Literatuur non-fictie
Populair in Literatuur non-fictie
Door de aandacht in de media voor de metoo actie waarin vrouwen met hun verhaal over seksueel- en machtsmisbruik naar buiten komen, realiseert de hoofdpersoon dat ook zij een metoo verhaal heeft. In Therapie probeert ze dit te verwerken. Dit blijkt niet zo gemakkelijk. Toch weet ze haar leven in het heden positief vorm te geven, ondanks haar verleden.
‘Pioniers in de Ruimte’ wordt door velen beschouwd als het verloren boek van George Adamski. Hij is de eerste mens die is uitgenodigd voor een reis in een ruimteschip. Dit is een verkapt reisverslag in romanvorm en werd, zo is het vermoeden, in 1949 verboden. Wat mag de mensheid niet weten? George Adamski vertelt over ruimtereizen naar Mars, de Maan en Venus. Op alle planeten leven mensachtige wezens, met een verhoogd en verfijnd bewustzijn. Zij zijn alleen maar dienstbaar aan de Goddelijke Wil. Wij, op planeet Aarde, lopen behoorlijk achter met onze oorlogszuchtige en hebberige mentaliteit. ‘Bij ons er niet één geringste gedachte van kwaad, zoals bij jullie Aardse mensen’, aldus een woordvoerder. Met de wilde plannen van Elon Musk om naar Mars te gaan, geeft dit boek een inkijkje in hoe het daar is. In deze tijd, waar steeds meer informatie vrijkomt over UFO’s, vliegende schotels, ruimteschepen en buitenaards contact, zal dit verhaal je horizon verbreden en je bewustzijn optillen. Het is een bijzondere leeservaring en bevat een belangrijke boodschap voor de mensheid. Weet dat alles wordt gezien. Op enorme schermen kan op elk persoon in het universum worden ingezoomd. In hoeverre zijn we bereid om in vrede te leven? Met een voorwoord van Lilian Ferru. Na een bijna dood ervaring had haar man Paul contact met galactische lichtwezens en wist hij alles van ruimteschepen en het universum.
Hoe ga je ermee om als een naaste een misstap begaat, een inschattingsfout maakt met grote, onomkeerbare gevolgen? Als het je vriend(in) of collega is? Een familielid dat dicht bij je staat? Hoe ga je ermee om als je te maken krijgt met een realiteit waarin het abnormale normaal wordt en het normale absurd is? Wat vertel je erover? Met wie durf je ‘jouw’ taboe te delen? En vooral: hoe ga je verder met je eigen leven? Wanneer Dyckie E. Beking hoort dat haar broer niet op zijn werk is aangekomen, staat haar leven van het ene moment op het andere op z’n kop. Al snel blijkt dat hij bij een ernstig verkeersongeval betrokken is en in voorlopige hechtenis is genomen. Dyckie belandt daarmee in een achtbaan die haar niet alleen langs uiteenlopende gevoelens en emoties voert, maar haar ook een wereld in slingert die ze tot dan toe niet kende: de wereld binnen de muren. Dyckie E. Beking neemt de lezer in het autobiografische Binnen de muren mee langs de emotionele, psychosociale en maatschappelijke aspecten van wat haar en haar naasten overkomen is. Zijn er grenzen aan je loyaliteit? Hoe ga je om met tegenslag? Met schaamte en schuld? Wat laat je los? Welke verantwoordelijkheid neem je op je? Binnen de muren biedt de lezer een openhartige en genuanceerde kijk op een onderwerp waar zelden over wordt gesproken: de impact van een ernstige misstap op de mensen die achterblijven. Een verhaal dat raakt, confronteert en uitnodigt tot reflectie op menselijkheid, loyaliteit en de kracht om verder te gaan.
Siddharta Mukherjee, Tijmen Roozenboom
De wetten van de geneeskunde
Toen Siddhartha Mukherjee een jonge, uitgeputte en geïsoleerde arts in opleiding was, ontdekte hij een boek dat zijn kijk op het medisch beroep voorgoed zou veranderen. Dat boek, 'The Youngest Science', dwong Mukherjee tot het formuleren van een urgente, fundamentele vraag: is de geneeskunst een 'wetenschap'? Wetenschappen moeten wetten kennen: waarheidsuitspraken die zijn gebaseerd op herhaalde experimenten die universele eigenschappen van de natuur beschrijven. Maar kent de geneeskunst zulke wetten?Mukherjee heeft zich zijn hele loopbaan over deze vraag gebogen: een vraag die uiteindelijk heeft geleid tot 'De wetten van de geneeskunsde'. Dit belangrijke boek is tot de nok gevuld met fascinerende historische feiten en moderne medische wonderen. Het biedt een intrigerende kijk op de worstelingen en eureka-momenten die mensen buiten de medische praktijk nauwelijks te zien krijgen. Met de kenmerkende eloquentie en gepassioneerde stijl van Mukherjee is De wetten van de geneeskunst een essentieel boek, niet alleen voor mensen met een medisch beroep, maar voor iedereen die graag meer wil weten over hoe we met gezondheid en welzijn omgaan. Dit boek maakt de weg vrij voor nieuwe inzichten in de geneeskunst, nu en in de toekomst.
In december 2009 begon Kate Zambreno een blog met de naam Frances Farmer is My Sister, waarop hen de door hun geliefde modernistische schrijfsters op een radicaal nieuwe manier onderzocht. Vivienne Eliot, Jane Bowles, Jean Rhys en Zelda Fitzgerald stonden bekend als muzen van mannelijke schrijvers; hun eigen werk belandde in de marge, hun vaak substantiële bijdragen aan het werk van hun echtgenoten werd verdoezeld en vergeten – en niet zelden werden zijzelf uiteindelijk ondergebracht in psychiatrische instellingen. Rondom het blog ontstond een onlinegemeenschap die de verstikkende patriarchale kijk op het kunstenaarschap omverwierp en zo een alternatieve canon ontwikkelde. In Heldinnen brengt Zambreno deze ideeën samen tot een vlijmscherp literair manifest. In een directe en volstrekt eigen stijl traceert Zambreno hoe de geschiedenis de vrouwelijke ervaring consequent als minderwaardig wegzet, en kanaliseert de woede daarover om zich te bevrijden van het nog altijd aanwezige patriarchale juk.
In dit boek vertelt de 74-jarige Ken Smith over zijn leven als kluizenaar in de Schotse Hooglanden. Hij woont alleen, zonder elektriciteit, bij Loch Treig, waar hij leeft van het land: vissen, houthakken en zijn eigen drankjes brouwen. Smith’s unieke inzichten laten ons een glimp opvangen van de pracht en verwondering van een leven in de natuur. Dit boek biedt wijsheid over hoe elk van ons kan ontsnappen aan de drukte en stress van het moderne leven. Het is een geweldig boek waarin hij enerzijds de avonturen van het kluizenaarsbestaan beschrijft (bijvoorbeeld: hoe om te gaan met agressieve beren?), maar ook beschouwelijker kijkt naar wat het betekent om uit de maatschappij te stappen, over de rol van de natuur in ons leven en over alleen ouder worden. Aan het begin trekt Ken Smith zich terug uit een soort voor van rebellie, zelfs grenzend aan weerzin over hoe wij de samenleving inrichten – dan liever alleen, denkt hij. Maar door de jaren heen wordt hij steeds zachter: hoe ouder hij wordt, des te meer realiseert hij zich hoe afhankelijk hij is van anderen, van de natuur en de wereld om hem heen. "Mij ontroerde zijn verandering. Smith wilde arm zijn omdat hij mensen niet vertrouwde. Maar door zijn armoede leert hij uiteindelijk afhankelijk te zijn van anderen, en hij blijkt er goed in te zijn. Zo overwint hij het door hem zo verfoeide individualisme: niet door een vlucht uit, maar door een nieuwe relatie tot de samenleving." – Trouw
'AMALIA' IS GENOMINEERD VOOR DE NS PUBLIEKSPRIJS STEM OP 'AMALIA' VAN CLAUDIA DE BREIJ! Ons eerste echte gesprek voeren we in de werkkamer van haar moeder. Zij op de donkerblauwe bank, ik in een dito fauteuil, onhandig krabbelend in het opschrijfboekje op mijn schoot. Het is een nieuwe Leuchtturm, zo’n chique met lijntjes en paginanummering, door deze schrijfwarenfetisjist speciaal voor dit doel aangeschaft. De bladzijden leeg, het omslag geel. ‘Waarom niet oranje?’ vraagt Amalia. Pas als ik haar aankijk, zie ik haar spottende blik. Met 'Amalia' zet Claudia de Breij de traditie voort die begon met Hella Haasse die een portret van Beatrix schreef (1955) en Renate Rubinstein die Willem-Alexander portretteerde in 1985 ter gelegenheid van hun achttiende verjaardag. De prinses heeft Claudia de Breij meegenomen naar plekken die voor haar belangrijk zijn, waaronder de Koninklijke Stallen, het strand en haar school. Ze hebben gesprekken gevoerd over haar motivatie om af te zien van haar toelage, over zingen voor jezelf, cocktails maken, over hoe paardrijden helpt je hoofd leeg te maken en over de voor- en nadelen van sociale media. Ook kwam aan de orde wat het koningschap en haar toekomstige rol momenteel voor haar betekenen. Het boek laat zien wie Amalia nu is door de ogen van Claudia de Breij. Het boek bevat foto’s uit het privéarchief van de prinses.
Hélène Cixous, Désirée Schyns
Station Osnabrück naar Jeruzalem
In Station Osnabrück naar Jeruzalem beschrijft Hélène Cixous een episode uit de complexe en kosmopolitische geschiedenis van haar moeders Joodse familie. Ze roept een verdwenen wereld op door familieverhalen over de Tweede Wereldoorlog te verweven met haar moeders jeugdherinneringen aan het vooroorlogse Osnabrück en lotgevallen van personages uit de literatuur. Je weet als lezer soms niet van wie de herinneringen of gevoelens zijn. Ook als Cixous de waarheid probeert te achterhalen, blijft ze jongleren met woorden, en vragen stellen. Is wat ze vertelt feit of fictie? Hélène Cixous (1937) is geboren in Oran (Algerije). Ze is schrijfster, letterkundige en filosofe. In 1974 richtte ze aan de Université Paris 8-Vincennes het eerste centrum voor vrouwenstudies in Frankrijk op. Met Ariane Mnouchkine creëerde ze vanaf 1984 vernieuwend toneel voor het Théâtre du Soleil. De laatste jaren publiceert ze vooral over de geschiedenis van haar familie.
Johanna Paulina Musters (1878-1895), Paulientje, geboren in Ossendrecht en met 61 centimeter het kleinste vrouwtje ter wereld. Zelf vertelt ze hoe ze eind 19e eeuw vanaf haar jongste kindertijd door Europa trekt: op de kermis en in het theater verdringen de mensen elkaar om zich te vergapen aan het wereldwonder. Ze ontsnapt aan het gebruik in die tijd om ‘vreemde’ kinderen weg te stoppen in een varkenshok en danst, zingt, drinkt port en champagne, kruipt op schoot bij koningin Emma, paradeert op de schouder van een reus en observeert de toeschouwers die hun ogen niet kunnen geloven. In New York komt een eind aan het even korte als tumultueuze leven van dit beroemde dametje – of toch niet? Het leven van Paulientje geeft te denken - en daar gaat deel twee van dit boek over. De bezoekers kunnen haast niet geloven wat ze zien, maar wat heeft The Perfect Little Lady gezien in de ogen van al die stomverbaasde mensen? Wandel mee door een avontuurlijk landschap van prikkelende uitspraken, gedachten en vragen over verwondering, over dwaas denken, over geluk en mededogen, over je veilig voelen, wat er ook gebeurt. Een fascinerend boek vol fictie, feiten en filosofie.
Top 10 van Literatuur non-fictie
Een dakloze, borstvoedende moeder die niet terechtkan in de opvang, een patiënt die bijna overlijdt aan iets wat binnen een consult van tien minuten verholpen had kunnen zijn, een man met hartfalen die van ziekenhuis naar ziekenhuis wordt gestuurd: het klinkt niet als Nederland. Toch is dat wat Michelle van Tongerloo in haar werk als straatarts tegenkomt. De schrijnende gevallen op haar spreekuur zijn een spiegel van een land waarin bestaanszekerheid steeds minder vanzelfsprekend is. Een land waarin werkenden geen woning kunnen vinden, patiënten verdwalen in een woud aan instanties en arbeidsmigranten niet de hulp krijgen waar ze recht op hebben. Zorg is een verdienmodel geworden, is de confronterende diagnose van Michelle van Tongerloo, en het helpen van mensen is steeds ingewikkelder. Maar ze weet het medicijn. Luisteren naar de patiënt in plaats van naar het systeem. Geven waar behoefte aan is in plaats van wat wordt voorgeschreven. Een groeiende groep organisaties en burgerinitiatieven laat zien dat het kan. Reacties: 'Gloedvol en geneeskrachtig.' -Arjen van Veelen 'Dit boek opent je de ogen.' -Kustaw Bessems 'Een bevlogen pleidooi.' -Danka Stuijver 'Verplicht voor iedere bestuurder.' -Tim ‘S Jongers
Het is een groot taboe in Nederland: domheid benoemen. Want domheid wordt geassocieerd met ‘lage intelligentie’. De domheid in dit boek is geen eigenschap, maar een politieke strategie. Beter weten, of kunnen weten, en toch vasthouden aan bewezen onwaarheden, onterechte beschuldigingen en misleidende frames. In deze messcherpe analyse laat Sander Schimmelpenninck zien hoe dat soort domheid Nederland steeds meer in zijn greep heeft. Het vult talkshows, bepaalt verkiezingen en maakt je tot een influencer van formaat. Maar het tast ook de democratie, de rechtsstaat, de wetenschap en de journalistiek aan. Daarom moet domheid als strategie worden ontmaskerd. Niet om mensen als dom ‘weg te zetten’, maar om te beschermen waar domheid het op gemunt heeft: de open, democratische samenleving. Sander Schimmelpenninck (1984) is journalist, columnist bij de Volkskrant en presentator van de Zelfspodcast. In de tv-serie Sander en de kloof stelde hij kansenongelijkheid aan de kaak, in zijn boek Sander en de brug (ruim 27.000 verkocht) deed hij voorstellen om daar iets aan te doen. Reacties: ‘Lekker betoog’ – Sheila Sitalsing ‘Een bevlogen afrekening’ – Bas Heijne ‘Aanstekelijk’ – Karin Amatmoekrim
Bekend van het tv-programma Kamp Van Koningsbrugge en No Way BackHet is niet altijd makkelijk om jezelf te zijn. Dat laat Ray Klaassens zien in zijn openhartige en avontuurlijke levensverhaal Groeipijn. Zijn innerlijk vuur bracht hem van de straten en bossen van Helmond, via de Koninklijke Militaire Academie naar bijzondere en gevaarlijke oorden. In de jungle van Belize, tijdens bombardementen in Beiroet en bij missies in het Midden-Oosten kon hij zich steeds verder ontwikkelen. Hij leerde: je wordt nooit groter dan wat je omgeving je kan bieden. Groeien doe je buiten je comfortzone. Daarvoor zijn lef, discipline en doorzettingsvermogen nodig.Of het nu is als commando, inlichtingenofficier, ondernemer, tv-persoonlijkheid of spreker, Ray blijft zichzelf steeds weer uitdagen. De sleutel? Moeite doen, telkens opnieuw. Groei zal immers altijd een beetje pijn blijven doen. Lezersreacties:‘Krachtig, kwetsbaar, realistisch en vol leerzame lessen voor het bewust leven van je leven.’ ‘Een erg inspirerend boek!’
Vanaf je veertigste stap je in een volgend hoofdstuk. In De tweede helft van je leven nodigt Susan Smit je uit om de weerstand tegen ouder worden te laten varen. De tweede levenshelft wil je namelijk naar een bestaan leiden waarin je loslaat wat niet meer voor je werkt en de wereld brengt wat je ten diepste te bieden hebt.Als het hoogste goed van ouder worden eruit bestaat om je leven te houden zoals het is en jezelf zoals je was - tegen de stroom van het leven in - mis je het hele punt. Deze nieuwe fase kan er een zijn van vreugde, vervulling en verdieping als je veranderingen aanvaardt. De tweede helft in een vrouwenleven gaat over oogsten: er valt een nieuw, grandioos avontuur te beleven.Dit boek gaat over liefde, groei, heilige woede, de vrouwelijke band met de natuur en het mystieke, stilte en zusterschap, maar bovenal over samenvallen met jezelf. Kortom, over de kracht en wijsheid van de vrouw en wat dit voor de wereld kan betekenen.
Angela Merkel, Beate Baumann, Anne Folkertsma, Jantsje Post
Vrijheid
Zestien jaar lang droeg Angela Merkel regeringsverantwoordelijkheid voor Duitsland. Met haar handelen en haar houding drukte ze een stempel op de Duitse, Europese en internationale politiek. In dit boek blikt ze terug op haar leven in twee Duitse staten – tot 1990 in de DDR, en vervolgens in het herenigde Duitsland. Hoe is het haar als Oost-Duitse gelukt de eerste vrouwelijke kanselier van een verenigd Duitsland en één van de machtigste regeringsleiders in de westerse wereld te worden? Wat dreef haar?In Vrijheid beschrijft Angela Merkel het dagelijkse leven in de kanselarij, maar ook de zeer dramatische dagen en nachten toen ze in Berlijn, Brussel en elders beslissingen met grote impact moest nemen. Ze schetst hoe internationale samenwerking door de jaren heen veranderde en onder welke druk politici vandaag de dag staan bij het zoeken naar oplossingen voor complexe problemen in een geglobaliseerde wereld. Ze neemt ons mee achter de schermen van de internationale politiek en laat zien welke betekenis persoonlijke gesprekken kunnen hebben – en welke grenzen er zijn.Angela Merkel reflecteert op de mogelijkheden van politieke actie in een tijd van toenemende confrontatie. Haar memoires bieden een uniek kijkje in het centrum van de macht – en vormen een overtuigd pleidooi voor vrijheid.
We hebben onze soort Homo sapiens genoemd, ‘de wijze mens’, maar als mensen zo wijs zijn, waarom zijn we dan zo zelfdestructief? Waarom staan we op het punt ecologische en technologische zelfmoord te plegen? Op dit moment maken we de meest ingrijpende informatierevolutie in onze geschiedenis door. Om goed te kunnen begrijpen wat er gebeurt, moeten we leren van het verleden en analyseren welke rol informatie in ons leven speelt. Al eeuwenlang verkrijgt de mensheid macht door het verspreiden van informatie in de vorm van fictie, fantasieën en massale waanideeën. In Nexus neemt Yuval Noah Harari ons mee naar het stenen tijdperk, de heiligverklaring van de Bijbel, vroegmoderne heksenjachten, het stalinisme, het nazisme en de heropleving van het hedendaagse populisme, om de complexe relatie tussen informatie en waarheid, bureaucratie en mythologie, wijsheid en macht bloot te leggen. Hij onderzoekt hoe verschillende samenlevingen en politieke systemen in het verleden informatie hebben gebruikt om hun doelen te bereiken en orde te scheppen, ten goede en ten kwade. In de 21ste eeuw kan kunstmatige intelligentie ervoor zorgen dat we geen grip meer hebben op de verspreiding van waanideeën en onwaarheden. Door weloverwogen keuzes te maken, kunnen we de ergste uitkomsten wellicht nog voorkomen.
In Laatste man vertelt Stijn Franken (1967-2025), die gedurende zijn carrière onder andere Lucia de Berk, Volkert van der G. en Willem Holleeder bijstond, aan de hand van enkele spraakmakende zaken over zijn ervaringen als strafrechtadvocaat. Via de processen tegen Charles Z. en Kobus L. in de jaren negentig en de gerechtelijke dwalingen uit het begin van deze eeuw, komt hij te spreken over de verharding van het strafrechtklimaat, de toename van het aantal levenslang gestraften en het gevaar dat ontstaat als mensen het vertrouwen in het strafproces verliezen.Ook zijn eigen sterfelijkheid komt aan bod. Een paar jaar geleden kreeg Stijn te horen dat hij ongeneeslijk ziek was. Om iets van zijn gedachtengoed te bewaren voor komende generaties heeft hij samen met Miek Smilde, oud-journaliste en schrijfster, zijn verhaal op papier gezet.Laatste man is een boek over het zoeken naar waarheid, de kracht van verhalen en de kloof tussen zij die oordelen en zij die veroordeeld worden.
Leslie Keijzer vertelt in Mama huilt harder haar eerlijke verhaal over het beginnende moederschap. Want wat als je harder huilt dan je baby, maar geen idee hebt waarom? Na de geboorte van haar zoontjes (4 en 2) krijgt Leslie Keijzer beide keren last van steeds intensere neerslachtige en angstige gevoelens. Regelmatig zit ze huilend tegenover de huisarts. Bang, radeloos, gebroken. Op het dieptepunt durft ze zelfs haar huis niet meer uit en ontwikkelt ze een extreme angst om dood te gaan. Door de dokter wordt ze naar huis gestuurd met het advies om goed uit te rusten. Pas veel later ontdekt ze dat het om een postnatale (post partum) depressie gaat en vallen er puzzelstukjes op hun plek. Leslie is niet de enige bij wie een postnatale depressie niet wordt herkend. 1 op de 10 moeders krijgt last van een postnatale depressie. ‘Ik vind het doodeng dat mijn verhaal nu de wereld in gaat. Eerlijker dan dit wordt het niet. Ik hoop dat dit boek een steun is voor alle vrouwen die hetzelfde doormaken (1 op de 10 moeders, shocking!). Je bent niet gek. En je hoeft het niet alleen te doen. Het is oké als je niet kunt uitleggen hoe je je voelt. Logisch, je begrijpt jezelf niet eens. Daarom schrijf ik dit boek ook voor partners, familieleden en vrienden.’
Femke Nijboer
En ze leefden nog kort en gelukkig
Ziek worden kan je overkomen, maar ziekte zelf veroorzaken is een kunst. Toch kun je het leren. In een land dat vergrijzing vooral als probleem ziet en waar de gezondheidszorg én menig broekriem op knappen staat, doet psycholoog Femke Nijboer haar best om een steentje bij te dragen: ze geeft jou de beste tips om ouderdom compleet te vermijden. Op de Zwarte Cross snapte ze het namelijk ineens: weg met al dat truttige gepreek! Jullie willen niet lang, maar kort en gelukkig leven! En zij zal jullie daarbij raad geven. Als zelfbenoemd generaal legt ze jullie, rekruten, het lichaam uit. Ze laat je al je organen nauwkeurig bestuderen en intens bewonderen, en legt dan uit hoe je ze met slechte gewoontes kapot kunt leven. Ook doorspekt ze haar leefstijltips met anekdotes uit haar eigen leven en onderzoekt ze de beperkte maakbaarheid van je eigen geluk.
Tim 'S Jongers
Armoede uitgelegd aan mensen met geld
Armoede is je eigen schuld. Armoede is niet meer dan een gebrek aan geld. Armoede leidt tot domme en ongezonde keuzes. In een land geregeerd door welvarende, hogeropgeleide mensen wordt op een beperkte en soms zelfs schadelijke manier naar armoede gekeken. Tim ’S Jongers groeide op in armoede, ging uiteindelijk studeren, deed onderzoek naar armoede en doet nu beleidsvoorstellen om het tegen te gaan. Hoe de meeste mensen denken over armoede, ontdekte hij, klopt van geen kant. Daarom schreef hij dit boek: een spoedcursus armoede, bedoeld voor mensen met geld. Want armoede bestrijden kan pas als zij anders leren kijken. Tim ’S Jongers (1981) is politicoloog, bestuurskundige en directeur van de Wiardi Beckman Stichting. Voor De Correspondent schrijft hij over armoede; van zijn boek Beledigende broccoli zijn meer dan 10.000 exemplaren verkocht. Reacties: ‘Confronterend.’ -Sander Schimmelpenninck ‘Een van de beste boeken van het jaar.’ -Paul Verhaeghe ‘Herkenbaar van het eerste tot het laatste woord.’ -Emine Uğur ‘Overtuigend pleidooi.’ -Kitty Herweijer
Nieuw in Literatuur non-fictie
Piet Meeuse is een van de laatste grote essayisten van Nederland. In Het hele verhaal verdiept hij zich in het fenomeen van het verhaal: hoe het (vermoedelijk) is ontstaan en welke functies het had en nog altijd heeft. Waarom vertellen we elkaar al eeuwenlang verhalen? Waarom krijgen we er nooit genoeg van? Wat zijn verhalen eigenlijk, en wat is het ‘hele verhaal’? Sinds het ontstaan van het schrift is de vorm van het verhaal veranderd. Niet alleen in de literatuur, ook in de journalistiek worden verhalen verteld, net als in de politiek, de rechtspraak, de opvoeding en in het dagelijks sociaal verkeer. Vanaf de klassieke mythologie tot en met het hedendaagse ‘narratief’ maakt het verhaal onmisbaar en onmiskenbaar deel uit van de samenleving. We kunnen niet zonder. Verhalen zorgen voor samenhang en geven het leven betekenis. Maar let op: in welke betoverende, misleidende, leugenachtige, verleidelijke, oprechte of onthutsende vorm het zich ook voordoet, de verteller heeft altijd zo zijn eigen redenen om te vertellen wat hij vertelt. En de lezer om ze al dan niet te geloven.
Anouk Kootstra
Wat hebben we het goed (voor onszelf geregeld)
We houden onszelf graag voor dat succes het resultaat is van talent en hard werken. Dat wie het goed heeft dat ook verdiend heeft en dat de wereld, hoe ongelijk ook, uiteindelijk rechtvaardig is. Maar dat verhaal dient vooral de mensen die de wind toch al in de rug hadden.Als kind uit een trotse arbeidersfamilie kijkt Anouk Kootstra van binnenuit naar de comfortabele middenklasse, waartoe ze door studie en werk is gaan behoren. Ze laat zien hoe die wereld – hoogopgeleid, zelfverzekerd en welbespraakt – het bijzonder goed voor zichzelf heeft geregeld, zonder nog te hoeven uitleggen waarom.Kootstra verweeft haar jeugdverhalen met journalistiek onderzoek en ervaringen als docent aan de universiteit. Het is een zoektocht naar klassenverschillen in Nederland, naar de waarde van diploma’s en naar de verantwoordelijkheden van hoogopgeleiden. Wie eenmaal ziet hoe scheef we het verdeeld hebben, kijkt niet meer op dezelfde manier, ook niet naar zichzelf.Anouk Kootstra promoveerde als politicoloog, werkt als onderzoeksjournalist voor Investico en doceert sociale wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Haar journalistieke werk werd bekroond met een Tegel (2019) en een Loep (2023, 2024) en met haar essay over haar klassenmigratie won ze de Joost Zwagerman Essayprijs (2020).
‘Zonder lange vingers naast mijn toetsenbord kan ik niet werken en zonder een bakje M&M’s op de bank kan ik ’s avonds niet ontspannen.’ Deze en nog minstens honderd andere overtuigingen hielden Hanneke Mijnster vast in een eindeloze cyclus van wel snoepen, niet snacken, strakke sportschema’s en heel de dag grazen. Hulp vragen was moeilijk, hulp krijgen misschien nog wel lastiger. Want had ze niet alles al geprobeerd? Eetdagboeken bijhouden, punten tellen, apps raadplegen, een personal trainer in de arm nemen? Natuurlijk. En toch bleef ze dik.In dit rauwe en persoonlijke relaas vertelt Hanneke over de paradox van onzichtbaar zijn terwijl je dik bent, over gulzig leven en over hoe ADHD zich met je eetkeuzes bemoeit. Ze laat zien waarom eetbuien zelden over eten gaan, maar over ruimte innemen, werkelijk gezien worden en jezelf onder ogen durven komen. En hoe diabetes type 2 – en uiteindelijk: de prik – voor een plottwist zorgden. Eindelijk hulp.
Benjamin Moser, Toon Dohmen, Paul van der Lecq, P
Antizionisme
In Antizionisme. Een Joodse geschiedenis onthult Benjamin Moser een onderdrukte traditie die het Joodse denken generaties lang heeft gevormd. Aan de hand van kunstenaars, rabbijnen, dichters, advocaten, activisten, journalisten en politici schetst Moser een lijn van Joodse dissidenten die – vaak met ernstige persoonlijke gevolgen – de morele en politieke implicaties van het zionisme onder ogen zagen. Hun levens vormen een meeslepend verhaal dat niet alleen waarschuwt voor een nationalistisch systeem gebaseerd op uitsluiting, maar ook een hardnekkige mythe ontkracht: dat antizionisme gelijk staat aan antisemitisme.
Je hebt ze in allerlei soorten en maten. De een probeert te verbinden, de ander juist te ontwrichten: klimaatspeeches. Al vijftig jaar spreken wereldleiders, wetenschappers en activisten op allerlei podia, steeds met een gevoel van urgentie en een oproep tot verandering.In Beste Mensen komen de meest opvallende klimaatspeeches voorbij. Ooit klonken ze hoopvol, nu overheerst de wanhoop. Wat komt er na die wanhoop? Kan het keerpunt in de som der speeches liggen?
In de autobiografische non-fictieroman Het gebeurt, het gebeurt elke dag kijkt Christophe Vekeman terug op de vele gesprekken die hij in de loop van de voorbije jaren, na de publicatie van zijn boek Tot God, voerde met atheïsten, medegelovigen en zichzelf. Hij brengt het relaas van zijn goede vriend George, die na een bedevaartbezoek aan de Mariagrot van Oostakker-Lourdes miraculeus genezen werd, maar desondanks niet tot geloof kwam en zelfs, volgens Vekeman, in de greep van ‘de Duivel’ dreigde te belanden. Hij probeert uit te leggen hoe zijn eigen kijk op de verrijzenis van Christus verruimd werd, hij gaat na hoe fictie, wonderen en waarheid zich verhouden tot elkaar, en zo nog heel wat meer.Maar bovenal laat Het gebeurt, het gebeurt elke dag zich lezen als een bevlogen dankzegging voor de liefde…
Van jongs af aan is Matthias Declercq gefascineerd door het idee van een leven ver weg van alles. De Vlaamse stedeling besluit op zoek te gaan naar een antwoord op de vraag die hem, en zoveel anderen, bezighoudt: hoe is het leven in de echte wildernis?Hij besluit een dorpsgenote die in de jaren zestig naar Alaska emigreerde op te sporen. Declercq belandt in Tanana, een onooglijk dorpje in het geografische hart van de uitgestrekte wildernis, omringd door bossen, bergen en moerassen. Hij raakt er diep onder de indruk van de machtige rivier de Yukon en probeert zich te verhouden tot de korte zomers en de eenzame vrieskou van de eindeloze wintermaanden. Maar hoe langer hij in Tanana is, hoe meer Declercq opkijkt van de bewoners. Van Athabaskanen tot oud-Irakstrijders en bejaarde hippies. Een microwereld vol vrije geesten is het, met ook kluizenaars en delinquenten. Declercq verbaast zich in toenemende mate over het uithoudingsvermogen, de vernietigingsdrang en de veerkracht van de mens in deze extreme, afbrokkelende wereld.Tanana is het meeslepende, verrassende en uiteindelijk ook confronterende verslag van vier seizoenen in de absolute middle of nowhere.
Alexander de Grote: een naïeve jongen uit de heuvels van Macedonië die midden twintig over het grootste deel van de bekende wereld heerste. Eeuwenlang hebben historici, dichters en ontdekkingsreizigers zijn verhaal verteld, en toch is Alexander altijd een mysterie gebleven.In de afgelopen jaren heeft een reeks opmerkelijke ontdekkingen alles veranderd. Van de bodem van de Middellandse Zee tot stoffige Centraal-Aziatische heuvels kwamen de resten van Alexanders steden tevoorschijn. De dagboeken van Babylonische astronomen die hem kenden werden ontcijferd. De graven van zijn voorouders werden opgegraven. Voor het eerst sinds de oudheid mogelijk om een ander verhaal te vertellen. Het verhaal van een jonge man die door bijna niemand werd opgemerkt, tot de dag dat hij koning werd. Een koning die een held werd, een held die een levende god werd, en een god die met een gebroken hart stierf in Babylon.Met baanbrekend onderzoek en een unieke vertelwijze werpt Alexander lezers in diens wereld op manieren die nooit eerder mogelijk waren: dezelfde sterren boven zich zien draaien, de woestijnwind voelen en de volle verschrikking van de strijd ervaren. Alexander is een filmisch non-fictiewerk, een onthullende hervertelling van een van de beroemdste en meest ongrijpbare mensen uit de geschiedenis.
Op haar vijftiende fietst Myrthe op een zomernacht naar huis. Onderweg wordt ze door een onbekende man van haar fiets getrokken en de bosjes in gesleurd. Enkele uren daarna bevindt Myrthe zich in een politiebureau, waar ze het gevoel kreeg dat de ondervragende agenten twijfelden aan haar mate van verzet. In de nasleep krijgt de jonge vrouw te maken met een strafzaak tegen de vermeende dader, dubieuze krantenkoppen en fluisterende klasgenoten. Myrthe probeert uit alle macht haar leven weer op te pakken, maar merkt gaandeweg dat niet alleen de gebeurtenis zelf haar tekent, maar ook de manier waarop anderen reageren. Als volwassene ontwikkelt Myrthe zich tot professional in het veld. Ze ontdekt wat victimblaming is, waarom mensen het doen en hoe groot de impact ervan kan zijn. Seksueel geweld verandert je leven voorgoed. Maar ook de reacties na de feiten zijn bepalend voor hoe iemand verder leeft. In dit boek vertelt Myrthe haar verhaal. Myrthe van Gestel (1995) is schrijver en professional op het gebied van gedragsverandering, seksueel grensoverschrijdend gedrag en sociale veiligheid. Ze studeerde psychologie in Utrecht en Leiden, en woont in Den Haag met haar vriendin.
Tom Eerebout is zoveel meer dan de stylist van sterren als Lady Gaga, Kylie Minogue of Austin Butler. Hij is ook een kind van de Belgische kust. Een man die als tiener in zijn creatieve wereld verdwaalde en het licht vond in mode, muziek en fotografie. Vaak zit hij in de coulissen van de glamour, maar hier mag hij centraal in beeld staan. Het boek neemt ons mee naar zijn denken en doen. Vandaag Antwerpen, morgen Los Angeles. Altijd klaar voor een nieuwe uitdaging. In de verschillende hoofdstukken vertelt hij zijn persoonlijke verhaal. Dat van ups & downs. Dat van liefde, twijfels en teleurstelling. ‘Balcony smoker’ zal jong en oud raken door de authenticiteit van de verhalen. Voorbij de glamour.
De Romeinse staatsman, redenaar en advocaat Cicero werd vermoord in 43 v.Chr. Zijn hoofd werd afgehakt, zijn tong doorboord. Een gruwelijke wraakactie. Een gewelddadig einde voor een man die met zijn woorden zijn toehoorders inpakte, vergaderingen domineerde, de politiek bepaalde – en veel vijanden maakte. Cicero is nog altijd een van de beroemdste Romeinen van zijn tijd. De meest geliefde en gevreesde redenaar. Maar hij was méér. In de burgeroorlog tussen Caesar en Pompeius moest hij een kant kiezen, hij verijdelde een staatsgreep en zag zichzelf als de redder van de republiek. Zijn teksten over politiek, spreken in het openbaar, filosofie en maatschappij zouden eeuwen invloedrijk blijven. In deze pakkende nieuwe biografie wekt classica Catharine Edwards Cicero weer tot leven. Ze laat zien hoe briljant én controversieel hij was, en hoe hij laveerde tussen principes en ambitie. Toen de democratie onder druk stond, stond Cicero op.
Tieners groeien op in een wereld vol crises: ecologisch, sociaal, politiek en digitaal. Wat vraagt dat van opvoeders, onderwijs en jeugdzorg? In Opvoeden zonder handleiding onderzoekt pedagoog Stijn Sieckelinck waarom opvoeden vandaag zo vaak schuurt en waarom dat niet als persoonlijk falen gezien moet worden. Dit toegankelijke essay biedt geen snelle oplossingen, maar is een scherp en hoopvol pleidooi voor sociale gezondheid van jongeren. Op basis van eigen ervaring en expertise laat Sieckelinck zien waar het jeugdstelsel vastloopt en waar ruimte is om het anders aan te pakken. In een tijd waarin veel volwassenen jongeren over het hoofd zien, zet hij hen juist centraal.
Wat betekent islamitisch onderwijs in Nederland anno nu?Na jaren als journalist in de Arabische wereld te hebben gewerkt laat Dirk Wanrooij zich bij terugkomst in Nederland omscholen tot leerkracht in het basisonderwijs. Als zijinstromer belandt hij op een islamitische basisschool in Amsterdam.Vanuit zijn achtergrond als arabist reflecteert Wanrooij op de historische en hedendaagse dynamieken die samenkomen in zijn klaslokaal. Daarbij schetst hij een levendig en gelaagd beeld van de klas, de school en de gemeenschap eromheen en stelt hij de vraag: hoe verhoudt het islamitisch onderwijs zich tot de Nederlandse maatschappij? Over eerder werk:‘Een heel rijk boek. Ik heb het in één ruk uitgelezen. Een heel lezenswaardig boek, het heeft veel nieuwe kennis en inzichten gegeven.’ – Opium
De drugskartels van Zuid-Amerika zouden nergens zijn zonder witwassen, net als Nigeriaanse kleptocraten, Afghaanse terroristen, Amerikaanse belastingontduikers en mensen- (en dieren smokkelaars overal ter wereld. Zonder witwassen zouden maar weinig vermogensdelicten de moeite waard zijn. In de criminele wereld is contant geld nog steeds koning, de opties om geld te verplaatsen en te verbergen zijn veiliger en ondoordringbaarder dan ooit. Alle inspanningen op het gebied van wetgeving, diplomatie, vervolging en naleving zijn volledig mislukt. Het ontbreekt niet aan de wil om het uit te roeien; het ontbreekt aan inzicht. Oliver Bullough neemt je mee op een reis door de schaduwzijde van de wereldeconomie.
Een bijzondere zoektocht naar onbekende ouders en hun (bijna) uitgewiste levensDe in oorlogstijd geboren Mieke groeit op in een socialistisch pleeggezin in de Amsterdamse buurt Betondorp. Van haar moeder weet ze alleen de naam, geboorte- en sterfdatum. Van haar vader weet ze nog minder: hij zou muzikant zijn in een bandje en mogelijk van Surinaamse afkomst.Lange tijd blijven de vragen over haar ouders onbeantwoord, totdat historicus Jaïr Salomon van Dijk in het archief duikt en nieuwe ontdekkingen doet over het korte leven van haar moeder Alida Mathilda de Jong (1919-1944). Uit de dossiers rijst een levendig beeld op van ‘Tilly’, een eigenzinnig Joods meisje met een moeilijke jeugd dat van tehuis naar tehuis wordt gestuurd. Wanneer ze in 1940 onverwacht zwanger raakt en een dochter ter wereld brengt, wordt de scheiding van moeder en kind onontkoombaar.
Rose Mary Boer, Diewertje Wering, Ruud Baan, Jerome Lint, Marco Zwinkels, Astrid Vos, Herman Jansen
Vriendschap
DE KUNST EN DE KRACHT VAN VRIENDSCHAP Nieuwsgierigheid was de drijfveer. Wat betekent vriendschap? Hoe belangrijk is vriendschap? Maar bovenal: hoe doen anderen het? In een wereld van individualisering waarin persoonlijk contact steeds meer naar de achtergrond verdwijnt en snack-communicatie de boventoon voert, zijn vriendschap en verbinding belangrijker dan ooit. Journalist en schrijfster Rose Mary de Boer, met een grote fascinatie voor relaties, onderzocht de mentale boekhouding van vriendschap en ging in gesprek met 24 creatieve, vrije geesten. Kunstenaars in de breedste zin van het woord. Mensen met een lenige geest die zij bewondert en die haar inspireren, zoals Dirk De Wachter, Marion Bloem, Jett Rebel en Patricia Steur. Het resultaat is verrassend: boeiende betogen waarin je kunt verdwalen zonder jezelf te verliezen. Soms hilarisch, soms diep ontroerend en ontwapenend. Maar bovenal leerzaam. En inspirerend. ‘VRIENDSCHAP’ is geen boek dat je met grote woorden omverblaast, maar een bundel met diepgaande interviews, die lang nazindert in je hart. Een prachtig cadeau voor een vriend of een vriendin, of stiekem voor jezelf.
Sanne, altijd stralend en vol energie, werd op haar 24e geconfronteerd met een moment dat alles zou veranderen. Op papier lijkt het een tragisch ongeluk: ze reed op een avond Gerbrich aan, op de fiets. Maar de waarheid is harder: Sanne kwam terug van een feestje, had gedronken, en maakte een keuze die niemand had mogen maken. In dit boek vertelt Sanne over de nasleep van dat ene ogenblik. Over de impact op haarzelf, op haar slachtoffer en op iedereen die hen omringde. Ze vertelt hoe het voelt om tien jaar later nog steeds de schaduw van die avond met zich mee te dragen. Mag je, na iets onherstelbaars, nog lachen? Mag je uitgaan, plezier hebben, leven? En hoe leeft het slachtoffer verder? Wat denkt zij over schuld en vergeving?
Sommigen beweren dat er een punt gezet moet worden achter het mijnverleden. Marjo Crombach bewijst in haar boek dat die stelling 'kwatsj' is. Als er al een leesteken achter het mijnverleden in de oude Mijnstreek hoort, is het een komma. Achter die komma heeft Crombach op een bijzondere wijze ruimte gemaakt voor oude en nieuwe stemmen. De mijnen zijn dicht, de schachten vielen stil, maar de verhalen komen boven als nooit tevoren. Het is een prachtig teken van groeiend zelfbewustzijn. Ron Meyer, Directeur Nationaal Programma Heerlen-Noord. Alles hebben ze vernield, de Nederlanders. Alles weggevaagd wat met de mijnen te maken had. Onder de grond volgestort met water en beton, boven de grond alles afgebroken. In België is dat niet zo. Deels omdat ze van hun cultuur houden, deels ook omdat er geen geld was voor sanering. Ze lieten het gewoon staan als aandenken aan al die mijnwerkers die zo ongelooflijk geploeterd hebben. Velen van hen hebben hun leven gegeven. Dat is een geschiedenis die ik ken vanuit mijn Limburgse jeugd en die ook te maken had met ons toneelstuk ‘Het geluk van Limburg’. Het was een van de redenen waarom we het gingen doen: het mag niet vergeten worden wat er allemaal is gebeurd. ‘Het geluk van Limburg’ was een altaartje, een aandenken en een kleine genoegdoening aan al die mensen die zo voor ons hebben geploeterd. Nu schrijft Marjo Crombach een boek, niet alleen over de koempels, maar ook over hun kinderen. Wat de mijnen in hun leven hebben betekend en hoe de afhandeling is geweest door de Nederlandse staat. Hoe ze zich eigenlijk beledigd en achtergesteld hebben gevoeld door Den Haag, door de machthebbers die hen op een ongelooflijke manier hebben laten zitten. De koempels, de kinderen en de kleinkinderen. Dit boek is een veel groter eerbetoon dan ‘Het geluk van Limburg’ aan die mensen. Het mag niet vergeten worden! Dankjewel Marjo, ik ben trots dat ik dit heb mogen schrijven en dat ik het manuscript heb mogen lezen. Het is een geweldig boek! Huub Stapel, Hoofdrolspeler in het toneelstuk ‘Het geluk van Limburg’. ‘Toen de schachten stilvielen’ is een prachtig persoonlijk verhaal van Marjo Crombach over opgroeien als mijnwerkerskind, aangevuld met vele herinneringen van andere ‘kinderen’. Marjo neemt je mee terug in de tijd, maar geeft ook boeiende achtergrondinformatie over de geschiedenis van de mijnen. En dat alles is op een fijne manier opgeschreven. Ik heb het met plezier gelezen. Jacques Vriens, Auteur van het jeugdboek ‘Tien torens diep’.
Leila Guerriero, Brigitte Coopmans
Aan de andere kant van de lijn
Winnaar van de Premio Strega Europeo 2026 Onderzoeksjournaliste Leila Guerriero begon in 2021 methet interviewen van Silvia Labayru. Labayru was op dat moment in afwachting van een rechterlijke uitspraak – ze was een van de vrouwen die, decennia later, een proces had aangespannen over seksueel geweld tegen vrouwen tijdens de militaire dictatuur in Argentinië tussen 1976 en 1983. Als twintigjarige was Labayru, toen zes maanden zwanger, ontvoerd en veelvuldig misbruikt en gemarteld. Gedurende een paar jaar sprak Guerriero met Labayru en met haar kinderen, partner, ex-partners, vrienden, metgezellen in gevangenschap, enzovoorts. Het resultaat is niet alleen een schitterend portret van een vrouw met een complex levensverhaal, het is ook een boeiend verhaal over extreme ervaringen en het krachtige overlevingsinstinct van de mens. Aan de andere kant van de lijn is door niemand min der dan Samanta Schweblin getypeerd als ‘een masterclass in het schrijven van een onmogelijk boek’, en het is tot Beste Boek van het jaar uitgeroepen door zowel El País als El Periódico ‘Guerriero schetst op meesterlijke wijze het portret van een voormalig militant van een terroristische groepering die in de jaren ’70 werd gemarteld en later door haar collega’s werd verstoten. (…) Ze doet dit op een gedetailleerde manier, terwijl ze tegelijkertijd het ontstaansproces van het boek zelf erin verwerkt.’– El Debate ‘Guerriero’s pen is perfect.’ – Corriere della Sera
Lange tijd wist Elco Lenstra enkel over zijn oudooms Gerben en Andries dat ze in het verzet hadden gezeten en dat Gerben was vermoord in concentratiekamp Neuengamme. Een leven teruggebracht tot een paar galmende woorden: bezetting, verzet, verraad. Totdat een familielid hem op het spoor brengt van een ‘waargebeurde’ roman over een verscholen dorp vol onderduikers op de Veluwe, waarin ene ‘Lenstra’ opgevoerd wordt. Maar welke? Wat volgt is een zoektocht naar antwoord op de vraag hoe Gerben, Andries, en vele anderen met hen, uit de geschiedenis konden verdwijnen.
Literaire non-fictie