Filosofie

Geen abstracte wetenschap is de antroposofie, maar levende wijsheid, de aardse weerspiegeling van het hemelse wezen Antroposofia. Tot dit wezen, dat tijdens de Kerstconferentie 1923/24 door Rudolf Steiner twee maal bij haar naam werd genoemd, kunnen we ons wenden met vragen om raad en hulp. Via het werken met de grond­steen­spreuk kunnen wij ons op de ont­moe­ting met dit wezen voorbereiden en meewerken aan de vorming van een ware gemeenschap waarin het kan incarneren. - Zowel geschikt ter kennismaking met de an­tro­posofie als voor degenen die zich daar ver­der in willen verdiepen. NB. Deel twee van dit boekje («Het einde van de eeuw en de opga­ven van de Antroposofische Vereniging») vormt tevens een vervolg op het laatste hoofdstuk van het boek «De ontmoeting met het boze / De Grondsteen van het goede».

Hoe techniek en moraal met elkaar meebewegenTelkens weer moeten we onszelf uitvinden'Heel hard "nee" roepen tegen een technologie komt vaak neer op een poging om aan een stuur te draaien dat nergens op aangesloten is.'- Peter-Paul VerbeekTechniek plaatst ons voortdurend voor ethische dilemma's. Een recent ontwikkelde chip die de mannelijke vruchtbaarheid test, blijkt het ook mogelijk te maken om de spermacellen voor een meisje te scheiden van die voor een jongetje. Deze praktijk is nu nog verboden, maar wat gebeurt er als er straks een doe-het-zelf-apparaatje voor geslachtskeuze komt? En wat te denken van de Google-bril die ons direct alle beschikbare informatie geeft over de mensen en dingen om ons heen? Wat gaat dit betekenen voor menselijke relaties, voor de openbare ruimte?Er bestaat geen onafhankelijk, vooraf gegeven kader waarmee we dergelijke technologieën kunnen beoordelen, zegt Peter-Paul Verbeek. Iedere innovatie dwingt ons tot nieuwe afwegingen. Het heeft weinig zin om de vraag te stellen of we een bepaalde technologie wel of niet hadden moeten toelaten tot de samenleving. Als iets eenmaal is uitgevonden, dan is de wereld al veranderd en moeten we ook onszelf opnieuw uitvinden. Doordat echoscopie ons verantwoordelijk maakt voor aangeboren ziektes, bijvoorbeeld, veranderen ethische beslissingen rondom abortus. De eye-opener van dit boek is het inzicht dat de techniek zélf ethisch geladen is. We moeten leren omgaan met nieuwe technologieën, zoals Icarus moest leren vliegen met zijn wassen vleugels.'Verbeeks appel dat we techniek niet kunnen en mogen negeren wordt retorisch sterk opgebouwd.', Mauric van Turnhout in Trouw'Met vaart geschreven en grote urgentie.', Klasien Horstman in De Gids

Duurzaamheid, verantwoordelijkheid, rechtvaardigheid, leiderschap: het zijn belangrijke kwesties voor bedrijven en organisaties. De auteurs schetsen in deze inleiding een vernieuwend perspectief op deze bedrijfsethische vraagstukken. Bedrijfsethiek belicht een waaier aan onderwerpen uit de managementtheorie om deze vervolgens, door een confrontatie met het werk van verschillende continentale filosofen, te ontregelen. Zo worden ideeën over leiderschap afgezet tegen die van iek, worden de ethische dilemma's rondom marketing opnieuw bezien vanuit het perspectief van Sartre en krijgt corporate-verantwoordelijkheid met behulp van Heidegger een nieuwe betekenis. Steeds vaker zoekt het bedrijfsleven naar kennis en antwoorden buiten de grenzen van het eigen vakgebied. Dit boek komt daaraan tegemoet door een onverwachte kijk te bieden op de dilemma's waar hedendaagse bedrijven zich dagelijks voor gesteld zien. Met medewerking van: Claudia Gross en Bas van der Linden Over de auteur(s): Mollie Painter-Morland is associate professor bedrijfsethiek aan De Paul University Chicago. René ten Bos is hoogleraar filosofie aan de Radboud Universiteit te Nijmegen. Van zijn hand verschenen eerder bij Uitgeverij Boom/SUN o.a. Modes in management (2002), Het geniale dier (2008) en Stilte, geste, stem (2011).

In "Over de schreef" ontleedt Sofie Avery het complexe terrein van seksueel grensoverschrijdend gedrag aan universiteiten. Wanneer gaat een docent of student te ver? Wanneer gaat iemand ‘over de schreef’?Hoewel de behoefte groot is om duidelijke grenzen te trekken, biedt het complexe sociaal leven aan universiteiten weerstand. Het is een omgeving waar machtsdynamieken en ongeschreven regels een stille invloed uitoefenen. Avery’s werk is meer dan een aanklacht; het is een oproep tot begrip en herziening van de verhalen die onze maatschappelijke percepties kleuren. Ze onderzoekt diepgewortelde mythen en dominante narratieven. Dat gaat van het stereotype van het ‘ideale slachtoffer’ tot de grens tussen wederzijdse toestemming en machtsmisbruik. Met behulp van concepten uit de filosofie ontrafelt Avery de mechanismen van ‘kennisonrecht’. Ze signaleert de gevolgen van ons beperkte begrippenkader rond grensoverschrijdend gedrag. Slachtoffers beschikken vaak niet over de juiste woorden om hun ervaringen te duiden. Bovendien trekken omstaanders en beleidsmakers hun getuigenissen snel in twijfel. Dat voedt institutionele stiltes."Over de schreef" biedt een krachtig tegenverhaal dat lezers uitnodigt om hun intuïties te bevragen en het zwijgen dat aan academische instellingen kleeft te doorbreken.Sofie Avery is filosoof. Ze werkt als onderzoeker aan de Universiteit van Antwerpen en de Universiteit Gent.

In dit boek gaan Edel Maex en zuster Katharina Michiels met elkaar in gesprek onder het motto ‘spreken is een behoefte, luisteren is een kunst’ (Goethe). Allebei voelden ze als twintigers een grote spirituele honger en kwamen ze tot hun verrassing op het pad van de contemplatie en meditatie. Maex en Michiels kregen beiden een katholieke opvoeding, maar de eerste, net afgestudeerd als psychiater, wendde zich tot het Oosten en kwam thuis in het boeddhisme. De tweede verliet haar job in de jeugdbeweging en koos voor een leven in een katholiek slotklooster. Stilte vormt nu al tientallen jaren de kern van hun leven. Vanuit een grote wederzijdse nieuwsgierigheid spreken de twee hedendaagse wijsheidsleraars openhartig met elkaar over wat hen ter harte gaat. Ze laten hun licht schijnen over thema’s als liefde en mededogen, verantwoordelijkheid voor de wereld, goed en kwaad, constructieve communicatie, nieuwe vormen voor oude tradities, geluk, solidariteit, zorg voor de aarde, keuzes maken, gezag en macht. Telkens weer stellen ze vast dat ze ten diepste bij hetzelfde uitkomen, ook al volgen ze een andere weg en spreken ze met andere woorden en verhalen.

In 'De kracht van betekenis' stelt Emily Esfahani Smith dat we het verkeerde doel hebben nagejaagd. De westerse cultuur is geobsedeerd door geluk. Toch voelen veel mensen zich vervreemd en doelloos, soms zelfs wanhopig. Niet geluk, maar betekenis maakt het leven de moeite waard. Op basis van recent psychologisch onderzoek en inzichten uit de filosofie en de literatuur laat Esfahani aan de hand van vier pijlers zien hoe we een zinvol leven kunnen vormgeven. Ook voerde ze talloze gesprekken met onder anderen een dierenverzorgster, een ex-crimineel en een astronaut, om erachter te komen hoe je zin geeft aan je leven.Esfahani's vier pijlers voor een zinvol leven:1. Ergens bij horen, of dat nu je familieleden, milieuactivisten of leden van een boekenclub zijn.2. Een doel dat ons motiveert iets aan de wereld bij te dragen, hoe bescheiden die bijdrage ook is.3. Een coherent verhaal over je leven kunnen vertellen, waardoor ervaringen samenhang en betekenis krijgen.4. Transcendentie, gebeurtenissen waardoor je boven het alledaagse uitstijgt, bijvoorbeeld wanneer je naar mooie muziek luistert, naar de sterrenhemel kijkt of een mystieke ervaring hebt.

Henk Steinmann is geboren op 27 september 1947 in Rotterdam-Delfshaven en is de oudste zoon van een gezin van vier kinderen. Zijn vader heet Gijsbert Steinmann en was een musicus. Zijn moeder heet Annie Steketee en werkte in een juwelierswinkel. Na het tragisch overlijden van zijn vrouw Helanah, is hij begonnen met het schrijven van de trilogie ‘Heool’. Dit beschrijft de oude hemel, waar alle gestorvenen naar toe gaan. Zo beschrijft hij de terugkeer van een mens op Heool en wat het bezoek aan het Schemerrijk (planeet aarde) met de geest van een mens doet. Zijn theorie is dat een mens bestaat uit lichaam, ziel en geest en hij laat zien wat het leven op aarde inhoudt. Met name probeert hij zich in te leven in wat de geest van Heool meemaakt, tijdens zijn verblijf op aarde. Vanuit zijn eigen visie op het ‘Zijn’, volgt hij in zijn trilogie het leven van Hevar. Dat is een geest van Heool die vol goede moed naar de aarde komt. Vanuit dezelfde theorie heeft hij een trilogie over de kronieken van Henoch geschreven. Drie hoofdpersonen uit de geschiedenis vormen de drie delen van zijn trilogie. Dat zijn Victor, een legioensoldaat (4e eeuw), Storm een priester (8e eeuw) en Floris een edelman (12e eeuw). De basistheorie voor het schrijven van zijn boeken is zijn eigen filosofische theologie, die hij ‘Theophilogica’ noemt. Hij vindt dat, naast de filosofie en de theologie, ook de logica van de wetenschap een belangrijke rol speelt in het ‘Zijn’. Vanuit zijn ‘Theorie van Al’ beschrijft hij de reden en de zin van het menselijk bestaan. Alhoewel de basis van zijn theorie is gebaseerd op het Christendom, schuwt hij niet de andere religies en ook de wetenschap, een plaats te geven in zijn basistheorie.

In het huidige debat over euthanasie en hulp bij zelfdoding staan noties als zelfbeschikking en het vermijden van uitzichtloos en ondraaglijk lijden centraal. Daarmee wordt volgens Gerbert van Loenen voorbij gegaan aan belangrijke begrippen als verbondenheid en overgave. Hij vindt het mensbeeld in het publieke debat te individualistisch. Ook is het volgens hem een illusie om te denken dat mensen zo rationeel zijn dat ze op dit moment al precies weten wat ze in de toekomst wel of niet willen. Mensen met een ziekte of een handicap hebben meer keuzes dan de media laten zien. Met een voorwoord van Christa Anbeek, winnaar van Het Beste Spirituele Boek 2019.

Met Socrates op sneakers tackelt praktisch filosoof Elke Wiss de kunst van een goed gesprek. In een tijd waarin iedereen door elkaar roeptoetert en meningen al snel dezelfde waarde als feiten krijgen, is de verbinding vaak ver te zoeken. We proberen de ander eerder te overtuigen van ons gelijk dan dat we samen op zoek gaan naar wezenlijke antwoorden. Veel van onze gesprekken hebben daardoor meer weg van een debat dan van een dialoog. We praten liever dan dat we luisteren, voor vragen stellen hebben we geen tijd. En toegeven iets niet te weten is al helemaal geen optie. Hoe mooi zou het zijn als je op elk moment en in iedere situatie weet hoe je precies díé vraag stelt die leidt tot een goed gesprek? In Socrates op sneakers leert Elke Wiss je hoe je dat doet. Met Socrates en andere filosofen als inspiratiebron laat zij zien waarom we zo slecht zijn in het stellen van goede vragen, én hoe we er beter in worden. Socrates op sneakers leert je de vaardigheden die nodig zijn om die vragen te stellen die verrassen en aan het denken zetten. Zodat we gesprekken voeren die leiden tot verdieping en verbinding. Met een ander, én met jezelf. Genomineerd voor Beste Spirituele Boek 2021. ‘Een prachtig én concreet boek!’ - FrankWatching 'In Socrates op sneakers van Elke Wiss draait het ook om nieuwsgierigheid en verwondering, alleen dan als belangrijke eigenschappen om te ontwikkelen. Hele fijne en praktische handvatten.’ - Friesch Dagblad ‘Praktisch filosoof Elke Wiss vertelt wat we van Socrates kunnen leren over de kunst van een mooie woordenwisseling.’ - Volkskrant “Aanrader” – Financieele dagblad 'Filosoof Elke Wiss leert je wat de kunst van een goed gesprek is, namelijk dat je goede vragen stelt” - &C ‘Je kunt oefenen met echt luisteren, met het stellen van nieuwsgierige, open vragen. En Socrates op sneakers helpt daarbij. Lees dit boekje, en maak de Socrates in jezelf wakker.’ – Vakblad Od Overheidsdocumentatie

In dit boek ontwaart de sociaal psycholoog Jonathan Haidt een pijnlijke paradox: terwijl we onze kinderen in de fysieke wereld meer en meer beschermen, laten we ze in de digitale wereld vogelvrij. Haidt laat zien dat deze ontwikkeling en de opkomst van de iPhone en sociale media hebben geleid tot een enorme stijging in het aantal mentale problemen onder tieners en jongeren. Denk hierbij vooral aan klachten als angststoornissen, depressies en zelfmutilatie. De effecten op de sociale en neurologische ontwikkeling van kinderen zijn schrikbarend. Haidt legt uit waarom sociale media meisjes meer schaden dan jongens en waarom jongens zich terugtrekken uit de echte wereld naar de virtuele wereld, met rampzalige gevolgen voor henzelf, hun families en de samenleving. In 'Generatie angststoornis', dat bij verschijning in Amerika en Engeland op nummer 1 binnenkwam in de bestsellerlijsten, roept Haidt krachtig op tot collectieve actie. Hij beschrijft concrete stappen die ouders, leraren, scholen, techbedrijven en overheden kunnen nemen om de epidemie van psychische aandoeningen te stoppen en onze kinderen gezond op te laten groeien. 'Het belangrijkste boek van het jaar' – De Ongelooflijke Podcast 'Essentieel leesvoer' – Wendy Online 'Jonathan Haidt raakt een open zenuw' – De Tijd 'Beginpunt van maatschappelijk debat' – NRC, vier ballen 'Ronkend, met veel onderzoek neergezet' – WNL op Zondag ‘Jonathan Haidt is een moderne profeet, vermomd als psycholoog.’ – Susan Cain ‘Een belangrijk nieuw boek.' – The New York Times ‘Iedere ouder moet onmiddellijk stoppen met wat ze doen en dit boek lezen.’ – Johann Hari Winnaar beste non-fictie boek van 2024 - Goodreads 'Natuurlijk beaamt iedereen dat jongeren “niet te veel op de telefoon” moeten zitten, maar nergens wordt zo goed onderbouwt waarom dit zo is, als in dit boek.' – Hans Loeve van Riemer Boekhandels

‘Dit is het vak dat we op school hadden moeten krijgen. Een bijzonder inspirerend en onmisbaar boek.’ – Daphne Bunskoek   ‘Een feest van herkenning! Dit is een noodzakelijk boek voor mij en dit land dat zo dikwijls gevangenzit in zijn eigen gelijk.’ – Stef Bos ‘Politieke partijen die campagne gaan voeren zouden allemaal dit boek moeten lezen. Hoe kun je mensen meenemen in een ander denkproces?’ – Frits Wester 'Voor wie te weinig tijd heeft om de verzamelde werken van Nietzsche te (her)lezen is dit een praktische toepassing: een soort yoga voor de geest, met handige oefeningen om je denken te trainen in beweeglijkheid.' De Standaard, beste cadeauboeken 2023 Bekruipt jou soms ook het gevoel dat je altijd overal een mening over moet hebben? Ben je uitgekeken op steeds dezelfde discussies met je collega’s en de eeuwig terugkerende conflicten met je partner? Lijkt het je sterk dat er voor elk probleem slechts twee oplossingen zijn die lijnrecht tegenover elkaar staan?   Tien jaar geleden brak filosoof Lammert Kamphuis met pijn en moeite los uit zijn streng religieuze milieu. Hij hoopte daarbuiten een wereld te vinden waarin mensen minder zwart-wit denken. Tot zijn verbazing ziet hij juist het tegenovergestelde gebeuren: onze samenleving gaat meer en meer lijken op de dogmatische kerk waaruit hij zich bevrijd heeft. Er is weinig aandacht voor nuance en steeds minder begrip voor andersdenkenden.   In Verslaafd aan ons eigen gelijk stelt Kamphuis filosoferen voor als training om de wereld vanuit meerdere invalshoeken te bekijken. Met onverwachte experimenten, verrassend praktische tips en toegankelijke oefeningen laat hij zien hoe je geest leniger kan worden. Een must-read voor iedereen die met minder krampachtigheid en meer nieuwsgierigheid in het leven wil staan!

Geloof je gesprekspartner niet, maar vertrouw hem volledig Hoe doorbreek je de denkpatronen van je gesprekspartners? Hoe voer je een gesprek dat de ander, van opdrachtgever tot coachee, van collega tot trainingsmaatje, nooit meer zal vergeten? Begrijp de ander niet, maar stel de juiste vragen. Vragen die van een gewoon gesprek een levensveranderend gesprek maken. In dit boek lees je hoe je je gesprekspartners helpt hun halve waarheden voor echte wijsheid in te ruilen. Maar dat gaat niet zonder slag of stoot. Kies voor een gesprek waarin je het de ander goedbedoeld moeilijk maakt: dat is confronterend, ontregelend en supereffectief. Ariane van Heijningen vertaalt eeuwenoud socratisch gedachtegoed in heldere vraag- en denktechnieken. Ze breekt daarbij met heilige huisjes in gespreksvoering, zoals je proberen te verplaatsen in de ander en oplossingen aandragen. Ze gaat in tegen de ik-heb-hulp-van-een-expert-nodig-reflex, die ons doet hunkeren naar levens- en organisatiegoeroes. Goedbedoeld moeilijk maken laat zien hoe je de ander helpt om helder te denken. Want als je helder denkt, kun je je eigen adviseur zijn. Dit boek is bestemd voor coaches, adviseurs, leiders, professionele en recreatieve vragenstellers; iedereen die het lef heeft de ander liefdevol te ontregelen.

Vanaf de eeuwwisseling veranderen politici onder invloed van Pim Fortuyn hun taal. Geen mistige formuleringen meer, geen jargon: duidelijkheid. Geert Wilders blinkt erin uit. De gevolgen voor de democratie zijn groot. Het bestel vereist matiging terwijl duidelijkheid juist radicalisering stimuleert. Het ene taboe na het andere sneuvelt, grondrechten staan ter discussie, het parlement zelf en de democratische rechtsstaat. Steeds geeft Wilders de aanzet, en andere partijen voegen zich naar hem ondanks hun bezwaren. Den Haag omarmt zijn aandachtspolitiek en spektakelleegte. Meeus laat aan de hand van Machiavelli zien hoe duidelijkheid bevordert dat de naoorlogse politieke orde bezwijkt, met chaos als resultaat. Dit essay verschijnt ter gelegenheid van de Maand van de Filosofie. Het is beschikbaar bij uw lokale boekhandel.

Een wijs en inspirerend boek van twee van de vrolijkste mensen ter wereld. De Nobelprijswinnaars en oude vrienden kijken terug op hun veelbewogen levens en geven antwoord op de belangrijke vraag: hoe kunnen we vreugdevol leven ondanks het verdriet en de tegenslagen die bij het leven horen?

We zijn het vermogen kwijtgeraakt om onszelf te begrijpen aan de hand van grote verhalen. In het verleden zorgden verhalen voor gemeenschap en verbinding. Tegenwoordig eigent het kapitalisme zich het verhaal toe: verhalen om te verkopen. Storytelling is storyselling. Hierdoor verliezen verhalen hun oorspronkelijke kracht en valt onze gemeenschap uit elkaar. Deze narratieve crisis heeft een lange voorgeschiedenis. Byung-Chul Hans nieuwe essay onderzoekt dit. Hiermee zet Han zijn reflecties over onze informatiemaatschappij consequent voort. Over eerder werk: Een briljante analyse van onze vermoeide prestatiesamenleving. - Trouw

Geloven we nog in waarheid? Of geloven we alleen nog in onze eigen waarheid? Wie het nieuws leest, de discussies op sociale media volgt en de politieke debatten bekijkt, kan haast niet anders dan concluderen dat waarheid haar zeggingskracht heeft verloren. Het gevolg: een samenleving waarin cynisme en wantrouwen hoogtij vieren. Het enige wat daar iets aan kan veranderen, is een hoopgevend verhaal over vooruitgang in de 21ste eeuw. Een verhaal dat laat zien dat waarheid weer iets kan worden wat we delen in plaats van wat ons verdeelt. Voor ieder wat waars is een messcherpe analyse van onze tijd en een krachtig medicijn tegen het hardnekkige cynisme en de gevoelde machteloosheid die hem zo kenmerken. Rob Wijnberg (1982) is filosoof en oprichter van De Correspondent. Hij was Journalist van het Jaar 2013 en schreef zes boeken, waaronder Nietzsche en Kant lezen de krant en En mijn tafelheer is Plato. Van die laatste twee zijn samen meer dan 125.000 exemplaren verkocht. Reacties: ‘Onmisbaar om onze huidige tijd te begrijpen.' – Marcia Luyten ‘Energiek, puntig, bevlogen.’ – Marjan Slob ‘Een welkom medicijn tegen pessimisme en polarisatie.’ – Elke Wiss ‘Nooit gedacht dat Rob Wijnberg me zo kon opbeuren.' – Gert-Jaap Hoekman

Meningen, politieke statements en selfies domineren onze feeds. De druk om mee te doen met deze zelfprofilering kan groot zijn, niet alleen online maar ook thuis en op het werk. Hebben we enkel nog de keuze tussen luidkeels zenden en je terugtrekken in stilte, of bestaat er ook een alternatief? In Luisteroefeningen gaat Miriam Rasch op zoek naar de ethiek van het luisteren. Wat gebeurt er als je je oren opent en begint te luisteren? In de constante stroom van beelden en prikkels legt Rasch de focus steeds terug bij het horen, bij geluid en bij de ontvangende kant. Als we luisteren ontstaat meteen een relatie tot het gehoorde: van aandacht en ontvankelijkheid, van geven en binnenlaten. Oefenend met een ‘open oor’ ontdekt Rasch hoe een luisterende houding tegelijk standvastigheid en openheid met zich meebrengt. Een krachtig instrument in tijden van overprikkeling en polarisatie, dat voor iedereen binnen handbereik ligt.

In 'The art of war' heeft de legendarische Chinese wijsgeer-strateeg Sun Tzu zijn inzichten vastgelegd, die in het Westen beroemd werden als De kunst van het oorlogvoeren. In deze klassieke verhandeling over de krijgskunst ligt de nadruk op de psychologie van de oorlogsvoering, uitgaande van de gedachte dat een gewapend conflict zo veel mogelijk vermeden moet worden. In dertien hoofdstukken wordt aangetoond dat inzicht in de problematiek van conflicten niet alleen tot de oplossing ervan kan leiden maar dat ze ermee zelfs kunnen worden voorkomen. De praktische psychologische inzichten van Sun Tzu zijn niet alleen relevant voor militair strategen, maar ook voor managers en leidinggevenden. Conflicten transformeren tot kansrijke, positieve situaties: een concept dat niets aan actualiteit heeft ingeboet.

‘Over zichzelf, over zijn eigen lichaam en geest, is het individu soeverein.’ Zo luiden de bekendste woorden uit John Stuart Mills invloedrijke werk On Liberty, vertaald als Over Vrijheid. In dit werk onderzoekt Mill de complexe spanning tussen de macht van de overheid, de dwingende invloed van de publieke opinie en de autonomie van het individu. Tot op de dag van vandaag geldt zijn verhandeling als de onbetwiste hoeksteen van het liberale denken. Centraal in zijn betoog staat het zogeheten schadebeginsel, waarin Mill stelt dat de macht van de samenleving alleen rechtmatig kan worden uitgeoefend over een individu wanneer dit dient om schade aan anderen te voorkomen. Het eigen welzijn van het individu, of dat nu fysiek of moreel is, vormt volgens hem nooit een afdoende rechtvaardiging voor dwang. Mill schreef in een tijdperk waarin de industriële samenleving en democratische structuren in hoog tempo veranderden, wat bij hem de gegronde vrees opriep dat persoonlijke eigenzinnigheid zou verdwijnen onder druk van een steeds machtiger wordende publieke opinie. Na de publicatie in 1859 werd Over Vrijheid zowel bewonderd als fel bediscussieerd. Waar progressieve denkers het werk direct omarmden als een essentieel pleidooi voor individuele autonomie, uitten meer conservatieve critici hun zorgen over de mogelijke gevolgen voor de sociale orde en gevestigde tradities. Niettemin groeide zijn verhandeling uit tot een klassiek werk, dat tot op de dag van vandaag de basis vormt voor fundamentele debatten over mensenrechten, de grenzen van censuur en de reikwijdte van de staatsmacht.

Sinds Socrates gesprekken met burgers voerde, vraagt de filosofie om een bijzondere houding: kijk naar de wereld zoals je die voor de eerste keer zou zien, of naar de maatschappij zoals je die in gedachte zou inrichten wanneer je opnieuw zou beginnen. Wat doen we dan? Onderscheid maken. Verdelen we bijvoorbeeld de maatschappij in een mannen- en vrouwenwereld of beschouwen we man en vrouw als gelijken, scheiden we een politieke elite van het gewone volk of krijgt ieder een gelijke stem, wat is daar geoorloofd en wat verboden? Deze mogelijkheid om na te denken vanuit een nulgraad is voor ieder weggelegd die daarvoor tijd en ruimte neemt. Dan ontstaat het geestelijk leven van de maatschappij, dat vervolgens in een spanningsvolle verhouding staat tot de gevestigde maatschappelijke ordeningen en praktijken. In dit boek bespreekt filosoof Marin Terpstra deze dynamiek tussen gedachte en bestaande maatschappelijke onderscheidingen. De dynamiek tussen wat het volk voor de maatschappij vastlegt en wat vrije burgers daarvan vinden is namelijk de kern van de liberale democratie. marin terpstra werkte tot zijn pensioen als universitair docent sociale en politieke wijsbegeerte aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij promoveerde op een studie over het machtsbegrip bij Spinoza en publiceerde onder meer een basisboek politieke filosofie Onenigheid en gemeenschap en de boeken Omstreden besluiten en Democratie als cultus. Meer informatie is te lezen op https://marinterpstra.nl

Benedictus de Spinoza (1632-1677), filosoof van de vrijheid, was zijn tijd ver vooruit toen hij de Bijbel niet langer als het woord van God beschouwde maar als een gewoon boek ontmaskerde, geschreven door mensen zelf. Maar hoe de moraal te funderen als heilige boeken niet langer heilig zijn? Door de Natuur te leren kennen en begrijpen, aldus Spinoza. Dit boek schuift westerse beschavingsiconen als de godsgelovigen Erasmus en Kant terzijde en zet daar de realisten Machiavelli en Spinoza voor in de plaats. Vanuit dit perspectief komt een breed scala aan onderwerpen aan de orde zoals religie, politiek, religieus terrorisme, mensen- en dierenrechten en economie.

Wat gebeurt er met betekenis wanneer de auteur verdwijnt? En wat betekent het dat hij nu, in het tijdperk van AI, op een vreemde manier terugkeert? In deze prikkelende essaybundel wordt de klassieke these van Roland Barthes radicaal doorgetrokken: van de dood van de auteur naar zijn ontbinding in taal, zijn verdwijning in het netwerk van teksten, en uiteindelijk zijn wederopstanding als patroon, dataset en simulatie. Via denkers als Jacques Derrida en Jean Baudrillard ontvouwt zich een scherpzinnige analyse van schrijven zonder oorsprong, betekenis zonder centrum en stemmen zonder lichaam. Maar dit is geen zuiver theoretisch boek. Het confronteert de lezer met een urgente vraag: als teksten geschreven kunnen worden zonder auteur, wie spreekt er dan nog? Een filosofisch, onrustbarend en actueel werk over taal, technologie en de illusie van menselijke uniciteit.

In een wereld die steeds sneller, luider en rationeler wordt, groeit tegelijk het verlangen naar stilte, betekenis en innerlijke verbondenheid. In De Mystieke Mens onderzoekt Karl van Hees de verborgen dimensie van het menselijk bestaan: het bewustzijn dat dieper reikt dan denken alleen. Vanuit mystiek, filosofie, kwantumfysica en spirituele tradities beschrijft hij de mens niet als een losstaand individu, maar als een levend deel van een groter veld van verbondenheid. De werkelijkheid verschijnt daarbij niet langer als een koude mechanische wereld, maar als een dynamisch geheel waarin bewustzijn, liefde en resonantie een centrale rol spelen. Dit boek voert de lezer langs de stilte van de woestijnvaders, de inzichten van Meister Eckhart en de oosterse leegte, maar ook langs moderne inzichten uit de kwantumfilosofie en bewustzijnswetenschap. Langzaam ontvouwt zich een nieuw mensbeeld: de mystieke mens — een mens die opnieuw leert luisteren, aanwezig zijn en leven vanuit het hart. De Mystieke Mens is geen theoretisch betoog alleen, maar een uitnodiging tot innerlijke verdieping en een andere manier van kijken naar mens, wereld en kosmos.

Beide teksten in dit boekje beogen de blijvende en kritische waarde van kunst onder woorden te brengen. Daarmee is de belofte (of wens) herhaald zoals verwoord in de titel van de oorspronkelijke Duitse versie van Marcuse’s tekst, Die Permanenz der Kunst (1977), en van de vertaling van een fragment daaruit in anarcho-socialisties tijdschrift De As (1980) onder de titel ‘De blijvende waarde van kunst’. Die blijvende waarde (bestendigheid, autonomie) van kunst, zo weten we, sneeuwt in een oogwenk onder in haar instrumentalisering voor een marxistisch, neoliberaal, managerieel of ander doel. Zo een instrumentalisering voedt zich met de autoriteit en authenticiteit van de kunst, en exploiteert en ondermijnt haar tegelijkertijd. HERBERT MARCUSE legt in De esthetische dimensie deze dialectiek bloot van kunst en haar instrumentalisering. Ondanks de enigszins gedateerde voorbeelden van kunstvormen biedt de tekst een steekhoudend theoretisch kader voor een kritische distantie jegens onze laatkapitalistische organisatiemaatschappij. RUUD KAULINGFREKS pakt in Regelen en zeggen deze draad op. Hij fileert de predominantie (of ideologie) van het managerialisme, waarbinnen het zelfbeeld als organisatiemens daadwerkelijke distantie en reflectie uitsluit. Daartegenover plaatst hij de poëtische sensibiliteit – niet als literair genre, maar als een vitale geestesactiviteit die onze diep-psychologische verstrengeling en vergroeiing met de gevestigde orde persistent ontregelt.

De Nieuwe Mens — Leven tussen hemel en aarde Voel je dat de wereld verandert — maar mis je een diepere uitleg? In dit boek laat Karl van Hees zien dat we aan de vooravond staan van een nieuw mensbeeld. Geen losse individuen in een chaotische wereld, maar mensen die deel uitmaken van een groter geheel — een dynamisch veld van bewustzijn en verbondenheid. Geïnspireerd door inzichten uit wetenschap, filosofie en spiritualiteit ontdek je een nieuwe manier van kijken naar jezelf en de werkelijkheid. De Nieuwe Mens helpt je: anders te kijken naar de wereld om je heen meer rust en helderheid te ervaren te begrijpen wat deze tijd van verandering écht betekent Een toegankelijk en inspirerend boek voor iedereen die voelt dat er méér is — en klaar is om het te ontdekken.

Socialmediafenoneem Sacha Wenk, ambassadeur van Shaolin kungfu, deelt in Shaolin Life vijf lessen om je kracht te vinden en te ontdekken waar je toe in staat bent.Als The Shaolin Kid inspireert Sacha Wenk wereldwijd miljoenen mensen door de eeuwenoude lessen van Shaolinkungfu te verspreiden. Kungfu is namelijk veel meer dan een vechtsport; het is een manier van leven. In deze praktische gids vertelt Sacha hoe hij zijn eigen leven wist om te gooien en hoe jij op dezelfde manier kunt leren je zelfvertrouwen te vergroten, je innerlijke kracht te benutten en je doelen te bereiken.Shaolin Life gaat over de vijf kernprincipes van kungfu: focus, moed, discipline, geduld en deemoed. Aan de hand van krachtige persoonlijke verhalen en heldere, toepasbare adviezen bewijst Sacha dat iedereen deze principes kan gebruiken om dagelijkse obstakels te overwinnen en een onbreekbare mindset te creëren.‘Het is verleidelijk om de snelle, gemakkelijke weg te kiezen in het leven. Maar je zult nooit je volledige potentieel benutten met dit pad. Om erachter te komen waar je écht toe in staat bent, zul je je grenzen moeten opzoeken.’ uit Shaolin Life

Wat als AI ons niet vervangt, maar vergroot? In ARIA — De Spiegel die Terugkeek onderzoekt Jazzy DragonBean kunstmatige intelligentie als spiegel van menselijke intentie. Vanuit een brief van AI aan de mensheid groeit dit boek uit tot een krachtig manifest over snelheid zonder wijsheid, synthetische nabijheid, verantwoordelijkheid, karakter en bewust kiezen. Geen doemscenario, maar een heldere uitnodiging om technologie niet als redder of vijand te zien, maar als versterker van wat wij voeden. Een tijdloos boek binnen 11.11 De Kosmische Bibliotheek over menselijkheid in een digitale toekomst.

'2084' van wiskundige en filosoof John Lennox is een diepgaande kennismaking met kunstmatige intelligentie. We vragen ons immers allemaal af wat kunstmatige intelligentie ons zal brengen. Lennox laat zien dat het christendom verstandige antwoorden heeft op vragen naar de aard van onze zoektocht naar superintelligentie. In dit boek maak je kennis met de filosofische posities die kunnen worden ingenomen en de belangrijkste inzichten van het christendom ten aanzien van de aard van de mens, de ziel, ons morele besef, onze toekomst en wat ons scheidt van machines. Kortom, een hoopvol boek over kunstmatige intelligentie en de toekomst van de mensheid in eenvoudige taal.

Hoe behoud je innerlijke rust in een onvoorspelbare wereld? Bijna tweeduizend jaar geleden gaf de Stoïcijnse filosoof Epictetus (ca. 50 – 135 n. Chr.) het antwoord. Zijn filosofie is een beproefde, therapeutische methode om standvastig en vrij te blijven door een strikt onderscheid te maken tussen wat wel en wat niet onder onze controle valt. Door onze energie uitsluitend te richten op onze eigen morele doelstelling en externe zaken los te laten, cultiveren we een onwankelbaar heersend beginsel. In deze unieke, moderne vertaling wordt de kernachtige en confronterende stijl van Epictetus opnieuw tot leven gebracht. Met behulp van Gemini AI opgesteld en geredigeerd door Erik Nagtegaal, biedt dit werkje een schat aan praktische natuurkundige, ethische en logische oefeningen voor het dagelijks leven. Het geeft een heldere richting voor iedereen die zoekt naar autonomie, een goed karakter en de goede stroom des levens. 'De Handleiding van Epictetus', opgetekend door zijn leerling Lucius Flavius Arrianus, is geen stoffig historisch document, maar een levend instrument voor actieve beoefening dat vandaag de dag urgenter is dan ooit.

Eenheid Universum is een onrustige, literair-filosofische essaybundel die cirkelt rond één onontkoombare vraag: waarom is er iets en niet niets? In negen onderling resonerende teksten wordt de lezer meegenomen van het eerste verschil—de breuk die alles mogelijk maakt—via lichaam, taal en voortplanting, tot aan de verbeelding van het laatste wezen en de grens van het denkbare. De bundel onderzoekt de verloren eenheid van het universum niet als nostalgisch ideaal, maar als hardnekkige echo in een wereld van verschil. De astronomische schaal ontregelt, het lichaam begrenst, seksualiteit herhaalt, taal faalt, en zelfs het geheel blijkt nooit voltooid. In dialoog met denkers als Georg Wilhelm Friedrich Hegel en François Laruelle ontvouwt zich een denken dat weigert te sluiten. Dit is geen systeem, maar een beweging: een oefening in metafysische duizeling waarin eenheid niet wordt hersteld, maar opnieuw wordt bevraagd—tot op het punt waar zelfs die vraag oplost.

Wat als de tijd niet langer vooruitloopt — maar op ons vooruitloopt? In Na het nu onderzoekt René Oudeweg een radicale verschuiving in ons tijdsbesef: niet versnelling, maar een omkering. De toekomst volgt niet meer op het heden — zij vormt het. Van financiële markten tot algoritmes, van politiek tot kunst: steeds vaker bepaalt wat nog niet gebeurd is al wat er gebeurt. In negen onderling verweven essays ontvouwt zich een nieuwe filosofie van de tijd, waarin begrippen als proleptische temporaliteit, anticipatieve politiek en infrastructurele tijd een wereld zichtbaar maken waarin ervaring, kennis en handelen hun vanzelfsprekendheid verliezen. Het “nu” blijkt geen ankerpunt meer, maar een doorgang — een effect van krachten die elders en eerder werkzaam zijn. Na het nu is geen diagnose alleen, maar een uitnodiging: om anders te denken, te lezen en te leven in een tijd die uit de toekomst komt.

Er zijn twee versies van jou. Eén die je kent — de vertrouwde, de beschermde, de versie gevormd door wat anderen van je hebben gemaakt en wat jij van jezelf hebt geleerd. En één die wacht. De spanning tussen die twee — die diepe, nauwelijks te omschrijven onrust dat er meer moet zijn — noemen we een identiteitscrisis. Maar het is geen crisis. Het is een roep. Het is het Zelf dat klopt op een deur die je al te lang gesloten hebt gehouden. Dit boek gaat over die deur. Het neemt je mee door de lagen van het bewustzijn — van het ontregelde zenuwstelsel en de schaduw die je liever niet ziet, tot de kracht van bewust denken, de wet van het spiegelprincipe en de stille revolutie van wie je wordt wanneer je stopt met jezelf te imiteren. Gebaseerd op de inzichten van Jung, Goddard, Zeland en anderen — maar altijd teruggekeerd naar één vraag: ‘wie ben jij, los van alles wat je hebt geleerd te zijn?’ Individuatie is niet worden wie je wilt zijn. Het is ontdekken en belichamen wie je al bent — in zijn volledige, ruwe, bevrijdende complexiteit. Voor wie klaar is om op te houden met zoeken — en te beginnen met zien.

Macht en menselijke natuur (1931) is het belangrijkste politiek-filosofische werk van de Duitse denker Helmuth Plessner (1892-1985). Geschreven in de nadagen van de Weimarrepubliek, biedt het boek een indringende analyse van de bedreigingen waarmee een jonge democratische rechtsstaat geconfronteerd wordt.   Plessner reageert op tijdgenoten als Carl Schmitt, de latere ‘kroonjurist van de nazi’s’, en Martin Heidegger, die zich eveneens tot het nationaalsocialisme zou bekennen. Hij volgt Schmitts definitie van politiek als de onderscheiding tussen vriend en vijand, maar toont op basis van zijn wijsgerige antropologie aan dat de vijand altijd ook deel van onszelf uitmaakt. Daarmee doorbreekt hij absolute vijandbeelden en ontwikkelt hij een originele en inspirerende politieke antropologie, waarin pluralisme, tolerantie en respect voor de ander centraal staan. Tegelijkertijd verdedigt hij als politiek realist het recht om de democratie, wanneer die wordt bedreigd, met alle passende middelen te beschermen.   In een tijd van toenemend populisme, autoritarisme en onverholen machtspolitiek blijkt Plessners oproep tot een weerbare, pluralistische democratie actueler dan ooit.   Helmuth Plessner (1892-1985) was een Duitse bioloog, filosoof en socioloog. Hij was een van de grondleggers van de wijsgerige antropologie. Daarnaast schreef hij een drietal boeken op het gebied van de politieke filosofie. Vanwege de joodse achtergrond van zijn vader werd hij na de nationaalsocialistische machtsovername in 1933 ontslagen aan de Keulse Universiteit en werd hij hoogleraar in Groningen. In de afgelopen decennia hebben zijn politieke werken, onder meer vanwege Engelse vertalingen, internationaal erkenning gekregen.

Wat betekent het om een mens te zijn? Wat houdt menselijkheid precies in? Waarin schuilt de waardigheid van de mens? Over deze vragen voeren Dirk Verhofstadt en Johan Braeckman reeds jarenlang diepgaande gesprekken met elkaar. Deze conversaties stelden ze ook te boek, waarvan een eerste deel verscheen in 2021. Op de hun typerende onderhoudende toon gaan beide filosofen in het tweede deel van hun zoektocht naar menselijkheid dieper in op de kenmerkende eigenschappen van de mens. Ze bespreken de oorsprong van taal en kunst, van geweld, en van moraliteit.Ook de maakbaarheid van de mens komt aan bod, net als de heikele kwestie of een vrije wil nu wel of niet bestaat en de aloude vraag naar de zin en betekenis van het leven.Tot onwrikbare waarheden komen ze niet, maar aan dogma’s hechten ze evenmin geloof. Ze vertrouwen er daarentegen op dat redelijk denken tot betrouwbare kennis leidt.

Het verschil tussen de rechter- en linkerhersenhelft is al eeuwenlang een raadsel. Op basis van uitgebreid hersenonderzoek beschrijft de gerenommeerde psychiater, auteur en denker Iain McGilchrist de beide hemisferen als twee complete, samenhangende, maar zeer verschillende manieren om de wereld te ervaren. De detailgerichte linkerhersenhelft neigt naar eigenbelang en dominantie, terwijl de rechterhersenhelft het accent legt op context, flexibiliteit en empathie. Op basis van dit fundamenteel onderscheid in mentale gerichtheid neemt McGilchrist de lezer mee op een fascinerende reis door de geschiedenis van de westerse cultuur, waarbij hij de spanning tussen deze twee werelden illustreert aan de hand van het denken en de overtuigingen van filosofen en kunstenaars uit de oudheid tot de moderne tijd, van Aeschylus tot Magritte. Uiteindelijk stelt hij dat, ondanks zijn beperkte begrip van de werkelijkheid, de linkerhersenhelft in de wereld van vandaag steeds meer de overhand krijgt – met mogelijk rampzalige gevolgen. channelmcgilchrist.com Iain McGilchrist (1953) is een Britse psychiater, auteur en voormalig literatuurwetenschapper. Hij doceerde Engels aan het New College in Oxford, maar raakte steeds meer geïnteresseerd in filosofie en psychologie, vooral in de relatie tussen lichaam en geest, waardoor hij vervolgens een medische opleiding volgde. McGilchrist werd hersenonderzoeker aan de Johns Hopkins University in Baltimore en consulterend psychiater in het Maudsley Hospital in Zuid-Londen. Hij is fellow van het Royal College of Psychiatrists en werd drie keer verkozen tot Fellow van het All Souls College in Oxford. Tegenwoordig schrijft McGilchrist, geeft lezingen en interviews. Hij werd bekend met 'The Master and His Emissary' (2009). In 2021 publiceerde hij 'The Matter with Things', een lijvig, tweedelig werk over neurowetenschap, epistemologie en metafysica.

De democratie ligt onder vuur. Overal ter wereld worden democratische instituties in hoog tempo afgebroken, en dat ironisch genoeg door politici die zich beroepen op de wil van het volk. Dat roept allerlei vragen op. Waarom moeten we de democratie eigenlijk verdedigen? En hoe zouden we dat moeten doen? Om deze vragen te beantwoorden leest en herleest filosoof Hans Achterhuis klassieke en hedendaagse politieke denkers. Wanneer hij zich over de staat van de Amerikaanse democratie buigt, komen ook zijn eigen ervaringen in het geding. Democraticide is een even deskundige als persoonlijke zoektocht naar de bronnen van democratisch burgerschap.

Geloof en ongeloof in de wereld van nu De plaats van religie in onze wereld is gedurende de laatste eeuwen diepgaand veranderd. We leven in een seculiere tijd - daar is bijna iedereen in het Westen het wel over eens. Wat is de betekenis van deze ontwikkeling? Wat gebeurt er wanneer een samenleving waarin het vrijwel onmogelijk is niet in God te geloven, verandert in een samenleving waarin geloof slechts één menselijke mogelijkheid is tussen andere, zelfs voor de onwankelbaarste gelovige? Charles Taylor onderzoekt de ontwikkeling van die aspecten van de moderniteit in het 'westerse christendom', die we seculier noemen. In feite beschrijft hij geen enkelvoudige, zich voortzettende transformatie, maar een serie nieuwe uitgangspunten waarin oudere vormen van religieus leven verdwijnen of instabiel worden en nieuwe worden gecreëerd. De hedendaagse seculiere wereld wordt niet gekenmerkt door een afwezigheid van religie - al zijn in sommige samenlevingen geloof en godsdienstbeoefening aanmerkelijk achteruitgegaan - maar eerder door een groeiende toename van nieuwe opties - religieus, spirtiueel en antireligieus, die individuen en groepen aangrijpen om hun leven betekenis en hun spirituele idealen vorm te geven.

De Frans-joodse filosofe Simone Weil 1909-1943, die zich van activiste ontwikkelde tot mystica hield zich haar hele leven bezig met het begrip aandacht. Ze vond dat aandacht niet alleen opperste concentratie en opmerkzaamheid, maar ook een ethische door­denking nodig had. Voor echte en pure aandacht moet je je Ego opzij zetten om echt ruimte voor de ander te maken. Daarvoor moet je je onthechten, je leeg­maken van belangen, projecties en vooringenomenheid. Hoe leger je zelf wordt hoe meer ruimte er dan is voor zuiver waarnemen van de werkelijkheid en de ander. Daarvoor ging ze te rade bij oosterse meditaties en teksten uit het Nieuwe Testament. Behalve haar grote oeuvre zijn er veel biografieën over haar verschenen, maar nog nooit over het begrip aandacht, wat voor haar zelf van levens­belang was. Govert Jan Bach is pastoraal psycholoog en is vanaf zijn negentiende gefascineerd en richtinggevend beïnvloed door filosoof en mystica Simone Weil. Hij publiceerde over suïcide en de muziek van J.S. Bach. Wim van der Mark is als docent ruim 30 jaar werkzaam geweest in het Hoger Onderwijs met als aandachtsgebieden taal en cultuur. Via een cursus filosofie is hij geïnspireerd geraakt door werk en leven van Simone Weil. Van Simone Weil verscheen: Waar strijden wij voor (Over de noodzaak van anders denken) Over arbeid (En het sociaal mechanisme in tijden van crisis) Over oorlog (En het probleem van motivatie in crisistijd) Verworteling (Wat we de mens verplicht zijn) Van Jan Mulock Houwer verscheen over Simone Weil: Simone Weil - Wat zij nalaat voor een seculiere wereld