Literatuur non-fictie
Populair in Literatuur non-fictie
Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn de twee joodse zussen Janny en Lien Brilleslijper actief in het verzet. Als het net zich rond hen begint te sluiten, moeten ze onderduiken. Ze komen terecht in 't Hooge Nest, een villa verscholen in de bossen van 't Gooi. Het huis zal onder hun leiding uitgroeien tot een van de grootste onderduikadressen in Nederland. Terwijl de laatste joden in het land worden opgejaagd gaat het leven van de onderduikers zo goed en kwaad als het gaat door, pal onder de neus van NSB-buren en nazikopstukken. Als het einde van de oorlog in zicht is, wordt het Nest verraden. Samen met de familie Frank belandt de familie Brilleslijper op het laatste transport naar Auschwitz.
Al eeuwen is de westerse cultuur doordrongen van het geloof in de verdorvenheid van de mens. Maar wat als we het al die tijd mis hadden? In dit fascinerende boek herschrijft Rutger Bregman de geschiedenis van de mens. Rutger Bregman (1988) is historicus. Hij brak internationaal door met zijn bestseller Gratis geld voor iedereen. De meeste mensen deugen is in 46 talen vertaald, wereldwijd zijn er meer dan anderhalf miljoen exemplaren verkocht. Er zijn een documentaireserie en een Hollywoodfilm op komst. Reacties: ‘Door dit boek ben ik de mensheid vanuit een nieuw perspectief gaan zien.’ – Yuval Noah Harari ‘Zeer warm, zeer sterk en zeer hartelijk aanbevolen.’ – Stephen Fry ‘Overtuigend.’ – Forbes ‘Het boek dat we nu nodig hebben.’ – The Telegraph ‘Wordt alleen maar relevanter de komende jaren.’ – Financial Times ‘Een fantastisch boek. Vlot, toegankelijk en vol geweldige verhalen.’ – Sunday Times
Zou anno 1875 iemand in San Francisco beseft hebben dat de deftige, schatrijke mevrouw de Fremery ooit geboren was als slavin? En dat ze als kind door haar vader naar Nederland was gesmokkeld omdat ze in haar geboorteland Amerika haar leven niet zeker was?Het nieuwste 'grote' boek van Annejet van der Zijl, met daarin verwerkt haar succesvolle Boekenweekgeschenk Leon & Juliette, is misschien wel haar meest ambitieuze ooit. Dit waargebeurde verhaal begint bij avonturier Leon Herckenrath die in 1818 zijn hart verloor aan de jonge slavin Juliette en volgt hun oudste dochter en haar Hollandse man tijdens hun avonturen in Californië ten tijde van de Goldrush. En hoe verging het hun nazaten, met hun ongebruikelijke erfenis van enorme weelde en een zwarte voorouder?Fortuna's kinderen is een twee eeuwen omspannende, verrassend actuele familiesaga over mensen die hun leven niet lieten begrenzen door risico's en hun liefdes niet door huidskleur.
Inmiddels een moderne klassieker. Paulien Cornelisse neemt je mee op ontdekkingstocht, en laat Nederlandssprekenden weer houden van hun eigen taal en taalgebruik.
Op 13 april 1927 voer Allene Tew met de Mauretania de haven van New York uit. Ze liet een leven achter zich waarin ze alles had bereikt waar ze als plattelandsmeisje van had gedroomd - aanzien, fortuin, moederschap, haar grote liefde. En ze was het ook bijna allemaal weer kwijtgeraakt. 'De rijkste en verdrietigste weduwe van de stad', zoals Allene door societyrubrieken werd genoemd, had die dag echter ook nog veel vo´o´r zich, zoals een nieuw gezin en een toekomst als officie¨le prinses, als Russische gravin en als peetmoeder van de latere koningin Beatrix. De Amerikaanse prinses is een reconstructie van een weids en fascinerend leven, dat zich afspeelt tegen het decor van Amerika en Europa, de victoriaanse en de moderne tijd, de industrie¨le en Russische revolutie en de twee wereldoorlogen. Maar het is bovenal het persoonlijke verhaal van een uitzonderlijke vrouw die de moed had om, tot het bittere eind, haar eigen, onnavolgbare weg te gaan
'Een meeslepend verhaal dat uitnodigt nog eens na te denken over gezinsverhoudingen, toen en nu. Voor vrouwen en voor mannen. '– NRC, vier ballen 'Jansen schrijft helder en dynamisch, de vinger steeds krachtig op de zere plek drukkend' – Trouw ' Een boeiend verhaal, ook voor wie het grotendeels kent. Jansen schakelt soepel tussen historische informatie en herinneringen en legt moeiteloos verbanden.' – de Volkskrant, drie sterren 'Persoonlijk en meeslepend verhaal'– Volzin 'Mooi beschreven' – Cisca Dresselhuys in Nouveau 'Dit boek zou verplichte kost op scholen moeten zijn' – Zin. Hoe verging het Betsy en haar dochters na Het pauperparadijs? Meesterverteller Suzanna Jansen, auteur van Het pauperparadijsen podcast De eeuw van de vrouw, schetst in De omwenteling de afgelopen eeuw vanuit een nieuw perspectief: dat van de vrouw. Op een ochtend in 1981 hangt Betsy Jansen-Dingemans een laken buiten. Het is geen wasdag en het laken is niet eens nat. Haar jongste dochter, de auteur, weet: mijn moeder stelt nu een daad, ze sluit zich aan bij de vrouwenbeweging. Betsy is geboren in 1922, het jaar waarin vrouwen voor het eerst kunnen stemmen. Toch tellen ze amper mee: ze krijgen minder loon, worden op hun trouwdag ontslagen en zijn bij wet handelingsonbekwaam. Honderd jaar later heeft haar dochter meer rechten en is haar wereld groter dan de huiskamer. In geen enkele eeuw veranderde het leven van vrouwen zo sterk – en daarmee dat van ons allemaal. Vanuit het perspectief van haar moeder, haar oudere zus en zichzelf vertelt Suzanna Jansen hoe vrouwen leefden binnen de marges van ondergeschiktheid en dienstbaarheid, en hoeveel strijd het kostte zich daaraan te ontworstelen. Met het verstrijken van de tijd ontdekt Betsy dat een vrouw ook naar een ander leven mag verlangen. In haar persoonlijke, meeslepende stijl legt Suzanna Jansen in De omwenteling de anatomie bloot van de tergend trage, maar niet te stuiten omwenteling van de emancipatie. En ze toont dat de genderverhoudingen van onze tijd hierin hun wortels hebben. Suzanna Jansen weet in De omwenteling als geen ander met een klein verhaal een grote geschiedenis te vertellen.
Matthew Perry, Betty Klaasse, Marthe Philipse
Friends, lovers en het grote, verschrikkelijke ding
In Friends, lovers en het Grote, Verschrikkelijke Ding neemt Friends-ster Matthew Perry (Chandler Bing) ons mee achter de schermen van de succesvolle sitcom en zijn worsteling met verslaving. Het zijn openhartige, grappige en onthullende memoires met een krachtige boodschap van hoop en volharding. In een buitengewoon verhaal dat alleen door hem verteld kon worden, neemt Matthew Perry de lezers mee naar de soundstage van de succesvolste sitcom aller tijden, terwijl hij vertelt over zijn persoonlijke worsteling met verslaving. Openhartig, zelfbewust en verteld met zijn kenmerkende humor beschrijft Perry levendig zijn levenslange strijd met de ziekte en waardoor deze werd gevoed, ondanks dat hij schijnbaar alles had. Onverschrokken eerlijk, ontroerend en hilarisch: dit is het boek waarop fans hebben gewacht. Het aangrijpende verhaal van Matthew Perry is nu extra voordelig verkrijgbaar.
Meesterverteller Bart Van Loo neemt de lezer op sleeptouw langs duizend jaar Europese geschiedenis. Zijn zoektocht voert hem naar het ontstaan van de Nederlanden in de vijftiende eeuw. En wat blijkt? De Lage Landen zijn een Bourgondische uitvinding. De Bourgondiërs vertelt de geschiedenis van de vroege Nederlandse eenwording. Het is een wonderlijk relaas van ontbolsterende steden, ontwakend individualisme en uitstervende ridderidealen. Van schizofrene koningen, doortastende hertogen en geniale kunstenaars. Terwijl de Bourgondische hertogen met veldslagen, huwelijken en hervormingen de versnipperde Lage Landen tot één geheel smeedden, ontstonden onder hun impuls de onvergetelijke werken van Klaas Sluter, Jan van Eyck en Rogier van der Weyden. Bart Van Loo’s even spannende als leerrijke verkenning van de middeleeuwen groeit gaandeweg uit tot een indrukwekkende cultuurgeschiedenis. Meeslepend en erudiet vertelt hij waar wij vandaan komen. Een wervelend verhaal van brandstapels en banketten, pest en steekspelen, Jeanne d'Arc, Jan van Eyck, Filips de Goede en het Gulden Vlies. '‘Van Loo’s kracht is zijn enthousiaste verteltrant. In zijn boek zit een tv-serie van minstens vier seizoenen à la ‘The Crown, of een film als The Favorite over de verwikkelingen aan het Britse hof van Queen Anne.’' Vrij Nederland 'Liefhebbers van etymologie zullen genieten.' En route 'Van Loo vertelt je als een goede vriend over een historische reis vol opwindende gebeurtenissen die vaak een verrassende wending nemen.' Maison en France
De bekendste politieagent van Nederland geeft een unieke kijk achter de schermen. Een zakkenroller aanhouden, een lichaam zoeken in een donkere woning, een slechtnieuwsgesprek voeren, iemand die suïcidaal is proberen te helpen, een reanimatie uitvoeren of een uit de hand gelopen ruzie sussen: Lieke doet het allemaal, en soms zelfs allemaal op dezelfde dag. Lieke Hester is hoofdagent bij politiebureau Burgwallen in Amsterdam. Ze blogt en vlogt als Liekeschrijft, haalt graag ijskoffie in Amsterdam-Noord en is gek op de reuring van de Wallen. In Het kan ook nooit normaal doet ze een boekje open over haar leven als agent. Haar inspirerende, beangstigende, spannende, grappige en altijd bijzondere verhalen zijn een ode aan haar werk, haar dappere collega’s en alle hulpverleners. ‘Liekes verhalen laten je lachen, sidderen en huilen. Ze geeft een prachtig inkijkje in de mens achter het uniform. En los van een fijne schrijver, is ze ook nog eens een tof mens.’ Mayra Louise, auteur van Op je lijf geschreven ‘Verhalen als een knal voor je kanis. Lieke is Mokum op z’n best.’ Kluun‘Je angst en je onzekerheid overwinnen om je dromen waar te maken: Lieke deed het als politieagent en nu ook als auteur. In haar verhalen komt haar kern naar boven: een betrokken, lief mens met oog voor haar omgeving. Daarmee raakt ze de lezer en leert ze ons een waardevolle les.’ Wendy van Dijk‘Opvallend onverschrokken en goedgemutst. Van de eerste tot de laatste pagina een bundeling toffe politiepraat uit het gezellige, criminele centrum van Mokum.’ NRC‘Boeiende, aangrijpende, spannende verhalen die Lieke zó beeldend en soms tot in detail beschrijft dat je bijna voelt wat zij op straat meemaakte.’ Cees van der Boom‘Wat het boek bijzonder maakt, is de mate van detail in de beschrijving en vooral van de eigen beleving en emotie. Lieke houdt van de chaos en drukte in de binnenstad en dat beschrijft ze dan ook in geuren en kleuren. Ze laat zien dat politiewerk mensenwerk is.’ Tijdschrift voor de Politie‘Het kan ook nooit normaal toont de menselijkheid van het politievak. Het komt binnen!’ Veroniques Boekenhoekje
In 'Selma' roept Carolijn Visser op meesterlijke wijze de sfeer op van het schrale, revolutionaire Peking. Ze schildert de grote parades ter ere van de Volksrepubliek, de ideologische blindheid van westerse fellowtravellers, de grote hongersnood en uitzinnige Rode Gardisten die alles wat westers en oud was vernielden. De joodse Selma Vos groeide op in IJmuiden en wist tijdens de Tweede Wereldoorlog aan de nazi's te ontkomen. Tijdens haar studie in Cambridge ontmoette ze Chang Tsao, de man van haar leven. Na de geboorte van hun kinderen, Greta en Dop, bouwden ze een bestaan op in het China van Mao. Chang was vooraanstaand lid van de Partij en leidde het Psychologisch Instituut, toch bleven Selma en haar kinderen buitenstaanders. Tijdens de Culturele Revolutie werd Chang uit zijn functie gezet en door zijn collega's aangevallen. Selma, lerares aan de Tweede-talenschool, werd uiteindelijk samen met hem gearresteerd. Zij was de enige Nederlander die in China woonde ten tijde van Laat Honderd Bloemen Bloeien, de Grote Sprong Voorwaarts en de Culturele Revolutie. Selma en haar gezin werden slachtoffers van de grootse idealen van de maoïstische heilstaat, de Culturele Revolutie betekende uiteindelijk de ondergang van het hele gezin. Selma behoort tot de hoogtepunten in Carolijn Visser's oeuvre.
Top 10 van Literatuur non-fictie
Lieke Marsman
Op een andere planeet kunnen ze me redden
Samenleven met de dood veranderde Lieke Marsmans wereldbeeld: ze raakte geïnteresseerd in God en ufo’s, in kwantummechanica en christelijke denkers. Dit boek is een filosofische trip tot in de diepten van de menselijke geest, afgewisseld met dagboekfragmenten die beschrijven hoe de dood haar op de hielen zit. Uiteindelijk staat het idee centraal dat doodgaan met hoop, hoe vergezocht en onrealistisch ook, nog altijd beter is dan hopeloze berusting.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn de twee joodse zussen Janny en Lien Brilleslijper actief in het verzet. Als het net zich rond hen begint te sluiten, moeten ze onderduiken. Ze komen terecht in 't Hooge Nest, een villa verscholen in de bossen van 't Gooi. Het huis zal onder hun leiding uitgroeien tot een van de grootste onderduikadressen in Nederland. Terwijl de laatste joden in het land worden opgejaagd gaat het leven van de onderduikers zo goed en kwaad als het gaat door, pal onder de neus van NSB-buren en nazikopstukken. Als het einde van de oorlog in zicht is, wordt het Nest verraden. Samen met de familie Frank belandt de familie Brilleslijper op het laatste transport naar Auschwitz.
In dit pamflet laat Karim Amghar zien hoe groot de onderwaardering is van het mbo, terwijl we mbo'ers nu zo hard nodig hebben. En laat hij zien hoe het anders kan.
Jonah Falke groeide niet op in een religieuze omgeving, maar is wel gefascineerd door het geloof. Gedreven door zijn nieuwsgierigheid kreeg hij toegang tot het meest orthodoxe, streng gereformeerde deel van Nederland: de bewoners van de Bible Belt. Terwijl veel niet-ingewijde buitenstaanders vaak in clichés en vooroordelen over hen blijven steken, wilde Jonah ze met open vizier tegemoet treden. Hij sprak met dominees, moeders, jongeren, twijfelaars, SGP’ers, bezocht kerkdiensten, studiedagen, gevangenissen en uitvaarten. En hij logeerde bij een gereformeerd gezin in Zeeland. In De Bible Belt doet hij verslag van zijn waarachtige zoektocht naar wat godsbesef is.
Een dakloze, borstvoedende moeder die niet terechtkan in de opvang, een patiënt die bijna overlijdt aan iets wat binnen een consult van tien minuten verholpen had kunnen zijn, een man met hartfalen die van ziekenhuis naar ziekenhuis wordt gestuurd: het klinkt niet als Nederland. Toch is dat wat Michelle van Tongerloo in haar werk als straatarts tegenkomt. De schrijnende gevallen op haar spreekuur zijn een spiegel van een land waarin bestaanszekerheid steeds minder vanzelfsprekend is. Een land waarin werkenden geen woning kunnen vinden, patiënten verdwalen in een woud aan instanties en arbeidsmigranten niet de hulp krijgen waar ze recht op hebben. Zorg is een verdienmodel geworden, is de confronterende diagnose van Michelle van Tongerloo, en het helpen van mensen is steeds ingewikkelder. Maar ze weet het medicijn. Luisteren naar de patiënt in plaats van naar het systeem. Geven waar behoefte aan is in plaats van wat wordt voorgeschreven. Een groeiende groep organisaties en burgerinitiatieven laat zien dat het kan. Reacties: 'Gloedvol en geneeskrachtig.' -Arjen van Veelen 'Dit boek opent je de ogen.' -Kustaw Bessems 'Een bevlogen pleidooi.' -Danka Stuijver 'Verplicht voor iedere bestuurder.' -Tim ‘S Jongers
In 1933 viel de Gestapo uitgeverij Kiepenheuer in Berlijn binnen en nam de administratie en boeken in beslag, waaronder die van de Joodse Joseph Roth. Het archief kon deels worden gered en werd in de jaren zeventig herontdekt. Er kwam een mapje uit tevoorschijn met het onvoltooide manuscript van de roman Erdbeeren. Roth beschrijft hierin de jeugd van zijn alter ego Naphtali Kroj in een kleine stad in Galicië, waar hij na de dood van zijn vader (die dronken van zijn slee valt en doodvriest) eerst in dienst treedt van een barbier en een kleermaker, om vervolgens bij een doodgraver terecht te komen, met wie hij een lucratieve handel opzet in stukjes van de stroppen van zelfmoordenaars, omdat die geluk zouden brengen. Op ontroerend mooie en vaak humoristische wijze tekent Roth de wederwaardigheden op van de inwoners, onder wie een advocaat die een enorm hotel laat bouwen in Amerikaanse stijl. Als het eindelijk af is blijft het leegstaan, behalve als de rijke handelaar Britz er in de winter terugkeert ‘als een boodschapper van God’. De inwoners leven dan voor even op, er wordt met geld gestrooid: ‘En toen hij vertrok liet hij gelukkige mensen achter, maar hij zag er niet meer zo fris uit als bij zijn aankomst. Hij was moe en gebroken, zijn huid was bleek, zijn vriendelijke ogen straalden niet meer. Zo vermoeiend is liefdadigheid.’ Aardbeien werd prachtig vertaald door Els Snick en uitbundig geïllustreerd door Koen Broucke. ‘Aardbeien is een klein juweel.’ – Elsbeth Etty
Tim 'S Jongers
Armoede uitgelegd aan mensen met geld
Armoede is je eigen schuld. Armoede is niet meer dan een gebrek aan geld. Armoede leidt tot domme en ongezonde keuzes. In een land geregeerd door welvarende, hogeropgeleide mensen wordt op een beperkte en soms zelfs schadelijke manier naar armoede gekeken. Tim ’S Jongers groeide op in armoede, ging uiteindelijk studeren, deed onderzoek naar armoede en doet nu beleidsvoorstellen om het tegen te gaan. Hoe de meeste mensen denken over armoede, ontdekte hij, klopt van geen kant. Daarom schreef hij dit boek: een spoedcursus armoede, bedoeld voor mensen met geld. Want armoede bestrijden kan pas als zij anders leren kijken. Tim ’S Jongers (1981) is politicoloog, bestuurskundige en directeur van de Wiardi Beckman Stichting. Voor De Correspondent schrijft hij over armoede; van zijn boek Beledigende broccoli zijn meer dan 10.000 exemplaren verkocht. Reacties: ‘Confronterend.’ -Sander Schimmelpenninck ‘Een van de beste boeken van het jaar.’ -Paul Verhaeghe ‘Herkenbaar van het eerste tot het laatste woord.’ -Emine Uğur ‘Overtuigend pleidooi.’ -Kitty Herweijer
We hebben onze soort Homo sapiens genoemd, ‘de wijze mens’, maar als mensen zo wijs zijn, waarom zijn we dan zo zelfdestructief? Waarom staan we op het punt ecologische en technologische zelfmoord te plegen? Op dit moment maken we de meest ingrijpende informatierevolutie in onze geschiedenis door. Om goed te kunnen begrijpen wat er gebeurt, moeten we leren van het verleden en analyseren welke rol informatie in ons leven speelt. Al eeuwenlang verkrijgt de mensheid macht door het verspreiden van informatie in de vorm van fictie, fantasieën en massale waanideeën. In Nexus neemt Yuval Noah Harari ons mee naar het stenen tijdperk, de heiligverklaring van de Bijbel, vroegmoderne heksenjachten, het stalinisme, het nazisme en de heropleving van het hedendaagse populisme, om de complexe relatie tussen informatie en waarheid, bureaucratie en mythologie, wijsheid en macht bloot te leggen. Hij onderzoekt hoe verschillende samenlevingen en politieke systemen in het verleden informatie hebben gebruikt om hun doelen te bereiken en orde te scheppen, ten goede en ten kwade. In de 21ste eeuw kan kunstmatige intelligentie ervoor zorgen dat we geen grip meer hebben op de verspreiding van waanideeën en onwaarheden. Door weloverwogen keuzes te maken, kunnen we de ergste uitkomsten wellicht nog voorkomen.
Jojanneke Kant geeft in De vragendokter een bijzonder inkijkje in de praktijk van een huisarts.Wat doe je als beginnend huisarts wanneer er een patiënt aanklopt die beweert iemand te gaan vermoorden? Het pistool heeft hij al bij zich… Dagelijks maakt Jojanneke Kant de uiteenlopendste dingen mee in haar praktijk. Van euthanasieverzoeken tot vragen over menstruatieklachten. Van patiënten met een eetprobleem tot te vroeg geboren baby’s. Ook ziet ze een groeiend aantal mensen die zich laten leiden door niet-kloppende verhalen op sociale media, waardoor veel misverstanden en zelfs gevaarlijke situaties kunnen ontstaan. Patiënten die hun medische keuzes baseren op ongefundeerde gezondheidsclaims van influencers zijn dagelijkse kost in haar praktijk. Jojanneke vindt dit zorgelijk en geeft een tegengeluid, door feiten van fabels te onderscheiden. In De vragendokter snijdt Jojanneke Kant niet alleen zorgwekkende onderwerpen aan, maar weet ze ook te ontroeren én aan het lachen te maken. Dit boek is een hartverwarmend pleidooi voor goede zorg en een ode aan haar werk, haar collega’s en alle andere hulpverleners.
Koert Debeuf
Wat je moet weten om het Midden-Oosten te begrijpen
Of het nu gaat over het conflict tussen Israël en Palestina, de spanningen tussen Iran en Saoedi-Arabië, de moeilijkheden rond het Turkse lidmaatschap van de Europese Unie, of oorlogen in Syrië en Jemen: het Midden-Oosten komt bijna dagelijks in het nieuws. De situatie in de regio lijkt dag in, dag uit complexer te worden. Waarom licht niemand eens toe hoe de vork in de steel zit? Dat is precies wat Koert Debeuf in dit boek doet. Bondig en toegankelijk legt hij uit wat je moet weten om het Midden-Oosten te begrijpen.
Nieuw in Literatuur non-fictie
Een deurklink, een briefje van tien euro: we vinden geregeld iets vies terwijl het in wezen onschuldig is. Ons verlangen naar een schoon bestaan kan het rationele overstemmen, en dat roept belangrijke vragen op over onze samenleving. Wat is schoon precies, wie bepaalt dat? Waar walgen we van, en wat zegt dat over ons? Hoe gaan we om met sloddervossen en neat freaks? Luuk Vulkers ontleedt het fascinerende fenomeen dat hemzelf ook ontregelde: smetvrees. Hij zoekt van Spakenburg tot New York naar antwoorden en beschouwt beeldende kunst en de Bijbel met dezelfde nieuwsgierigheid als reality-tv en internetcultuur.
‘We dienen met trots te beseffen dat wij de schatbewaarders zijn van het geheugen van menselijke ervaringen en we dienen ons bewust te zijn van de verantwoordelijkheid die wij hiermee dragen in verwarrende en onzekere tijden, waarin grote behoefte bestaat aan waarachtigheid en waarheid.’– Uit: Ilja Leonard Pfeijffer, De toekomst van de literatuur
Cultessay over de schaduwkant van toerismeWie als Europeaan naar Antigua reist, ziet een prachtig tropisch eiland. Maar achter de idyllische stranden schuilen corruptie, vervallen scholen en ziekenhuizen, en de pijnlijke sporen van het koloniale verleden.Met scherpe eerlijkheid én liefde voor haar geboorte-eiland laat Kincaid voelen wat de koloniale erfenis en het toenemende toerisme betekenen voor de mensen die er wonen. ‘Wat een schrijver.’ – Ali Smith‘Een onweerstaanbare schrijver, rijk zonder opsmuk.’ – Susan Sontag‘Een krachtige en heldere aanklacht.’ – Salman Rushdie‘Een woedende hartenkreet.’ – De Groene Amsterdammer ‘Een van onze meest meedogenloze en levendige schrijvers.’ – The New York Times
Martijn Simons is docent Nederlands op een middelbare school in Rotterdam. Een jaar lang mailt hij met een aantal van zijn (ex-)leerlingen over hun leven. Over voetbal, communisme, frat parties, school, ouders, geloof, de serie Adolescence. Op verrassend openhartige wijze vertrouwen ze hem toe wat hen bezighoudt: angsten, onzekerheden, maar ook ideeën, interesses en dromen voor de toekomst. Met al deze persoonlijke verhalen vormt Beste meneer Simons, een uniek tijdsdocument over de belevingswereld van jonge mensen.
Italië, zomer 1944. Duitse soldaten arriveren bij Villa Il Focardo, vlakbij Florence. Het is de woning van Robert Einstein, een neef van de beroemde wetenschapper Albert Einstein. Albert, een prominente tegenstander van het naziregime, heeft tien jaar eerder zijn Duitse staatsburgerschap opgegeven en zit veilig in Amerika, buiten Hitlers bereik. Dat geldt niet voor zijn neef. Twaalf uur na aankomst zijn de soldaten verdwenen en is het gezin dood. Deze misdaad – en wat er daarna gebeurde – achtervolgt de nabestaanden nog steeds. Wie gaf de opdracht? Wie was erbij betrokken? En waarom kwamen ze ermee weg
Mama huilt harder van Leslie Keijzer heeft al meer dan 70.000 exemplaren verkocht. Mama pakt door, haar tweede boek, komt in mei uit.Leslie Keijzer vertelt in Mama huilt harder haar eerlijke verhaal over het beginnende moederschap. Want wat als je harder huilt dan je baby, maar geen idee hebt waarom? Na de geboorte van haar zoontjes (4 en 2) krijgt Leslie Keijzer beide keren last van steeds intensere neerslachtige en angstige gevoelens. Regelmatig zit ze huilend tegenover de huisarts. Bang, radeloos, gebroken. Op het dieptepunt durft ze zelfs haar huis niet meer uit en ontwikkelt ze een extreme angst om dood te gaan. Door de dokter wordt ze naar huis gestuurd met het advies om goed uit te rusten. Pas veel later krijgt ze de diagnose postnatale (post partum) depressie en vallen er puzzelstukjes op hun plek. Leslie is niet de enige bij wie een postnatale depressie niet wordt herkend. 1 op de 10 moeders krijgt last van een postnatale depressie.
‘Ik heb helemaal geen affiniteit met de film,’ schrijft Joseph Roth in een brief uit 1936 aan Stefan Zweig. In zijn schotschrift De Antichrist (1934) veroordeelt Roth de film zelfs als een bedrieglijke ‘schijnwereld’ waarbij Hollywood wordt gepresenteerd als een "Höllewood", een plek waar de hel woedt. Niettemin spreekt uit tientallen scènes in zijn romans een bijna onstuitbare fascinatie voor de schimmen op het filmscherm en de roes van de bioscoopervaring. Bovendien werkte Roth mee aan een drietal filmscenario’s en was hij auteur van meer dan honderd filmkritieken, die hij in de jaren 1920 en 30 publiceerde in Duitstalige kranten en vakbladen. Naast besprekingen van beroemde meesterwerken van onder meer Charlie Chaplin, René Clair, Sergei Eisenstein, Robert Flaherty, Fritz Lang en F.W. Murnau, omvatten Roths filmkritieken ook intrigerende overpeinzingen over de aard van het medium, over de voorliefde voor clichés en kleine gestes, over censuur en propaganda, over het bioscooppubliek, over de spanning tussen kunst en vermaak en over diva’s en dieren op het grote doek. Schijnwereld bevat een ruime selectie van Joseph Roths artikels en essays over film. Vertaald door Els Snick, oprichter van het Joseph Roth Genootschap, en van een nawoord voorzien door Steven Jacobs, kunsthistoricus gespecialiseerd in film.
Andrea Yates verdronk haar vijf kinderen om hen te redden van de hel. Twee jury’s, geconfronteerd met dezelfde feiten, kwamen tot tegengestelde oordelen: was zij een moordenaar — of een ernstig zieke vrouw die niet wist wat ze deed? En wat zegt dat over hoe wij schuld, vrije wil en straf begrijpen? In Erfzonde verkent topwetenschapper Kathryn Paige Harden de intrigerende wisselwerking tussen genetica, gedrag en moraal. Hoe verantwoordelijk zijn we voor onze daden, als zowel onze biologie als onze ervaringen ons vormen? Harden – zelf dochter, moeder, echtgenote én geneticus – verweeft persoonlijke inzichten met baanbrekend onderzoek naar verslaving, geweld en antisociaal gedrag. Ze onderzoekt onze ideeën over schuld, rechtvaardigheid en vergevingen stelt urgente vragen als: heeft de wetenschap onze morele keuzes veranderd? Kunnen we anders leren kijken naar straf en compassie? Erfzonde is een confronterend én hoopvol pleidooi voor een menselijker benadering van goed en kwaad, waarin wetenschap en empathie samenkomen. Vooriedereen die de complexe aard van de mens écht wil begrijpen.
De slapeloosheid van Samantha Harvey kwam schijnbaar uit het niets; een jaar lang brengt ze haar nachten door met het najagen van slaap die zelden komt. Zeheeft alles geprobeerd om het te verhelpen. Niets werkte. Wat gebeurt er als een van de basisbehoeften van de mens niet wordt vervuld? Voor Samantha Harvey leidde extreem slaaptekort tot een rauwe helderheid over het leven zelf. Het vormeloze ongemak is een verrassend inzichtelijke verkenning van herinneringen, schrijven, dood en verdriet, en de wil om te overleven.
Toen Coen Simon zich vlak voor een schoolreünie de harde klap herinnerde die zijn leraar Duits hem op zijn dertiende gaf, besefte hij dat niet alleen de tik uit de pedagogiek is verdwenen, maar dat ook het kind zelf langzaam verdwijnt. Het kind, de recente uitvinding die pas sinds de verlichting zijn opvoeding en onderwijs op maat krijgt, neemt met hard tech in de hand inmiddels vooral zijn opvoeders de maat. Het algoritme heeft de discipline vervangen, en de influencer de pedagoog. Ouders zijn de trouwste volgers van hun kroost, dat hun leert wat woke en wat cringe is. Met hoop op en hulp van Plato, Erasmus en Kant verklaart filosoof Coen Simon in zijn Homeruslezing hoe het kan dat de jeugd van nu steeds moreler wordt, terwijl de deugd van tegenwoordig niets meer voorstelt.
George Saunders, Robbert-Jan Henkes, Erik Bindervoet
Een duik in een vijver in de regen
Literaire masterclass van een van de grootste hedendaagse schrijversHoe werkt fictie en waarom is het nu meer dan ooit van belang? Al meer dan twintig jaar leest sterauteur George Saunders samen met zijn schrijfstudenten zijn favoriete Russische korte verhalen, op zoek naar de antwoorden op die vragen. Deze masterclass in boekvorm combineert die twee decennia aan opgedane wijsheid over lezen, schrijven en het leven met zeven verhalen van Tsjechov, Tolstoj, Toergenjev en Gogol. Een grootmeester van nu over de grootmeesters van toen. Diepgravend, openhartig, grappig en filosofisch.‘Alles wat Saunders schrijft zou je kunnen opvatten als een manoeuvre in zijn gevecht om zijn levensplezier niet te laten vergallen door de zekerheid dat je komt te sterven.’ – NRC ••••• ‘George Saunders leert je echt iets; hoe te schrijven én te leven met je talenten en je beperkingen.’ – Trouw ‘Ik ben zeldzaam vrolijk geworden door het lezen van Een duik in een vijver in de regen.’ – De Groene Amsterdammer ‘Zo voelt het om in het hoofd van een schrijver te zitten.’ – The New York Times ‘Dit boek is een genot, en gaat ook over genieten van literatuur.’ – The Guardian
Nadat Leslie Keijzer jaren kampte met een postnatale depressie, waar ze over schreef in haar eerdere boek Mama huilt harder, kreeg ze eindelijk hulp in de vorm van antidepressiva. Een godsgeschenk. Toch wil ze afbouwen, want geluk zit toch niet in een pilletje? Maar een leven zonder antidepressiva brengt haar opnieuw aan het wankelen.Na die donkere periode wil ze het leven nu juist vieren met vrienden en familie, lekker eten en veel gezelligheid. Maar het ‘normale’ leven oppakken blijkt niet zo simpel als gedacht. Ze heeft moeite met haar nieuwe lichaam na twee zwangerschappen en worstelt met het eeuwige hongergevoel door de antidepressiva.'Dit boek is voor iedereen die weleens met zichzelf in de knoop zit, mentaal of fysiek. Hopelijk voel je na het lezen van mijn boek dat je niet alleen bent.' Leslie Keijzer
Diodoros van Sicilië, John Nagelkerken
De Historische Bibliotheek
Diodoros, een op Sicilië geboren Griek, begon in de eerste eeuw voor Christus aan een immens project: een wereldgeschiedenis schrijven van het begin van de wereld tot aan zijn eigen tijd. Dat kostte hem dertig jaar van zijn leven en leverde veertig boeken op. Uit de vijftien die daarvan zijn overgeleverd heeft classicus John Nagelkerken er vier gekozen voor deze vertaling. Een boek over Egypte, waar Diodoros enige jaren geleefd en rondgereisd heeft, en drie boeken over de Griekse wereld in de vijfde eeuw, met speciale aandacht voor zijn geboortestreek Sicilië, dat samen met Zuid-Italië ook wel bekendstaat als Groot Griekenland. Hij vult daarmee het gat in de geschiedenis dat bestaat tussen het werk van Herodotus en dat van Thucydides.Het werk is strikt chronologisch ingedeeld en voor een historicus uit zijn tijd heel nauwkeurig en gedetailleerd. De periode uit de geschiedenis waarover Diodoros schrijft is spectaculair. Zijn boeken over Griekenland vormden een belangrijke bron voor Ilja Leonard Pfeijffers roman Alkibiades.
In het Het jongetje dat bijen at vertelt Gilbert Nyatanyi het ontroerende, waargebeurde verhaal van een jongen die tussen twee werelden opgroeit: geboren in Rwanda, grootgebracht in het nuchtere West-Vlaanderen. Zijn jeugd vol honing, warmte en kleur krijgt een andere glans wanneer hij zijn vader verliest en als kind naar België wordt gestuurd. Hij moet er opnieuw wortelen, tussen heimwee en hoop, tussen het verleden dat hij met zich meedraagt en de toekomst die hij wil omarmen. Met poëtische precisie en milde ironie schrijft Nyatanyi over afkomst, identiteit, liefde en vergeving. Hij verweeft het verhaal van zijn familie en een verscheurd land met dat van een jongen die leert hoe veerkracht klinkt – soms als gezoem. Het jongetje dat bijen at is een ontroerende en hoopvolle autobiografie met helende verhalen. Een uitzonderlijk debuut, meeslepend en vol menselijkheid. Gilbert Nyatanyi (1971, Rwanda) groeide op in Egem, West-Vlaanderen. Hij is jurist, gespecialiseerd in bank- en financieel recht, met ervaring in Europa en Afrika. Ook wel bekend als ‘Gilberke’ uit de tv-klassieker Alles kan beter. Hij is gehuwd en vader van twee dochters.
In India wordt de jonge Krishnamurti aangewezen als de nieuwe Messias. De 23-jarige Philip van Pallandt erft onverwacht een eeuwenoud landgoed bij Ommen. Ze leren elkaar kennen en worden vrienden.De idealistische Philip schenkt zijn landgoed en kasteel aan Krishnamurti, voor de organisatie van de jaarlijkse ‘Sterkampen’. Duizenden bezoekers van over de hele wereld komen erheen, onder wie kunstenaars, musici, architecten en journalisten.Krishnamurti spreekt ze toe bij het kampvuur, waardoor ze durven te dromen van een toekomst waarin iedereen gelijk is. Tot de zomer van 1929, als Krishnamurti plotseling tegen zijn gehoor zegt: ‘Volg mij niet langer.’Rick Nieman volgt het spoor van de goeroe en de baron en laat zien hoe zij elkaar – en hun tijd – beïnvloed hebben. En hoe hun verhaal nog net zo relevant is als honderd jaar geleden.
'VHS' is een liefdevol, bijna tastbaar verslag van de tijd waarin Thomas Heerma van Voss vrijwel wekelijks de videotheek bezoekt. Eerst alleen om films te huren – van The Fugitive kent hij nu nog woordelijk de dialogen uit zijn hoofd – maar vanaf zijn zestiende ook voor zijn eerste bijbaantje. De sympathieke eigenaresse, die vasthoudt aan de VHS-band terwijl het tijdperk van de dvd aanbreekt, vraagt namelijk aan Thomas om een avond per week films te gaan verhuren. In een intieme brief aan zijn beste vriend, destijds ook medewerker van videotheek Filmplan, staat Thomas Heerma van Voss stil bij de charme van de VHS-band en bij hun jeugd die zo door films werd ingekleurd. Wat maakt dat de een monter zijn rug naar het verleden keert, en de ander, licht melancholisch, de rug naar de toekomst?
Leonard Diepeveen, Jan Willem Reitsma
Wanneer ik terug ben praten we erover
‘Mijn vader stierf op 22 december 2023 op 95-jarige leeftijd.’ Zo begint Leonard Diepeveen zijn literaire memoir over hoe de kampervaring van zijn vader een leven lang doorwerkte in diens gezin. Hij werd op zijn zestiende, tijdens de Hongerwinter, gedetineerd in het wrede en sadistische Kamp Amersfoort. Over zijn vijf weken durende gevangenschap bleef hij altijd zwijgen. De oorlog hield hem en zijn vrouw in zijn greep, zelfs nadat ze Nederland in 1953 verlieten om een nieuw leven op te bouwen.Met groot respect voor het leed dat zijn vader is aangedaan beschrijft Diepeveen het trauma van de tweede generatie: de psychische gevolgen van het idee dat eigen problemen minder ernstig zijn dan die van je ouders. Tegelijk verkent hij in gloedvol proza hoe herinneringen werken en schetst hij een beeld van de Nederlanders die naar Canada emigreerden.
Literaire non-fictie