Geschiedenis & politiek

Op 6 september 1772 was Meindert Meiners, een 21-jarige student theologie, voor een weekje naar Ameland gekomen. In Nes was de predikant afwezig, maar Meiners mocht in het huis van de predikant verblijven. Bovendien was hem gevraagd voor te gaan in de prediking. De kerkenraad was hiermee akkoord. Volgens de regels van het eiland moest de baljuw, als vertegenwoordiger van het gezag van Willem V van Oranje, hiervoor ook zijn toestemming geven. Omdat de baljuw en zijn plaatsvervanger niet op Ameland aanwezig waren, preekte Meiners die zondag niet in de kerk, maar in een huis. Daarop kreeg hij een waarschuwing van een medewerker van de baljuw. Toen hij ‘s avonds voor het avondeten een gebed uitsprak liep het uit de hand. Hij werd behandeld alsof hij een misdadiger was. Twee weken later ondertekende Willem V in Den Haag een reactie op dit voorval. Deze brief werd gepubliceerd in de kranten. Meindert Meiners was opeens een publiek figuur geworden, waarmee de spot werd gedreven. Hij voelde de noodzaak zich publiekelijk te verdedigen. Dit boek publiceerde hij als verdediging om zijn kant van het verhaal te vertellen. De heftige reactie van de kant van Willem van Oranje kan worden gezien als angst voor een ‘Amelander beroering’.

De Israëlisch-Palestijnse kwestie, de spanningen tussen Turken en Armeniërs, de staatloze Koerden… Wie de huidige gevoeligheden en machtsverhoudingen in het Midden-Oosten beter wil begrijpen, moet terugkeren naar hun oorsprong. Zo beland je bij de Eerste Wereldoorlog. Behalve in Europa brak in 1914 ook in het Midden-Oosten de oorlog uit. Het Osmaanse Rijk was er toen de belangrijkste macht. Het regime van de Jong-Turken koos de zijde van Duitsland, de verliezer in 1918. Het rijk viel uiteen en de grenzen werden hertekend volgens de belangen van de westerse grootmachten. Een Turksnationalistische beweging onder leiding van Mustafa Kemal Atatürk verzette zich daartegen en streed tot 1923 verder voor een onafhankelijk Turkije. Er kwamen nieuwe staten, zoals Syrië, Irak en Transjordanië, die alle onder Franse of Britse controle werden geplaatst. Het ongenoegen over de gang van zaken bleef smeulen bij de lokale gemeenschappen. Nieuwe conflicten flakkerden op. Tot op vandaag bepalen ze mee de wereldpolitiek. In ‘Voor de Beschaving’. De Eerste Wereldoorlog in het Midden-Oosten, 1914–1923 ontrafelt Pieter Trogh deze complexe en belangrijke geschiedenis. Een team van internationale specialisten werkte mee aan dit rijk geïllustreerde boek.

Een meeslepende en actuele cultuurgeschiedenis over Nederland vanaf 1980 tot aan onze coronatijd.Op de drempel van 1980 verscheen Het Ik-tijdperk als kerstspecial van het roemruchte tijdschrift Haagse Post. De tekst sloeg in als een bom. Auteur John Jansen van Galen beschreef hoe Nederland in deze jaren 'een welvarend villadorp' was geworden, waar de inwoners vooral met zichzelf en niet met de samenleving bezig waren. Iedereen - lezers, politici, kunstenaars, reclamemakers, geestelijken, wetenschappers, journalisten - herkende wel iets in het beeld dat Jansen van Galen schetste. En zo werd het Ik-tijdperk een gevleugeld begrip voor een samenleving die de weg kwijt was.Het Ik-Tijdperk zag het levenslicht in een verwarrende tijd. De droom dat de welvaartsgroei van de naoorlogse wederopbouw eeuwig zou duren, spatte in de tweede helft van de jaren zeventig uiteen. De werkloosheid liep op, de economie stortte in, een nieuwe internationale wapenwedloop was in de maak, de grote steden waren vervallen, grote groepen Nederlanders wendden zich teleurgesteld af van de maatschappij, en de politiek had geen idee hoe dat alles op te lossen.En nu, meer dan veertig jaar later, is de verwarring minstens zo groot: de coronapandemie, de klimaatapocalyps, de oorlog in Oekraïne, de polarisering en de wankele participatiesamenleving. Opnieuw staan de samenhang van onze samenleving en de plaats van het individu erin ter discussie. Tegen de achtergrond van deze historische ontwikkelingen nemen Jouke Turpijn en John Jansen van Galen met Wij en het Ik-tijdperk het gevleugelde begrip de maat. Ging het Ik-tijdperk eigenlijk wel ooit voorbij? Wie zijn en waren wij in het Ik-tijdperk? En wat is er uiteindelijk van overgebleven?

Het kleine bergdorpje Rennes-le-Château is een nieuw pelgrimsoord aan de voet van de Franse Pyreneeën. Vorig jaar kwamen er maar liefst 120.000 mensen naartoe. Wat is er zo bijzonder aan dit dorp en aan deze streek? Heel wat. Het 'barst' er werkelijk van de geheimen, schatten en mysteries. Verhalen over vestigingen van Lemuria en Atlantis, een Tempel van Salomo onder berg Cardou, de geheime bergplaats van de Ark van het Verbond en het graf van Jezus. Schatten van Romeinen, Visigoten en tempeliers. Het geheim van de katharen en van de priester Bérenger Saunière. Ondergrondse beschavingen, een UFO-basis onder de berg Bugarach en heilige geometrie. Er is hernieuwde belangstelling voor de leer van de katharen en voor Maria Magdalena, die enige tijd in Rennes-le-Château gewoond en gepredikt zou hebben. Honderden boeken zijn erover geschreven en tientallen documentaires zijn er over gemaakt. Lincoln, Baigent en Leigh schreven hier hun bestseller 'Het Heilige Bloed en de Heilige Graal'. Dan Brown baseerde zijn wereldwijde bestseller 'De Da Vinci Code' goeddeels op de geheimen van Rennes-le-Château, en geeft dat ook ruiterlijk toe. In deel 1 van deze trilogie wordt de turbulente historie van deze streek belicht. Er is aandacht voor het leven van de geheimzinnige priester Saunière, zijn gigantische rijkdom en de bizarre 'aanwijzingen' in zijn kerk. Met een uitgebreide rondgang door het dorp en de directe omgeving. Deze trilogie geeft een overzicht van alles wat er nu bekend is over Rennes-le-Château. Langzaam worden de verbanden zichtbaar. Het zijn wonderbaarlijke inzichten met prachtige boodschappen voor de mens van deze tijd. Frankrijk blijkt het tweede 'Heilige Land', waar de kerk kon overleven dankzij machtige vorsten als Clovis en Karel de Grote. En waar het 'oorspronkelijke' christendom behouden bleef, dankzij katharen, tempeliers en Maria Magdalena. In deel 2 van 'De geheime boodschappen van Rennes-le-Chateau' wordt het 'Heilige Gebied' rondom Rennes-le-Château verkend, met zijn katharen, kastelen, heilige bronnen, inwijdingsgrotten, menhirs, hunebedden, kerken, kloosters en abdijen. Ook is er aandacht voor negen prachtige, 'spirituele' wandeltochten, gevolgd door acht schitterende dagtochten in de wijde omgeving van Rennes-le-Château. In deel 3 van 'De geheime boodschappen van Rennes-le-Chateau' wordt verder ingegaan op de belangrijkste mysteries van Rennes-le-Château en het hele 'Heilige Gebied'. Er wordt ingegaan op de katharen, de tempeliers, de heilige geometrie, de geheimzinnige Priorij van Sion, de Graal en de Ark van het Verbond. En, heel uitgebreid, op die bijzondere vrouw, Maria Magdalena. Voorzien van tekeningen, kaarten, heldere uitleg, veel foto's en spannende verhalen.

In 1943 bestaat Tsjechoslowakije niet meer (München), toch ijvert de exil-regering in Londen voor het toekomstig herstel van deze democratische staat. Drie officiële reizen naar Moskou, beschreven door twee adviseurs van president Beneš, geven een boeiend inkijkje achter de coulissen. Het Rode Leger rukt immers snel in westelijke richting op. De Tsjechen willen een zekere controle op de ontwikkelingen houden door ‘erbij te zijn’: het in civiel bestuur overnemen zodra een gebied bevrijd is. De lezer is getuige van de gesprekken in het Kremlin met Stalin en Molotov, hij raakt verzeild in de opstand die eind augustus ‘44 in Slowakije uitbreekt, hij doet impressies op van Moskou, Kiev en Lvov, en reist met de president en de ‘coalitieregering met communisten’ in de trein naar door het Rode Leger bevrijde Praag. Alle diplomatieke inspanningen zijn niet tevergeefs geweest. De democratie, weliswaar in afgezwakte vorm, blijft in stand. Na drie jaar vindt Stalin het wel genoeg. In februari 1948 nemen de communisten de macht over.

In de afgelopen tien jaar heeft het internet de wereld van uitgeverij, media en communicatie gedemocratiseerd. Dit heeft geleid tot een enorme participatiedrift in de wereld van de bits. Een zelfde trend komt nu tot bloei in de wereld van de dingen.Chris Anderson onthult in Makers hoe ondernemers het web gebruiken om bedrijfjes op te zetten met de hele wereld als afzet gebied en hoe zij significant minder financiële middelen, tooling en infrastructuur nodig hebben dan traditionele productie. Andersons unieke visie is dat productie op kleine schaal een belangrijke bron voor toekomstige groei zal zijn; dat het succes van de gigantische bedrijven op zijn retour is; dat in deze eeuw van open source, op maat gemaakte producten, en doe-het-zelfproduct design, het collectieve potentieel van een miljoen hobbyknutselaars losgelaten zal worden op de wereldmarkt.De volgende industriële revolutie komt eraan

De geuzen vormden een bonte groep rebellen die in de zestiende eeuw in opstand kwam tegen de katholieke onderdrukking, het Spaanse bewind van koning Filips II en de behoudsgezinde regering in Brussel. Zij waren de beeldenstormers, revolutionairen en zeerovers die samen met Willem van Oranje de Tachtigjarige Oorlog deden losbarsten. Die geuzenopstand resulteerde in waanzinnig religieus geweld tussen katholieken en protestanten, een bloedige burgeroorlog en de uiteindelijke breuk tussen het noorden en zuiden van de Nederlanden.

'Geschiedenisverhalen op hun best.' - Kleio 'Geschiedenis wordt zo echt leuk!'- Leidsch Dagblad 'Wakkert de honger naar kennis over vroeger aan.' - Noordhollands Dagblad De auteurs wonnen met Vet oud! Legendarisch de Kleio Klasseprijs 2016, de prijs voor het beste geschiedenisboek voor in de klas. De magie van het vak geschiedenis komt weer tot leven in Vet oud! Tweede Wereldoorlog. In dit vierde deel van de Vet oud!-serie nemen geschiedenisleraren Richard Zuiderveld en Aant Jelle Soepboer de lezers mee naar deze heftige, maar razend interessante oorlogsjaren. In Vet oud! Tweede Wereldoorlog volgen we de lezens van jongeren tijdens de oorlog aan de hand van 15 verhalen. De lezers worden meegenomen van de Slag om de Grebbeberg tot aan het beleg van Stalingrad en van onderduikers in de polder tot de strijd in Indonesië. Uiteraard komen ook de Duitse inval in Nederland, de Hitlerjugend, razzia's, het verzet, de aanval op Pearl Harbour, de SS, de Hongerwinter, de bevrijding, de Slag om Berlijn, het Rode Leger en de atoombommen op Japan aan bod. De spannende verhalen in het boek worden aangevuld met vele historische weetjes, museumtips, foto's en illustraties.

Gitzwarte biografie van de man die zonder enig berouw de taken van SS- leider Heinrich Himmler uitvoerde in Nederland. Hanns Albin Rauter (1895-1949) was tijdens de Tweede Wereldoorlog de meest gevreesde en gehate vertegenwoordiger van de Duitse bezetting in Nederland. Als vertegenwoordiger van Himmler voerde hij zonder mededogen de taken van de bezetter uit. Zo sloeg hij de Februaristaking (1941) en de April-meistakingen (1943) neer, maakte hij jacht op verzetsstrijders en regisseerde hij de deportatie van Joden. Daarnaast stond onder vele doodvonnissen zíjn handtekening. In Rauter schetst Gerritse het zwarte beeld van een man die opklom van een kleine straatvechter in Oostenrijk tot de belichaming van het kwaad als de rechterhand van Himmler. Niet eerder verscheen er een werk waarin de misdaden van deze 'tweede Alva' zo uitgebreid aan het licht werden gebracht.

Honderd jaar anekdotes en vijfentwintig verhalen over raakvlakken met Nederland zijn in deze uitgave opgenomen: politieke en culturele, economische en sportieve, gewichtige en lichte, zakelijke en persoonlijke. De verhalen worden vergezeld door speciaal voor deze uitgave gemaakte foto’s.

Na zijn internationaal geprezen bestseller De Bourgondiërs maakt Bart Van Loo een nooit eerder ondernomen tijdreis naar het decor van ons ontstaansverhaal. Speurend naar eeuwenoude ruïnes en kastelen, objecten en kunstwerken, reisroutes en slagvelden slalomt hij door de Lage Landen. Tussen Brugge en Bergen op Zoom, Gent en Gouda, Namen en Nijmegen componeert Van Loo een alternatieve oergeschiedenis van onze gewesten, die meer is dan het verhaal van Holland en Vlaanderen alleen. Vervolgens trekt hij door Frankrijk, Zwitserland en natuurlijk de Bourgogne zelf en wordt duidelijk dat dit epos ook Europese geschiedenis van de bovenste plank is.Door de late middeleeuwen letterlijk aan te raken blaast Van Loo ons verre verleden meer dan ooit nieuw leven in. Stoute schoenen vormt het prachtige sluitstuk van zijn monumentale Bourgondische diptiek die begon met De Bourgondiërs, een bijna 1500 pagina’s tellend tweeluik waarin hij even wervelend als gedetailleerd uit de doeken doet hoe in onze contreien aan het einde van de middeleeuwen uit verbrokkeling een vorm van eenheid ontstond.

Heinz Oster was pas vijf jaar oud toen Adolf Hitler in 1933 aan de macht kwam. Als een van de 2.011 Joden die in Keulen in 1941 door de Gestapo werden opgepakt, werd ook hij gedeporteerd. De twaalfjarige jongen werd vervolgens van kamp naar kamp gestuurd. In Auschwitz ontsnapte hij aan de gaskamer omdat de paardenfokkerij staljongens nodig had. Hij hield zich wanhopig vast aan de overtuiging dat als hij zich onmisbaar zou maken, hij een grotere kans zou hebben om deze hel te overleven. Heinz was een van de weinige Keulse Joden die na de oorlog de kampen levend verliet. Na de oorlog emigreerde hij naar Amerika en veranderde zijn naam in Henry. Dit is zijn verhaal.

Het boek bij de tv-serie Het verhaal van Nederland - Oranje NassauDe opvolger van de bestseller Het verhaal van Nederland (meer dan 30.000 exemplaren verkocht!)· Een spectaculair boek, in kleur en met veel afbeeldingen en kaarten· De meest recente inzichten over de Oranje Nassaus meeslepend verteld· Overzichtelijke tijdbalken, kaders en rubrieken· Naast dit boek bestaat Het verhaal van Nederland uit een achtdelige tv-serie en een podcastWie was Willem van Oranje? Hoe werden wij een monarchie? Het verhaal van Nederland - Oranje Nassau is een epische reis door de geschiedenis die Nederland heeft verbonden met een koninklijke familie. Op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten laat dit boek zien hoe ons huidige koningshuis teruggaat tot de vijftiende eeuw. Van Johanna van Polanen, Willem van Oranje en Anna van Saksen tot aan Beatrix, Willem-Alexander en Amalia.Dit boek vertelt bekende én onbekende verhalen over de familie die als een oranje draad door onze geschiedenis loopt. Over liefde en afkeer tussen vorsten en volk. Over macht en verval, huwelijken en kinderen, geboorte en dood. Dit is het verhaal van Nederland en Oranje-Nassau.Over Het verhaal van Nederland:'Een mooi tableau van de Nederlandse geschiedenis.' NRC Handelsblad'Aanrader.' AD Mezza

In de dertien jaar waarin Martin Sommer de Haagse politiek in de Volkskrant besprak, leek het Binnenhof soms op een dolle carrousel. Tegelijk voltrok zich een langzame, bijna onopgemerkte verandering. Politiek werd steeds minder de belofte van een mooiere toekomst voor allemaal en steeds meer het boze terugkijken op een geschonden geschiedenis. Net als in de standenstaat van lang geleden is er geen besef meer van vooruitgang. En net als in de oude standenstaat is privilege het sleutelbegrip; niet, zoals toen, als iets om je op voor te laten staan, maar als een manier om iemand na te wijzen. Bestuurders kijken met een mengsel van medeleven en afgrijzen naar de boze burgers. Zij begrijpen wel dat de gezamenlijkheid ver te zoeken is, maar het land moet nu eenmaal bestuurd worden en dat kun je zeker niet aan de bevolking overlaten. Zo is in de nieuwe standenstaat iedereen uiteindelijk boos op iedereen: burgers, politici, ambtenaren, rechters en journalisten. Al die jaren in Den Haag behield Martin Sommer de verbazing van een onderzoeker die de merkwaardige zeden en gebruiken optekent van een exotische stam. De nieuwe standenstaat is het onrustbarende, maar vooral originele relaas van zijn bevindingen. Martin Sommer (1956) werkte decennia bij de Volkskrant, waarvoor hij onder meer correspondent in Frankrijk en chef van de Haagse redactie was. Van 2010 tot 2023 schreef hij elke zaterdag de politieke column. Hij publiceerde eerder onder meer Krantebeest, Heimwee naar Frankrijk, Onder onderwijzers en Wat een held! Tien vaderlanders op een voetstuk. Thans schrijft hij voor het weekblad EW.

7 oktober 2023 was voor veel mensen de dag waarop de wereld veranderde. Zo ook voor Natascha van Weezel. In haar door de Holocaust getekende familiegeschiedenis werd Israël altijd gezien als verzekeringspolis, een veilige uitwijkmogelijkheid voor áls het in Europa weer mis mocht gaan. Nu twijfelt ze aan haar liefde voor het land onder Netanyahus heerschappij, en bloedt haar hart ook voor de vele doden in Gaza. Wat doet het met je als je moet huilen om die gruwelijk wrede oorlog, maar tegelijk niet vindt dat Israël als land moet worden opgedoekt? In de huidige gepolariseerde werkelijkheid word je haast gedwongen om óf voor Israël, óf voor Palestina te kiezen. Natascha zoekt steeds weer naar een verbindende positie in het midden. In dit essay stelt ze de vraag: kan een middenpositie ook radicaal zijn, een constructieve kracht die bijdraagt aan verbetering? De positie tussen twee vuren heeft zijn prijs, Natascha kwam in aanraking met heftig antisemitisme, ontving bedreigingen en verloor vriendschappen. Maar er is voor haar geen andere weg: ze blijft streven naar wederzijds begrip, naar het erkennen van elkaars menselijkheid en benadrukt het belang van de zachte krachten in een harde oorlog.

Jos de Groot geeft samen met Mart de Kruif en Peter van Uhm antwoord op de vraag hoe oorlog werkt. Mart de Kruif en Peter van Uhm putten hiervoor uit hun rijke persoonlijke verhalen, de recente ontwikkelingen en de geschiedenis. Welke voorwaarden zijn noodzakelijk voor het ontstaan van een oorlog en wanneer leiden spanningen niet tot oorlog? Welke vaste patronen zie je in het verloop? En hoe eindigt een oorlog? Wat is een krijgsmacht? Hoe werkt de hiërarchie en het leiderschap in het leger? Welke nazorg is nodig na het sluiten van de vrede?

‘Een boek dat al veel eerder geschreven had moeten worden (…) maar absoluut het wachten waard is.’ – Vogue Vergeet wat je weet over het continent Afrika. Zeinab Badawi duikt in het verleden van haar geboortecontinent, de geboorteplek van de mensheid. Zij vertelt de geschiedenis van Afrika vanuit het perspectief van Afrikaanse wetenschappers, vanaf ver voor de westerse kolonisatie: met fascinerende verhalen van krijgshaftige koninginnen en koningen, stamhoofden, priesters en priesteressen; van machtige beschavingen die tot bloei kwamen op rivieroevers of in de schaduw van heilige bergen; van grote gebouwen die uit de rotsen waren gehouwen, bijzondere bibliotheken boordevol nieuw te ontdekken verhalen, drukke karavaanroutes en marktpleinen met het geroezemoes van handelaren, reizigers, boeren en artiesten. Het resultaat is een nieuwe, inclusieve geschiedenis van het vroegst bewoonde continent van de wereld.

Ruud Lubbers was 43 jaar toen hij in 1982 minister-president werd. Jongensachtige uitstraling, een wat wilde bos haar en in de loop van de dag ook een stoppelbaard. Getrouwd met Ria, die het hart op de tong had en regelmatig ‘de bladen’ haalde. Tweemaal was hij lijsttrekker voor het CDA en hij scoorde beide keren 54 zetels, nog altijd een record. Lubbers zette het ambt van minister-president naar zijn hand en dacht voortdurend mee – ook als collega’s daar geen prijs op stelden. Op het tijdperk dat zijn naam draagt, de Lubbersjaren (1982-1994), drukte hij een Rotterdams no-nonsense-etiket. Een tijd van massawerkloosheid en forse bezuinigingen in een land dat verscheurd werd door de kruisrakettenkwestie. Een tijd ook waarin het begrip ‘duurzame ontwikkeling’ werd gemunt, de Berlijnse Muur viel en Nederland ‘ziek’ was. Lubbers voerde de regie onder het motto ‘Samen onderweg’ in wisselende coalities met VVD en PvdA. Hij hield de zaak bij elkaar, effende het pad naar economisch herstel en bracht het Verdrag van Maastricht tot stand dat de basis legde voor de Europese Unie en de invoering van de euro. Dit alles in een dynamisch tempo. In het rampjaar 1994 reed hij zijn opvolger Elco Brinkman in de wielen en blokkeerde bondskanselier Helmut Kohl een carrièreswitch naar de Europese Commissie. Lubbers besloot zijn loopbaan in Genève als Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Vluchtelingen. Dat liep slecht af. Na drie jaar zag hij zich gedwongen af te treden na een beschuldiging van seksuele intimidatie. In hun indringende biografie Een slag anders geven Johan van Merriënboer en Lennart Steenbergen Ruud Lubbers de plaats in de geschiedenis die hij verdient.   Johan van Merriënboer (1962) schreef eerder Mansholt. Een biografie en was (mede)auteur van Van Agt. Tour de force en de biografie van Piet de Jong. Lennart Steenbergen (1994) was een van de auteurs van Grote idealen, smalle marges. Een parlementaire geschiedenis van de lange jaren zeventig 1971-1982. Beiden zijn als onderzoekers verbonden aan het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis van de Radboud Universiteit te Nijmegen.

De Alteratie, de Februaristaking, de inhuldiging van koningin Beatrix, velen kennen Amsterdam van grote historische gebeurtenissen. Ons Amsterdam 750 jaar vertelt de stadsgeschiedenis zoals die eigenlijk nooit is verteld. Met honderden verhalen over onbekende Amsterdammers, over bijzondere plekken, over bezoekers, migranten, handelaars, wetenschappers, dominees, huisjesmelkers, arbeiders, scharrelaars en kapitalisten. Niet over de grote witte mannen met hun gesteven witte kragen van weleer, maar wel de zwarte buren van Rembrandt, de bouw van de Grieks-Orthodoxe kerk, de komst van een olifant naar de stad, de veldslag in Café Zincken tussen socialisten en de politie, en hoe de immigranten uit voormalig Nederlands-Indië in de jaren ’50 in Geuzenveld terecht kwamen (en de rock’n’roll meebrachten).

In ‘Gevallen grootmachten’ onderzoekt historicus Dick Harrison het onvermijdelijke lot van elke grootmacht: de ondergang. Dat geldt voor de Assyriërs, Babyloniërs, Maya’s, Romeinen, Perzen, Arabieren, Chinezen, Mongolen, Britten, Duitsers, Russen, Habsburgers en de Fransen. Allemaal hadden ze een groot en machtig rijk; ze hadden buurlanden onderworpen, koloniën gesticht en hun ideologieën en cultuur verspreid. Totdat ze alles wat ze hadden opgebouwd, weer verloren. ‘Gevallen grootmachten’ is een reflectie op bestuursvoering, macht en militaire kracht door de eeuwen heen. Historicus Dick Harrison onderzoekt hoe – in het verleden en het heden – rijken zijn ontstaan, hoe ze in stand werden gehouden, en welke zwakheden hun ondergang veroorzaakten. De antwoorden op die vragen bieden waardevolle inzichten, ook voor onze moderne tijd. ‘De Dertigjarige Oorlog is zo ongelofelijk veelzijdig, dat alleen een bijzonder stoutmoedig historicus het in zijn hoofd haalt het hele conflict in één boek te beschrijven.’ NRC over ‘De Dertigjarige Oorlog’ ‘Een meesterlijke studie.’ Historisch Nieuwsblad over ‘De Zwarte Dood’ ‘Verkozen bij het NRC tot een van de beste boeken van 2024 in de categorie geschiedenis.’ ‘Harrison schrijft in een hoog tempo boeken van hoge kwaliteit, en Gevallen grootmachten is ambitieus van opzet.’ - NRC Door het NRC gekozen als één van de tien beste nieuwe non-fictie boeken.

Als kind droomt Willa Reinke al van een eigen boekhandel. Doelgericht en met groot doorzettingsvermogen slaagt ze er na de Tweede Wereldoorlog in een eigen florerende zaak op te bouwen in Haarlem, een uitzonderlijke prestatie voor een vrouw in die tijd. Maar hoe kreeg ze dat eigenlijk voor elkaar? Ze is van Duitse afkomst en er gaan geruchten over haar houding tijdens de oorlog. Veronica van Amerongen duikt in het verleden van deze toonaangevende boekhandelaar. De puzzelstukjes vallen in elkaar als ze via familieleden privédocumenten van Reinke in handen krijgt.

Een samenleesboek over hoe Nederlandse oorlogsslachtoffers sinds de Tweede Wereldoorlog voortleven. De Oorlogsgravenstichting houdt de herinnering levend aan zo'n 180.000 Nederlandse oorlogsslachtoffers sinds de Tweede Wereldoorlog. Ook onderhoudt de organisatie in meer dan vijftig andere landen ongeveer 50.000 Nederlandse erevelden en oorlogsgraven. Bij deze taak hoort ook het delen van levensverhalen van slachtoffers van oorlogsgeweld. Daarom kropen in dit samenleesboek beroemde kinderboekenschrijvers als Marion Bloem, Arend van Dam, Joke van Leeuwen, Koos Meinderts en Jan Paul Schutten in de levens van twintig van deze slachtoffers. Zij beschreven de levens van mensen die wij niet mogen vergeten. Door hun verhalen krijgen kinderen mee wat de gevolgen kunnen zijn van oorlog, zodat ze echt kunnen voelen hoe fijn het is te kunnen leven in vrede en vrijheid.

Al 200 jaar reizen Turnhoutse speelkaarten door huiskamers en herbergen, langs handelsroutes en frontlinies. Ze brengen generaties samen, bieden ontspanning en competitie, maar vertellen ook verhalen over economie, politiek, vakmanschap en verbeelding. Ze worden gespeeld, beschreven, geplooid, aangepast en bewaard. Elke kaart draagt sporen van menselijk handelen en opent een venster op het verleden. In twintig rijk geïllustreerde hoofdstukken vertellen markante kaarten hun verhaal, van luxe en propaganda tot bedrog, wiskunde en toeval. Dit boek is geen sluitstuk, maar een uitnodiging om anders te kijken naar een alledaags object. Een hommage aan onderzoek, aan vakmanschap en aan een spel dat blijft spelen, ook lang nadat de kaarten zijn geschud.

'De hel op aarde' is een radicale aanklacht tegen het mondiale kapitalisme. Tegen het geweld dat dat systeem ontketent tegen mens en planeet. Genocide en ecocide zijn geen afwijkingen. Ze vormen de kern van het systeem. Vanuit Gaza als brandpunt laat het boek zien hoe koloniale uitroeiing, klimaatontwrichting en economische uitbuiting deel zijn van één en hetzelfde wereldsysteem - een systeem dat kapitaal boven leven stelt. Van de slavenplantages en de verschroeide aarde van het koloniale verleden tot hedendaagse droneoorlogen en groen kolonialisme trekt 'De hel op aarde' een lange historische lijn: wat vandaag als crisis verschijnt, is het voorspelbare gevolg van een vijf eeuwen durende oorlog tegen gelijkheid, vrijheid en het leven zelf. Maar dit is meer dan een analyse. Het is een strijdkreet. Geïnspireerd door revolutionaire tradities uit het Globale Zuiden ontvouwt het boek een strategische visie op verzet, geworteld in internationalisme, socialisme en ecologische rechtvaardigheid. 'De hel op aarde' is een boek voor een turbulente tijd: tegelijk een waarschuwing en een kompas om te overleven. Oorspronkelijke titel: 'The Exterminating Empire. Capitalism’s War on Life from Palestine to the Burning Planet', 2026, Monthly Review Press Chris Kaspar de Ploeg (1994) is journalist, organizer en auteur van 'De Grote Koloniale Oorlog trilogie' en 'Oekraïne in het Kruisvuur'. Hij is medeoprichter en organizer bij Aralez, een grassrootsorganisatie voor dekolonisatie, en actief bij De Vonk, een revolutionaire partij in Amsterdam, waar hij de eerste lijsttrekker was. Chris schrijft, spreekt en organiseert al vijftien jaar over thema’s als (neo)kolonialisme, klimaatrechtvaardigheid, racisme en kapitalisme.

EERSTE DEEL VAN INDRUKWEKKENDE TRILOGIE OVER DE TWEEDE WERELDOORLOGTussen 1931 en 1949 braken er verschillende crisissen uit die de wereldorde, collectieve veiligheid en verhoudingen tussen landen in gevaar brachten. Het leidde tot een wereldoorlog die de fundamenten van wereldmachten deed instorten, een keerpunt in de geschiedenis van de twintigste eeuw. Ineenstorting is het eerste deel van een toonaangevende trilogie die de Tweede Wereldoorlog beschrijft door een internationale bril, ingaat op oorlogsgebieden overal ter wereld en wijdverspreide tendensen analyseert. Jonathan Fennell combineert militaire, politieke, sociale en economische geschiedenis om te onderzoeken hoe het eerste deel van deze langdurige, gewelddadige oorlog, van 1931 tot 1941, eruit moet hebben gezien. Door meeslepende episodes en een scala aan personages verbindt Fennell het thuisfront met het slagveld en globale met lokale perspectieven. Zo verandert hij onze kijk op dit monumentale conflict.  Jonathan Fennell is hoofdonderzoeker en -docent aan het Defence Studies Deparment van King’s College London, mededirecteur van het Sir Michael Howard Centre for the History of War en medeoprichter en voorzitter van de Second World War Research Group.

Verwerken met woorden. Of door de pijn heen gaan met woorden. Er komt wat voor in de plaats. De wonden worden kleiner, maar er komen blijvende tekens voor in de plaats. "Hidden treasure". Een dagboekje dat tachtig jaar lag te slapen in een doos op zolder. Een getuigenis van mijn ouders. Een authentiek document!

In 1628 veroverde Piet Heyn de Spaanse Zilvervloot, een gebeurtenis die de Republiek der Verenigde Nederlanden een ongekende financiële overwinning opleverde en de Spaanse wereldmacht zwaar trof. Dit boek reconstrueert deze expeditie stap voor stap op basis van primaire zeventiende‑eeuwse bronnen, WIC‑documenten, kaarten en scheepslijsten. De lezer volgt Heyns leven van zijn jeugd in Delfshaven en zijn jaren als galeislaaf tot zijn dienst bij de VOC en zijn rol als vice‑admiraal van de West‑Indische Compagnie. Zijn expedities naar Brazilië, de verovering van Salvador da Bahia, de kaapvaart in het Caribisch gebied en de jacht op de Zilvervloot worden helder en toegankelijk beschreven. Dit werk toont hoe maritieme strategie, handel en politiek samenkwamen in een van de meest indrukwekkende ondernemingen uit de Nederlandse geschiedenis. Meer informatie over de auteur staat op www.GaetanAlgoet.eu. Dit boek wordt tijdelijk aangeboden aan een lanceringsprijs van € 29,95.

In 1628 veroverde Piet Heyn de Spaanse Zilvervloot, een gebeurtenis die de Republiek der Verenigde Nederlanden een ongekende financiële overwinning opleverde en de Spaanse wereldmacht zwaar trof. Dit boek reconstrueert deze expeditie stap voor stap op basis van primaire zeventiende‑eeuwse bronnen, WIC‑documenten, kaarten en scheepslijsten. De lezer volgt Heyns leven van zijn jeugd in Delfshaven en zijn jaren als galeislaaf tot zijn dienst bij de VOC en zijn rol als vice‑admiraal van de West‑Indische Compagnie. Zijn expedities naar Brazilië, de verovering van Salvador da Bahia, de kaapvaart in het Caribisch gebied en de jacht op de Zilvervloot worden helder en toegankelijk beschreven. Dit werk toont hoe maritieme strategie, handel en politiek samenkwamen in een van de meest indrukwekkende ondernemingen uit de Nederlandse geschiedenis. Meer informatie over de auteur staat op www.GaetanAlgoet.eu. Dit boek wordt tijdelijk aangeboden aan een lanceringsprijs van € 19,95.

Opvliegers, slaapgebrek, stemmingswisselingen: alle vrouwen krijgen na hun veertigste te maken met hormonale veranderingen, en velen van hen hebben last van de ‘typische’ verschijnselen die daar volgens de medische wereld bij horen. Maar de overgang is geen zuiver medische aangelegenheid. Zij is ook een cultureel fenomeen en verbonden met ideeën over schoonheid, ouderdom en de rol van de vrouw. Klachten zijn ook niet universeel. In het Westen krijgen vrouwen vaak opvliegers, in andere delen van de wereld niet. Hoe komt dat? Vaak wordt gedacht dat de overgang pas sinds kort de aandacht krijgt die zij verdient. We denken dat vrouwen vroeger niet oud werden en daarom vrijwel nooit in de overgang kwamen, maar niets is minder waar. De overgang is al eeuwenlang onderwerp van discussie. Historica Rina Knoeff schrijft met veel oog voor detail hoe vrouwen, artsen, echtgenoten en anderen de menopauze in wisselende gedaanten ondergingen en beschreven. Haar uiterst boeiende verhaal laat zien hoe klachten en symptomen met de tijd veranderden, en hoe geschiedenis en cultuur nog altijd bepalen hoe vrouwen de overgang ervaren.

In september 1997 stond Charles Spencer in Westminster Abbey en deelde hij voor het oog van de wereld zijn verdriet om het verlies van zijn geliefde zus Diana. Nu, bijna dertig jaar later, vertelt hij het verbijsterende verhaal van zijn leven met Diana en de tragische week van haar dood.Tijdens hun jeugd waren Charles en Diana, de jongste twee Spencers, onafscheidelijk - ze noemden elkaar in het geheim Duch en Carlos. Ze waren elkaars intiemste vertrouweling en zwierven samen over het familielandgoed, doorstonden veeleisende kostscholen, overleefden tirannieke nanny's en hielpen elkaar door het verdriet rond de echtscheiding van hun ouders.Maar alles veranderde toen Diana trouwde met de prins van Wales, nu koning Charles III, en van de ene op de andere dag wereldwijd een icoon werd. Charles zag hoe zijn zus zich inzette voor de verworpenen van deze wereld en genoot van het moederschap van haar twee gekoesterde zoontjes. Maar achtervolgd door een barbaarse pers terwijl haar koninklijke huwelijk op de klippen liep, stond ze er hopeloos alleen voor. Haar broer probeerde er altijd te zijn voor Diana - tot die gitzwarte avond in augustus 1997. In Zwanenzang biedt Charles Spencer ons een buitengewoon intiem, liefdevol en eerlijk portret van zijn zus.

Dutch-Americans hervertelt op toegankelijke en fascinerende wijze de Amerikaanse geschiedenis aan de hand van 21 invloedrijke Amerikanen met Nederlandse roots.Door de hele geschiedenis van Amerika loopt een oranje draad, die tegenwoordig vooral nog opvalt in de staat New York en de stad Holland, Michigan. Maar de Nederlandse invloed is veel groter, want zonder ondernemer Cornelius Vanderbilt waren er in Amerika misschien geen spoorwegen geweest en zonder founding father John Jay had het land geen almachtig Hooggerechtshof. Zonder activist Otto Huiswoud was er geen Communistische Partij en zonder journalist Edward Bok hadden Amerikanen het zelfs zonder woonkamer moeten stellen.Van presidenten als Martin Van Buren en Theodore Roosevelt tot artiesten als Eddie Van Halen en Jane Fonda. De Nederlandse erfenis in Amerika is niet verdwenen, maar juist springlevend. De Nieuw-Nederlanders (1600 – 1700)Catalyntje Trico Anthony van Salee & Grietse ReyniersAdriaan van der Donck Peter Stuyvesant De Founders (1700 – 1800)Theodorus Jacobus Frelinghuysen John Jay Eliza Schuyler HamiltonMartin van BurenHet land van de vrijheid (1800 – 1900)Cornelius Vanderbilt Sojourner Truth Albertus van Raalte Edward Bok Amerika domineert de wereld (1900 – 1945) Theodore RooseveltEleanor Roosevelt & Franklin Delano RooseveltOtto HuiswoudHendrik Willem van LoonDe Hollandse invasie (1945 - )Willem de KooningJane FondaWayne HuizingaEddie van Halen

Oorlog is van alle tijden, zoals ook geopolitieke spanningen. Toen het communistische Noord-Korea zich na WO II afscheurde van het pro-westerse Zuid-Korea en in 1950 het zuiden ook probeerde te bezetten, laaide wereldwijd de spanning op. De Verenigde Naties steunde het zuiden en wilde militair een einde maken aan de toestand. Officieel bleef het Belgisch leger afzijdig, maar België stuurde toch meer dan 3.000 vrijwilligers naar Korea. Zij vochten daar mee in een bittere oorlog. 107 Belgische soldaten sneuvelden, bijna 400 raakten ernstig gewond of voor het leven verminkt. Vandaag zijn beide landen nog steeds gescheiden. De herinnering aan de oorlog en de Belgische vrijwilligers en slachtoffers is vervaagd, bijna vergeten... Dit boek vertelt het verhaal helemaal opnieuw.

De Tweede Wereldoorlog heeft diepe sporen nagelaten in de architectuur en in de levens van de bevolking. Het huis dat tussen vriend en vijand staat vertelt de zoektocht naar de tastbare sporen van militaire inbezitnemingen van onroerend goed, tegen wil en dank, tijdens deze oorlog. Er zijn huizen van bakstenen in middelmaat tot eigendommen met distinctie, parels van bouwkunst. In heel België worden overheidsgebouwen en huizen van particulieren opgeëist. Marc Verschooris heeft Gent als casestudie genomen en diep in de archieven gegraven om de mechanismen van ‘opeisen’ en ‘bezetten’ te doorgronden. Er is het Zyklon-gas, dat in 1940 als een ontsmettend rookgordijn door de kazernes gierde, de ingebruikname van een Gestapo-villa, tot de geheime bouw van een Luftwaffe-casino. Achter de constructie van het Belgische gedeelte van de Atlantikwall stonden een aantal grote en kleine ondernemers uit Gent. Dit boek speurt naar het verleden dat zich achter nieuwbouw of vervallen huizen verscholen houdt, het puzzelt het verhaal bijeen dat duizenden documenten bewijzen. Dit boek doet muren vertellen, als die konden spreken. Marc Verschooris is onderzoeker, gespecialiseerd in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Dit is zijn vijfde boek bij uitgeverij Sterck & De Vreese. De papegaai is niet dood (2019) vormde de inspiratie voor een meeslepend theaterconcert in de Gentse Boekentoren, uitgevoerd door de gerenommeerde componist Obe Vermeulen. Dr. Fabian Van Samang over De grimmige lente van 1940: ‘Verschooris brengt geen wij-zij-verhaal (...) zijn streven naar een volwassen, correcte omgang met een deel van ons donkerste verleden kan enkel worden toegejuicht.’

Het Nederlandse platteland is al eeuwen meer dan alleen een plek waar voedsel wordt geproduceerd. Het is een landschap met een eigen geschiedenis, tradities en manier van leven. Dit boek neemt je mee door de ontwikkeling van het boerenland, van de vroege ontginningen en de opkomst van de landbouw tot de veranderingen die het platteland de afgelopen decennia heeft doorgemaakt. Je leest over de rol van boerderijen, dorpsgemeenschappen en agrarische tradities, en over de manier waarop het platteland zich heeft aangepast aan technologische en maatschappelijke veranderingen. Ook komen thema's als plattelandscultuur en de relatie tussen stad en land aan bod. Dit boek is met behulp van kunstmatige intelligentie samengesteld en biedt een toegankelijke, feitelijke introductie voor iedereen die geïnteresseerd is in de geschiedenis en cultuur van het Nederlandse platteland.

Wat als een van de rijkste stadsgeschiedenissen van Nederland verborgen ligt in een Friese stad van nog geen dertienduizend inwoners? Franeker lijkt klein en overzichtelijk. Totdat je beter kijkt. Achter de ogenschijnlijke rust gaat een geschiedenis schuil die het formaat van de stad ver overstijgt. Ontstaan uit terpen aan de rand van de zee groeide Franeker uit tot handelsstad, machtscentrum en internationale academische broedplaats. Eeuwenlang bepaalden koopmanschap en wetenschap, geloof en politiek, macht en tegenspraak samen het ritme van het stadsleven. In S.P.Q.F. Een biografie van Franeker komt die geschiedenis opnieuw tot leven. Het boek neemt de lezer mee door bijna tweeduizend jaar geschiedenis en laat zien hoe een kleine, ambitieuze stad steeds opnieuw werd gevormd door eigen initiatief én door grote historische ontwikkelingen. Niet alleen gebeurtenissen en jaartallen staan centraal, maar juist de mensen die de stad maakten: edelen en hoogleraren, maar ook arbeiders, studenten, vrouwen, criminelen, vreemdelingen en andersdenkenden. Samen geven zij Franeker haar gelaagde geschiedenis. Van middeleeuwse opkomst tot academische bloei, en van verval tot heruitvinding: Franeker was altijd groter dan zij leek.

In de 250 jaar dat Amerika als land bestaat, was er één punt waarop het uiteen dreigde te vallen: de Burgeroorlog van 1861-1865. Deze oorlog wordt vaak te simpel verklaard als een strijd voor of tegen slavernij. Waar het echt om ging was de botsing tussen de rechten van de individuele staten en de macht van de federale overheid. Het Noorden vocht niet primair om slavernij af te schaffen, maar om de eenheid van de Verenigde Staten te bewaren. Frans Verhagen plaatst deze destructieve oorlog in zijn context en beschrijft wat eraan voorafging en erop volgde, zoals de Reconstructie en het ontstaan van segregatie. Wat valt er van dit conflict te leren in een tijd dat het land opnieuw uiteen lijkt te vallen?

Blaise Pascal van theoloog Graham Tomlin is een meeslepende biografie over de persoon en het denken van deze briljante en veelzijdige wetenschapper en apologeet. Blaise Pascal ontwikkelde al in de zeventiende eeuw een vroege vorm van de moderne computer, leverde baanbrekend werk in de wiskunde en meetkunde en geldt als de grondlegger van de kansrekening. Nadat hij tot geloof kwam, schreef hij met zijn bekende Pensées een van de meest indringende en invloedrijke werken van christelijke apologetiek ooit. In dit boek laat Graham Tomlin op een toegankelijke manier zien waarom Pascals inzichten ook vandaag nog verrassend actueel zijn.

Een nieuwe kijk op de oorlog in Nederland en de overzeese gebiedsdelen: bezetting, de jodenvervolging, de bevrijding en de nasleep.Dit boek volgt de serie Het verhaal van Nederland, over ons land in de greep van de Tweede Wereldoorlog en de bezetting. Het vertelt over twijfel aan de democratie en het omgaan met stromen vluchtelingen. Over ons land dat na meer dan 100 jaar vrede moet strijden voor autonomie. Moeten de Nederlanders zich aanpassen of verzetten tegen een meedogenloze bezetter, die zijn plan om de Joodse bevolking te vermoorden geraffineerd uitrolt? Nieuw wetenschappelijk onderzoek ontrafelt de mechanismen van verdeel en heers bij de Duitse bezetter, en hoe moeilijk het was daarop te reageren. En hoe verschilde de bezetting in verschillende delen van het land?Het verhaal van Nederland - De Tweede Wereldoorlog laat een genuanceerd beeld zien van een land dat op sommige plaatsen tot stilstand kwam, maar waar ook het dagelijks leven zijn doorgang moest blijven vinden. Daarnaast gaat het over de oorlog ver weg in Nederlands-Indië, die uiteindelijk een einde maakt aan een tijdperk waarin Nederland zélf de bezetter was.

Wanneer macht zwijgt, blijft het systeem spreken. In dit indringende boek onderzoekt Arink Warta hoe invloed, reputatie en netwerken ontsporingen kunnen beschermen. Niet door één gezicht te analyseren, maar door het mechanisme achter stilte bloot te leggen. Over systeembehoud, wederkerigheid, verantwoordelijkheid en de moed om patronen te zien. Een volwassen en scherpzinnige reflectie op macht in onze tijd. Onderdeel van 11.11 De Kosmische Bibliotheek.