Historische biografieën

Eva en Miriam Mozes waren tien jaar oud toen ze aankwamen in Auschwitz. Toen de nazi’s zagen dat ze een tweeling waren, werden ze onmiddellijk gescheiden van de rest van hun familie. Vanaf dat moment waren ze onderdeel van dr. Mengeles ‘verzameling’ tweelingen, en werden onderworpen aan mensonterende experimenten.Eva en haar zus overleefden de gruwelen van het kamp, de bevrijding door de Russen en de barre tocht terug naar huis.Dit is Eva’s verhaal.

Heinz Oster was pas vijf jaar oud toen Adolf Hitler in 1933 aan de macht kwam. Als een van de 2.011 Joden die in Keulen in 1941 door de Gestapo werden opgepakt, werd ook hij gedeporteerd. De twaalfjarige jongen werd vervolgens van kamp naar kamp gestuurd. In Auschwitz ontsnapte hij aan de gaskamer omdat de paardenfokkerij staljongens nodig had. Hij hield zich wanhopig vast aan de overtuiging dat als hij zich onmisbaar zou maken, hij een grotere kans zou hebben om deze hel te overleven. Heinz was een van de weinige Keulse Joden die na de oorlog de kampen levend verliet. Na de oorlog emigreerde hij naar Amerika en veranderde zijn naam in Henry. Dit is zijn verhaal.

De ware vrijheid vertelt het verhaal van Johan de Witt (1625-1672) en zijn broer Cornelis (1623-1672). Zij zijn van grote betekenis geweest voor de Nederlandse Republiek. Bijna twintig jaar lang stond Johan de Witt aan het roer van de Republiek. Zijn broer Cornelis zette met de spectaculaire overwinning op de Engelsen een van de meest gedurfde maritieme operaties uit de vaderlandse geschiedenis op zijn naam. De gebroeders de Witt hadden het gevoel in een bijzondere tijd te leven. Johan en Cornelis werden de belichaming van een land dat werd bestuurd door burgers en dat zich volledig toelegde op het voeren van handel en het vergaren van welvaart. Samen groeiden zij uit tot de leidsmannen van de Ware Vrijheid: een staat die vrij moest zijn van de grillen van de prinsen van Oranje...

Met de Pulitzerprijs bekroonde biografie van Peter de Grote Dit is de beste en meest uitvoerige biografie over de Russische tsaar Peter de Grote die tot op heden is verschenen. Robert K. Massie toont Peter in zijn jonge jaren en schetst zijn strijd om de macht en zijn pogingen om Rusland militair, technisch en cultureel tot een grote mogendheid te maken. Het door Peter de Grote gestichte Sint-Petersburg werd het symbool van zijn oriëntatie op Europa. Massie brengt de persoon tot leven: koppig en onstuimig, teder en wreed, genereus en meedogenloos - een energieke maar complexe persoonlijkheid. Elk hoofdstuk in deze boeiend geschreven biografie laat zich lezen als een kort verhaal. De Amerikaanse Robert K. Massie (1929) is gebiologeerd door de tsarenfamilie De Romanovs. Hij studeerde aan Yale en Oxford en werkte voor Newsweek en de Saturday Evening Post.

Het Lam Gods is niet alleen een hoogtepunt van de schilderkunst waar al eeuwenlang een zweem van mysterie rond hangt. Het was ook het afscheid van de ambitieuze turfhandelaarsfamilie Vijd, die zich in korte tijd had opgewerkt tot de elite van het Bourgondische Vlaanderen. De Vijds vochten in de Gentse Opstand (1379-1385), waren vriend aan huis bij Filips de Goede en speelden een rol in het leven van Jacoba van Beieren. Ze leverden burchtvoogden, schepenen en militairen. Tegelijk was het een familie als alle andere, die te kampen kreeg met verlies, verdriet en teleurstelling. Wandel in deze minutieus gedocumenteerde historische roman door de straten van het middeleeuwse Gent, tussen handelaars, schippers en edellieden. Snuif de geuren op van de overstroomde Beverse polders en de bouwplaats van de Sint-Janskerk, de huidige Sint-Baafskathedraal. Vang een glimp op van de belangrijkste hoven van het Bourgondische rijk. En gluur binnen in de ateliers van Hubert en Jan van Eyck, de grootste kunstenaars van hun tijd. Leef vooral mee met twee generaties van een fascinerende familie die bij momenten genadeloos, bij momenten kwetsbaar, een plaats in de wereld zocht. En die, geconfronteerd met de eindigheid van alles waarvan ze droomden, vooral niet vergeten wilde worden.

De Nederlandse toneelspeelster Suzanna Nanette Sablairolles neemt in 1867 na haar laatste zware rol voor korte tijd afscheid van haar enthousiast publiek. Niemand weet dat ze hoogzwanger is en haar zware dubbelrol speelt tot vier dagen voor ze is uitgerekend. Haar kleding zorgde ervoor dat er veel verborgen bleef. De grens tussen het podium en haar privéleven is flinterdun, maar ze speelt haar rol met verve. De eenheid van tegenspeler Pierre Morin, haar mecenas Tommy en haar persoonlijk regisseur Anton Peters betekenen veel voor haar. De drie-eenheid dreigt echter uiteen te vallen. Is journalist Pieter Staal de vierde man die voor een interview haar met geheimen omgeven leven binnenwandelt? Zelf heeft hij het akelige gevoel dat hij meewerkt aan haar necrologie. Marja Visscher (Rotterdam, 1951) is schrijver en journalist. Haar brede historische interesse brengt haar geregeld op het spoor van interessante personen met een bijzonder verhaal. Zij vormen voor haar een onuitputtelijke inspiratiebron. Dankzij haar gedegen research en feeling met de geschiedenis is ze in staat om haar romans met veel overtuiging te schrijven.

Rond 1900 was Abraham Kuyper de bekendste Nederlander. Naast koningin Wilhelmina was hij de enige die de voorpagina van The New York Times haalde. Een wonderkind met ‘tien hoofden en honderd armen’, in 1906 gekozen als populairste man naast de flinkste vrouw, de jonge koningin. Dit portret beschrijft zeven van zijn kleurrijke levens. Voorop de avonturier: alpinist, wereldreiziger. Dan zijn beter bekende rollen: gevierd spreker, wetenschapper, activist, journalist en staatsman. Elk hoofdstuk is gebaseerd op nieuwe bronnen, telkens met biografische verrassingen. Samen bieden ze een caleidoscopisch beeld van een man wiens veelzijdigheid alleen werd overtroffen door zijn onwaarschijnlijke productiviteit. Hij had meer bewonderaars dan tegenstanders, maar zijn gezworen vijanden vormden bijna de complete Nederlandse elite. Tegelijk was hij de enige die internationaal werd gelauwerd als staatsman en dineerde met koningen en keizers. Eén ding was hij zeker: de grootste splijtzwam die de Nederlandse geschiedenis heeft voortgebracht. - Een van de ‘beste boeken van het jaar’ (de Volkskrant) - ‘Uitmuntende en indrukwekkende biografie, gewaardeerd met een maximale *****’ (Alles over boeken en schrijvers) - Genomineerd (met vier andere titels) voor de driejaarlijkse Boerhaave Biografie Prijs

A heartfelt, insightful, and humorous memoir from YouTube sensation Connor Franta, revealing his private struggles and life lessons learned so far.

Sinds zijn dood zijn er meer boeken over hem geschreven dan er dagen zijn verstreken. Voor de een is hij een oorlogszuchtige veldheer en het archetype van de dictator, voor de ander is hij de ultieme selfmade man, een genie dat aan de basis stond van het moderne Europa. Hoe je het ook bekijkt, het verhaal van Napoleon spreekt nog steeds tot de verbeelding. In ‘De kleine Napoleon’ laat Johan Kuiper zien hoe Napoleon het verhaal van zijn leven heel bewust zelf heeft vormgegeven, en hoe dat verhaal door generaties kunstenaars en politici uitgebreid en verfijnd werd. Zo werpt hij nieuw licht op de keizer – en op de manier waarop geschiedenis wordt geschreven.

'Als je nu niets doet, dan gaat ze je onder de handen dood' Dat zegt de huisarts tegen Willy Berends-Vroegop over haar baby, een meisje van net twee maanden oud. Het is dan februari 1945, middenin de hongerwinter. Willy woont op dat moment met haar man en twee kinderen in Rotterdam, waar nagenoeg niets meer te eten is. Ze neemt daarom een dapper besluit: ze gaat lopend met haar twee kinderen van Rotterdam naar Coevorden, waar haar schoonfamilie woont. Daar is nog voldoende eten en nog veel belangrijker: daar is nog melk voor haar baby. Ze komt langs Rode Kruis-posten en krijgt hulp van boeren en dappere familieleden. Maar ze ontmoet ook wantrouwen en weigering. En ze weet dat ze in ieder geval één obstakel zal tegenkomen: hoe komt ze over de IJssel, nu de brug bij Hattem gesloten is? Marjolein Meijering (Coevorden, 1986), de kleindochter van Willy, schreef deze roman aan de hand van het verslag van de tocht dat haar oma ooit zelf opstelde. En met het schrijven van dit boek beleefde ze de elf dagen durende tocht van haar oma opnieuw.

Onthullende biografie werpt nieuw licht op Greet Hofmans Greet Hofmans was in 1956 maandenlang wereldnieuws. Van Zweden tot de Verenigde Staten, van Frankrijk tot Venezuela: overal verschenen artikelen over de ‘gebedsgenezeres’ die het huwelijk van het Nederlandse koningspaar zo ernstig had verstoord dat een echtscheiding dreigde. Hofmans zou koningin Juliana hebben behekst en gevaarlijke pacifistische denkbeelden hebben ingefluisterd. De ophef leidde ertoe dat Juliana alle banden met Hofmans moest verbreken. Achteraf bleek prins Bernhard verantwoordelijk voor de demonisering van Hofmans, die als een ‘Raspoetin’ de geschiedenisboeken inging. Gebruikmakend van diverse niet eerder geraadpleegde (privé)archieven schetst Han van Bree in Het vertroebelde oog een genuanceerd beeld van de persoon Hofmans. Wie was deze Amsterdamse vrouw van eenvoudige komaf, bij wie zo velen – van jong tot oud, van arm tot rijk, van laaggeschoold tot hooggeleerd – te rade gingen als ze ergens mee zaten? Was zij inderdaad een sturende en manipulatieve intrigante? Had zij voor de monarchie gevaarlijke religieuze opvattingen? En bovenal: wat wilde zij bereiken? Door haar hele leven te beschouwen, geeft Van Bree een completer beeld van Hofmans en biedt hij een nieuwe, heldere kijk op de wijze waarop zij onder meer Juliana, maar ook Wilhelmina en zelfs Bernhard terzijde stond. Gebaseerd op volledig nieuw archiefmateriaal Met niet eerder gepubliceerde foto’s Han van Bree (1957) studeerde geschiedenis in Utrecht en Gent en specialiseerde zich op het Nederlandse koningshuis. Voor de NOS maakte hij over koningin Juliana, prins Bernhard en prins Claus diverse documentaires, die werden uitgezonden in de weken na hun overlijden. In 2015 promoveerde hij in Leiden op De geest van het Oude Loo – Juliana en haar vriendenkring 1947-1957. Daarnaast schreef hij onder andere de bestseller Beatrix, koningin der Nederlanden en was hij van 1983 tot 2022 verantwoordelijk voor de reeks Het aanzien van.

Aan de oevers van de Nederrijn ligt de voormalige woning van Godard van Aldenburg Bentinck, kasteel Amerongen. Centraal in dit boek staat de vraag of Godard ‘stand’ wist te houden in een periode (1857-1940) waarin de politieke, economische en culturele basis voor adellijke invloed steeds minder vanzelfsprekend werd. De hoogtijdagen van het klassieke adellijke leven waren voorbij. Nederland is in de geschiedenis neergezet als de burgerlijke natie bij uitstek, maar daar valt veel op af te dingen. Godard was naast invloedrijk Ameronger ook onderdeel van zijn internationaal georiënteerde familie. De Nederlandse Bentincks waren zich zeer bewust van die positie. Ze wilden verankerd blijven in de Duitse ‘Hohe adel’, de Engelse peerage én de Nederlandse adel. De interactie tussen Godards belangen als grootgrondbezitter in de microsamenleving van Amerongen ten opzichte van die internationale achtergrond en de verplichtingen die daaruit voortvloeiden, werd steeds gecompliceerder naarmate de nationale staat meer vorm kreeg.

Dina Sanson was een vrouw van de praktijk. Ze maakte als eerste politievrouw in Nederland een einde aan het bestaan van zogenaamde engeltjesmakerijen, kosthuizen waar veel kinderen van ongehuwde moeders vroegtijdig aan ondervoeding en verwaarlozing stierven. Steevast zette zij zich voor in de minderbedeelden in de samenleving. Haar leven speelt zich af tegen het decor van de Eerste Wereldoorlog, stedelijke armoede en de (joodse) elite in Rotterdam. Deze biografie neemt je mee naar de wereld van de gegoede, maatschappelijke bewuste vrouwen en de rauwe Maasstad, de plek waar Dina meisjes redde van het zedelijk gevaar en opkwam voor de rechten van vrouwen. Voor vrouw en kind schets een intrigerend beeld van ontmoetingen tussen arm en rijk in een strijd voor een beter bestaan.

Agent Josephine vertelt het spannende, aangrijpende verhaal van Josephine Baker als spion voor het Franse verzet tegen de nazi’s aan de hand van nieuwe bronnen en interviews Zangeres. Actrice. Model. Spion. Vóór de Tweede Wereldoorlog stond Josephine Baker (1906-1975) bekend om haar zang en dans, haar schoonheid en sensualiteit; ze was de bestbetaalde vrouwelijke artiest in Europa. Toen de nazi’s haar geliefde stad Parijs innamen, weigerde ze er nog op te treden, tot Frankrijk weer vrij zou zijn. Maar in plaats van terug te keren naar Amerika bleef ze in Frankrijk om de naziterreur te bestrijden. Van de ene op de andere dag veranderde ze van artiest in spion van het verzet.In Agent Josephine onthult bestsellerauteur Damien Lewis het buitengewone verhaal van Josephine Bakers transformatie. Hij put daarvoor uit een overvloed aan nieuw historisch materiaal en grondig onderzoek, waaronder niet eerder openbaar gemaakte brieven en dagboeken. Tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen ze haar sterrenstatus gebruikte als dekmantel voor haar geheime werk, ondernam Baker gewaagde ondergrondse missies tegen de nazi’s, waarmee ze een onuitwisbare stempel op de geschiedenis drukte.In de pers ‘Damien Lewis duikt in het boeiende oorlogsverleden van zangeres Josephine Baker. Hij beschrijft overtuigend hoe de met bananenrokjes en verentooien geassocieerde wereldster een gedreven strijder werd tegen fascisme en segregatie. Lewis zet niet alleen een vergrootglas op een belangrijk deel van Bakers leven, hij vertelt een in Nederland minder bekend stuk oorlogsgeschiedenis. Hier is hij op z’n best. Op thrillerachtige manier en met veel details beschrijft hij de Noord-Afrikaanse ‘schaduwoorlog’ in de aanloop naar en tijdens de invasie van de geallieerden in Marokko, operatie Toorts, in november 1942.’ de Volkskrant‘Geweldig boek. Het vertelt het spannende, aangrijpende verhaal van Josephine Bakers rol als spion voor het Franse verzet tegen de nazi’s aan de hand van recent ontdekte bronnen en interviews. Een wervelend verhaal. Niet weg te leggen, zo goed!’ Zin Magazine‘Agent Josephine is een fascinerend verhaal, grondig onderzocht en rijk gedetailleerd, geschreven in de adembenemende stijl van een thriller.’ The Wall Street Journal‘Vierhonderd pagina’s vol dapperheid en heldendom die lezen als een spionageroman die je niet weg kunt leggen.’ Vanity Fair ‘Een complex, onderhoudend verhaal vol intriges en koelbloedigheid met een geliefde, moedige held.’ Kirkus Reviews

Eva en Miriam Mozes waren tien jaar oud toen ze aankwamen in Auschwitz. Toen de nazi’s zagen dat ze een tweeling waren, werden ze onmiddellijk gescheiden van de rest van hun familie. Vanaf dat moment waren ze onderdeel van dr. Mengeles ‘verzameling’ tweelingen, en werden onderworpen aan mensonterende experimenten.Eva en haar zus overleefden de gruwelen van het kamp, de bevrijding door de Russen en de barre tocht terug naar huis.Dit is Eva’s verhaal.

Heinz Oster was pas vijf jaar oud toen Adolf Hitler in 1933 aan de macht kwam. Als een van de 2.011 Joden die in Keulen in 1941 door de Gestapo werden opgepakt, werd ook hij gedeporteerd. De twaalfjarige jongen werd vervolgens van kamp naar kamp gestuurd. In Auschwitz ontsnapte hij aan de gaskamer omdat de paardenfokkerij staljongens nodig had. Hij hield zich wanhopig vast aan de overtuiging dat als hij zich onmisbaar zou maken, hij een grotere kans zou hebben om deze hel te overleven. Heinz was een van de weinige Keulse Joden die na de oorlog de kampen levend verliet. Na de oorlog emigreerde hij naar Amerika en veranderde zijn naam in Henry. Dit is zijn verhaal.

Professor Jacobus Gerardus Gerbrant Borst (1902-1975) geldt als de onbetwiste leider van de 20e-eeuwse geneeskunde in Nederland. Hij beoefende het vak zoals het eigenlijk hoort: aan het bed luisterend naar de zieke en met aandacht voor diens familie, werkomstandigheden en omgeving. Daarnaast was hij een begenadigd docent. Legendarisch waren zijn colleges op de zaterdagochtend in het Binnengasthuis. Ze trokken zelfs studenten van ver buiten Amsterdam. Hele generaties artsen heeft hij de kneepjes van het vak bijgebracht, ze beschouwden zichzelf als ‘Borstkinderen’. Geer Borst was een typische exponent van de Amsterdamse internistenschool. Hij was grondlegger van het klinische onderzoek naar de regulatie van bloeddruk en volumehuishouding en verdedigde de integrale interne geneeskunde tegen deelspecialismen. Daarmee staat hij in traditie van bekende artsen als Pieter Klazes Pel, Pieter Ruitinga en Isodore Snapper. Maar meer nog dan zijn voorgangers wist hij met zijn nauwgezette observaties het pathofysiologisch onderzoek te integreren in de kliniek. In de Tweede Wereldoorlog werd Borst opgesloten in Kamp Amersfoort; na zijn vrijlating speelde hij een belangrijke rol in het hooglerarenverzet. Borst was standvastig, principieel en eerlijk. Met zijn grondige kennis en oprechte belangstelling voor de zieke medemens heeft hij een blijvend stempel op de interne geneeskunde van Nederland gedrukt.

In de roerige twintigste eeuw leidt Lambertus Elferink (1910-1992) een avontuurlijk leven. Als student in het benarde vooroorlogse Amsterdam en het zinderende Berlijn van Hitler wordt hij omringd door verleidingen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkt hij als Duits spion in Zuid-Afrika en Lissabon, tot de Britse geheime dienst hem in 1943 in de val lokt. Na de bevrijding raakt hij in de Scheveningse gevangenis bevriend met de Joodse Friedrich Weinreb, die ook een besmet oorlogsverleden heeft. In 1949 keert Elferink geruisloos terug in de samenleving als leraar klassieke talen in Den Haag. Langzaam begint de lokroep van radicaal-rechts opnieuw te klinken. Met een combinatie van gedegen historisch onderzoek en fictieve scènes onderzoekt dit boek het leven van een eigenzinnige classicus met een geheim. Een verontrustende parallel met de actualiteit dringt zich op.

Zij waren koninginnen, ketters, heiligen, minnaressen, rebellen en genieën. Dit boek vertelt de wereldgeschiedenis zoals u die zelden leest: door de levens van vrouwen die macht grepen, kennis creëerden, systemen trotseerden of de wereld veranderden — vaak tegen elke verwachting in. Van Hatshepsut en Cleopatra tot Ada Lovelace, Marie Curie, Wangari Maathai en Greta Thunberg. Van mysticae en zieneressen tot piraten, revolutionairen en computerpioniers. Sommige werden vereerd, anderen verguisd of vergeten — maar geen van hen was onbelangrijk. Dit is geen opsomming van heldinnen, maar een levendige mozaïek van menselijkheid, moed, ambitie en tegenspraak. Een boek voor lezers die geschiedenis niet alleen willen kennen, maar willen voelen.

Deze familiekroniek beschrijft het levensverhaal van drie generaties Klein. Dat begint in 1870 in Gorlice, in het uiterste noordoosten van het toenmalige Oostenrijks- Hongaarse Rijk, waar Salomon Klein wordt geboren. Na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog dwingen de Russen het gezin Klein, net als alle andere Joden, om Gorlice te verlaten en zij vestigen zich vervolgens in Wenen. Tijdens het Interbellum komt de Joodse gemeenschap in Oostenrijk steeds meer onder druk te staan en een voor een vertrekken de Kleins weer uit dat land. Het gezin van de hoofdpersoon van dit boek, de dan bijna driejarige Gerard Klein, wijkt op 18 april 1939 uit naar Nederland met als doel vandaar door te reizen naar de Verenigde Staten. Het lot beslist echter anders. De kern van dit boek is het dagboek van Gerards vader, Mozes Paul Klein. Tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft hij zijn eigen leven, dat van zijn gezin en zijn vrienden, en de gebeurtenissen die zich afspeelden in Hilversum, Amsterdam en Friesland minutieus en op zeer persoonlijke wijze opgeschreven. Het is een even aangrijpend als indrukwekkend oorlogsdagboek, dat Gerard Klein wil doorgeven aan zijn kinderen en kleinkinderen en wil delen met een breder publiek. Gerard zelf vertelt hoe zijn ouders hem als kind meegaven aan onbekende verzetsmensen, over zijn drie onderduikjaren in Bolsward en over hoe de oorlog hem heeft gevormd. Ontworteld is een indringende, openhartige, ontroerende, soms pijnlijke, maar vooral ook een warme en persoonlijke familiekroniek, afgezet tegen de historische context en impact van de Eerste Wereldoorlog, het Interbellum in Oostenrijk, de Tweede Wereldoorlog en de aanslag op Israël op 7 oktober 2023. Drie generaties lang is de familie Klein op de vlucht, en ze raakt daardoor fysiek en mentaal ontworteld. Dit boek doet je beseffen hoe oorlogen de levens van mensen kunnen bepalen en beschadigen, maar het wil eveneens laten zien dat er toch ook altijd weer hoop is.

Levensbeschrijvingen van 98 belangrijke personen die de geschiedenis veranderden van ongeveer 3200 voor Christus tot 1914 na Christus.  Enkele personen wiens leven is beschreven zijn: De Gele Keizer, Lao Tse, Confucius, Toetankhamon, farao Menes, Homerus, Plato, Aristoteles, Pythagoras, Archimedes, Diogenes, Socrates, Mozes, Jezus, Paulus, Keizerin Theodora, Attila, Mohammed, Karel de Grote, Franciscus,  Krishna, Boeddha, Guru Nanak, , Sint Nicolaas, Dzjenghis Khan, Mehmet II, Leonardo da Vinci, Erasmus, Comenius, Leibniz, Emauel Swedenborg, Bach, Mozart, Linaeus, Montezuma II, Robert Boyle, Leonard Euler, Jean Jaques Rousseau, Lafayette, Napoleon, James Watt,  Edward Jenner, Hong Xiuquan, Diponegoro, Sitting Bull,  Frederick Douglass, Robert Stirling, Henri Thoreau, Charles Darwin. Helene von Hahn (Blavatsky), Michael Faraday, Sun Yat Sen, Tesla, Henri Dunant, Karl Marx, Henri Thoreau, Raiffeisen, Claude Monet, Einstein, Freud en Jung.

De hugenoten oorlogen, de Franse revolutie en de daaropvolgende Napoleontische tijd, de Engelse burgeroorlog, de Corsicaanse- en de Ierse onafhankelijkheidsstrijd bepaalden de levens van de in dit boek beschreven families. De achtergronden van de beschreven families zijn volledig verschillend. Het gaat in dit boek over Franse hugenoten, Engelse quakers, katholieke Corsicanen en protestante Ieren. Op enig moment rond 1800 is het landgoed van een arts en telg uit een Engelse quakerfamilie de plek waar leden van de andere families onderdak vinden. Een trefpunt waar niet langer verschillen tussen rangen en standen en met name tusen geloofsovertuigingen maatgevend zijn, maar tolerantie voor een gelukkig leven bepalend is. Het resultaat is natuurlijk een huwelijk waaruit talrijke nakomelingen zijn voortgekomen die zich over de hele wereld hebben verspreid. Het verhaal geeft een ruwe schets van het leven rond 1800. Een leven zonder werkeloosheidsuitkering, ziektekostenverzekering, antibiotica en efficiente narcosemiddelen,telefoon of handy, televisie en radio en snelle tranportmiddelen. Een leven dat wij ons nu, 2 eeuwen later, niet of nauwelijks kunnen voorstellen.

Lie Alma (1909-1990) speelde een actieve rol in de internationale vrouwenvredespolitiek van de jaren dertig. Met haar uitgesproken stem en haar talent voor het spreken in het openbaar groeide ze uit tot een van de boegbeelden van de antifascistische beweging in Nederland. Het leven van Lie Alma stond geheel in het teken van strijd – tegen fascisme, tegen sociale ongelijkheid, en voor vrede en rechtvaardigheid. Als jonge onderwijzeres in de arme Drentse veenstreek werd zij geraakt door de schrijnende armoede en ongelijkheid, wat haar tot het socialisme bracht. De opkomst van het fascisme in de jaren dertig versterkte haar politieke betrokkenheid. In De strijd tegen fascisme vertelt Seran de Leede het aangrijpende en inspirerende levensverhaal van een vrouw die haar stem verhief tegen de dreiging van oorlog en onderdrukking. Daarmee zet ze de vaak vergeten rol van vrouwen in de antifascistische beweging in het volle licht.   Seran de Leede is verbonden aan de Universiteit Leiden en houdt zich bezig met onderzoek naar vrouwen in de context van politiek geweld.

Een Tsjechische spion, een verloren identiteit en een moeder die haar zoon dacht terug te vinden. Dit waargebeurde verhaal onthult misleiding, verraad en een spionagezaak die Europa schokte.In 'Een spion in de familie' onthullen onderzoeksjournalisten Paul Henderson en David Gardner het ongelooflijke, waargebeurde verhaal van Václav Jelínek, een Tsjechoslowaakse spion die zich jarenlang voordeed als Erwin van Haarlem—de verloren zoon van een Nederlandse vrouw.Johanna van Haarlem dacht dat ze na tientallen jaren haar kind eindelijk had teruggevonden, maar de waarheid was veel duisterder. Jelínek infiltreerde de Britse samenleving, spioneerde voor de Sovjet-Unie en hield zijn dekmantel meer dan een decennium in stand.Dit boek biedt een diepgaande blik op de wereld van spionage, verraad en misleiding, en onthult hoe één man een familie en een land voor de gek hield.

Vrijheid boven alles was haar devies. Margot Dijkgraaf wekt de briljante, onverschrokken Germaine de Staël tot levenGermaine de Staël (1766-1817) was de enige vrouw voor wie Napoleon ooit bang was. Ze trotseerde de conventies van haar tijd, was machtig en invloedrijk en had een salon waar iedereen die ertoe deed graag kwam. Bovendien was ze een veelgelezen en scherpzinnig schrijver, een Europees georiënteerde intellectueel en – zo betoogt Margot Dijkgraaf – een feministe avant la lettre. Ze vocht tegen slavernij, voor persvrijheid en voor de stem van schrijvende vrouwen. In dit wervelende boek vertelt Margot Dijkgraaf het fascinerende levensverhaal van een vrouw die haar tijd ver vooruit was. Van het bruisende Parijs van de Revolutie, via het intellectuele trefpunt op haar kasteel in Coppet, tot haar adembenemende ontsnapping aan Napoleons greep – een tocht van duizenden kilometers, dwars door Europa, achtervolgd door de legers van de dictator.‘Ik had drie tegenstanders: Engeland, Rusland en Germaine de Staël.’ – Napoleon Bonaparte

Gerard von Brucken Fock was in het eerste kwart van de twintigste eeuw een opvallende figuur in de Nederlandse muziekwereld. Zijn romantische kamermuziek en pianostukken hebben een zeldzaam hoog niveau. Edvard Grieg noemde deze Zeeuw naar aanleiding van diens 24 Praeludien opus 15 zelfs 'de Hollandse Chopin'. Dirigent Willem Mengelberg sprak uit bewondering voor zijn orkeststukken van 'één van onze meest talentvolle componisten'. Tegenwoordig is Von Brucken Fock vrijwel vergeten. Hij was een criticus van de maatschappij en van zijn tijd, maar zat vooral zichzelf in de weg en klampte zich vast aan zijn geloof in het Koninkrijk Gods. Zijn levensverhaal leest als een roman, zijn muziek is van een overrompelende schoonheid.

Emoties en herinneringen spelen een cruciale rol in mijn boekjes. De nadruk leg ik vooral op de verbinding tussen mensen en de emoties die daarmee gepaard gaan. Over de gehakkelde aurelia. Dit vlindertje staat voor mij symbool als er gevaar dreigt in mijn leven. Het biedt troost en ondersteuning.

Ik heb dit boek De steen der wijzen genoemd, omdat dit boek selecties uit de biografieën en quotes van moslimprominenten behelst. De steen der wijzen was naar verluidt een stof dat gewone metalen in edelmetalen kan veranderen, bijvoorbeeld ijzer in goud. Daarom waren de alchemisten altijd uit op dit zogenaamde magische stof. Ik inspireerde me bij het titelen van dit werk op de uitspraak van een Arabisch aforist: “Alchemie is niet dat steen in goud verandert, maar dat spirituele verlichtingen de spirituele duisternis wegnemen.”

Floris van Egmond, heer van IJsselstein, leefde op het kruispunt van de middeleeuwen en de vroegmoderne tijd. Hij reisde met hertog Filips de Schone mee naar Spanje, achtervolgde Grote Pier in Friesland, bestreed zijn achterneef hertog Karel van Gelre, joeg Maarten van Rossem op na diens plundering van Den Haag en bevocht de Franse koning Frans I op de slagvelden in Artesië. Hij werd geboren in een middeleeuws graafschap en overleed op 25 oktober 1539 in het wereldrijk van Karel V, op zijn eigen kasteel in Buren. Fleurken Dunbier zou zijn bijnaam zijn geweest. Zijn devies luidden sans faute, ‘zonder mankeren’. Hij was een ijzervreter pur sang en voor honderd procent loyaal aan zijn heer, die de meeste tijd overigens een vrouwe was. Wat is zijn betekenis geweest en was hij echt zo’n goede veldheer? En wat is precies de relatie tussen Floris van Egmond en koning Willem-Alexander?

Citaat uit een recensie van Eline van der Boog: 'Onze wereld is niet altijd een fijne plek, maar in het vrij associëren ligt een kracht verscholen om de realiteit behapbaar en wellicht zelfs dragelijk te maken. Beleving of creëren van poëzie spelen een sleutelrol in het 'onthaasten'. Je hart openen voor een engel op je schouder. Dat kan immers ook in het hart van de stad, middenin de drukte van je leven. Maar wat als je engel een duivel blijkt te zijn? Neem je dan het heft in eigen handen?'

Het Leven van Hieronymus was bedoeld als inleiding op de Brieveneditie. Toch is het ook enkele keren afzonderlijk gepubliceerd. Het is een mooi stukje tekst. Ondanks zijn positieve vooringenomenheid doet Erasmus een eerlijke poging zijn idool zo objectief mogelijk te belichten. Hij is zich ervan bewust dat Hieronymus een briljant intellectueel en een fervent christen was, wars van alle aanstellerij en schijngeleerdheid. Geen kwezel maar een man van de daad, die een viriel soort vroomheid voorstond. Die gedrevenheid maakte hem echter geen gemakkelijk mens in de omgang: niet alleen Rufinus en anderen konden erover meepraten, maar ook iemand als Augustinus. Je was maar beter Hieronymus’ vriend dan zijn vijand. Met zijn ‘objectief-biografisch’ experiment heeft Erasmus een belangrijke aanzet gegeven tot een andere benadering van de hagiografie. De methode heeft snel navolging gekregen, ook binnen de Kerk: het indrukwekkend corpus van de Acta Sanctorum is er het levend bewijs van. De in 1643 door Heribert Rosweyde en Johannes Bollandus begonnen reeks kritische heiligenstudies quotquot toto orbe coluntur telt momenteel liefst 63 folio-volumes, en men is nog steeds niet aan december toe. In deel acht, over september, beslaat Hieronymus 271 bladzijden. Spijtig en onrechtvaardig daarin: Erasmus wordt quasi doodgezwegen. Erasmus’ Leven van Hieronymus is echter meer dan een staaltje kritische hagiografie. Het is vooral een ultiem eerbetoon door een geestesverwant, a labor of love, an act of filial piety by one who considered himself Jerome’s spiritual descendant, zoals Ferguson het in zijn inleiding op de tekstuitgave verwoordt. Wat het typisch erasmiaans maakt zijn evenwel de obiter dicta, de ‘terloopse’ opmerkingen waarmee Erasmus steeds zo kwistig is. De eigentijdse theologen, de thomisten, de averroïsten; de literaire falsarii en scioli; de obscurantisten; de geseculariseerde prelaten, het gesjacher en gesjoemel in de curie… allen en alles krijgen er duchtig van langs.

Deze kroniek beschrijft het leven van twee antagonisten tegen de achtergrond van ingrijpende gebeurtenissen in de 20ste eeuw. Beiden groeien op in een uiterst verschillende sociaaleconomische en culturele omgeving. Het boek leest als een getuigenis van de ‘kleine’ levens van twee gewone mensen die sterk getekend zijn door hun milieu en de tijd waarin ze leven. De ‘grote’ geschiedenis verweeft zich zo met het alledaagse leven. Soms omzichtig, soms op bruuske wijze. De eeuw waarin beide hoofdpersonages hun weg zoeken in het leven – en naar elkaar toe – mag turbulent genoemd worden: economische groei en instorting, globalisering en protectionisme, oorlog en collaboratie, dominantie en teloorgang van religie en traditionele waarden, ... Maatschappelijke omwentelingen waarvan we vandaag nog de sporen zien. Beiden gaan hiermee op hun heel eigen wijze om. Standenverschillen en verschillende keuzes in moeilijke tijdssegmenten maken familiale relaties niet eenvoudig. De naschokken deinen uit tot de huidige generaties. De inkijk die deze kroniek geeft, is tegelijkertijd persoonlijk en universeel. Het boek is gebaseerd op historische bronnen, familiedocumenten en overlevering.

In 1903 overleed de dichter, schrijver, predikant en hoogleraar Nicolaas Beets. Het voelde, schreef een krant, alsof er een goede vriend was heengegaan. Zijn dood luidde het einde in van een tijdperk. Beets wás de negentiende eeuw. Zijn leven bestreek bijna negentig jaar, van koning Willem I tot koningin Wilhelmina. Voor de meeste Nederlanders is zijn naam onlosmakelijk verbonden met de Camera Obscura (1839), de bundel schetsen en verhalen die hij onder het pseudoniem Hildebrand publiceerde. Geen ander Nederlands boek uit de negentiende eeuw werd zo vaak herdrukt. Maar Beets was veel meer. Zijn leven lang hield hij vast aan de burgerlijke idealen uit zijn jeugd: God, gezin en vaderland. Mede daardoor groeide hij uit tot een nationaal icoon. Door de nauwkeurigheid waarmee hij zijn bestaan heeft geboekstaafd, is hij niet alleen een chroniqueur van zijn eigen leven, maar van de hele negentiende eeuw. Rick Honings (1984) is neerlandicus en Scaliger-hoogleraar aan de Universiteit Leiden. Hij is een specialist op het gebied van de negentiende-eeuwse Nederlandse en de Nederlands-Indische literatuur. Eerder publiceerde hij onder meer De dichter als idool. Literaire roem in de negentiende eeuw (2016) en De ontdekking van Insulinde. Op reis in Nederlands-Indië in de negentiende eeuw (2023). Samen met Peter van Zonneveld schreef hij de bekroonde biografie De gefnuikte arend. Het leven van Willem Bilderdijk. Over De gefnuikte arend. Het leven van Willem Bilderdijk: ‘Een verbazingwekkend grondige, rijk gedetailleerde biografie.’ NRC Handelsblad •••• ‘Een zeer leesbaar en soms amusant boek.’ de Volkskrant **** ‘Dicht op de huid van Bilderdijk.’ Het Parool **** Over De ontdekking van Insulinde: ‘In de hedendaagse discussie over de Nederlandse aanwezigheid in Indonesië is dit boek van grote betekenis, dankzij het rijke, historische perspectief dat Honings schetst, met tal van veelzeggende observaties.’ NRC •••• ‘Honings gaat mooi op zoek naar andersoortige stemmen: die van vrouwen, van kinderen en van de overheersten.’ Trouw ‘Hij onthoudt zich van een waardeoordeel en geeft zo een prettig ongefilterde kijk op het verleden.’ de Volkskrant

Wat drijft een levenslustige jonge vrouw te kiezen voor een leven als kloosterling? ‘Zo’n kap, zo braaf, zo onnoemelijk saai…’ En hoe houdt zij dit leven vol zonder zichzelf ontrouw te worden? Ans Paauw (*1934 Haarlem) trad in haar jonge jaren niet zonder twijfels toe tot de congregatie van de Zusters van Barmhartigheid. Een halve eeuw later maakt zij er nog altijd deel van uit. Sinds jaar en dag kent iedereen in haar omgeving haar als zuster Paula. Ze koos die naam uit een gevoel van verwantschap met Paulus, de dertiende apostel: ‘een onooglijk, klein mannetje met een goed stel hersens en een beetje recalcitrant. Als hij ergens voor stond, ging hij er helemaal voor.’ In dit levensverhaal vertelt zuster Paula hoe zij met vallen en opstaan op zoek bleef naar een plek waar zij zich samen met geestverwanten nuttig kon maken voor anderen, op een vglo-school, in een internaat, in het beroepsbegeleidend en vormingsonderwijs, in het vluchtelingenwerk, maar ook voor de dorpsgemeenschap van Eckelrade waarvan zij deel uitmaakt.

Tina en Nina hadden een gelukkige en zorgeloze jeugd. Tot het begin van de oorlog in Kroatië. Nadat er een bom voor hun huis was gegooid, besloot de familie Zadar te verlaten. Net als veel Italianen aan het einde van de Tweede Wereldoorlog verlieten de twee zussen Zadar voorgoed. Ook al dachten ze dat ze na een paar dagen wel terug zouden komen - dat is nooit gebeurd! Nadat de situatie in Kroatië verslechterde, verhuisde de hele familie naar Zweden. Hun huis werd verwoest, geplunderd en in brand gestoken. In het huis waren waardevolle gekleurde eieren achtergebleven. Tina was niet erg gelukkig in Zweden totdat ze een leuke jongen uit Bosnië ontmoette. Ze werd verliefd en trouwde al snel met hem. Maar haar enige wens was om haar oma te bezoeken in een dorp in Dalmatië. "Het is goed mijn liefste. Ik wil dat je gaat! Je weet dat ik van je hou en je steun bij al je beslissingen. Beloof me alleen dat je goed voor jezelf zult zorgen. Je weet hoe gevaarlijk het is. Er is nog steeds oorlog." Daar kwam zij erachter dat haar ouderlijk huis verwoest was. Zadar werd constant aangevallen en mensen verstopten zich bijna de hele tijd in hun kelder. Tina vreesde voor het leven van haar oma