Historische biografieën

Eva en Miriam Mozes waren tien jaar oud toen ze aankwamen in Auschwitz. Toen de nazi’s zagen dat ze een tweeling waren, werden ze onmiddellijk gescheiden van de rest van hun familie. Vanaf dat moment waren ze onderdeel van dr. Mengeles ‘verzameling’ tweelingen, en werden onderworpen aan mensonterende experimenten.Eva en haar zus overleefden de gruwelen van het kamp, de bevrijding door de Russen en de barre tocht terug naar huis.Dit is Eva’s verhaal.

na de succesvolle introductie van het boek genoot Wim Aloserij volop van de belangstelling voor zijn verhaal. Hij trok met auteur Frank Krake langs volle zalen en boekhandels. Eindelijk werd hij nu wél gehoord. De kroon op zijn werk zou de ontmoeting worden met het koningspaar, bij de Nationale dodenherdenking op 4 mei. Wim overleed twee dagen voor die tijd en liet een enorme leegte achter. Frank Krake schreef een additioneel hoofdstuk over zijn laatste weken met Wim Aloserij. Tevens licht hij een spectaculaire ontdekking toe in dat nieuw geschreven hoofdstuk, verrijkt met vele extra foto's. Krake ontdekte dat de opdracht tot het bombarderen van de schepen in de Oostzee, met 7.000 doden als gevolg, van Nederlandse bodem kwam... Liggend op het dak van een trein ontvlucht de twintigjarige Amsterdammer Wim Alosery in 1943 de verplichte Arbeitseinsatz in Duitsland. Hij duikt onder bij een boer en slaapt maandenlang in een kist onder de grond. Totdat hij bij een razzia wordt gepakt en opgesloten in de beruchte Gestapo-gevangenis aan de Euterpestraat. Hij belandt in Kamp Amersfoort en gaat enkele weken later op transport naar Noord Duitsland, waar hij acht maanden lang de dodelijke dwangarbeid in de concentratiekampen Husum en Neuengamme overleeft. Mede dankzij de kwade dronk van zijn verslaafde stiefvader. Als de oorlog bijna ten einde is belandt Wim op het luxe cruiseschip Cap Arcona, dat voor anker ligt in de Lübeckerbocht. Terwijl op de wal de geallieerden Duitsland tot overgave dwingen, begaat de RAF boven water een dodelijke vergissing. Jachtvliegtuigen bombarderen meerdere schepen en in een waar inferno verongelukken 7.000 gevangenen. Samen met slechts enkele honderden opvarenden overleeft Wim Alosery een van de grootste scheepsrampen aller tijden. Op zijn vierennegentigste vertelt hij ons zijn verhaal. Als de laatste getuige.

Heinz Oster was pas vijf jaar oud toen Adolf Hitler in 1933 aan de macht kwam. Als een van de 2.011 Joden die in Keulen in 1941 door de Gestapo werden opgepakt, werd ook hij gedeporteerd. De twaalfjarige jongen werd vervolgens van kamp naar kamp gestuurd. In Auschwitz ontsnapte hij aan de gaskamer omdat de paardenfokkerij staljongens nodig had. Hij hield zich wanhopig vast aan de overtuiging dat als hij zich onmisbaar zou maken, hij een grotere kans zou hebben om deze hel te overleven. Heinz was een van de weinige Keulse Joden die na de oorlog de kampen levend verliet. Na de oorlog emigreerde hij naar Amerika en veranderde zijn naam in Henry. Dit is zijn verhaal.

Nederland zucht al vier jaar onder de Duitse bezetting, als een groep vastberaden verzetsvrienden de wapens opneemt. De tijd van onzichtbaar en klein verzet is voorbij. Ze deinzen nergens voor terug, plegen overvallen, blazen spoorlijnen op en bevrijden twee maten uit het Huis van Bewaring. Hun leider is Derk Smoes, een ondergedoken bankmedewerker en gezocht door de nazi’s. Na de hete verzetszomer van 1944 krijgt hij een gouden tip. In de kluizen van twee banken in het oosten van het land ligt meer dan 200 miljoen gulden. Cash. Een plan wordt gesmeed. Door de spoorwegstaking is voor de hulp aan onderduikers dringend geld nodig. Veel geld. Na toestemming uit Londen slaan ze toe. De kisten vol buitgemaakte bankbiljetten verdwijnen veilig in een hooiberg. Zelfs Churchill wordt op de hoogte gebracht van wat de grootste bankoverval ter wereld blijkt te zijn. De euforie is groot, maar niet overal. De Duitsers zijn beschaamd en woedend tegelijk. Ze zetten alles op alles om het geld terug te krijgen en de daders te pakken. Een beruchte oud-Gestapo officier van de Sicherheitsdienst krijgt de leiding over het onderzoek. De jacht is begonnen… De grootste bankoverval aller tijden vertelt het waargebeurde verhaal van een groep jonge mensen die zich verenigen in hun verzet tegen de bezetters. Van ongekende dapperheid, onvoorwaardelijke vriendschap en een ontluikende liefde, tegen de achtergrond van een alles verscheurende oorlog.

Parijs 1919: het is Coco Chanel gelukt een succesvol mode-imperium op te bouwen. Haar mode is revolutionair, bevrijdend en het toppunt van elegantie. Maar als haar minnaar Boy Capel omkomt bij een ongeluk, is ze verlamd van verdriet. Pas als zij het plan opvat om haar grote liefde te vereeuwigen met een parfum, bloeit ze weer op. Tijdens haar zoektocht ontmoet ze de charismatische Dimitri Romanov. Met hem aan haar zijde reist Coco af naar Zuid-Frankrijk, naar de wieg van de parfumerie. Daar komt ze haar liefdesparfum op het spoor dat nog steeds het succesvolste geurtje ter wereld is: Chanel No5. MICHELLE MARLY is het pseudoniem van een Duitse bestsellerauteur die opgroeide in de film- en muziekwereld. Na vele jaren in Parijs te hebben gewoond, pendelt ze inmiddels met man en hond tussen Berlijn en München. Door haar moeder, een bekend mannequin in de jaren vijftig, was ze al vroeg kind aan huis in de haute couture. Haar passie: parfums en hun ontstaansgeschiedenis. Daarvoor deed ze overal research, van Italiaanse kloosterparfumerieën tot de historische parfumfabrieken in Grasse in Zuid-Frankrijk. En uiteraard draagt ze zelf Chanel No5.

Orgelman verhaalt de wonderlijke wedergeboorte van een door Hitler vernietigd kunstenaar: Felix Nussbaum. Was zijn bestaan als balling vanaf 1933 moeilijk, aan het eind van de oorlog werd het tot op de grond verschroeid. Evenmin als zijn vrouw Felka Platek keerde Nussbaum terug van het laatste transport naar het Oosten vanuit de Mechelse Dossinkazerne; niks restte van zijn schilderijen en zijn grote faam in het Berlijnse interbellum. En toch: een halve eeuw later heeft zijn geboortestad Osnabrück een museum voor hem opgericht en vandaag rekent men hem tot de belangrijkste joodse schilders van de twintigste eeuw. Hoe deze dolende orgelman alsnog een echo wist te vinden, is een buitengewoon en spannend stuk geschiedenis van de Lage Landen dat nog op een verteller wachtte. Geert Mak: ‘Orgelman heeft me overrompeld, een ander woord weet ik er niet voor. Ik kon het op den duur niet meer loslaten, dit weefsel van honderden puzzelstukjes waaruit langzaam het drama van twee levens boven water komt. Deze indrukwekkende biografie krijgt een extra lading door het verhaal dat Nussbaums schilderijen daarnaast vertellen: over de jaren dertig, over het angstige bestaan van de tienduizenden Duitse ballingen in Frankrijk, België en Nederland, over de jacht, de onderduik, de deportaties. Schaevers weet steeds dichter op de huid van zijn hoofdpersonen te kruipen, totdat het de lezer bijna de adem beneemt. Dit boek vergeet je nooit.’ ‘De zoektocht duurde wat langer dan verwacht, zoveel was er onderweg te zien. Ik vertrok vanuit de haven van Oostende.’

Niemand laat het lezen van dit krachtige werk onberoerd. - The New Republic Uitstekende biografie. - The New York Times Als geen ander weet Zweig Marie Antoinette tot leven te wekken. Meedogenloos ontleedt hij zowel haar intieme gevoelens als haar problemen als koningin in een revolutionair Frankrijk. Hij beschrijft wat er gebeurt in de koninklijke slaapkamer, aan het hof en in de extravagante wereld van het lustpaviljoen Trianon. Daarnaast vertelt hij nauwgezet van de gepassioneerde liefde tussen Marie Antoinette en de Zweedse graaf Hans Axel von Fersen, de revolutie, de ontsnapping naar Varennes, de gevangenis in de Conciergerie en Marie Antoinettes tragisch einde onder de guillotine. Marie Antoinette (1755-1793) was de jongste dochter van keizer Frans I Stefanus en keizerin Maria Theresia van Oostenrijk. Op 19 april 1770, op 14-jarige leeftijd, trouwt ze met de Franse dauphin (kroonprins), Lodewijk XVI Augustus. Stefan Zweig (1881-1942) was een Oostenrijkse schrijver die wereldwijd een miljoenenpubliek bereikte met zijn novellen, essays en biografische werk. Ook verschenen van Stefan Zweig: Maria Stuart; Aan de Europeanen van vandaag en morgen; Joseph Fouché (Portret van een politicus); Triomf en tragiek van Erasmus van Rotterdam; Licht in het duister (Sternstunden der Menschheit); Nietzsche; Tolstoj; Vertalingen in voorbereiding van Stefan Zweig: Dostojevski (verschijnt april 2023); Freud (verschijnt oktober 2023); Dickens; Casanova etc.

‘Anna van Saksen’, van historica Femke Deen, vertelt over het leven van Anna van Saksen, de tweede vrouw van Willem van Oranje. Willem van Oranje is achtereenvolgens met vier vrouwen getrouwd geweest, van wie er drie een min of meer onberispelijke reputatie hebben. Maar Anna van Saksen (moeder van de latere stadhouder prins Maurits), is de geschiedenis ingegaan als verdorven en egoïstisch, een overspelige vrouw die uiteindelijk haar verstand verloor. Deze nieuwe biografie van de meest verguisde vrouw uit de Nederlandse geschiedenis laat zien dat Anna van Saksen in feite een sterke en onafhankelijke vrouw was. Anna’s uiteindelijk tragische lot had zij niet alleen aan zichzelf te danken, maar ook aan het gedrag van Willem van Oranje en de Nassaus. ‘Anna van Saksen’ laat de tragische neergang zien van een rijke en felbegeerde prinses wie letterlijk alles werd ontnomen – en het werpt een nieuw licht op Willem van Oranje.

De families die tijdens de Tweede Wereldoorlog in het wereldberoemde Achterhuis ondergedoken zaten, werden van buitenaf ondersteund door een aantal helpers. Een van die helpers was Bep Voskuijl, een jonge kantoorbediende. Hoewel Anne Frank in haar dagboek aangeeft zeer op Bep (Elli Vossen) gesteld te zijn, is haar rol in de geschiedenis onderbelicht gebleven _ tot nu. De jonge Belg Jeroen De Bruyn raakte gefascineerd door deze veelal stille, zwijgende helpster en is in haar levensgeschiedenis gedoken. Met Joop van Wijk, de jongste zoon van Bep Voskuijl en coauteur, is dit belangwekkende boek tot stand gekomen. Het toont aan de hand van nieuwe getuigen en intensief bronnenonderzoek onder meer hoe Bep met haar vader Johan Voskuijl, de maker van de boekenkast, en met de andere helpers dag na dag instond voor de veiligheid van de onderduikers en hoe de krankzinnige oorlog haar leven nog decennialang beïnvloedde.Jeroen De Bruyn (1993) schreef voor Knack en de Gazet van Antwerpen en werkt bij die laatste krant als eindredacteur.Joop van Wijk (1949) is de jongste zoon van Bep Voskuijl. Hij was als marketingmanager vele jaren verbonden aan NRC Handelsblad en Algemeen Dagblad.

Onthullende biografie werpt nieuw licht op Greet Hofmans Greet Hofmans was in 1956 maandenlang wereldnieuws. Van Zweden tot de Verenigde Staten, van Frankrijk tot Venezuela: overal verschenen artikelen over de ‘gebedsgenezeres’ die het huwelijk van het Nederlandse koningspaar zo ernstig had verstoord dat een echtscheiding dreigde. Hofmans zou koningin Juliana hebben behekst en gevaarlijke pacifistische denkbeelden hebben ingefluisterd. De ophef leidde ertoe dat Juliana alle banden met Hofmans moest verbreken. Achteraf bleek prins Bernhard verantwoordelijk voor de demonisering van Hofmans, die als een ‘Raspoetin’ de geschiedenisboeken inging. Gebruikmakend van diverse niet eerder geraadpleegde (privé)archieven schetst Han van Bree in Het vertroebelde oog een genuanceerd beeld van de persoon Hofmans. Wie was deze Amsterdamse vrouw van eenvoudige komaf, bij wie zo velen – van jong tot oud, van arm tot rijk, van laaggeschoold tot hooggeleerd – te rade gingen als ze ergens mee zaten? Was zij inderdaad een sturende en manipulatieve intrigante? Had zij voor de monarchie gevaarlijke religieuze opvattingen? En bovenal: wat wilde zij bereiken? Door haar hele leven te beschouwen, geeft Van Bree een completer beeld van Hofmans en biedt hij een nieuwe, heldere kijk op de wijze waarop zij onder meer Juliana, maar ook Wilhelmina en zelfs Bernhard terzijde stond. Gebaseerd op volledig nieuw archiefmateriaal Met niet eerder gepubliceerde foto’s Han van Bree (1957) studeerde geschiedenis in Utrecht en Gent en specialiseerde zich op het Nederlandse koningshuis. Voor de NOS maakte hij over koningin Juliana, prins Bernhard en prins Claus diverse documentaires, die werden uitgezonden in de weken na hun overlijden. In 2015 promoveerde hij in Leiden op De geest van het Oude Loo – Juliana en haar vriendenkring 1947-1957. Daarnaast schreef hij onder andere de bestseller Beatrix, koningin der Nederlanden en was hij van 1983 tot 2022 verantwoordelijk voor de reeks Het aanzien van.

Aan de oevers van de Nederrijn ligt de voormalige woning van Godard van Aldenburg Bentinck, kasteel Amerongen. Centraal in dit boek staat de vraag of Godard ‘stand’ wist te houden in een periode (1857-1940) waarin de politieke, economische en culturele basis voor adellijke invloed steeds minder vanzelfsprekend werd. De hoogtijdagen van het klassieke adellijke leven waren voorbij. Nederland is in de geschiedenis neergezet als de burgerlijke natie bij uitstek, maar daar valt veel op af te dingen. Godard was naast invloedrijk Ameronger ook onderdeel van zijn internationaal georiënteerde familie. De Nederlandse Bentincks waren zich zeer bewust van die positie. Ze wilden verankerd blijven in de Duitse ‘Hohe adel’, de Engelse peerage én de Nederlandse adel. De interactie tussen Godards belangen als grootgrondbezitter in de microsamenleving van Amerongen ten opzichte van die internationale achtergrond en de verplichtingen die daaruit voortvloeiden, werd steeds gecompliceerder naarmate de nationale staat meer vorm kreeg.

Dina Sanson was een vrouw van de praktijk. Ze maakte als eerste politievrouw in Nederland een einde aan het bestaan van zogenaamde engeltjesmakerijen, kosthuizen waar veel kinderen van ongehuwde moeders vroegtijdig aan ondervoeding en verwaarlozing stierven. Steevast zette zij zich voor in de minderbedeelden in de samenleving. Haar leven speelt zich af tegen het decor van de Eerste Wereldoorlog, stedelijke armoede en de (joodse) elite in Rotterdam. Deze biografie neemt je mee naar de wereld van de gegoede, maatschappelijke bewuste vrouwen en de rauwe Maasstad, de plek waar Dina meisjes redde van het zedelijk gevaar en opkwam voor de rechten van vrouwen. Voor vrouw en kind schets een intrigerend beeld van ontmoetingen tussen arm en rijk in een strijd voor een beter bestaan.

Agent Josephine vertelt het spannende, aangrijpende verhaal van Josephine Baker als spion voor het Franse verzet tegen de nazi’s aan de hand van nieuwe bronnen en interviews Zangeres. Actrice. Model. Spion. Vóór de Tweede Wereldoorlog stond Josephine Baker (1906-1975) bekend om haar zang en dans, haar schoonheid en sensualiteit; ze was de bestbetaalde vrouwelijke artiest in Europa. Toen de nazi’s haar geliefde stad Parijs innamen, weigerde ze er nog op te treden, tot Frankrijk weer vrij zou zijn. Maar in plaats van terug te keren naar Amerika bleef ze in Frankrijk om de naziterreur te bestrijden. Van de ene op de andere dag veranderde ze van artiest in spion van het verzet.In Agent Josephine onthult bestsellerauteur Damien Lewis het buitengewone verhaal van Josephine Bakers transformatie. Hij put daarvoor uit een overvloed aan nieuw historisch materiaal en grondig onderzoek, waaronder niet eerder openbaar gemaakte brieven en dagboeken. Tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen ze haar sterrenstatus gebruikte als dekmantel voor haar geheime werk, ondernam Baker gewaagde ondergrondse missies tegen de nazi’s, waarmee ze een onuitwisbare stempel op de geschiedenis drukte.In de pers ‘Damien Lewis duikt in het boeiende oorlogsverleden van zangeres Josephine Baker. Hij beschrijft overtuigend hoe de met bananenrokjes en verentooien geassocieerde wereldster een gedreven strijder werd tegen fascisme en segregatie. Lewis zet niet alleen een vergrootglas op een belangrijk deel van Bakers leven, hij vertelt een in Nederland minder bekend stuk oorlogsgeschiedenis. Hier is hij op z’n best. Op thrillerachtige manier en met veel details beschrijft hij de Noord-Afrikaanse ‘schaduwoorlog’ in de aanloop naar en tijdens de invasie van de geallieerden in Marokko, operatie Toorts, in november 1942.’ de Volkskrant‘Geweldig boek. Het vertelt het spannende, aangrijpende verhaal van Josephine Bakers rol als spion voor het Franse verzet tegen de nazi’s aan de hand van recent ontdekte bronnen en interviews. Een wervelend verhaal. Niet weg te leggen, zo goed!’ Zin Magazine‘Agent Josephine is een fascinerend verhaal, grondig onderzocht en rijk gedetailleerd, geschreven in de adembenemende stijl van een thriller.’ The Wall Street Journal‘Vierhonderd pagina’s vol dapperheid en heldendom die lezen als een spionageroman die je niet weg kunt leggen.’ Vanity Fair ‘Een complex, onderhoudend verhaal vol intriges en koelbloedigheid met een geliefde, moedige held.’ Kirkus Reviews

na de succesvolle introductie van het boek genoot Wim Aloserij volop van de belangstelling voor zijn verhaal. Hij trok met auteur Frank Krake langs volle zalen en boekhandels. Eindelijk werd hij nu wél gehoord. De kroon op zijn werk zou de ontmoeting worden met het koningspaar, bij de Nationale dodenherdenking op 4 mei. Wim overleed twee dagen voor die tijd en liet een enorme leegte achter. Frank Krake schreef een additioneel hoofdstuk over zijn laatste weken met Wim Aloserij. Tevens licht hij een spectaculaire ontdekking toe in dat nieuw geschreven hoofdstuk, verrijkt met vele extra foto's. Krake ontdekte dat de opdracht tot het bombarderen van de schepen in de Oostzee, met 7.000 doden als gevolg, van Nederlandse bodem kwam... Liggend op het dak van een trein ontvlucht de twintigjarige Amsterdammer Wim Alosery in 1943 de verplichte Arbeitseinsatz in Duitsland. Hij duikt onder bij een boer en slaapt maandenlang in een kist onder de grond. Totdat hij bij een razzia wordt gepakt en opgesloten in de beruchte Gestapo-gevangenis aan de Euterpestraat. Hij belandt in Kamp Amersfoort en gaat enkele weken later op transport naar Noord Duitsland, waar hij acht maanden lang de dodelijke dwangarbeid in de concentratiekampen Husum en Neuengamme overleeft. Mede dankzij de kwade dronk van zijn verslaafde stiefvader. Als de oorlog bijna ten einde is belandt Wim op het luxe cruiseschip Cap Arcona, dat voor anker ligt in de Lübeckerbocht. Terwijl op de wal de geallieerden Duitsland tot overgave dwingen, begaat de RAF boven water een dodelijke vergissing. Jachtvliegtuigen bombarderen meerdere schepen en in een waar inferno verongelukken 7.000 gevangenen. Samen met slechts enkele honderden opvarenden overleeft Wim Alosery een van de grootste scheepsrampen aller tijden. Op zijn vierennegentigste vertelt hij ons zijn verhaal. Als de laatste getuige.

Eva en Miriam Mozes waren tien jaar oud toen ze aankwamen in Auschwitz. Toen de nazi’s zagen dat ze een tweeling waren, werden ze onmiddellijk gescheiden van de rest van hun familie. Vanaf dat moment waren ze onderdeel van dr. Mengeles ‘verzameling’ tweelingen, en werden onderworpen aan mensonterende experimenten.Eva en haar zus overleefden de gruwelen van het kamp, de bevrijding door de Russen en de barre tocht terug naar huis.Dit is Eva’s verhaal.

Nederland zucht al vier jaar onder de Duitse bezetting, als een groep vastberaden verzetsvrienden de wapens opneemt. De tijd van onzichtbaar en klein verzet is voorbij. Ze deinzen nergens voor terug, plegen overvallen, blazen spoorlijnen op en bevrijden twee maten uit het Huis van Bewaring. Hun leider is Derk Smoes, een ondergedoken bankmedewerker en gezocht door de nazi’s. Na de hete verzetszomer van 1944 krijgt hij een gouden tip. In de kluizen van twee banken in het oosten van het land ligt meer dan 200 miljoen gulden. Cash. Een plan wordt gesmeed. Door de spoorwegstaking is voor de hulp aan onderduikers dringend geld nodig. Veel geld. Na toestemming uit Londen slaan ze toe. De kisten vol buitgemaakte bankbiljetten verdwijnen veilig in een hooiberg. Zelfs Churchill wordt op de hoogte gebracht van wat de grootste bankoverval ter wereld blijkt te zijn. De euforie is groot, maar niet overal. De Duitsers zijn beschaamd en woedend tegelijk. Ze zetten alles op alles om het geld terug te krijgen en de daders te pakken. Een beruchte oud-Gestapo officier van de Sicherheitsdienst krijgt de leiding over het onderzoek. De jacht is begonnen… De grootste bankoverval aller tijden vertelt het waargebeurde verhaal van een groep jonge mensen die zich verenigen in hun verzet tegen de bezetters. Van ongekende dapperheid, onvoorwaardelijke vriendschap en een ontluikende liefde, tegen de achtergrond van een alles verscheurende oorlog.

Ruud Lubbers was 43 jaar toen hij in 1982 minister-president werd. Jongensachtige uitstraling, een wat wilde bos haar en in de loop van de dag ook een stoppelbaard. Getrouwd met Ria, die het hart op de tong had en regelmatig ‘de bladen’ haalde. Tweemaal was hij lijsttrekker voor het CDA en hij scoorde beide keren 54 zetels, nog altijd een record. Lubbers zette het ambt van minister-president naar zijn hand en dacht voortdurend mee – ook als collega’s daar geen prijs op stelden. Op het tijdperk dat zijn naam draagt, de Lubbersjaren (1982-1994), drukte hij een Rotterdams no-nonsense-etiket. Een tijd van massawerkloosheid en forse bezuinigingen in een land dat verscheurd werd door de kruisrakettenkwestie. Een tijd ook waarin het begrip ‘duurzame ontwikkeling’ werd gemunt, de Berlijnse Muur viel en Nederland ‘ziek’ was. Lubbers voerde de regie onder het motto ‘Samen onderweg’ in wisselende coalities met VVD en PvdA. Hij hield de zaak bij elkaar, effende het pad naar economisch herstel en bracht het Verdrag van Maastricht tot stand dat de basis legde voor de Europese Unie en de invoering van de euro. Dit alles in een dynamisch tempo. In het rampjaar 1994 reed hij zijn opvolger Elco Brinkman in de wielen en blokkeerde bondskanselier Helmut Kohl een carrièreswitch naar de Europese Commissie. Lubbers besloot zijn loopbaan in Genève als Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Vluchtelingen. Dat liep slecht af. Na drie jaar zag hij zich gedwongen af te treden na een beschuldiging van seksuele intimidatie. In hun indringende biografie Een slag anders geven Johan van Merriënboer en Lennart Steenbergen Ruud Lubbers de plaats in de geschiedenis die hij verdient.   Johan van Merriënboer (1962) schreef eerder Mansholt. Een biografie en was (mede)auteur van Van Agt. Tour de force en de biografie van Piet de Jong. Lennart Steenbergen (1994) was een van de auteurs van Grote idealen, smalle marges. Een parlementaire geschiedenis van de lange jaren zeventig 1971-1982. Beiden zijn als onderzoekers verbonden aan het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis van de Radboud Universiteit te Nijmegen.

In ‘Hendrik V’ vertelt Dan Jones het levensverhaal van Hendrik V (1386-1422). Hoewel hij slechts negen jaar en vier maanden koning van Engeland was, wordt hij gezien als de imposantste en invloedrijkste koning uit de Engelse geschiedenis. Hij was een geharde, soms brute krijger, maar ook een intellectueel, creatief en artistiek. Een leider die veel fouten maakte, maar altijd leek te zegevieren wanneer het er echt op aankwam. Als overwinnaar van de Slag bij Azincourt bewees Hendrik V zichzelf als generaal. Als koning redde hij het land van economische ondergang, onderdrukte hij opstanden en versterkte hij de Engelse grenzen. Op het gebied van buitenlandse diplomatie maakte hij Engeland weer tot een serieuze speler. Toch legde hij, door zijn veroveringen in Noord-Frankrijk, de basis voor drie generaties van ellende thuis: de Rozenoorlogen. In deze grootse biografie brengt Dan Jones deze intrigerende middeleeuwse figuur, ondoordringbaar als hij lijkt, tot leven. 'Met Hendrik V. Het leven van Engelands grootste koning, 1386-1422 doet Jones een geslaagde poging de legendarische heerser in zijn tijd te plaatsen en te ontdoen van de mythes die hem omringen.' – NRC ‘Ambitieus (…) Met gedegen onderzoek en een levendige stijl brengt Jones de man achter het Shakespeare-personage tot leven.’ ? ‘New York Times’ ‘Jones heeft een meeslepende vertelstijl die van de biografie een pageturner maakt.’ ***** sterren in De Standaard.

Heinz Oster was pas vijf jaar oud toen Adolf Hitler in 1933 aan de macht kwam. Als een van de 2.011 Joden die in Keulen in 1941 door de Gestapo werden opgepakt, werd ook hij gedeporteerd. De twaalfjarige jongen werd vervolgens van kamp naar kamp gestuurd. In Auschwitz ontsnapte hij aan de gaskamer omdat de paardenfokkerij staljongens nodig had. Hij hield zich wanhopig vast aan de overtuiging dat als hij zich onmisbaar zou maken, hij een grotere kans zou hebben om deze hel te overleven. Heinz was een van de weinige Keulse Joden die na de oorlog de kampen levend verliet. Na de oorlog emigreerde hij naar Amerika en veranderde zijn naam in Henry. Dit is zijn verhaal.

Zij waren koninginnen, ketters, heiligen, minnaressen, rebellen en genieën. Dit boek vertelt de wereldgeschiedenis zoals u die zelden leest: door de levens van vrouwen die macht grepen, kennis creëerden, systemen trotseerden of de wereld veranderden — vaak tegen elke verwachting in. Van Hatshepsut en Cleopatra tot Ada Lovelace, Marie Curie, Wangari Maathai en Greta Thunberg. Van mysticae en zieneressen tot piraten, revolutionairen en computerpioniers. Sommige werden vereerd, anderen verguisd of vergeten — maar geen van hen was onbelangrijk. Dit is geen opsomming van heldinnen, maar een levendige mozaïek van menselijkheid, moed, ambitie en tegenspraak. Een boek voor lezers die geschiedenis niet alleen willen kennen, maar willen voelen.

De hugenoten oorlogen, de Franse revolutie en de daaropvolgende Napoleontische tijd, de Engelse burgeroorlog, de Corsicaanse- en de Ierse onafhankelijkheidsstrijd bepaalden de levens van de in dit boek beschreven families. De achtergronden van de beschreven families zijn volledig verschillend. Het gaat in dit boek over Franse hugenoten, Engelse quakers, katholieke Corsicanen en protestante Ieren. Op enig moment rond 1800 is het landgoed van een arts en telg uit een Engelse quakerfamilie de plek waar leden van de andere families onderdak vinden. Een trefpunt waar niet langer verschillen tussen rangen en standen en met name tusen geloofsovertuigingen maatgevend zijn, maar tolerantie voor een gelukkig leven bepalend is. Het resultaat is natuurlijk een huwelijk waaruit talrijke nakomelingen zijn voortgekomen die zich over de hele wereld hebben verspreid. Het verhaal geeft een ruwe schets van het leven rond 1800. Een leven zonder werkeloosheidsuitkering, ziektekostenverzekering, antibiotica en efficiente narcosemiddelen,telefoon of handy, televisie en radio en snelle tranportmiddelen. Een leven dat wij ons nu, 2 eeuwen later, niet of nauwelijks kunnen voorstellen.

Deze familiekroniek beschrijft het levensverhaal van drie generaties Klein. Dat begint in 1870 in Gorlice, in het uiterste noordoosten van het toenmalige Oostenrijks- Hongaarse Rijk, waar Salomon Klein wordt geboren. Na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog dwingen de Russen het gezin Klein, net als alle andere Joden, om Gorlice te verlaten en zij vestigen zich vervolgens in Wenen. Tijdens het Interbellum komt de Joodse gemeenschap in Oostenrijk steeds meer onder druk te staan en een voor een vertrekken de Kleins weer uit dat land. Het gezin van de hoofdpersoon van dit boek, de dan bijna driejarige Gerard Klein, wijkt op 18 april 1939 uit naar Nederland met als doel vandaar door te reizen naar de Verenigde Staten. Het lot beslist echter anders. De kern van dit boek is het dagboek van Gerards vader, Mozes Paul Klein. Tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft hij zijn eigen leven, dat van zijn gezin en zijn vrienden, en de gebeurtenissen die zich afspeelden in Hilversum, Amsterdam en Friesland minutieus en op zeer persoonlijke wijze opgeschreven. Het is een even aangrijpend als indrukwekkend oorlogsdagboek, dat Gerard Klein wil doorgeven aan zijn kinderen en kleinkinderen en wil delen met een breder publiek. Gerard zelf vertelt hoe zijn ouders hem als kind meegaven aan onbekende verzetsmensen, over zijn drie onderduikjaren in Bolsward en over hoe de oorlog hem heeft gevormd. Ontworteld is een indringende, openhartige, ontroerende, soms pijnlijke, maar vooral ook een warme en persoonlijke familiekroniek, afgezet tegen de historische context en impact van de Eerste Wereldoorlog, het Interbellum in Oostenrijk, de Tweede Wereldoorlog en de aanslag op Israël op 7 oktober 2023. Drie generaties lang is de familie Klein op de vlucht, en ze raakt daardoor fysiek en mentaal ontworteld. Dit boek doet je beseffen hoe oorlogen de levens van mensen kunnen bepalen en beschadigen, maar het wil eveneens laten zien dat er toch ook altijd weer hoop is.

Levensbeschrijvingen van 98 belangrijke personen die de geschiedenis veranderden van ongeveer 3200 voor Christus tot 1914 na Christus.  Enkele personen wiens leven is beschreven zijn: De Gele Keizer, Lao Tse, Confucius, Toetankhamon, farao Menes, Homerus, Plato, Aristoteles, Pythagoras, Archimedes, Diogenes, Socrates, Mozes, Jezus, Paulus, Keizerin Theodora, Attila, Mohammed, Karel de Grote, Franciscus,  Krishna, Boeddha, Guru Nanak, , Sint Nicolaas, Dzjenghis Khan, Mehmet II, Leonardo da Vinci, Erasmus, Comenius, Leibniz, Emauel Swedenborg, Bach, Mozart, Linaeus, Montezuma II, Robert Boyle, Leonard Euler, Jean Jaques Rousseau, Lafayette, Napoleon, James Watt,  Edward Jenner, Hong Xiuquan, Diponegoro, Sitting Bull,  Frederick Douglass, Robert Stirling, Henri Thoreau, Charles Darwin. Helene von Hahn (Blavatsky), Michael Faraday, Sun Yat Sen, Tesla, Henri Dunant, Karl Marx, Henri Thoreau, Raiffeisen, Claude Monet, Einstein, Freud en Jung.

De geschiedenis van de oude Grieken en de Hellenistische tijd

Lie Alma (1909-1990) speelde een actieve rol in de internationale vrouwenvredespolitiek van de jaren dertig. Met haar uitgesproken stem en haar talent voor het spreken in het openbaar groeide ze uit tot een van de boegbeelden van de antifascistische beweging in Nederland. Het leven van Lie Alma stond geheel in het teken van strijd – tegen fascisme, tegen sociale ongelijkheid, en voor vrede en rechtvaardigheid. Als jonge onderwijzeres in de arme Drentse veenstreek werd zij geraakt door de schrijnende armoede en ongelijkheid, wat haar tot het socialisme bracht. De opkomst van het fascisme in de jaren dertig versterkte haar politieke betrokkenheid. In De strijd tegen fascisme vertelt Seran de Leede het aangrijpende en inspirerende levensverhaal van een vrouw die haar stem verhief tegen de dreiging van oorlog en onderdrukking. Daarmee zet ze de vaak vergeten rol van vrouwen in de antifascistische beweging in het volle licht.   Seran de Leede is verbonden aan de Universiteit Leiden en houdt zich bezig met onderzoek naar vrouwen in de context van politiek geweld.

Een Tsjechische spion, een verloren identiteit en een moeder die haar zoon dacht terug te vinden. Dit waargebeurde verhaal onthult misleiding, verraad en een spionagezaak die Europa schokte.In 'Een spion in de familie' onthullen onderzoeksjournalisten Paul Henderson en David Gardner het ongelooflijke, waargebeurde verhaal van Václav Jelínek, een Tsjechoslowaakse spion die zich jarenlang voordeed als Erwin van Haarlem—de verloren zoon van een Nederlandse vrouw.Johanna van Haarlem dacht dat ze na tientallen jaren haar kind eindelijk had teruggevonden, maar de waarheid was veel duisterder. Jelínek infiltreerde de Britse samenleving, spioneerde voor de Sovjet-Unie en hield zijn dekmantel meer dan een decennium in stand.Dit boek biedt een diepgaande blik op de wereld van spionage, verraad en misleiding, en onthult hoe één man een familie en een land voor de gek hield.

Vrijheid boven alles was haar devies. Margot Dijkgraaf wekt de briljante, onverschrokken Germaine de Staël tot levenGermaine de Staël (1766-1817) was de enige vrouw voor wie Napoleon ooit bang was. Ze trotseerde de conventies van haar tijd, was machtig en invloedrijk en had een salon waar iedereen die ertoe deed graag kwam. Bovendien was ze een veelgelezen en scherpzinnig schrijver, een Europees georiënteerde intellectueel en – zo betoogt Margot Dijkgraaf – een feministe avant la lettre. Ze vocht tegen slavernij, voor persvrijheid en voor de stem van schrijvende vrouwen. In dit wervelende boek vertelt Margot Dijkgraaf het fascinerende levensverhaal van een vrouw die haar tijd ver vooruit was. Van het bruisende Parijs van de Revolutie, via het intellectuele trefpunt op haar kasteel in Coppet, tot haar adembenemende ontsnapping aan Napoleons greep – een tocht van duizenden kilometers, dwars door Europa, achtervolgd door de legers van de dictator.‘Ik had drie tegenstanders: Engeland, Rusland en Germaine de Staël.’ – Napoleon Bonaparte

Gerard von Brucken Fock was in het eerste kwart van de twintigste eeuw een opvallende figuur in de Nederlandse muziekwereld. Zijn romantische kamermuziek en pianostukken hebben een zeldzaam hoog niveau. Edvard Grieg noemde deze Zeeuw naar aanleiding van diens 24 Praeludien opus 15 zelfs 'de Hollandse Chopin'. Dirigent Willem Mengelberg sprak uit bewondering voor zijn orkeststukken van 'één van onze meest talentvolle componisten'. Tegenwoordig is Von Brucken Fock vrijwel vergeten. Hij was een criticus van de maatschappij en van zijn tijd, maar zat vooral zichzelf in de weg en klampte zich vast aan zijn geloof in het Koninkrijk Gods. Zijn levensverhaal leest als een roman, zijn muziek is van een overrompelende schoonheid.

Emoties en herinneringen spelen een cruciale rol in mijn boekjes. De nadruk leg ik vooral op de verbinding tussen mensen en de emoties die daarmee gepaard gaan. Over de gehakkelde aurelia. Dit vlindertje staat voor mij symbool als er gevaar dreigt in mijn leven. Het biedt troost en ondersteuning.

Floris van Egmond, heer van IJsselstein, leefde op het kruispunt van de middeleeuwen en de vroegmoderne tijd. Hij reisde met hertog Filips de Schone mee naar Spanje, achtervolgde Grote Pier in Friesland, bestreed zijn achterneef hertog Karel van Gelre, joeg Maarten van Rossem op na diens plundering van Den Haag en bevocht de Franse koning Frans I op de slagvelden in Artesië. Hij werd geboren in een middeleeuws graafschap en overleed op 25 oktober 1539 in het wereldrijk van Karel V, op zijn eigen kasteel in Buren. Fleurken Dunbier zou zijn bijnaam zijn geweest. Zijn devies luidden sans faute, ‘zonder mankeren’. Hij was een ijzervreter pur sang en voor honderd procent loyaal aan zijn heer, die de meeste tijd overigens een vrouwe was. Wat is zijn betekenis geweest en was hij echt zo’n goede veldheer? En wat is precies de relatie tussen Floris van Egmond en koning Willem-Alexander?

Ik heb dit boek De steen der wijzen genoemd, omdat dit boek selecties uit de biografieën en quotes van moslimprominenten behelst. De steen der wijzen was naar verluidt een stof dat gewone metalen in edelmetalen kan veranderen, bijvoorbeeld ijzer in goud. Daarom waren de alchemisten altijd uit op dit zogenaamde magische stof. Ik inspireerde me bij het titelen van dit werk op de uitspraak van een Arabisch aforist: “Alchemie is niet dat steen in goud verandert, maar dat spirituele verlichtingen de spirituele duisternis wegnemen.”

Citaat uit een recensie van Eline van der Boog: 'Onze wereld is niet altijd een fijne plek, maar in het vrij associëren ligt een kracht verscholen om de realiteit behapbaar en wellicht zelfs dragelijk te maken. Beleving of creëren van poëzie spelen een sleutelrol in het 'onthaasten'. Je hart openen voor een engel op je schouder. Dat kan immers ook in het hart van de stad, middenin de drukte van je leven. Maar wat als je engel een duivel blijkt te zijn? Neem je dan het heft in eigen handen?'

Het Leven van Hieronymus was bedoeld als inleiding op de Brieveneditie. Toch is het ook enkele keren afzonderlijk gepubliceerd. Het is een mooi stukje tekst. Ondanks zijn positieve vooringenomenheid doet Erasmus een eerlijke poging zijn idool zo objectief mogelijk te belichten. Hij is zich ervan bewust dat Hieronymus een briljant intellectueel en een fervent christen was, wars van alle aanstellerij en schijngeleerdheid. Geen kwezel maar een man van de daad, die een viriel soort vroomheid voorstond. Die gedrevenheid maakte hem echter geen gemakkelijk mens in de omgang: niet alleen Rufinus en anderen konden erover meepraten, maar ook iemand als Augustinus. Je was maar beter Hieronymus’ vriend dan zijn vijand. Met zijn ‘objectief-biografisch’ experiment heeft Erasmus een belangrijke aanzet gegeven tot een andere benadering van de hagiografie. De methode heeft snel navolging gekregen, ook binnen de Kerk: het indrukwekkend corpus van de Acta Sanctorum is er het levend bewijs van. De in 1643 door Heribert Rosweyde en Johannes Bollandus begonnen reeks kritische heiligenstudies quotquot toto orbe coluntur telt momenteel liefst 63 folio-volumes, en men is nog steeds niet aan december toe. In deel acht, over september, beslaat Hieronymus 271 bladzijden. Spijtig en onrechtvaardig daarin: Erasmus wordt quasi doodgezwegen. Erasmus’ Leven van Hieronymus is echter meer dan een staaltje kritische hagiografie. Het is vooral een ultiem eerbetoon door een geestesverwant, a labor of love, an act of filial piety by one who considered himself Jerome’s spiritual descendant, zoals Ferguson het in zijn inleiding op de tekstuitgave verwoordt. Wat het typisch erasmiaans maakt zijn evenwel de obiter dicta, de ‘terloopse’ opmerkingen waarmee Erasmus steeds zo kwistig is. De eigentijdse theologen, de thomisten, de averroïsten; de literaire falsarii en scioli; de obscurantisten; de geseculariseerde prelaten, het gesjacher en gesjoemel in de curie… allen en alles krijgen er duchtig van langs.

Deze kroniek beschrijft het leven van twee antagonisten tegen de achtergrond van ingrijpende gebeurtenissen in de 20ste eeuw. Beiden groeien op in een uiterst verschillende sociaaleconomische en culturele omgeving. Het boek leest als een getuigenis van de ‘kleine’ levens van twee gewone mensen die sterk getekend zijn door hun milieu en de tijd waarin ze leven. De ‘grote’ geschiedenis verweeft zich zo met het alledaagse leven. Soms omzichtig, soms op bruuske wijze. De eeuw waarin beide hoofdpersonages hun weg zoeken in het leven – en naar elkaar toe – mag turbulent genoemd worden: economische groei en instorting, globalisering en protectionisme, oorlog en collaboratie, dominantie en teloorgang van religie en traditionele waarden, ... Maatschappelijke omwentelingen waarvan we vandaag nog de sporen zien. Beiden gaan hiermee op hun heel eigen wijze om. Standenverschillen en verschillende keuzes in moeilijke tijdssegmenten maken familiale relaties niet eenvoudig. De naschokken deinen uit tot de huidige generaties. De inkijk die deze kroniek geeft, is tegelijkertijd persoonlijk en universeel. Het boek is gebaseerd op historische bronnen, familiedocumenten en overlevering.

In 1903 overleed de dichter, schrijver, predikant en hoogleraar Nicolaas Beets. Het voelde, schreef een krant, alsof er een goede vriend was heengegaan. Zijn dood luidde het einde in van een tijdperk. Beets wás de negentiende eeuw. Zijn leven bestreek bijna negentig jaar, van koning Willem I tot koningin Wilhelmina. Voor de meeste Nederlanders is zijn naam onlosmakelijk verbonden met de Camera Obscura (1839), de bundel schetsen en verhalen die hij onder het pseudoniem Hildebrand publiceerde. Geen ander Nederlands boek uit de negentiende eeuw werd zo vaak herdrukt. Maar Beets was veel meer. Zijn leven lang hield hij vast aan de burgerlijke idealen uit zijn jeugd: God, gezin en vaderland. Mede daardoor groeide hij uit tot een nationaal icoon. Door de nauwkeurigheid waarmee hij zijn bestaan heeft geboekstaafd, is hij niet alleen een chroniqueur van zijn eigen leven, maar van de hele negentiende eeuw. Rick Honings (1984) is neerlandicus en Scaliger-hoogleraar aan de Universiteit Leiden. Hij is een specialist op het gebied van de negentiende-eeuwse Nederlandse en de Nederlands-Indische literatuur. Eerder publiceerde hij onder meer De dichter als idool. Literaire roem in de negentiende eeuw (2016) en De ontdekking van Insulinde. Op reis in Nederlands-Indië in de negentiende eeuw (2023). Samen met Peter van Zonneveld schreef hij de bekroonde biografie De gefnuikte arend. Het leven van Willem Bilderdijk. Over De gefnuikte arend. Het leven van Willem Bilderdijk: ‘Een verbazingwekkend grondige, rijk gedetailleerde biografie.’ NRC Handelsblad •••• ‘Een zeer leesbaar en soms amusant boek.’ de Volkskrant **** ‘Dicht op de huid van Bilderdijk.’ Het Parool **** Over De ontdekking van Insulinde: ‘In de hedendaagse discussie over de Nederlandse aanwezigheid in Indonesië is dit boek van grote betekenis, dankzij het rijke, historische perspectief dat Honings schetst, met tal van veelzeggende observaties.’ NRC •••• ‘Honings gaat mooi op zoek naar andersoortige stemmen: die van vrouwen, van kinderen en van de overheersten.’ Trouw ‘Hij onthoudt zich van een waardeoordeel en geeft zo een prettig ongefilterde kijk op het verleden.’ de Volkskrant

Wat drijft een levenslustige jonge vrouw te kiezen voor een leven als kloosterling? ‘Zo’n kap, zo braaf, zo onnoemelijk saai…’ En hoe houdt zij dit leven vol zonder zichzelf ontrouw te worden? Ans Paauw (*1934 Haarlem) trad in haar jonge jaren niet zonder twijfels toe tot de congregatie van de Zusters van Barmhartigheid. Een halve eeuw later maakt zij er nog altijd deel van uit. Sinds jaar en dag kent iedereen in haar omgeving haar als zuster Paula. Ze koos die naam uit een gevoel van verwantschap met Paulus, de dertiende apostel: ‘een onooglijk, klein mannetje met een goed stel hersens en een beetje recalcitrant. Als hij ergens voor stond, ging hij er helemaal voor.’ In dit levensverhaal vertelt zuster Paula hoe zij met vallen en opstaan op zoek bleef naar een plek waar zij zich samen met geestverwanten nuttig kon maken voor anderen, op een vglo-school, in een internaat, in het beroepsbegeleidend en vormingsonderwijs, in het vluchtelingenwerk, maar ook voor de dorpsgemeenschap van Eckelrade waarvan zij deel uitmaakt.

Tina en Nina hadden een gelukkige en zorgeloze jeugd. Tot het begin van de oorlog in Kroatië. Nadat er een bom voor hun huis was gegooid, besloot de familie Zadar te verlaten. Net als veel Italianen aan het einde van de Tweede Wereldoorlog verlieten de twee zussen Zadar voorgoed. Ook al dachten ze dat ze na een paar dagen wel terug zouden komen - dat is nooit gebeurd! Nadat de situatie in Kroatië verslechterde, verhuisde de hele familie naar Zweden. Hun huis werd verwoest, geplunderd en in brand gestoken. In het huis waren waardevolle gekleurde eieren achtergebleven. Tina was niet erg gelukkig in Zweden totdat ze een leuke jongen uit Bosnië ontmoette. Ze werd verliefd en trouwde al snel met hem. Maar haar enige wens was om haar oma te bezoeken in een dorp in Dalmatië. "Het is goed mijn liefste. Ik wil dat je gaat! Je weet dat ik van je hou en je steun bij al je beslissingen. Beloof me alleen dat je goed voor jezelf zult zorgen. Je weet hoe gevaarlijk het is. Er is nog steeds oorlog." Daar kwam zij erachter dat haar ouderlijk huis verwoest was. Zadar werd constant aangevallen en mensen verstopten zich bijna de hele tijd in hun kelder. Tina vreesde voor het leven van haar oma

In dit boek beschrijf ik fragmenten uit mijn leven. Het boek begint met een beschrijving van het leven van mijn vader Jaap en moeder Bertha in de Amsterdamse Jordaan aan het begin van de 20e eeuw. Hoe zij hun jeugd hebben beleefd en hoe zij elkaar hebben ontmoet. Bertha, mijn moeder kon zeer levendig vertellen. Zij beschreef aan mijn zuster en mij hoe zij haar jeugd in de Amsterdamse Jordaan had beleefd. Haar verhalen wilde ik vastleggen voor mijn kinderen en kleinkinderen. Ongeveer 16 jaar geleden ben ik begonnen met het opschrijven van deze verhalen. Tegelijkertijd ben ik ook verder gegaan met het opschrijven van de herinneringen uit mijn leven. Maar waar moest ik beginnen? Misschien nog erger waar moest ik eindigen? Samen met mijn zuster Lonny heb ik besloten dat het verhaal moest beginnen bij onze lieve moeder Bertha. Waar het moest eindigen, wisten we toen nog niet.

Het land is in oorlog; met achttien moet je onder de wapenen. Je prijst je gelukkig, dat je niet naar het oostfront gestuurd wordt. Denemarken is veel aangenamer, zo lijkt het althans.