Filosofie

De weg naar persoonlijk geluk en welzijn is direct verbonden met bewust handelen in de omgang met onze medemens. Met behulp van alledaagse zenprincipes laat Diane Eshin Rizzetto zien hoe je door beoefening oude gewoontes en reactiepatronen kunt doorbreken. Een eenvoudige maar uiterst effectieve gids om wijs, intelligent en verstandig te leren reageren op elke situatie in het leven Diane Eshin Rizzetto geeft als zenleraar ruim 40 jaar les. Als voormalig abt en oprichter van het Bay Zen Center in Oakland, Californiê, is ze ook medeoprichter van de Ordinary Mind Zen School, gericht op het cultiveren van bewustzijn in de activiteiten van alledag.

In "Over de schreef" ontleedt Sofie Avery het complexe terrein van seksueel grensoverschrijdend gedrag aan universiteiten. Wanneer gaat een docent of student te ver? Wanneer gaat iemand ‘over de schreef’?Hoewel de behoefte groot is om duidelijke grenzen te trekken, biedt het complexe sociaal leven aan universiteiten weerstand. Het is een omgeving waar machtsdynamieken en ongeschreven regels een stille invloed uitoefenen. Avery’s werk is meer dan een aanklacht; het is een oproep tot begrip en herziening van de verhalen die onze maatschappelijke percepties kleuren. Ze onderzoekt diepgewortelde mythen en dominante narratieven. Dat gaat van het stereotype van het ‘ideale slachtoffer’ tot de grens tussen wederzijdse toestemming en machtsmisbruik. Met behulp van concepten uit de filosofie ontrafelt Avery de mechanismen van ‘kennisonrecht’. Ze signaleert de gevolgen van ons beperkte begrippenkader rond grensoverschrijdend gedrag. Slachtoffers beschikken vaak niet over de juiste woorden om hun ervaringen te duiden. Bovendien trekken omstaanders en beleidsmakers hun getuigenissen snel in twijfel. Dat voedt institutionele stiltes."Over de schreef" biedt een krachtig tegenverhaal dat lezers uitnodigt om hun intuïties te bevragen en het zwijgen dat aan academische instellingen kleeft te doorbreken.Sofie Avery is filosoof. Ze werkt als onderzoeker aan de Universiteit van Antwerpen en de Universiteit Gent.

Duurzaamheid, verantwoordelijkheid, rechtvaardigheid, leiderschap: het zijn belangrijke kwesties voor bedrijven en organisaties. De auteurs schetsen in deze inleiding een vernieuwend perspectief op deze bedrijfsethische vraagstukken. Bedrijfsethiek belicht een waaier aan onderwerpen uit de managementtheorie om deze vervolgens, door een confrontatie met het werk van verschillende continentale filosofen, te ontregelen. Zo worden ideeën over leiderschap afgezet tegen die van iek, worden de ethische dilemma's rondom marketing opnieuw bezien vanuit het perspectief van Sartre en krijgt corporate-verantwoordelijkheid met behulp van Heidegger een nieuwe betekenis. Steeds vaker zoekt het bedrijfsleven naar kennis en antwoorden buiten de grenzen van het eigen vakgebied. Dit boek komt daaraan tegemoet door een onverwachte kijk te bieden op de dilemma's waar hedendaagse bedrijven zich dagelijks voor gesteld zien. Met medewerking van: Claudia Gross en Bas van der Linden Over de auteur(s): Mollie Painter-Morland is associate professor bedrijfsethiek aan De Paul University Chicago. René ten Bos is hoogleraar filosofie aan de Radboud Universiteit te Nijmegen. Van zijn hand verschenen eerder bij Uitgeverij Boom/SUN o.a. Modes in management (2002), Het geniale dier (2008) en Stilte, geste, stem (2011).

In dit boek gaan Edel Maex en zuster Katharina Michiels met elkaar in gesprek onder het motto ‘spreken is een behoefte, luisteren is een kunst’ (Goethe). Allebei voelden ze als twintigers een grote spirituele honger en kwamen ze tot hun verrassing op het pad van de contemplatie en meditatie. Maex en Michiels kregen beiden een katholieke opvoeding, maar de eerste, net afgestudeerd als psychiater, wendde zich tot het Oosten en kwam thuis in het boeddhisme. De tweede verliet haar job in de jeugdbeweging en koos voor een leven in een katholiek slotklooster. Stilte vormt nu al tientallen jaren de kern van hun leven. Vanuit een grote wederzijdse nieuwsgierigheid spreken de twee hedendaagse wijsheidsleraars openhartig met elkaar over wat hen ter harte gaat. Ze laten hun licht schijnen over thema’s als liefde en mededogen, verantwoordelijkheid voor de wereld, goed en kwaad, constructieve communicatie, nieuwe vormen voor oude tradities, geluk, solidariteit, zorg voor de aarde, keuzes maken, gezag en macht. Telkens weer stellen ze vast dat ze ten diepste bij hetzelfde uitkomen, ook al volgen ze een andere weg en spreken ze met andere woorden en verhalen.

Hoe techniek en moraal met elkaar meebewegenTelkens weer moeten we onszelf uitvinden'Heel hard "nee" roepen tegen een technologie komt vaak neer op een poging om aan een stuur te draaien dat nergens op aangesloten is.'- Peter-Paul VerbeekTechniek plaatst ons voortdurend voor ethische dilemma's. Een recent ontwikkelde chip die de mannelijke vruchtbaarheid test, blijkt het ook mogelijk te maken om de spermacellen voor een meisje te scheiden van die voor een jongetje. Deze praktijk is nu nog verboden, maar wat gebeurt er als er straks een doe-het-zelf-apparaatje voor geslachtskeuze komt? En wat te denken van de Google-bril die ons direct alle beschikbare informatie geeft over de mensen en dingen om ons heen? Wat gaat dit betekenen voor menselijke relaties, voor de openbare ruimte?Er bestaat geen onafhankelijk, vooraf gegeven kader waarmee we dergelijke technologieën kunnen beoordelen, zegt Peter-Paul Verbeek. Iedere innovatie dwingt ons tot nieuwe afwegingen. Het heeft weinig zin om de vraag te stellen of we een bepaalde technologie wel of niet hadden moeten toelaten tot de samenleving. Als iets eenmaal is uitgevonden, dan is de wereld al veranderd en moeten we ook onszelf opnieuw uitvinden. Doordat echoscopie ons verantwoordelijk maakt voor aangeboren ziektes, bijvoorbeeld, veranderen ethische beslissingen rondom abortus. De eye-opener van dit boek is het inzicht dat de techniek zélf ethisch geladen is. We moeten leren omgaan met nieuwe technologieën, zoals Icarus moest leren vliegen met zijn wassen vleugels.'Verbeeks appel dat we techniek niet kunnen en mogen negeren wordt retorisch sterk opgebouwd.', Mauric van Turnhout in Trouw'Met vaart geschreven en grote urgentie.', Klasien Horstman in De Gids

In Alledaagse paradoxen gebruikt Max van den Broek filosofische paradoxen om alledaagse problemen op te lossen. Hoe kom je eerder uit bed? Met de soritesparadox. Hoe stop je met roken? Met de leugenaarsparadox. En wat is het geheim van afvallen? Kijk naar de gifparadox.Max van den Broek lost dertien uiteenlopende alledaagse problemen op met behulp van beroemde en minder bekende filosofische paradoxen. De lezer leert niet alleen de dertien problemen uit dit boek op te lossen, maar ook de methode om allerlei problemen in het dagelijks leven met filosofische redeneringen te lijf te gaan.Voor iedereen die wil weten hoe je met filosofie je leven kunt verbeteren.

In 'De kracht van betekenis' stelt Emily Esfahani Smith dat we het verkeerde doel hebben nagejaagd. De westerse cultuur is geobsedeerd door geluk. Toch voelen veel mensen zich vervreemd en doelloos, soms zelfs wanhopig. Niet geluk, maar betekenis maakt het leven de moeite waard. Op basis van recent psychologisch onderzoek en inzichten uit de filosofie en de literatuur laat Esfahani aan de hand van vier pijlers zien hoe we een zinvol leven kunnen vormgeven. Ook voerde ze talloze gesprekken met onder anderen een dierenverzorgster, een ex-crimineel en een astronaut, om erachter te komen hoe je zin geeft aan je leven.Esfahani's vier pijlers voor een zinvol leven:1. Ergens bij horen, of dat nu je familieleden, milieuactivisten of leden van een boekenclub zijn.2. Een doel dat ons motiveert iets aan de wereld bij te dragen, hoe bescheiden die bijdrage ook is.3. Een coherent verhaal over je leven kunnen vertellen, waardoor ervaringen samenhang en betekenis krijgen.4. Transcendentie, gebeurtenissen waardoor je boven het alledaagse uitstijgt, bijvoorbeeld wanneer je naar mooie muziek luistert, naar de sterrenhemel kijkt of een mystieke ervaring hebt.

Rechtop lopen heeft zo zijn voordelen: we kunnen beter voor ons kijken en we houden onze handen vrij om, indien nodig, hulpmiddelen zoals een wandelstok te gebruiken. Maar de mens heeft ook eigenschappen die niet onverdeeld gunstig zijn. Anders dan de meeste dieren gaat de mens niet op in zijn wereld. Maar denkt hij erover na. Hij kan deze mogelijkheid gebruiken om de wereld zelf in te richten en te verbeteren. Wat zijn onze mogelijkheden enonmogelijkheden als gevolg van deze unieke eigenschappen? Wie zijn wij eigenlijk en wat is onze plek in het universum?Filosofische antropologie is het onderdeel van de filosofie dat zich bezighoudt met deze en andere soortgelijke vragen. In Basisboek filosofische antropologie onderzoeken we de mens aan de hand van grote denkers als Descartes, Merleau-Ponty en Arendt. In elk hoofdstuk staat een filosoof centraal en leggen specialisten diens belangrijkste bijdragen aan de wijsgerige antropologie uit.

Al duizenden jaren is de Bhagavad Gita de belangrijkste filosofische tekst die richting geeft aan het Indiase denken en leven. Haar boodschap is universeel. De Gita legt zich toe op de drie beperkingen die ieder mens ondervindt: onwetendheid, verdriet en sterfelijkheid. Het onderwijs van de Bhagavad Gita begint met de gewaagde bewering dat dit stuk voor stuk ongeldige problemen zijn. Ze worden veroorzaakt door onze onwetendheid over de werkelijke natuur van het zelf. Puttend uit de essentie van alle Upanishads, legt de Gita uit hoe het zelf onbeperkt is, onverwoestbaar en ongeboren. Deze kennis bevrijdt je van elk gevoel van beperking. Dit is de essentie van de Bhagavad Gita. Swami Dayananda (1930-2015) geeft in dit boek een klassieke Vedanta-interpretatie van de Bhagavad Gita. Hij duikt met grote bezieling en energie in het centrale thema en weet feilloos de belangrijkste verzen te selecteren om haar boodschap naar voren te brengen. Swamiji is erin geslaagd om de diepte van de Bhagavad Gita te ontvouwen, met een helderheid die elke moderne geest zal aanspreken.

In het huidige debat over euthanasie en hulp bij zelfdoding staan noties als zelfbeschikking en het vermijden van uitzichtloos en ondraaglijk lijden centraal. Daarmee wordt volgens Gerbert van Loenen voorbij gegaan aan belangrijke begrippen als verbondenheid en overgave. Hij vindt het mensbeeld in het publieke debat te individualistisch. Ook is het volgens hem een illusie om te denken dat mensen zo rationeel zijn dat ze op dit moment al precies weten wat ze in de toekomst wel of niet willen. Mensen met een ziekte of een handicap hebben meer keuzes dan de media laten zien. Met een voorwoord van Christa Anbeek, winnaar van Het Beste Spirituele Boek 2019.

Met Socrates op sneakers tackelt praktisch filosoof Elke Wiss de kunst van een goed gesprek. In een tijd waarin iedereen door elkaar roeptoetert en meningen al snel dezelfde waarde als feiten krijgen, is de verbinding vaak ver te zoeken. We proberen de ander eerder te overtuigen van ons gelijk dan dat we samen op zoek gaan naar wezenlijke antwoorden. Veel van onze gesprekken hebben daardoor meer weg van een debat dan van een dialoog. We praten liever dan dat we luisteren, voor vragen stellen hebben we geen tijd. En toegeven iets niet te weten is al helemaal geen optie. Hoe mooi zou het zijn als je op elk moment en in iedere situatie weet hoe je precies díé vraag stelt die leidt tot een goed gesprek? In Socrates op sneakers leert Elke Wiss je hoe je dat doet. Met Socrates en andere filosofen als inspiratiebron laat zij zien waarom we zo slecht zijn in het stellen van goede vragen, én hoe we er beter in worden. Socrates op sneakers leert je de vaardigheden die nodig zijn om die vragen te stellen die verrassen en aan het denken zetten. Zodat we gesprekken voeren die leiden tot verdieping en verbinding. Met een ander, én met jezelf. Genomineerd voor Beste Spirituele Boek 2021. ‘Een prachtig én concreet boek!’ - FrankWatching 'In Socrates op sneakers van Elke Wiss draait het ook om nieuwsgierigheid en verwondering, alleen dan als belangrijke eigenschappen om te ontwikkelen. Hele fijne en praktische handvatten.’ - Friesch Dagblad ‘Praktisch filosoof Elke Wiss vertelt wat we van Socrates kunnen leren over de kunst van een mooie woordenwisseling.’ - Volkskrant “Aanrader” – Financieele dagblad 'Filosoof Elke Wiss leert je wat de kunst van een goed gesprek is, namelijk dat je goede vragen stelt” - &C ‘Je kunt oefenen met echt luisteren, met het stellen van nieuwsgierige, open vragen. En Socrates op sneakers helpt daarbij. Lees dit boekje, en maak de Socrates in jezelf wakker.’ – Vakblad Od Overheidsdocumentatie

In dit boek ontwaart de sociaal psycholoog Jonathan Haidt een pijnlijke paradox: terwijl we onze kinderen in de fysieke wereld meer en meer beschermen, laten we ze in de digitale wereld vogelvrij. Haidt laat zien dat deze ontwikkeling en de opkomst van de iPhone en sociale media hebben geleid tot een enorme stijging in het aantal mentale problemen onder tieners en jongeren. Denk hierbij vooral aan klachten als angststoornissen, depressies en zelfmutilatie. De effecten op de sociale en neurologische ontwikkeling van kinderen zijn schrikbarend. Haidt legt uit waarom sociale media meisjes meer schaden dan jongens en waarom jongens zich terugtrekken uit de echte wereld naar de virtuele wereld, met rampzalige gevolgen voor henzelf, hun families en de samenleving. In 'Generatie angststoornis', dat bij verschijning in Amerika en Engeland op nummer 1 binnenkwam in de bestsellerlijsten, roept Haidt krachtig op tot collectieve actie. Hij beschrijft concrete stappen die ouders, leraren, scholen, techbedrijven en overheden kunnen nemen om de epidemie van psychische aandoeningen te stoppen en onze kinderen gezond op te laten groeien. 'Het belangrijkste boek van het jaar' – De Ongelooflijke Podcast 'Essentieel leesvoer' – Wendy Online 'Jonathan Haidt raakt een open zenuw' – De Tijd 'Beginpunt van maatschappelijk debat' – NRC, vier ballen 'Ronkend, met veel onderzoek neergezet' – WNL op Zondag ‘Jonathan Haidt is een moderne profeet, vermomd als psycholoog.’ – Susan Cain ‘Een belangrijk nieuw boek.' – The New York Times ‘Iedere ouder moet onmiddellijk stoppen met wat ze doen en dit boek lezen.’ – Johann Hari Winnaar beste non-fictie boek van 2024 - Goodreads 'Natuurlijk beaamt iedereen dat jongeren “niet te veel op de telefoon” moeten zitten, maar nergens wordt zo goed onderbouwt waarom dit zo is, als in dit boek.' – Hans Loeve van Riemer Boekhandels

‘Dit is het vak dat we op school hadden moeten krijgen. Een bijzonder inspirerend en onmisbaar boek.’ – Daphne Bunskoek   ‘Een feest van herkenning! Dit is een noodzakelijk boek voor mij en dit land dat zo dikwijls gevangenzit in zijn eigen gelijk.’ – Stef Bos ‘Politieke partijen die campagne gaan voeren zouden allemaal dit boek moeten lezen. Hoe kun je mensen meenemen in een ander denkproces?’ – Frits Wester 'Voor wie te weinig tijd heeft om de verzamelde werken van Nietzsche te (her)lezen is dit een praktische toepassing: een soort yoga voor de geest, met handige oefeningen om je denken te trainen in beweeglijkheid.' De Standaard, beste cadeauboeken 2023 Bekruipt jou soms ook het gevoel dat je altijd overal een mening over moet hebben? Ben je uitgekeken op steeds dezelfde discussies met je collega’s en de eeuwig terugkerende conflicten met je partner? Lijkt het je sterk dat er voor elk probleem slechts twee oplossingen zijn die lijnrecht tegenover elkaar staan?   Tien jaar geleden brak filosoof Lammert Kamphuis met pijn en moeite los uit zijn streng religieuze milieu. Hij hoopte daarbuiten een wereld te vinden waarin mensen minder zwart-wit denken. Tot zijn verbazing ziet hij juist het tegenovergestelde gebeuren: onze samenleving gaat meer en meer lijken op de dogmatische kerk waaruit hij zich bevrijd heeft. Er is weinig aandacht voor nuance en steeds minder begrip voor andersdenkenden.   In Verslaafd aan ons eigen gelijk stelt Kamphuis filosoferen voor als training om de wereld vanuit meerdere invalshoeken te bekijken. Met onverwachte experimenten, verrassend praktische tips en toegankelijke oefeningen laat hij zien hoe je geest leniger kan worden. Een must-read voor iedereen die met minder krampachtigheid en meer nieuwsgierigheid in het leven wil staan!

Geloof je gesprekspartner niet, maar vertrouw hem volledig Hoe doorbreek je de denkpatronen van je gesprekspartners? Hoe voer je een gesprek dat de ander, van opdrachtgever tot coachee, van collega tot trainingsmaatje, nooit meer zal vergeten? Begrijp de ander niet, maar stel de juiste vragen. Vragen die van een gewoon gesprek een levensveranderend gesprek maken. In dit boek lees je hoe je je gesprekspartners helpt hun halve waarheden voor echte wijsheid in te ruilen. Maar dat gaat niet zonder slag of stoot. Kies voor een gesprek waarin je het de ander goedbedoeld moeilijk maakt: dat is confronterend, ontregelend en supereffectief. Ariane van Heijningen vertaalt eeuwenoud socratisch gedachtegoed in heldere vraag- en denktechnieken. Ze breekt daarbij met heilige huisjes in gespreksvoering, zoals je proberen te verplaatsen in de ander en oplossingen aandragen. Ze gaat in tegen de ik-heb-hulp-van-een-expert-nodig-reflex, die ons doet hunkeren naar levens- en organisatiegoeroes. Goedbedoeld moeilijk maken laat zien hoe je de ander helpt om helder te denken. Want als je helder denkt, kun je je eigen adviseur zijn. Dit boek is bestemd voor coaches, adviseurs, leiders, professionele en recreatieve vragenstellers; iedereen die het lef heeft de ander liefdevol te ontregelen.

Vanaf de eeuwwisseling veranderen politici onder invloed van Pim Fortuyn hun taal. Geen mistige formuleringen meer, geen jargon: duidelijkheid. Geert Wilders blinkt erin uit. De gevolgen voor de democratie zijn groot. Het bestel vereist matiging terwijl duidelijkheid juist radicalisering stimuleert. Het ene taboe na het andere sneuvelt, grondrechten staan ter discussie, het parlement zelf en de democratische rechtsstaat. Steeds geeft Wilders de aanzet, en andere partijen voegen zich naar hem ondanks hun bezwaren. Den Haag omarmt zijn aandachtspolitiek en spektakelleegte. Meeus laat aan de hand van Machiavelli zien hoe duidelijkheid bevordert dat de naoorlogse politieke orde bezwijkt, met chaos als resultaat. Dit essay verschijnt ter gelegenheid van de Maand van de Filosofie. Het is beschikbaar bij uw lokale boekhandel.

Een wijs en inspirerend boek van twee van de vrolijkste mensen ter wereld. De Nobelprijswinnaars en oude vrienden kijken terug op hun veelbewogen levens en geven antwoord op de belangrijke vraag: hoe kunnen we vreugdevol leven ondanks het verdriet en de tegenslagen die bij het leven horen?

We zijn het vermogen kwijtgeraakt om onszelf te begrijpen aan de hand van grote verhalen. In het verleden zorgden verhalen voor gemeenschap en verbinding. Tegenwoordig eigent het kapitalisme zich het verhaal toe: verhalen om te verkopen. Storytelling is storyselling. Hierdoor verliezen verhalen hun oorspronkelijke kracht en valt onze gemeenschap uit elkaar. Deze narratieve crisis heeft een lange voorgeschiedenis. Byung-Chul Hans nieuwe essay onderzoekt dit. Hiermee zet Han zijn reflecties over onze informatiemaatschappij consequent voort. Over eerder werk: Een briljante analyse van onze vermoeide prestatiesamenleving. - Trouw

Geloven we nog in waarheid? Of geloven we alleen nog in onze eigen waarheid? Wie het nieuws leest, de discussies op sociale media volgt en de politieke debatten bekijkt, kan haast niet anders dan concluderen dat waarheid haar zeggingskracht heeft verloren. Het gevolg: een samenleving waarin cynisme en wantrouwen hoogtij vieren. Het enige wat daar iets aan kan veranderen, is een hoopgevend verhaal over vooruitgang in de 21ste eeuw. Een verhaal dat laat zien dat waarheid weer iets kan worden wat we delen in plaats van wat ons verdeelt. Voor ieder wat waars is een messcherpe analyse van onze tijd en een krachtig medicijn tegen het hardnekkige cynisme en de gevoelde machteloosheid die hem zo kenmerken. Rob Wijnberg (1982) is filosoof en oprichter van De Correspondent. Hij was Journalist van het Jaar 2013 en schreef zes boeken, waaronder Nietzsche en Kant lezen de krant en En mijn tafelheer is Plato. Van die laatste twee zijn samen meer dan 125.000 exemplaren verkocht. Reacties: ‘Onmisbaar om onze huidige tijd te begrijpen.' – Marcia Luyten ‘Energiek, puntig, bevlogen.’ – Marjan Slob ‘Een welkom medicijn tegen pessimisme en polarisatie.’ – Elke Wiss ‘Nooit gedacht dat Rob Wijnberg me zo kon opbeuren.' – Gert-Jaap Hoekman

Meningen, politieke statements en selfies domineren onze feeds. De druk om mee te doen met deze zelfprofilering kan groot zijn, niet alleen online maar ook thuis en op het werk. Hebben we enkel nog de keuze tussen luidkeels zenden en je terugtrekken in stilte, of bestaat er ook een alternatief? In Luisteroefeningen gaat Miriam Rasch op zoek naar de ethiek van het luisteren. Wat gebeurt er als je je oren opent en begint te luisteren? In de constante stroom van beelden en prikkels legt Rasch de focus steeds terug bij het horen, bij geluid en bij de ontvangende kant. Als we luisteren ontstaat meteen een relatie tot het gehoorde: van aandacht en ontvankelijkheid, van geven en binnenlaten. Oefenend met een ‘open oor’ ontdekt Rasch hoe een luisterende houding tegelijk standvastigheid en openheid met zich meebrengt. Een krachtig instrument in tijden van overprikkeling en polarisatie, dat voor iedereen binnen handbereik ligt.

In 'The art of war' heeft de legendarische Chinese wijsgeer-strateeg Sun Tzu zijn inzichten vastgelegd, die in het Westen beroemd werden als De kunst van het oorlogvoeren. In deze klassieke verhandeling over de krijgskunst ligt de nadruk op de psychologie van de oorlogsvoering, uitgaande van de gedachte dat een gewapend conflict zo veel mogelijk vermeden moet worden. In dertien hoofdstukken wordt aangetoond dat inzicht in de problematiek van conflicten niet alleen tot de oplossing ervan kan leiden maar dat ze ermee zelfs kunnen worden voorkomen. De praktische psychologische inzichten van Sun Tzu zijn niet alleen relevant voor militair strategen, maar ook voor managers en leidinggevenden. Conflicten transformeren tot kansrijke, positieve situaties: een concept dat niets aan actualiteit heeft ingeboet.

De titel van Jezus Christus, die op de ikoon voorop dit boekje wordt vermeld, luidt in het Grieks 'σωτηρ του κοσμου': de 'Redder van de wereld'. Zo althans worden deze woorden, die ontleend aan het Εvangelie van Johannes (4: 42) vertaald. Maar is die vertaling wel juist? Is het ook denkbaar dat de schrijver van het Johannesevangelie is heel anders verkondigde?

Panorama van Aotearoa is geen klassiek reisboek. Negentig dagen lang trekt Johan Swinnen door Nieuw-Zeeland en kijkt hij als kunsthistoricus, fotograaf en humanist. Hij ontmoet kunstenaars en Māori-denkers en leest het landschap als drager van geschiedenis, ecologie en gemeenschap. De panoramische fotografie in XPan-formaat vormt een tweede stem: breed, traag en aandachtig. Zo verweven woord en beeld zich tot tweeëntwintig persoonlijke verhalen over ontmoeting, herinnering, schoonheid en verbondenheid. Een ander Nieuw-Zeeland, een spiegel voor de reiziger. Breder. Trager. Menselijker.

We denken meestal te weten wat er verschijnt. Een boom is een boom. Gisteren was gisteren. Een uur is een uur. We herkennen, benoemen en vertellen. Zo ontstaat een vertrouwde wereld waarin ook tijd vanzelfsprekend lijkt te bestaan. Maar wat verschijnt wanneer je één stap teruggaat? Een herinnering. Een verwachting. Een verandering. Een samenhang tussen ervaringen. In Tijd als ervaring nodigt Rob Vellekoop je uit om iets verrassend eenvoudigs te proberen: leg niet onmiddellijk vast wat iets ‘is’, maar kijk eerst naar wat verschijnt. Daarvoor zijn twee eenvoudige vragen genoeg: Wat verschijnt? Wat voeg ik daaraan toe? En juist bij tijd wordt die stap verrassend. We leven met gisteren en morgen, met haast, wachten en ouder worden. Maar wat verschijnt er eigenlijk wanneer je tijd zelf probeert te ervaren? Ook daar kun je één stap teruggaan en opnieuw kijken. Je hoeft daarvoor niets af te leren. Je verhalen mogen blijven. Klokken, agenda’s, herinneringen en verwachtingen blijven gewoon bruikbaar. Maar door één stap terug te gaan, ontstaat ruimte om opnieuw te kijken. Een ervaring hoeft niet te passen bij gisteren. Een ander kan anders blijken dan je dacht. Zelfs het beeld dat je van jezelf hebt, hoeft niet te bepalen wat er vervolgens verschijnt. Het leven kan weer verrassen Niet doordat je positiever probeert te denken. Niet doordat je een nieuwe waarheid moet geloven. Maar doordat je minder vooraf vastlegt en ruimte laat voor wat je nog niet kent. Ga één stap terug. Kijk opnieuw. En ontdek wat er verschijnt. Leg niets vast. Ga ervan uit dat niets ‘is’. En verbaas je over wat verschijnt. Tijd als ervaring is het vierde deel van Reis naar Helderheid – een nieuwe kijk op leven.

Vertrouwen is de basis van sociaal-agogisch werk. Maar vanzelfsprekend is dat allang niet meer. In een context van toenemende informatiedeling en complexe samenwerking wordt het steeds moeilijker om die vertrouwensband te bewaken. Een kwestie van vertrouwen verkent de drie bouwstenen die de relatie tussen cliënt en hulpverlener bepalen: het recht op privacy, de plicht tot discretie en het beroepsgeheim. In een snel digitaliserende wereld staat vertrouwelijkheid onder druk. De roep om transparantie, de intensieve samenwerking met partners zoals politie en justitie, en het gebruik van elektronische dossiers zorgen ervoor dat we meer weten over cliënten dan ooit. Maar wat betekent die schat aan data voor de broodnodige discretie? Dit boek is een pleidooi voor een gedegen beroepsethiek waarin ruimte blijft voor reflectie en dialoog. Deze tweede editie is grondig geactualiseerd, met aandacht voor de impact van AI en het hervormde Belgische Strafwetboek (2024).

In dit boek legt Ralph Waldo Emerson de basis voor het transcendentalisme, een geloofssysteem dat een niet-traditionele waardering van de natuur voorstaat. Het transcendentalisme stelt dat het goddelijke, of God, de natuur doordringt en dat de werkelijkheid begrepen kan worden door de natuur te bestuderen. In dit boek verdeelt hij de omgang met de natuur in vier sectoren: als handelswaar, schoonheid, taal en discipline. Deze onderscheidingen bepalen de manieren waarop mensen de natuur gebruiken voor hun basisbehoeften, hun verlangen naar genot, hun communicatie met elkaar en hun begrip van de wereld. Om de heelheid met de natuur te ervaren, waarvoor wij van nature geschikt zijn, moeten wij ons losmaken van de gebreken en afleidingen die de maatschappij ons oplegt. Ralph Waldo Emerson geloofde dat eenzaamheid het enige middel is waarmee wij ons volledig kunnen verbinden met de wereld van de natuur.

We leven in een wereld die hunkert naar antwoorden. Snelle oplossingen, stellige meningen, duidelijke conclusies. Maar wat als niet de antwoorden, maar de vragen ons denken, handelen en samenleven bepalen?In dit boek neemt filosoof Lani Watson de lezer mee op een verrassende intellectuele reis, van de dood van Socrates tot de opkomst van kunstmatige intelligentie. Ze laat zien hoe vragen – vaak onzichtbaar en onderschat – een enorme vorm van macht in zich dragen. Watson nodigt uit tot een fundamentele herwaardering van iets wat we elke dag doen, maar zelden echt begrijpen. Wie anders leert vragen, leert anders kijken naar de wereld — en naar zichzelf.

The Human Renaissance – Letters to Humans and Machines is not a conventional book about artificial intelligence. It is not a manual, not a hype book, and not a panic pamphlet. It is a manifesto about what happens to us now that machines have begun to write, reason, analyse, create and answer with a speed that both seduces and unsettles us. Rik Vera does not describe this moment as a technological revolution, but as a second renaissance. Just as the printing press once made knowledge abundant and forced human beings to learn again how to read, think, doubt and judge, AI now makes answers abundant and forces us to ask better questions. In letters to humans and machines, Vera explores six questions that will matter more than any tool: what makes us human, what intelligence really is, what compassion means in an algorithmic world, what separates creativity from imitation, why curiosity has become a vital human capacity, and how we work with machines without becoming mechanical ourselves. This is a book for leaders, teachers, parents, artists, engineers, entrepreneurs, policymakers and anyone who senses that AI is not merely placing a new tool on the table, but holding an old mirror up to the human face. Trefwoorden: ai llm lllms

De Renaissance van de filosofie – Brieven aan mens en machine is geen klassiek boek over artificiële intelligentie. Het is geen handleiding, geen hypeboek en geen paniekpamflet. Het is een manifest over wat er met ons gebeurt nu machines beginnen te schrijven, redeneren, analyseren, creëren en antwoorden geven met een snelheid die ons tegelijk verleidt en ontregelt. Rik Vera noemt dit moment geen technologische revolutie, maar een tweede renaissance. Zoals de drukpers ooit kennis overvloedig maakte en de mens dwong om opnieuw te leren lezen, denken, twijfelen en oordelen, zo maakt AI vandaag antwoorden overvloedig en dwingt het ons om opnieuw betere vragen te stellen. In brieven aan mens en machine onderzoekt Vera zes vragen die urgenter worden dan welke tool ook: wat maakt ons menselijk, wat is intelligentie, wat is compassie, wat is creativiteit, wat is nieuwsgierigheid en hoe werken wij samen met machines zonder zelf mechanisch te worden? Dit boek is voor leiders, leraren, ouders, kunstenaars, ingenieurs, ondernemers, beleidsmakers en iedereen die voelt dat AI niet alleen een nieuw instrument op tafel legt, maar ook een oude spiegel voor ons gezicht houdt. Trefwoorden: ai menselijkheid llm

In 1985 werd Donna Haraway wereldberoemd. In dat jaar publiceerde ze Een cyborgmanifest (A Cyborg Manifesto), een diepgravend onderzoek naar de verhoudingen tussen mens en machine. Haraway brengt radicaal engagement, kritisch feminisme en moderne technologie samen. Haraway laat zien dat allerlei oude tweedelingen achterhaald zijn. Met het beeld van de cyborg, een kruising tussen mens en machine, presenteert ze een baanbrekend politiek perspectief. Een cyborgmanifest is een heruitgave van een moderne klassieker, vertaald en ingeleid door Karin Spaink.

Volledig herziene en uitgebreide editie van Gert-Jan van der Heidens succesvolle inleiding in de metafysica   Gert-Jan van der Heiden laat in Metafysica zien wat er op het spel staat in de aloude metafysische vragen over ‘zijn’, ‘denken’ en ‘waarheid’, en hoe de posities die in de loop van de geschiedenis van de metafysica zijn ontwikkeld doorwerken in de hedendaagse pogingen de metafysica te transformeren. In gesprek met de klassieke metafysica en de moderne metafysicakritiek laat Van der Heiden zien hoe een hedendaags perspectief op de verhouding van zijn, denken en waarheid eruit zou kunnen zien.   In dit hedendaagse perspectief laat de werkelijkheid zich niet langer kennen als een redelijke orde, maar als contingent. De filosofie staat niet langer voor de taak zich af te stemmen op een vooraf bepaalde orde, maar dient nieuwe vormen van ontvankelijkheid te ontwikkelen voor wat ons toevalt. Daarbij weet zij zich niet langer verzekerd van een vooraf gegeven goddelijke redelijkheid, maar moet ze de woorden (uit)vinden die vertolken hoe de werkelijkheid zich te ervaren geeft. Langs de lijnen van contingentie, ervaren en getuigen laat Van der Heiden zien wat zijn, denken en waarheid betekenen in dit nieuwe metafysische perspectief.   ‘Het is lang geleden dat er zo’n uitgebreid en lezenswaardig handboek over klassieke metafysica in het Nederlands verscheen. Ook al is het geen lichte kost, Van der Heiden weet hoe hij ingewikkelde zaken in helder Nederlands moet uitleggen.’ – Nederlands Dagblad   ‘Bij lezing van Metafysica komen op onweerstaanbare wijze nieuwe ideeën naar boven borrelen om als supplement de rijkdom van deze studie te onderstrepen.’ – Hans Achterhuis in Filosofie Magazine   Gert-Jan van der Heiden (1976) is hoogleraar Metafysica aan de Radboud Universiteit. In het Nederlands publiceerde hij eerder Het uitschot en de geest. Paulus onder filosofen (2018) en De stem van de doden. Hermeneutiek als spreken namens de ander (2012). Daarnaast is hij auteur van veel Engelstalige academische literatuur over continentale filosofie.

Mag je altijd doen wat je gelukkig maakt? Is vrijheid belangrijker dan gelijkheid? Bestaan er universele morele waarheden of is moraal uiteindelijk een kwestie van perspectief?   Ethiek draait om vragen die iedereen raken, maar waarop geen eenvoudige antwoorden bestaan. Filosofen hebben door de eeuwen heen uiteenlopende theorieën ontwikkeld om te bepalen wat goed handelen is en hoe we onze morele overtuigingen kunnen rechtvaardigen. Hoe overtuigend zijn die theorieën? En waarop zijn ze eigenlijk gebaseerd?   Deze volledig herziene editie van het Basisboek ethiek biedt een breed en toegankelijk overzicht van de belangrijkste ideeën, denkers en debatten binnen de moraalfilosofie. Naast de klassieke benaderingen is er tevens aandacht voor niet-westerse ethiek, moraalkritiek en toegepaste ethiek. Daarmee weerspiegelt het boek de veelzijdigheid van het hedendaagse ethische onderzoeksveld.   Voor studenten én nieuwsgierige lezers is dit Basisboek een gezaghebbende en actuele gids die de belangrijkste vragen en theorieën binnen de ethiek toegankelijk maakt.

We leven in een tijd van ongekende crisis. Klimaatverandering, oorlog, sociale fragmentatie, zinverlies — de wereld lijkt uit haar voegen te barsten. En toch blijven we doen wat we altijd deden: meer van hetzelfde, sneller, harder. Alsof we de tovenaarsleerling zijn die zijn eigen bezwering niet meer kan keren. In De Gehoorzame Mens stelt filosoof en cultuurcriticus Dick van Biemen een ongemakkelijke maar dringende vraag: hebben wij iets wezenlijks over het hoofd gezien? Zijn we misschien al te lang doof geweest voor wat natuur, geweten en medemens ons te zeggen hebben? Het antwoord dat hij formuleert is even eenvoudig als veeleisend: we zijn toe aan een nieuwe ontvankelijkheid. Niet de volgzaamheid van de brave burger of de meeloper, maar de bewuste gehoorzaamheid van wie luistert naar wat er werkelijk toe doet — voorbij het eigenbelang, voorbij de waan van de dag. De gehoorzame mens is geen opportunist; hij is de exponent van een tegenbeweging. Zijn devies: ongehoorzaamheid aan onrechtmatige praktijken, uit gehoorzaamheid aan rechtvaardige beginselen. Van Biemen doorkruist met grote belezenheid de filosofie, theologie, psychologie en cultuurgeschiedenis. Van Protagoras tot Levinas, van Nietzsche tot Kierkegaard, van de Bergrede tot de bijna-doodervaring — alles staat in dienst van één centrale these: de mens is van nature intermediair tussen wereld en waarden, en die positie verplicht. De Gehoorzame Mens is geen makkelijk boek, maar wel een urgent en inspirerend. Het daagt uit tot zelfonderzoek, tot andere keuzen, tot wat de auteur noemt: innerlijke vooruitgang als voorschot op een betere wereld. Want alle uiterlijke wereldverbetering begint in de binnenwereld van de verbeteraar. Een boek voor wie durft te luisteren. Dick van Biemen is filosoof, cultuurcriticus en beeldend kunstenaar. Eerder schreef hij het boek Het cultuurbegrip van Emmanuel Levinas (2017). Meer informatie over Van Biemens werk op zijn website denkweg.nl.

De eenvoudige weg naar een verlicht leven. Kun je je voorstellen hoe bevrijdend het zou zijn om nooit meer gedesillusioneerd te raken, nooit meer teleurgesteld te worden? Om wakker te worden, tot leven te komen en vrij te zijn? Anthony De Mello’s 'Jezelf veranderen? Hoeft niet!' is het antwoord waar je naar op zoek was. De vraag die Anthony De Mello stelt en succesvol beantwoordt, is: Kun je verlicht worden zonder daar zelf ook maar enige moeite voor te moeten doen? Spirituele zoekers, uitgeput door jaren van vruchteloos verlangen, zouden weleens diep kunnen zuchten en denken: was dat maar waar… Maar Anthony De Mello beweert in dit boek dat dit mogelijk is. Jezelf veranderen? Hoeft niet! biedt de eenvoudige weg naar een verlicht leven. De Mello vertelt ons dat als je waakzaam en wakker bent, alles wat vals en neurotisch aan je is, zal verdwijnen en je steeds meer van moment tot moment zult gaan leven in een leven dat compleet, gelukkig en transparant is dankzij bewustzijn. Bewustzijn transformeert je van iemand die zoekt naar iemand die vindt en opent je ogen voor de realiteit van de liefde, vrede en schoonheid die je altijd al omringd heeft. Bewustzijn zal je bevrijden.

De hemel is groot, en de hemel is stil. Honderden miljarden sterren in onze Melkweg alleen al, veel ervan miljarden jaren ouder dan de onze... en we horen niets. Dit boek biedt een verklaring die dichter bij huis begint dan ge zou willen. Vier miljard jaar geleden vergiftigde een bacterie haar eigen oceaan door té goed te zijn in wat ze deed. Driehonderd miljoen jaar geleden veranderde een boom het klimaat om dezelfde reden. Vandaag draait datzelfde mechanisme in onze bedrijven, onze parlementen en onze algoritmes, alleen duizend keer sneller, en met onze neus er bovenop. Tegen beter weten in volgt die ene rode draad van de oersoep tot de bestuurskamer, en eindigt bij de mogelijkheid dat het Grote Filter geen kosmische ramp is, maar dit: dat elke soort die slim genoeg wordt om de sterren te bereiken, ook net slim genoeg wordt om zichzelf het zwijgen op te leggen. Eén ding onderscheidt ons van alles wat ons voorging. Wij weten het. Of dat genoeg is, weet niemand.

Op kruispunten in zijn leven, gebruikte Paul Verveen gedichten om overzicht, helderheid en inzicht te krijgen in de situatie, zichzelf en de ander. Al die momenten van pijn, verlies, verwarring, verleiding, verliefdheid, spijt en liefde vormden de aanleiding, inspiratie en voedingsbodem voor zijn psychologisch - en filosofisch georiënteerde poëzie.

Verdelen lijkt eenvoudig, totdat het om een erfenis, een taart, taken in huis of tijd tussen mensen gaat. Dit boek onderzoekt wat rechtvaardige verdeling in de praktijk betekent en welke afwegingen daarbij een rol spelen. Je maakt kennis met verschillende verdelingsmethoden en de principes die daaraan ten grondslag liggen, van gelijke verdeling tot verdeling naar behoefte of bijdrage. Aan de hand van herkenbare situaties uit het dagelijks leven laat het boek zien hoe je deze principes kunt toepassen, welke valkuilen er zijn en waarom eerlijkheid niet altijd hetzelfde betekent als gelijkheid. Deze tekst is gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie. Het boek biedt geen kant-en-klare oplossingen, maar reikt denkkaders aan waarmee je zelf tot een afgewogen verdeling kunt komen, thuis, op het werk of in je bredere omgeving.

Wat telt eigenlijk als bewijs? In de wetenschap is dat geen vanzelfsprekende vraag: verschillende disciplines hanteren uiteenlopende maatstaven om te bepalen wanneer iets waar, betrouwbaar of overtuigend genoeg is om als kennis te gelden. Dit boek onderzoekt hoe die maatstaven tot stand komen en hoe ze door de tijd heen zijn veranderd. Je leest hoe onderzoekers redeneringen opbouwen, hypothesen toetsen en conclusies onderbouwen, en welke rol logica, statistiek en herhaalbaarheid daarbij spelen. Ook komt aan bod waar wetenschappelijke overtuiging grenst aan twijfel, en hoe consensus ontstaat binnen een gemeenschap van vakgenoten. Dit boek is met behulp van kunstmatige intelligentie samengesteld en biedt een heldere, feitelijke inleiding in de vraag hoe waarheid, kennis en bewijs wetenschappelijk worden vastgesteld.