verlies. Maar wat is het dan wel?   In tal van groepsgesprekken sprak filosoof Suzanne Biewinga met oudere mensen over existentiële zorgen, hooggestemde idealen en de weerbarstige praktijk. Aan de hand van klassieke en hedendaagse denkers ontwikkelde ze een nieuwe manier van denken en spreken over het late leven. Door de ervaringen, inzichten en verlangens van ouderen centraal te stellen, komt ze tot heldere inzichten over wat waar, goed en mooi is aan ouder worden – en wat niet.   Suzanne Biewinga (1954) promoveerde als zeventigjarige aan de Universiteit van Amsterdam op haar onderzoek naar een nieuwe filosofie van ouder worden als ervaring. Hiervoor was ze onder andere werkzaam als ondersteuner van patiëntenorganisaties en als coördinator van een hospice. Na haar werkende bestaan studeerde zij filosofie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en zette ze haar filosofiewerkplaats op.a

Het Zakboekje van Epictetus bevat `wenken voor een juiste houding in uiteenlopende levenssituaties. Ze zijn opgetekend door een van de leerlingen van deze wijsgeer uit de eerste eeuw na Christus.

In Totalitarisme beschrijft Hannah Arendt de oorsprong en dynamiek van totalitaire systemen. Al enkele jaren na de Tweede Wereldoorlog analyseerde zij haarscherp de opkomst van nazi-Duitsland en de stalinistische Sovjet-Unie als manifestaties van het politieke kwaad. Met het veranderende politieke landschap in de westerse wereld is dit boek, meer dan een historische analyse, een waarschuwing: Arendts beschrijving van de opkomst van dictators en de rol van de massa's is schrikbarend actueel. Na de verkiezing van Trump was het boek terug te vinden in internationale bestsellerslijsten.'Het zou wel een vergissing zou kunnen zijn te veronderstellen dat de wispelturigheid en de vergeetachtigheid van de massa erop wijst dat ze genezen is van de totalitaire begoocheling, die bij gelegenheid gelijkgesteld wordt met de Hitler- of Stalincultus; het omgekeerde zou wel eens waar kunnen zijn.'

Voorbij goed en kwaad, na Aldus sprak Zarathoestra en Ecce homo wellicht het meest gelezen boek van Nietzsche, is in essentie een radicale kritiek op de moderniteit. Nietzsche trekt met de felheid die hem eigen is, van leer tegen de moderne wetenschappen, de moderne kunsten en de moderne politiek. Alles waarop Nietzsches tijd - en dat is in grote lijnen ook onze 'moderne' tijd - trots was, wordt door deze oneigentijdse filosoof en psycholoog genadeloos geattaqueerd. Begrippen als 'wetenschappelijke objectiviteit', 'sympathie', 'ethische verantwoordelijkheid' worden minutieus ontleed en tot hun werkelijke oorsprong herleid: de wil tot macht. Voorbijgoed en kwaad kan gelezen worden - en het was Nietzsches intentie dat dit gebeurde - als een programmatische verhandeling waarmee hij zijn geestverwanten probeerde te bereiken, vrije geesten, mensen van de toekomst, die in Nietzsche hun gelijke, of liever nog, hun geestelijk leider wilden zien. Het boek, dat is opgebouwd uit 296 paragrafen variërend van enkele regels tot een paar bladzijden, kan worden beschouwd als pendant van zijn Aldus sprak Zarathoestra, dat een jaar eerder was voltooid en waarin Nietzsche een eerste poging doet zijn filosofisch denken samen te vatten. Waar Zarathoestra uitblinkt door symboliek en literaire presentatie, is Voorbij goed en kwaad bekend om zijn vele kernachtige - en buitengewoon citeerbare - aforismen.

Wat is het verschil tussen onrechtvaardigheid en botte pech? Wanneer spreken we van een natuurramp en wanneer van een humanitaire ramp? In Over onrecht laat Judith N. Shklar zien dat we bij zulke vragen niet met vastomlijnde begrippen te maken hebben, maar met een steeds veranderende werkelijkheid. Met haar inmiddels klassiek geworden analyses legde Shklar de basis voor een geheel nieuwe theorie van recht en onrecht. Shklar vertrekt niet vanuit een abstracte definitie van rechtvaardigheid, maar vanuit de vraag wat onrechtvaardigheid concreet betekent. Over onrecht is een urgent pleidooi om te luisteren naar wat slachtoffers van onrecht ons te zeggen hebben. Vertaald door Timon Meynen. Ingeleid door Anne Polkamp.

We zijn het vermogen kwijtgeraakt om onszelf te begrijpen aan de hand van grote verhalen. In het verleden zorgden verhalen voor gemeenschap en verbinding. Tegenwoordig eigent het kapitalisme zich het verhaal toe: verhalen om te verkopen. Storytelling is storyselling. Hierdoor verliezen verhalen hun oorspronkelijke kracht en valt onze gemeenschap uit elkaar. Deze narratieve crisis heeft een lange voorgeschiedenis. Byung-Chul Hans nieuwe essay onderzoekt dit. Hiermee zet Han zijn reflecties over onze informatiemaatschappij consequent voort. Over eerder werk: Een briljante analyse van onze vermoeide prestatiesamenleving. - Trouw

In zijn nieuwe boek toont Lemaire zich persoonlijker dan ooit. Hij vertelt over zijn kennismaking met filosofie en welke stromingen hem beïnvloed hebben. Fenomenologie, levensfilosofie en existentiële thema’s hebben hem altijd beziggehouden, naast kunst en literatuur. In ‘Op weg naar het heden’ behandelt Lemaire een grote verscheidenheid aan onderwerpen, soms ook die buiten zijn vakgebied. Hij snijdt eveneens actuele problemen aan, zoals de oorlog in Oekraïne en Gaza. Hoewel hij pessimistisch is gestemd vanwege de verontrustende toestand van de wereld en het laatste hoofdstuk over de dood handelt, is zijn boek alles bij elkaar toch een ode aan het leven. ‘Op weg naar het heden’ is het meest persoonlijke boek tot nu toe van deze winnaar van de prijs voor het Beste Spirituele Boek en de Groeneveld-prijs.

Van wie is de democratische rechtstaat en heeft deze een politieke kleur? Dat is de vraag die Paul Frissen, auteur van De integrale staat (2023, inmiddels vierde druk), wil beantwoorden. De extreme kanten van het spectrum claimen beide eigendom en kleur. Populistisch rechts wil dat de democratie linkse instituties ondermijnt. Activistisch links zet de rechtstaat in om rechtse meerderheden met een beroep op mensenrechten te blokkeren. Beide zijn revolutionair; beide bedrijven identiteitspolitiek. De plaats van de macht moet echter leeg zijn: de democratische rechtstaat is van niemand en mag geen politieke kleur hebben. De gelijkheid van de burger berust op de vrijheid van het verschil. Frissens antwoord is een conservatieve interpretatie van het pluralisme: niet revolutionair, niet radicaal, niet progressief. Alleen een staat die politiek neutraal is kan dat pluralisme beschermen.

De mens wordt ‘in de wereld geworpen’. Dat moment vormt het startpunt van de mens én van de filosofie. Vrijwel alle grote (mannelijke) denkers lijken het met elkaar eens: pas bij de geboorte, zodra een kind op zichzelf bestaat, begint het domein van de filosofie.Tijdens haar eerste zwangerschap ervoer Marie Lucassen hoe beperkt dat uitgangspunt is. In Uit het midden betoogt ze dat naast de biologische ook de filosofische oorsprong van de mens juist in de periode van zwangerschap ligt. Het leven ontstaat niet in een moment van afscheiding – de bevalling – maar komt tot stand in een periode van verbondenheid, zonder het harde onderscheid tussen er-zijn en er-niet-zijn. Ons ontstaan is fluïde en ambigu als water.Lucassen studeerde filosofie, en zag naast alle voordelen van de voor handen zijnde kennis ook de tekortkomingen ervan. In de filosofie wordt met geen woord over de belichaamde ervaring van zwangerschap gepraat: de negen maanden die je doorbrengt ín een ander en mét een ander mens. Die weglating heeft grote consequenties voor ons denken. Uit het midden is een persoonlijk filosofisch onderzoek naar oorsprong. Het gaat over licht en donker, over versmelting en loskomen. Lucassen herijkt de door mannen gedomineerde kijk. Een eyeopener voor iedereen die is geïnteresseerd in nieuw leven.

Het leven is een koorddans: een voortdurende evenwichtsoefening tussen duisternis en licht, tussen angst en vertrouwen. Uit jaren van notities groeide een gids die complexe inzichten terugbrengt tot hun essentie. In korte, ritmische, meditatieve fragmenten reikt Joachim Dejonghe zaden van wijsheid aan: helder, toegankelijk en tegelijk diepgaand. Je kan dit boek van begin tot eind lezen als een reis van spirituele groei of willekeurig openslaan om een gedachte mee te nemen in je dag. Geïnspireerd door filosofie, psychologie en een waaier van spirituele tradities vormt De koorddanser een kompas. De koorddanser is een metgezel die je uitnodigt een pad op te gaan dat leidt naar een verruimd bewustzijn, innerlijk evenwicht en bovenal... liefde. Joachim Dejonghe is filmmaker, schrijver en denker. Zijn films werden internationaal bekroond. In 2022 werd hij laureaat van de Klasse van de Kunsten. Als vertrouwenspersoon en ceremoniespreker begeleidt hij mensen in overgangsmomenten. Al zijn werk vertrekt uit de zoektocht naar wat het betekent om mens te zijn. www.joachimdejonghe.be

«Hoe is het om een vleermuis te zijn?» is een van de beroemdste en invloedrijkste filosofische essays van deze tijd. Toen de Thomas Nagel in 1974 zijn betoog publiceerde sloeg her in als een bom, en het is sindsdien de meest bediscussieerde bijdrage aan het debat over het aloude lichaam-geestprobleem gebleven. Speciaal voor het 50-jarig bestaan heeft Nagel deze nieuwe uitgave gemaakt, die is voorzien van een nieuwe inleiding en een nieuw essay met zijn visie op de betekenis van «Hoe is het om een vleermuis te zijn?» in het hedendaagse filosofische debat. Als Amerikaanse hoogleraar rechten en wijsbegeerte aan de Universiteit van New York had Nagel als vroeg de reputatie dat hij radicaal inging tegen opvattingen die in de filosofie golden als algemeen aanvaard, maar met dit essay sneed zijn argumentatie dwars door alle tegenstellingen heen en zette hij het eeuwenoude debat over het lichaam-geestprobleem in een geheel nieuw licht. Nagel betoogt dat het centrale vraagstuk in dit probleem wordt gevormd door het bewustzijn. De kern van bewustzijn is volgens Nagel het absoluut «subjectieve karakter» van ervaring. Omdat elke mentale en lichamelijke ervaring subjectief is, en bepaalt hoe het is voor een organisme om dat organisme te zijn, is elke filosofische theorie over de verhouding tussen lichaam en geest zonder dit aspect ontoereikend. Ter onderbouwing van zijn argumentatie koos Nagel als voorbeeld de vleermuis. Vleermuizen hebben de unieke zintuiglijke eigenschap van echolocatie om hun weg in de wereld te vinden. Om te weten hoe het is om een vleermuis te zijn, moet men dus weten hoe het is om de wereld te ervaren via echolocatie. Dit is onmogelijk. We kunnen ons immers wel voorstellen hoe het is voor ons als mens om een vleermuis te zijn, maar nooit hoe het is voor een vleermuis om een vleermuis te zijn. Dit toont volgens Nagel aan dat het hele lichaam-geestprobleem voortkomt uit de vruchteloze wens van de mens zichzelf te begrijpen vanuit een extern, «objectief wetenschappelijk» standpunt. «Dit is zonder enige twijfel het uitdagendste filosofische essay van onze tijd.» – The Washington Post «Iedereen met een greintje belangstelling voor filosofie moet dit lezen.» – The Philosophical Salon «Niet voor niets het meest bediscussieerde betoog over bewustzijn ooit.» – Daniel Dennett «het essay blijft indrukwekkend - de grote meerwaarde van deze uitgave ligt in de heldere vertaling en de nieuwe inleiding.» - Filosofie Magazine

We leven in een tijd waarin de werkelijkheid niet langer is gebaseerd op een gedeelde ervaring, maar een product is dat per individu op maat wordt gemaakt. Wie controle heeft over het verhaal, heeft de macht om mensen een bepaalde richting in te sturen. In dit indringende essay laat Roxane van Iperen zien hoe Big Tech ons met minimale inspanningen gevangenhoudt en brengt in kaart wat mogelijke vluchtroutes zijn. Hoe kunnen we opnieuw een gezamenlijk fundament creëren, een gedeelde werkelijkheid? 'De subjectieve ervaring wordt feit. Niet: ik geloof wat ik zie, maar: ik zie wat ik geloof. De Verlichting eindigt dan, letterlijk, in het licht van een scherm: niet langer het symbool van kennis, maar van beïnvloeding. De rede is niet gestorven, ze is vermarkt. En zo begint een nieuw tijdperk, waarin wie de gevoelde realiteit bezit, de mens bezit.'

Stel je voor dat je kalm en helder blijft, ook wanneer het leven tegenzit. De oude Stoïcijnen wisten al hoe dat moest, en hun inzichten zijn vandaag de dag relevanter dan ooit. In dit boek ontdek je de kernprincipes van het stoïcisme en leer je hoe je ze toepast in je dagelijks leven. Van het omgaan met stress en tegenslag tot het maken van betere keuzes: de stoïcijnse filosofie biedt praktische handvatten voor meer gemoedsrust, focus en mentale veerkracht. Je leert onderscheid maken tussen wat je kunt beïnvloeden en wat je moet loslaten, en hoe je met een heldere blik reageert op wat het leven je brengt. Dit boek laat je zien hoe tijdloze wijsheid je helpt om steviger in je schoenen te staan, elke dag opnieuw.

Je hebt geen uren nodig om de grootste denkers uit de geschiedenis te begrijpen. Dit boek brengt de kern van de westerse filosofie terug tot heldere, beknopte lessen die je in enkele minuten leest. Van Socrates tot Sartre, van ethiek tot existentialisme: elk hoofdstuk ontleedt een belangrijk filosofisch idee en laat zien waarom het vandaag de dag nog steeds relevant is. Je maakt kennis met de slimste geesten uit de geschiedenis en ontdekt hoe hun inzichten je dagelijks leven, je keuzes en je kijk op de wereld kunnen verrijken. Geen droge theorie, maar toegankelijke hapklare porties wijsheid voor iedereen met een volle agenda en een nieuwsgierige geest. Dit boek laat je zien dat filosofie geen stoffig vakgebied is, maar een praktische gids voor een doordachter leven.

Op zoek naar een nieuwe Europese Orde In Europa doet zich een soort ‘zielszwakte’ voor, een gebrek aan wil om te overleven. En die gebrekkige wil wordt voortdurend verder ondermijnd. Hoe kan het zijn dat het juist Europa, de bakermat van de filosofie, aan de moraliteit ontbreekt? Hebben de filosofen dan voor niets hun stem verheven? Heeft de Verlichting voor niets plaatsgevonden? China en de VS denderen voort met innovaties en groei. Europa raakt achterop. Wordt dit continent een museum, vermorzeld in een zich snel wijzigende wereldorde? Bedrijven verlaten het land, de kurk waarop de samenleving drijft. Wat wil Europa zijn? De VS kent een oerconservatieve trend. Gaat Europa daarin mee? Het roer moet om en niet een klein beetje. Kunnen filosofen ons helpen? In vogelvlucht wordt de visie van vele politieke denkers besproken. Filosofen begeleiden ons: op zoek naar een nieuwe Europese orde. Gaat u mee? Frits Bosch, econoom en socioloog Universiteit van Amsterdam, is veertig jaar in de financiële sector werkzaam geweest in diverse functies bij VNO, ABN, Wereldhave en GIM. Zijn financieel consultancy DutchInvestor had een reputatie als beleggingsadviseur en risicomanager van institutionele partijen. Hij is thans publicist.

Waarom rijden rijkaards in protserige Lamborghini’s en dragen ze merkkleding, maar prefereren écht rijke mensen juist bescheiden auto’s en onopvallende outfits? Waarom is kunst elitair, en geldt Marcel Proust als hoge literatuur en Dan Brown als cultureel wegwerpproduct? Zijn de hogere klassen progressief en ethisch verheven, of juist gewetenloze sociopaten? In Klasse ontrafelt filosoof Hanno Sauer de diepgewortelde mechanismen achter status, prestige en hiërarchie. Hij laat zien hoe sociale signalen ons leven beïnvloeden – van onze overtuigingen tot onze smaak en koopgedrag. Klassenverschillen zijn geen oppervlakkige kenmerken, maar krachtige structuren die onze cultuur, waarden en keuzes vormen. Met scherpe inzichten en in een prikkelende stijl toont Sauer waarom het begrijpen van deze verborgen krachten essentieel is voor wie onze samenleving wil veranderen. Klasse is een urgent en briljant betoog over wie we zijn, waarom we doen wat we doen – en hoe we het anders kunnen doen.

Voor iedereen die weleens met de mond vol tanden staat en de discussietrucjes van de gesprekspartner beu is   Op social media, in politieke discussies, in het maatschappelijk debat en aan de borreltafel, overal wemelt het van nepnieuws en desinformatie, maar ook van discussietrucs als jij-bakken en whataboutismen. Voor nepnieuws is terecht veel aandacht, maar voor drogredenen vreemd genoeg veel minder – terwijl die toch net zo schadelijk zijn voor een open en eerlijk debat. Komt dat doordat we eigenlijk niet zo goed bekend zijn met drogredenen?   Van veel drogredenen heb je vast weleens gehoord, maar hoe herken je ze in het echt? En belangrijker: hoe verweer je je ertegen? In Drogredenen onderzoekt Paula Steenwinkel de grens tussen redelijk redeneren en discussietrucs. Ze geeft een helder overzicht van de meest voorkomende drogredenen, legt uit wat ze inhouden en waarom ze werken, geeft voorbeelden uit de actualiteit en laat zien hoe je ze onschadelijk maakt. Elke drogreden wordt geïllustreerd met een cartoon van Fokke & Sukke. Dus dit is sowieso een goed boek!   Van de eerste editie van Drogredenen (2021) werden ruim 5.000 exemplaren verkocht. Voor deze nieuwe editie verzamelde Paula Steenwinkel veel nieuwe, grappige voorbeelden uit de actualiteit.   Paula Steenwinkel is auteur, trainer, docent en ontwikkelaar van methoden academische vaardigheden, kritisch denken en helder communiceren. Ze is gefascineerd door wat er fout gaat in onderzoek, denken en discussies.

De vraag naar wat zinvol is, waart overal rond. De vraag om ‘zin’ lijkt nog belangrijker te zijn geworden dan het streven naar geluk. Maar waar gaat het ons om bij het zoeken naar zin en betekenis? En hoe vind je die in digitale tijden? Pascal Chabot laat zien hoe onze zoektocht naar zingeving flink is verstoord door nieuwe ontwikkelingen. We leven steeds meer in een ‘bovenwereld’ van internet, sociale media en kunstmatige intelligentie. De ziekten van de digitale maatschappij, waaronder burn-out, eco-angst en de stress van de informatietechnologie, worden als gevolg ook steeds zichtbaarder. Wat betekent de zin van leven, werk en relaties? Hoe maken we onderscheid tussen wat goed en schadelijk is? En hoe kunnen we van zingeving een therapie voor de beschaving maken? Met filosofische diepgang geeft Pascal Chabot praktische en toegankelijke antwoorden.

‘Tinneke Beeckman is niet alleen erudiet en intelligent – dat wisten we al – maar met deze fijnzinnige essays getuigt ze ook van wijsheid en kwetsbaarheid. Grote klasse.’ – David Van Reybrouck   In een aanstekelijke zoektocht naar zelfkennis leidt Tinneke Beeckman de lezer langs de grootste geesten uit de filosofie en wereldliteratuur: van Socrates, Hannah Arendt en Albert Camus tot Marcel Proust en Virginia Woolf. Vertrekkend vanuit persoonlijke vragen ontdekt ze hoe hun ideeën je blik op jezelf en het leven kunnen verrijken. Tinneke Beeckman wekt klassieke denkers tot leven en laat overtuigend zien hoe de filosofie juist vandaag de dag van grote waarde kan zijn.   Tinneke Beeckman (1976) is een van de meest vooraanstaande filosofen in het Nederlands taalgebied. Ze schreef onder andere het bekroonde Door Spinoza’s lens (2012) en Macht en onmacht (2015). Met haar bestseller Machiavelli’s lef (2020) won ze de Hypatiaprijs. Naast haar boeken schrijft Beeckman columns voor De Standaard.   ‘Tinneke Beeckman wekt klassieke denkers tot leven en laat overtuigend zien hoe de filosofie juist vandaag de dag van grote waarde kan zijn.’ – Knack   ‘Vol filosofische perspectieven voor het dagelijkse leven.’ – Klara Pompidou   ‘Zelden ben ik onder de indruk, maar naast haar voel ik me een kleuter op de kermis.’ – Yasmien Naciri in Gazet van Antwerpen

Prikkelend en troostrijk essay over samenleven in een tijd van afstand Wat betekent solidariteit in een tijd waarin iedereen over verbinding spreekt, maar we ons zelden werkelijk verbonden voelen? In Solidariteit. Een kleine filosofie onderzoekt René ten Bos hoe dit ooit revolutionaire begrip veranderde in een leeg moreel cliché. Met zijn kenmerkende mix van filosofie, literatuur en verbeelding laat hij zien dat ware solidariteit niet in regels of beleid schuilt, maar in het besef van onze gedeelde kwetsbaarheid. Ten Bos neemt de lezer mee van het Romeinse recht tot de Franse Revolutie, van Melvilles Bartleby tot wombats die tijdens bosbranden hun holen delen. Onderweg toont hij dat solidariteit niet zozeer een ideaal is, maar een ervaring: iets vloeibaars, melancholisch en tegelijk hoopvol. Met humor en een scherp oog voor paradoxen schrijft Ten Bos over samenleven in een wereld die steeds individualistischer wordt. Solidariteit is een prikkelend en troostrijk essay over wat mensen – en misschien zelfs alle levende wezens – met elkaar verbindt. Een boek dat laat voelen wat we vaak vergeten: dat we allemaal drijven in dezelfde rivier.

‘Jos de Mul is uit op energie opwekkend conflict.’ – Carel Peeters in Vrij Nederland Er waart een spook door Europa en omstreken – het spook van het populisme. Het multiculturalisme is failliet verklaard, de rechtsstaat en parlementaire democratie staan onder druk, de Europese Unie kraakt in haar voegen. Donald Trump heeft de VS in de populistische vaart der volkeren opgestuwd en Marine Le Pen, Viktor Orbán, Bart De Wever en onze eigen Geert Wilders ruiken de macht. Er heerst paniek in de Polder. Helder en met de nodige humor analyseert Jos de Mul het wedervaren van de vaderlandse politiek sinds de moord op Pim Fortuyn. Hij schrijft over schaatsende moslima’s, wedergeboren verlichters, eurosceptische nationalisten en islamofobe populisten. Daarbij pleit hij voor een ‘verlichte polytiek’ die de paniek buiten de Polder houdt en het tragisch besef erbinnen. Tegenover mono- en multiculturalisten verdedigt hij een ‘interculturele’ invalshoek: we moeten aanvaarden dat culturen zich voortdurend vermengen, met alle spanningen en verrijkingen van dien, en de succesvolle mengvormen krachtig stimuleren. ‘Het is niet gering wat Jos de Mul overhoop haalt, en als hij iets aantoont, is het dat Polder-denken allerminst saai, kleurloos, clichématig of vervelend hoeft te zijn.’ – Rob Hartman in De Groene Amsterdammer ‘Terecht noemt Afshin Ellian Jos de Mul in zijn ‘hartelijke afbeveling’ een ‘vrolijke interculturalist’ en een ‘onverbeterlijke postmodernist’.’ – Arnold Heumakers in NRC Handelsblad

In veel landen luiden populistische revoltes de overgang in naar een nieuwe wereldorde. Een orde die stoelt op angst voor de vreemdeling en afkeer van overheid, wetenschap, rechtspraak en media. Maar waar komt al die onvrede vandaan? En is die nieuwe wereldorde wel zo nieuw? In Tussen markt en volk analyseert filosoof Laurens ten Kate de nieuwe wereldorde tegen de achtergrond van een triomferend neoliberalisme, dat steeds meer mensen op zichzelf terugwerpt en verweesd achterlaat. En toch, zo laat Ten Kate zien, scheppen diezelfde mensen ook nieuwe, vaak tijdelijke en lokale gemeenschappen, tussen markt en volk. Niet zelden stellen zulke gemeenschappen de aloude religieuze vraag naar de zin van het leven opnieuw en op onverwachte wijze.

De Nederlandse vertaling van 'Survey of Metaphysics an Esoterism' biedt een vrijwel volledige weergave van Schuons rijke gedachtegoed. Dit boek onderscheidt zich doordat het de drie belangrijkste kenmerken van Schuons geschriften samenbrengt. In een duidelijke en overzichtelijke volgorde schrijft hij over kosmologie en metafysische principes, over de esoterische en exoterische uitdrukking van deze principes in de verschillende religieuze tradities, en over de beproevingen en uiteindelijke transformatie van de menselijke natuur. ‘De grootste lof die ik kan uitspreken over de geschriften van Frithjof Schuon is dat ze hun onderwerp waardig zijn: de leer van de grote spirituele tradities. Of je het nu eens bent met deze geschriften of er juist door wordt uitgedaagd, elke serieus geïnteresseerde zal dankbaar zijn dat hij [...] getuige mag zijn van de opkomst van authentiek contemplatief denken in deze donkere tijden.’ – Jacob Needleman, San Francisco State University Frithjof Schuon (1907-1998) is een vooraanstaand auteur van de (philo)sophia perennis, een stroming die de eenheid van de religies metafysisch fundeert. Hij wordt beschouwd als een van de belangrijkste denkers op het gebied van spiritualiteit en religie.

De Frans-Tunesische filosoof Mehdi Belhaj Kacem beschikt over een zeldzaam origineel tegengeluid. In dit boek schrijft hij over de rol van technologie in ons leven en in onze maatschappij, met een scherpte en radicaliteit die hem in Frankrijk al tot cultfilosoof maakte. Deze Nederlandse vertaling introduceert een denker die de erfenis van Derrida en Badiou weet te verbinden met de urgentie van het heden – een onderscheidend werk voor de lezers van Byung-Chul Han en Markus Gabriel.

In Zadig neemt Voltaire de lezer mee naar een denkbeeldig Babylon, waar de jonge en verstandige Zadig probeert een eerlijk en gelukkig leven te leiden. Maar telkens wanneer geluk binnen handbereik lijkt, slaat het noodlot toe en wordt hij geconfronteerd met jaloezie, onrecht en menselijke dwaasheid. Door een reeks avonturen en beproevingen onderzoekt Voltaire grote vragen over rechtvaardigheid, geluk, macht en het lot. Met zijn typische ironie en scherpe observaties legt hij de zwakheden van de samenleving bloot en nodigt hij de lezer uit om kritisch na te denken over de wereld. Geschreven in de geest van de Verlichting, combineert dit werk filosofie, humor en avontuur. Het resultaat is een levendig en toegankelijk verhaal dat al generaties lezers heeft geïnspireerd. Zadig behoort tot de bekendste werken van Voltaire en blijft een essentieel boek voor iedereen die geïnteresseerd is in klassieke literatuur, filosofische verhalen en wereldliteratuur. Ontdek deze tijdloze klassieker en voeg dit meesterwerk uit de Franse literatuur toe aan uw collectie.

In dit klassieke werk over het Europese kolonialisme onderzoekt de Tunesische schrijver Albert Memmi de psychologische effecten van het koloniale systeem. In twee afzonderlijke essays beschrijft hij zorgvuldig hoe een samenleving gebaseerd op de onderdrukking van de ene groep door een andere, twee figuren met een gedeeld lot creëert: de kolonisator en de gekoloniseerde. Memmi laat zien hoe iedere kolonist een kolonisator wordt die zijn afkomst, waarden en verdiensten superieur acht aan die van de gekoloniseerde, en hoe de gekoloniseerde vervreemd raakt van zichzelf en zich constant spiegelt aan zijn onderdrukker. Het boek verscheen in 1957, met een voorwoord van Jean-Paul Sartre, en vond meteen weerklank in kringen die zich inspanden voor de onafhankelijkheid van de Franse koloniën, maar ook ver daarbuiten. In het nawoord van de Nederlandse uitgave plaatst vertaler Esha Guy Hadjadj dit werk in de huidige tijd.