Exacte vakken en informatica
Populair in Exacte vakken en informatica
Rob Oord, Jan Schrik, Steven Wepster
Optimaliseren in Netwerken
Vervoer en transport worden steeds belangrijker in de samenleving. Om vat te krijgen op de logistieke problemen die dat met zich mee brengt, is het handig om algoritmen op te stellen waarmee je routes (stromen) kunt optimaliseren, ook afhankelijk van de kosten per traject. Het begint ermee om de gegevens overzichtelijk in een graaf te zetten. Meestal heb je te maken met beperkte capaciteit in de opslagruimte. Je kunt onderzoeken hoe je de beschikbare vervoermiddelen optimaal kunt inzetten om de voorraden van distributiecentra naar afnemers te krijgen. In dit boekje wordt met voorbeelden stap voor stap uitgelegd hoe je een probleemsituatie kunt oplossen. Er staan ook voldoende opgaven in om te kijken of je zelf een optimale oplossing kunt vinden.
Hans Ditmarsch, Barteld Kooi, Elancheziyan
Honderd gevangenen en een gloeilamp
Dit boek bevat negen logische puzzels. Al deze puzzels gaan over wat jij weet over wat een ander weet. Het zijn kennispuzzels. Dit leidt tot schijnbaar tegenstrijdige formuleringen, waarin iemand door te zeggen dat hij of zij iets niet weet, uiteindelijk toch kan leren dat hij of zij het wel weet. Dit soort puzzels hebben aan de wieg gestaan van de ontwikkeling van de kennislogica en van de logica van kennisverandering. Deze modale logica's worden sinds enige tientallen jaren gebruikt in vakgebieden als wiskunde, informatica, wijsbegeerte, economie, en cognitiewetenschap. In de negen afzonderlijke hoofdstukken van het boek worden de puzzels stapsgewijs opgevoerd, waarbij je als lezer zelf verschillende problemen kunt oplossen voordat je het antwoord raadpleegt. Ook wordt uitvoerige informatie gegeven over de vaak exotische herkomst van de puzzels. Een ervan gaat terug tot een Duitse vertaling uit 1832 van een werk van de Franse schrijver Rabelais! Het boek is opgesierd met illustraties van Elancheziyan.
Lieven Scheire houdt van fysica en toont met plezier hoe ontroerend een formule kan zijn, hoe elegant het universum, hoe grappig een theorie. Wie de fysica niet lust, heeft ze volgens Scheire nooit smakelijk geserveerd gekregen. Dat is precies wat dit boekje wel doet: mensen goesting doen krijgen. De relativiteitstheorie, kernsplitsing, de baan van de aarde en het bizarre gedrag van kwantumdeeltjes, de mooiste pareltjes uit de fysica doet Scheire kristalhelder en in al hun schoonheid uit de doeken. Dit boek heeft, vergeleken met zijn eerste uitgave jaren geleden, een grondige update én enkele nieuwe hoofdstukken gekregen: nòg meer fijne fysica om van te genieten
Leer op een eenvoudige manier met duidelijke voorbeelden om te gaan met Word Gevorderd 2016! Met het Lesboek Word Gevorderd 2016 leert u op dieper ingaan op alle mogelijkheden van het programma. Leer hoe u professionele formulieren ontwerpt en macro's maakt. Hoe u de achtergrond van afbeelding weghaalt en hoe u SmartArt afbeeldingen invoegt. Ook het rekenen in tabellen en de mailing worden uitgevoerd behandeld. Leer Voet-en Eindnoten te gebruiken en een inhoudsopgave te maken. In dit boek worden deze onderwerpen en diverse andere functies van Word 2016 aan de hand van praktische voorbeelden stap voor stap uitgelegd Het boek Word 2016 is zowel geschikt voor klassikale les als voor zelfstudie.
P. Odifreddi, Frits Beukers, J.C. Berg
Geschiedenis van de Wiskunde in de Twintigste Eeuw
Er is niemand meer die de wetenschap of zelfs uitsluitend de wiskunde overziet en het valt te betwijfelen of deze relatieve versmalling van onze kennis goed is voor het 'wetenschappelijk discours' en voor de maatschappij als geheel. De poging van Odifreddi om de hele ontwikkeling van de wiskunde in de twintigste eeuw te overzien kan dus haast niet slagen. Maar de tekst bevat wel enorm veel informatie zowel over zuivere als over toegepaste wiskunde; de poging is echt interessant en deze kan zeker een uitgangspunt zijn voor veel discussie. Hopelijk heeft het boek een remmende invloed op de versnippering van de wiskunde. Dit boek is oorspronkelijk in het Italiaans uitgegeven onder de titel 'La matematica del Novecento, Dagli insiemi alla complessità', door Giulio Einaudi editore s.p.a., Torino. Het is in het Nederlands vertaald door Hans van den Berg.
98% is trouw aan het systeem, geïndoctrineerd en denkt geen verschil te kunnen maken en zorgt onbewust voor de instandhouding. 1% Vecht voor rechtvaardigheid en probeert de 98 resterende % wakker te krijgen en de pseudoscience te doorbreken. 1% Heeft meer geld dan de resterende 99%. Toch moet er hard gewerkt worden voor een miserabele loon, belasting betaald worden en is er hongersnood en armoede in de wereld. Aan welke kant sta jij?
Met het Basisboek AutoCAD 2026 leer je stap-voor-stap de belangrijkste CAD-tekentechnieken voor het 2D-tekenen. De CAD-functies worden uitgebreid behandeld in een prettig leesbare stijl en met veel voorbeelden geïllustreerd. De van oorsprong Nederlandse teksten- en tekennormen zorgen ervoor dat je de juiste kennis opdoet (denk aan: millimeters, lagenindeling en kleuren). Naast vertrouwde onderwerpen wordt het werken met technieken als het parametrisch tekenen en dynamische blokken behandeld. Door de combinatie van theorie, geleide instructie en oefeningen leent het boek zich uitstekend voor zelfstudie. Deze verkorte uitgave is gemaakt op verzoek van het middelbaar- en hoger technisch onderwijs. Het bevat de eenvoudigste 2D-tekentechnieken uit deel I van het volledige boek AutoCAD 2026, Computer Ondersteund Ontwerpen (ISBN 978-94-92250-77-3). Dit complete- en gebonden boek bestaat uit vijf delen, het gaat dieper in op het 2D-tekenen, het behandelt ook het 3D-ontwerpen, het samenwerken met andere programma’s en het aanpassen van AutoCAD. Een allesomvattend leerboek- en naslagwerk. De nieuwe uitgave over AutoCAD 2026 is, zoals altijd, geschreven door Ronald Boeklagen en maakt deel uit van zijn serie Computer Ondersteund Ontwerpen. Deze serie biedt ook boeken voor Revit, Inventor en Fusion. De ervaren auteur leidt bij het CAD College van TEC in Nijmegen tekenaars en constructeurs op. Tevens verzorgt hij de HBO-opleidingen voor AutoCAD, Inventor, Fusion en Revit. Hij ontving de Autodesk-award ‘Best ATC Instructor of the Benelux’. Basisboek | AutoCAD 2026 | auteur ir. R. Boeklagen ⱱ Nederlandse tekst ⱱ Nederlandse tekennormen ⱱ Beginnende gebruiker ⱱ Voor Windows ⱱ Uitgewerkte opgaven op cadcollege.com ⱱ CAD College tools op cadcollege.com www.cadcollege.nl Titel: AutoCAD 2026, Basisboek MBO/HBO Auteur: Ir. R. Boeklagen ISBN: 978-94-92250-75-9, NUR 174 Uitvoering: genaaid, gebrocheerd, 512 pagina’s
Top 10 van Exacte vakken en informatica
Serieuze wetenschappelijke antwoorden op belangrijke hypothetische vragen Wat als? geeft hilarische en informatieve antwoorden op belangrijke vragen waar je nooit aan zou denken. Vragen als:• Als iedereen op aarde een paar weken bij elkaar uit de buurt blijft, is de verkoudheid dan niet de wereld uit?• Wat als je een baseball probeert te raken die met 90% van de snelheid van het licht op je af komt?• Van welke hoogte moet je een steak laten vallen om hem gaar te laten zijn als hij de grond raakt?• Als mijn printer letterlijk geld kan drukken, heeft dat dan grote gevolgen voor de wereld?• Wat gebeurt er als iedereen op aarde zo dicht mogelijk bij elkaar gaat staan en opspringt, waarna iedereen op hetzelfde moment neerkomt?De antwoorden van Munroe zijn kleine meesterwerken van duidelijkheid en hilariteit aangevuld met zijn kenmerkende tekeningen. De antwoorden voorspellen vaak volledige vernietiging van de mensheid of op z'n minst een heel grote explosie.
Remy Gieling, Job Berg
Slimmer werken met ChatGPT, Copilot en Gemini
Meer werk verzetten in minder tijd? Het kan met ChatGPT, Copilot en Gemini.Ontdek met deze superpraktische gids hoe je perfecte prompts schrijft voor het automatiseren van saaie taken, het vinden van informatie en het genereren van afbeeldingen.Bespaar tijd en geld en gebruik ChatGPT, Gemini, CoPilot voor contentcreatie, data-analyse, programmeren of marktonderzoek. Inclusief voorbeelden van slimme prompts en praktische toepassingen. Een onmisbaar boek voor beginners en gevorderden, thuis en op het werk.Job van den Berg en Remy Gieling behoren tot de bekendste AI-experts van Nederland. Met hun bedrijven Ai.nl en The Automation Group helpen ze organisaties om meer uit AI te halen, met software, advies en training. Remy en Job zijn als sprekers regelmatig te vinden op Nederlandse podia en in de landelijke media.'Mooi praktisch boek dat direct in te zetten is om je werk slimmer, toekomstbestendiger en leuker te maken!' - Najla van Veen-Mirzakhyl, Chief Transformation Officer'Hét boek dat je op een snelle en overzichtelijke manier leert profiteren van de mogelijkheden van ChatGPT, Copilot en Gemini.' - Wilco Verdoold, Hogeschool van Amsterdam'Wil je efficiënter werken en je bedrijf én mensen naar next ChatGPT level tillen? Dan is dit boek de tool die je verder zal helpen. Praktisch en inspirerend!' - Fauzia Mahomed Radja, Digital Playground
De hilarische opvolger van Wat als? Van de auteur van Wat als? en het brein achter xkcd.com – al meer dan 90.000 exemplaren verkocht 'Briljant.' Bill Gates Voor elke taak bestaat er een juiste aanpak, een verkeerde aanpak en een aanpak die zo ontzettend bizar is dat niemand er ook maar over peinst hem te gebruiken. Hoe dan? is een humoristische handleiding van bestsellerauteur Randall Munroe voor deze derde aanpak. Een wegwijzer boordevol uiterst onpraktisch advies voor van alles en nog wat, van een gat graven tot hoe je een vliegtuig veilig aan de grond zet. Net als in zijn eerdere boek Wat als? moedigt Randall Munroe ons op briljante wijze aan om de meest absurde uitersten van het mogelijke op te zoeken. In combinatie met zijn scherpe strips en amusante illustraties is Hoe dan? een heerlijke, verbazingwekkende en hilarische manier om de wetenschap en technologie die achter het dagelijkse leven schuilgaan beter te begrijpen. Een perfect cadeauboek voor iedereen die meer te weten wil komen over 'Door de absurditeit en de vrolijke tekeningen voelt het boek vederlicht, maar toch leer je veel. Over raketten, over vlinders, over geschiedenis. En je leert vooral om met de onverzadigbaar nieuwsgierige blik van Munroe naar de wereld te kijken.' De Correspondent 'Continu fascinerend en vermakelijk.' The Wall Street Journal
Marcus Du Sautoy, Ellen Hosmar
Reis om de wereld in 80 spelletjes
Marcus du Sautoy is hoogleraar wiskunde en Simonyi Professor for the Public Understanding of Science aan Oxford University. Du Sautoy is door The Independent on Sunday uitgeroepen tot een van de meest vooraanstaande wetenschappers van het Verenigd Koninkrijk en heeft veelvuldig geschreven voor The Guardian, The Times en de Daily Telegraph. Van hem verschenen eerder bij Nieuwezijds: Beter denken, De code van creativiteit, Wat we niet kunnen weten, en Het symmetrie-monster.
De Grote Bosatlas 56e editie is de meest complete en overzichtelijke schoolatlas van Nederland. Deze 56e editie is geheel geactualiseerd en bevat meer dan 1000 kaarten. Voor het eerst zijn er schitterende infographics over grote onderwerpen van deze tijd. Bijvoorbeeld ‘Nederland en het water’, ‘Klimaatverandering’, ‘Het Amazoneregenwoud’ en ‘De nieuwe Chinese Zijderoute’. Ook vind je nieuwe kaarten over platentektoniek, aarbevingen en vulkanisme op wereldschaal. Daarnaast is de navigatie nog nooit zo eenvoudig geweest. Met de unieke kleurcodering vind je zo wat je zoekt! Let op: De digitale versie is uitsluitend toegankelijk voor scholen met een licentie op De Grote Bosatlas FLEX.
Het is het waardevolste techbedrijf van Europa en zonder meer het belangrijkste bedrijf van Nederland. Zonder ASML zou de wereld er heel anders uitzien. Het bedrijf ontwerpt de gigantische en uiterst complexe machines die de meest geavanceerde chips ter wereld kunnen produceren. Intel, Samsung, Apple, Tesla: allemaal maken ze gebruik van de chips die worden gemaakt met de apparaten van ASML. Jarenlang opereerde de multinational op de achtergrond, maar door een geopolitieke aardverschuiving is het bedrijf in het middelpunt van de technologieoorlog beland. Zowel Amerika als China wil zichzelf van de beste chips kunnen voorzien, en Europa wil dat ook. Elke supermacht aast op ASML. Hoe is het zo ver gekomen? Hoe wist het bedrijf vanuit Veldhoven zo’n cruciale rol in de chipwereld te veroveren? Marc Hijink volgde ASML jarenlang van binnenuit. Hij sprak intensief en wereldwijd met alle hoofdrolspelers in het ASML-netwerk, van oud-medewerkers, toeleveranciers en chipfabrikanten, tot politici en critici. Het resultaat is een adembenemende, zeer toegankelijk geschreven reis door de techwereld, van Azië tot Arizona, langs cleanrooms en boardrooms, tot in de achterkamertjes in Washington aan toe. Naast een bijzonder inside portret van een Nederlands miljardenbedrijf is het een uniek verhaal over industriële innovatie en de wereldwijde strijd om economische en militaire macht. Want wat gaat er werkelijk om in dit geheimzinnige bedrijf, dat zich plotseling in het oog bevindt van de stormachtige wereldpolitiek?
Het grote verhaal van het denken over fossielen Al eeuwenlang worden fossielen gevonden en bestudeerd maar lang bleef onbekend wat fossielen waren. Het denken erover doorliep een aantal belangrijke paradigmawisselingen. In de loop van drie eeuwen kantelde het beeld; van spontane vormsels van de natuur werden fossielen eerst restanten van de bijbelse zondvloed en daarna overblijfselen van uitgestorven leven. Met het aantal vondsten nam de kennis toe. God verdween als verklarende kracht, de zondvloed werd niet meer gebruikt om te begrijpen hoe fossiele zeeschelpen ver landinwaarts voorkwamen en uiteindelijk illustreerden fossielen de evolutie van het leven op aarde, waaronder dat van de mens zelf. De nepfossielen van professor Beringer, de zondvloedmens van Johann Scheuchzer, de eerste Mosasaurus uit Maastricht, de uitgestorven zeereptielen die Mary Anning langs de Engelse zuidkust vond, de mammoeten waardoor George Cuvier bedacht dat soorten kunnen uitsterven, een oeros die langs de Eem werd gevonden en de Javamens van Eugène Dubois: alle spelen ze een rol in het grote verhaal van het denken over fossielen. En alle komen in dit boek uitgebreid aan de orde. In Teylers Museum in Haarlem, een museum dat zelf bijna een fossiel is, zijn veel van deze oude overblijfselen nog te bewonderen.
Al 20 jaar een begrip: het handboek van Neerlands bekendste sterrenkundejournalistHandboek sterrenkunde, het ultieme basisboek over het heelal geschreven door wetenschapsjournalistGovert Schilling, bestaat 20 jaar en heeft al tienduizenden lezers wegwijs gemaakt in de astronomie. In deze volledig geactualiseerde jubileumeditie laat Govert Schilling geen stukje van het heelal onbelicht. Handboek sterrenkunde zet de deur naar het heelal wijd open en is de ideale vraagbaak voor elke sterrenkundige.- geactualiseerde jubileumeditie- 19 overzichtelijke hoofdstukken - met nieuwe beelden van de James Webb Telescope- al meer dan 20.000 exemplaren verkochtIn overzichtelijke hoofdstukken, geïllustreerd met prachtige foto's (inclusief nieuwe beelden van de James Webb Telescope), kaarten en tekeningen, neemt Govert Schilling de lezer mee langs zon, maan en planeten , via sterren, nevels en sterrenhopen naar melkwegstelsels, clusters en de geboorte van het heelal. Daarnaast maakt hij de amateur-astronooom wegwijs in wat er aan de sterrenhemel te zien is en helpt hij hem op weg bij het zelf waarnemen van maankraters, dubbelsterren en meteoren.Door de talloze kruisverwijzingen, de vele tabellen en het uitgebreide register is Handboek sterrenkunde ook een uitstekend sterrenkundig naslagwerk met heldere en begrijpelijke antwoorden op vragen als:- Wie heeft de telescoop uitgevonden?- Wat is een sterrenbeeld?- Wanneer is de volgende zonsverduistering?- Is er leven op Mars?- Hoe ontstaan zwarte gaten?- Waar ligt de rand van het heelal?
De zevende editie van de Junior Bosatlas is de nieuwste editie van de meest gebruikte atlas op de basisschool. Naast topografie bevat deze atlas aansprekende onderwerpen die aansluiten op de belevingswereld van kinderen. De Junior Bosatlas: - Speciale aandacht voor de Cito-top-100-topografie. - Onderwerpen die aansluiten bij kinderen van groep 6 t/m 8 - De ideale voorbereiding op het werken met de Bosatlas in het voortgezet onderwijs - Met actuele informatie over klimaat, vervoer, de euro, aardbevingen en vulkanen, arm en rijk. - 160 pagina’s met aansprekende kaarten en foto’s om uren bij weg te dromen! En in welke landen van de wereld vind je een McDonalds? Ook dat staat in de nieuwste editie van De Junior Bosatlas.
Technologie en het internet beheersen in grote mate ons leven, maar er is amper democratische controle op de bedrijven die deze wereld vormgeven.
Nieuw in Exacte vakken en informatica
Manon Keuenhof, Stef Delsing, Joris Tazelaar, Demi Kauw, Maartje Middelaar, Astrid Roosmalen, Cyriel Kluiters, Jan Daalen, Martine Knijnenberg
Leerwerkboek
Startrekenen MBO niveau 3-4 | combinatiepakket (tweede editie) Startrekenen MBO is onze mbo-methode rekenen. Deze methode is volledig in lijn met de nieuwe rekeneisen voor het mbo. Startrekenen MBO combineert het beste van het aanleren op papier met het online inoefenen. Via een thematische aanpak kunnen je studenten betekenisvol en functioneel leren rekenen. Startrekenen MBO niveau 3-4 | combinatiepakket bestaat uit: • leerwerkboek • online verder oefenen op niveau 3 of niveau 4. • Startrekenen MBO Thematoetsen • oefen- en toetsprogramma Startrekenen MBO Oefenen en toetsen domeingericht • Examentrainer Rekenen MBO • antwoordmodellen (te downloaden door de docent) • docentenhandleiding en powerpoints voor lesondersteuning Licentieduur: 12 maanden na activatie
Wat als logica niet begint met waarheid, maar met vorm? In Het Laatste Axioma Bestaat Niet ontwikkelt René Oudeweg een radicaal nieuw perspectief op axiomatiek. Vanuit de minimale structuur H = | - | — twee standen verbonden door een relatie — laat hij zien dat systemen niet rusten op fundamenten, maar ontstaan uit spanning. Met de H-calculus, opgebouwd uit slechts lijnen en drie operaties (expansie, compressie, splitsing), verschuift logica van waar/onwaar naar structuur en transformatie. Waarheid en contradictie (⊤ en ⊥) blijken geen beginpunten, maar afgeleide effecten. In deze lezing wordt Kurt Gödel geen probleem, maar een bevestiging: systemen kunnen niet sluiten omdat hun structuur open is. Op verrassende wijze raakt dit aan moderne AI. Net als in transformer-modellen ontstaat betekenis niet uit vaste elementen, maar uit relaties. Tokens hebben geen intrinsieke inhoud; betekenis verschijnt in hun onderlinge spanning. Dit boek laat zien: het laatste axioma bestaat niet — omdat elk systeem leeft van wat het niet kan vastleggen.
Met wie uit het verleden zou jij willen chatten? Napoleon misschien? In Chatten met Napoleon 3.0 lees je hoe je met hulp van generatieve AI een virtueel gesprek kunt voeren met historische figuren, van Cleopatra tot Einstein. En dat niet alleen, want de mogelijkheden van AI in het onderwijs zijn inmiddels enorm. Tegelijkertijd kleven er serieuze risico's en beperkingen aan deze technologie. Hoe kun je daar als docent in de praktijk op een slimme én verantwoorde manier gebruik van maken? Dit boek geeft antwoord op die vraag. Barend Last en Thijmen Sprakel schreven in 2023 de eerste editie, gevolgd door een herziene versie in april 2024. Inmiddels is het boek uitgegroeid tot hét standaardwerk over generatieve AI in het onderwijs. Voor deze derde editie is het opnieuw grondig herzien en fors uitgebreid. Met zes nieuwe hoofdstukken over onder meer AI-geletterdheid, toetsing, schrijven met AI en onderwijsbeleid biedt het boek een compleet overzicht van wat docenten moeten weten. Daarnaast is alle informatie geactualiseerd: van de nieuwste AI-technieken tot de schaduwkanten van deze technologie. Het boek combineert toegankelijke uitleg over hoe AI werkt met concrete handvatten voor de onderwijspraktijk. Maar liefst 56 werkvormen laten zien hoe je AI direct kunt inzetten in de les: van het simuleren van historische gesprekken tot het kritisch evalueren van AI-output. Een praktijkboek, boordevol voorbeelden, tips en concrete handvatten voor docenten die weloverwogen keuzes willen maken in een wereld waarin generatieve AI niet meer is weg te denken. Voor wie Voor docenten en onderwijsprofessionals in het vo, mbo, hbo en wo die generatieve AI willen inzetten in hun onderwijs. De ontwikkelingen gaan razendsnel. Dit boek helpt je om bij te blijven. Reis je mee? Over de auteurs Barend Last schreef eerder succesvolle boeken over blended learning en zelfregulatie. Hij werkt als leraar, treedt regelmatig op als spreker en verzorgt trainingen en advies vanuit het platform ‘AI voor Docenten’, met onder meer de wekelijkse nieuwsbrief ‘Het AI-spiekbriefje’. Thijmen Sprakel is docent Dienstverlening & Producten in de bovenbouw van het vmbo. Als e-coach heeft hij zich jarenlang beziggehouden met digitale didactiek en onderwijstechnologie. Hij verzorgt regelmatig lezingen en workshops over generatieve AI in het onderwijs. Hij speelt geweldig flamencogitaar en schrijft graag over onderwijs op zijn blog edukitchen.nl.
MIGRATIE IS VAN ALLE TIJDEN EN VAN ALLE ORGANISMEN OP AARDE Overal in de wereld is migratie – vooral die van de mens – een actueel politiek thema. Maar eigenlijk is migratie een normaal biologisch verschijnsel, een reactie op veranderende leefomstandigheden en een poging nieuwe kansen te creëren. Zo verspreiden planten zich met hun zaden, via wind, water of dieren, waaronder de mens. In gebieden met gunstige omstandigheden kunnen ze de inheemse flora verdringen, het toch niet redden of integreren in het nieuwe ecosysteem. Ook dieren hebben talloze manieren gevonden om zich elders te vestigen. Door te lopen, zwemmen, vliegen of mee te liften met een ander dier. Een deel sterft, een deel weet zich te handhaven, sommige worden een probleemsoort. Met de mens is het niet anders. De menselijke geschiedenis kenmerkt zich door trek en vestiging, gedreven door voedselgebrek, avontuur, oorlog, overbevolking, klimaatverandering, geloof en gehoopt economisch gewin. Op korte termijn heeft migratie vaak economische voordelen. Daartegenover staan integratieproblemen, druk op voorzieningen, gevoelens van onzekerheid en verlies van identiteit. De gevolgen op lange termijn zijn onduidelijk. Dit boek laat zien dat migratie iets is van alle tijden en van alle organismen op aarde. Roy Erkens is universitair hoofddocent Evolutionaire Diversiteit en Biogeografie bij System Earth Science van de Universiteit Maastricht. Dermatoloog Jannes van Everdingen schreef als pionier in medisch-specialistische richtlijnontwikkeling en wetenschappelijke patiëntenvoorlichting talloze boeken op het grensvlak van geneeskunde en maatschappij. Jelle Reumer is emeritus hoogleraar vertebratenpaleontologie aan de Universiteit Utrecht, oud-directeur van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam en publicist. Stichting Biowetenschappen en Maatschappij (BWM) verspreidt, online en in print, populairwetenschappelijke informatie over actuele thema's in de gezondheids- en biowetenschappen, geschreven door vooraanstaande wetenschappers. Zij wil zo bijdragen aan het in brede kring bevorderen van inzicht in de actuele en toekomstige ontwikkeling en toepassing van de biowetenschappen, in het bijzonder de betekenis en gevolgen voor mens, dier en maatschappij.
Stel je voor: een reusachtig reptiel met een lange, sierlijke nek, vier krachtige vinnen en een lichaam dat de oceanen van meer dan 66 miljoen jaar geleden beheerste. De plesiosaurus is een van de meest fascinerende en raadselachtige wezens die ooit op aarde leefden. In dit boek ontdek je hoe de plesiosaurus leefde, jaagde en zich voortplantte in de uitgestrekte zeeën van het Mesozoïcum. Je leert welke lichamelijke kenmerken hem tot zo'n effectieve roofdier maakten, hoe wetenschappers zijn gedrag reconstrueren op basis van fossielen, en waarom deze imposante zeebewoner uiteindelijk uitstierf. Dit boek laat je zien hoe een dier dat al eeuwen de verbeelding prikkelt, stap voor stap wetenschappelijk wordt ontrafeld.
Stel je voor: een wezen met veren én klauwen, met vleugels én tanden. De Archaeopteryx is een van de meest fascinerende fossielen die ooit zijn ontdekt, en het roept een vraag op die wetenschappers al anderhalve eeuw bezighoudt: waar eindigt de dinosaurus en begint de vogel? In dit boek duik je in de wereld van de paleontologie en de oerbiologie. Je ontdekt hoe de Archaeopteryx werd gevonden, wat zijn bijzondere anatomie ons vertelt over evolutionaire overgangen, en waarom dit fossiel tot op de dag van vandaag de gemoederen in de wetenschap bezighoudt. Stap voor stap bouw je inzicht op in de processen die soorten door miljoenen jaren heen vormen en transformeren. Dit boek laat je zien hoe één enkele vondst ons begrip van het leven op aarde voorgoed heeft veranderd.
Stel je voor: een roofdier van meer dan vijftien meter lang, dat met enorme snelheid door prehistorische oceanen jaagt. De mosasaurus was een van de indrukwekkendste roofdieren die ooit op aarde heeft geleefd, en dit boek vertelt je alles over dit fascinerende zeemonster. Je ontdekt hoe de mosasaurus leefde, jaagde en zich voortplantte in de ondiepe zeeën van het late Krijt. Je leest hoe wetenschappers dankzij fossielen die over de hele wereld zijn gevonden steeds meer te weten zijn gekomen over dit dier. En je begrijpt waarom dit machtige roofdier, samen met de dinosauriërs, zo'n 66 miljoen jaar geleden plotseling uitstierf. Dit boek laat je zien hoe één diersoort een compleet tijdperk kan belichamen en welke lessen de mosasaurus ons vandaag nog steeds leert over het leven op aarde.
Stel je voor: een vliegend reptiel met een spanwijdte van meer dan negen meter dat zo'n 85 miljoen jaar geleden boven de kustlijnen cirkelde. De Pteranodon was geen dinosaurus, maar een van de indrukwekkendste wezens die de aarde ooit heeft gekend. In dit boek ontdek je alles over de lichaamsbouw, het vliegvermogen, de voeding en het gedrag van dit uitzonderlijke dier. Je leert hoe fossielen ons informeren over zijn evolutie, hoe hij jaagde boven ondiepe binnenzeeën, en waarom hij uiteindelijk uitstierf. Van anatomie tot ecologie: elk aspect wordt helder en grondig uitgelegd op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Dit boek laat je zien hoe paleontologie een wereld tot leven wekt die al tientallen miljoenen jaren verborgen lag onder lagen steen en tijd.
Stel je voor: een vliegend dier met een vleugelspanwijdte van meer dan tien meter, zo groot als een klein vliegtuig. De Quetzalcoatlus was het onbetwiste meester van de Krijtperiode en het grootste vliegende dier dat de aarde ooit heeft gekend. Maar hoe leefde dit kolossale wezen, wat at het en hoe vloog het eigenlijk? In dit boek ontdek je alles over de biologie, het gedrag en de leefomgeving van de Quetzalcoatlus. Je leert hoe wetenschappers op basis van fossielen een beeld hebben opgebouwd van dit buitengewone dier, en welke vragen tot op de dag van vandaag onbeantwoord blijven. Dit boek laat je zien hoe een dier van ongekende afmetingen zijn wereld domineerde en wat zijn verhaal ons vertelt over het leven op aarde miljoenen jaren geleden.
Stel je voor: een dinosaurus zo groot als een kraai, maar met vier vleugels. De Microraptor, die zo'n 120 miljoen jaar geleden leefde, is een van de meest fascinerende ontdekkingen in de moderne paleontologie. In dit boek duik je diep in de biologie en evolutie van dit bijzondere dier. Je ontdekt hoe de Microraptor bewoog, at en overleefde, en wat zijn viervleugelige bouw ons vertelt over de overgang van dinosaurussen naar vogels. Je leert de wetenschappelijke debatten kennen rondom vliegvermogen en verwantschappen, en je begrijpt hoe fossielonderzoek steeds nieuwe inzichten oplevert. Dit boek laat je zien hoe één kleine dinosaurus ons begrip van de evolutie ingrijpend heeft veranderd.
Stel je voor: een roofsauriër die de Tyrannosaurus rex in grootte evenaart, maar toch vrijwel onbekend is bij het grote publiek. De Giganotosaurus carolinii leefde zo'n honderd miljoen jaar geleden in het huidige Zuid-Amerika en behoort tot de grootste vleeseters die ooit over de aarde liepen. In dit boek ontdek je alles over zijn lichaambouw, zijn jachtgedrag en de opmerkelijke fossielvondsten die wetenschappers in staat stelden dit prehistorische roofdier te reconstrueren. Je leert hoe paleontologen te werk gaan, wat de gevonden botten ons vertellen over zijn leefwijze en waarom de Giganotosaurus een bijzondere plaats inneemt in de geschiedenis van het leven op aarde. Dit boek laat je zien hoe één spectaculaire vondst in de Patagonische woestijn de wetenschap voorgoed veranderde en een vergeten reus zijn rechtmatige plek in de prehistorie teruggaf.
Stel je voor: een dinosaurus die decennialang verkeerd begrepen werd, simpelweg omdat een fossiel op het verkeerde moment op de verkeerde plek lag. De Oviraptor werd ooit te boek gesteld als eierdief, maar de werkelijkheid blijkt veel intrigerender. In dit boek verken je de biologie, het gedrag en de lopende wetenschappelijke discussies rondom deze bijzondere theropode. Je leert hoe de Oviraptor eruitzag, hoe hij bewoog en waaruit zijn dieet waarschijnlijk bestond. Je ontdekt hoe baanbrekende fossielvondsten zijn reputatie ingrijpend hebben veranderd en welke vragen paleontologen nog altijd bezighouden. Stap voor stap bouw je een gefundeerd en genuanceerd beeld op van een dier dat zijn geheimen niet zomaar prijsgeeft. Dit boek laat je zien hoe paleontologie meer is dan botten opgraven: het is een voortdurend proces van herontdekking, waarbij elke nieuwe vondst het beeld van het verleden opnieuw kleurt.
Wie in Nederland, België, Luxemburg of delen van Noord-Frankrijk door een historische binnenstad wandelt, loopt vaak over straten en pleinen, door stegen en langs grachten die al sinds de late middeleeuwen bestaan. De Lage Landen veranderden toen van een dunbevolkte regio in een van de meest verstedelijkte gebieden van Europa. Over het ontstaan en de ruimtelijke ontwikkeling van steden in deze periode is opvallend weinig bekend. De stadsplattegronden die cartograaf Jacob van Deventer omstreeks 1560 tekende, zijn meestal de oudste visuele weergaven van die steden. Op basis van de meest recente historische, archeologische, fysisch-geografische en historisch-geografische kennis maakt de ATLAS VAN DE MIDDELEEUWSE STAD de stedelijke én ruimtelijke ontwikkelingen die daaraan voorafgingen inzichtelijk. De drie grootste steden in de noordelijke Nederlanden rond 1560 staan centraal: Amsterdam, Utrecht en ’s-Hertogenbosch. Boordevol historische en thematische kaarten, nieuwe reconstructiekaarten, schilderijen en foto’s belicht deze monumentale atlas de middeleeuwse geschiedenis van steden in de Lage Landen aan de hand van het belangrijkste erfgoed wat daarvan bewaard gebleven is: de binnenstad.
Computatietheorie — helder, compact en praktisch. Dit boek leidt u stap voor stap in de basisprincipes van formele talen en berekenbaarheid: van eindige automaten via pushdown-automaten en contextvrije grammatica’s tot de krachtige Turingmachine. U leert niet alleen de formele modellen kennen, maar begrijpt ook de bewijstechnieken waarmee eigenschappen van talen aangetoond worden — en vooral waar de grenzen van het berekenbare liggen. Met talrijke voorbeelden, duidelijke grafieken, overzichtelijke bewijzen en oefenopgaven met voorbeeldantwoorden is dit boek ideaal voor studenten, docenten en iedereen die zich gestructureerd in het onderwerp wil verdiepen. Kernbegrippen zoals het pumping-lemma, Myhill–Nerode, de stelling van Kleene, evenals diagonalisatie en de stelling van Rice, worden begrijpelijk gepresenteerd en in hun consequenties besproken. Er is bijzondere aandacht besteed aan begrijpelijkheid en praktische bruikbaarheid: de hoofdstukken zijn modulair opgebouwd, bewijzen volledig uitgewerkt, en waar technische details afleiden, wordt de intuïtie benadrukt. Talrijke oefenopgaven bevorderen actief begrip — perfect als begeleidend tekstmateriaal bij colleges of voor zelfstudie.
Weinig namen roepen zoveel ontzag op als die van Albert Einstein, de man die de wereld letterlijk anders leerde zien. Maar wie was hij werkelijk, en hoe kwamen zijn baanbrekende ideeën tot stand? In dit boek ontdek je het leven van Einstein, van zijn turbulente jeugd in Duitsland tot zijn vlucht voor het naziregime en zijn jaren in Amerika. Je leert begrijpen wat de relativiteitstheorie werkelijk inhoudt, waarom E=mc² de wereld voor altijd veranderde, en hoe zijn denken de moderne natuurkunde tot op de dag van vandaag vormgeeft. Dit boek laat je zien dat achter het grootste wetenschappelijke genie van de twintigste eeuw een gewone, nieuwsgierige mens schuilgaat, en dat zijn ideeën springlevender zijn dan ooit.
Stel je voor dat je een appel ziet vallen en daarin de sleutel tot het heelal herkent. Isaac Newton deed precies dat. Hij was niet alleen de man achter de zwaartekracht, maar ook de grondlegger van de klassieke mechanica, de uitvinder van de differentiaalrekening en de ontdekker van het spectrum van licht. In dit boek maak je kennis met zijn opmerkelijke leven, van zijn moeilijke jeugd in Lincolnshire tot zijn triomfen aan de Universiteit van Cambridge en zijn invloedrijke jaren als hoofd van de Royal Mint. Je ontdekt hoe zijn briljante geest werkte, welke doorbraken hij boekte en waarom zijn ideeën nog altijd de basis vormen van onze moderne wetenschap. Dit boek laat je zien hoe één mens de manier waarop wij de wereld begrijpen, voor altijd veranderde.
Elke nacht kijk je ernaar, maar hoe goed ken je de maan eigenlijk? De maan is meer dan een lichtende schijf aan de hemel. Ze stuurt de getijden, beïnvloedt het leven op aarde en heeft de menselijke verbeelding al duizenden jaren gevangen. In dit boek ontdek je hoe de maan is ontstaan, wat haar oppervlak verborgen houdt en welke rol ze speelt in de wetenschap van vandaag. Je leest over de eerste maanmissies, de fascinerende geologie van kraters en lavavlaktes, en de rijke mythologieën die verschillende culturen rondom de maan hebben geweven. Dit boek laat je zien dat ons dichtstbijzijnde hemellichaam nog veel meer te onthullen heeft dan je ooit had gedacht.
Zonder Galileo Galilei zou de moderne wetenschap er heel anders uitzien. Deze Italiaanse geleerde uit de zestiende en zeventiende eeuw daagde de gevestigde orde uit, bracht de aarde in beweging en legde de basis voor de natuurkunde zoals wij die kennen. In dit boek ontdek je wie Galilei werkelijk was: niet alleen de man met de telescoop, maar ook een briljant wiskundige, een gedurfd denker en een man die zijn overtuigingen verdedigde ten koste van zijn vrijheid. Je leert hoe zijn ontdekkingen het wereldbeeld voor altijd veranderden en waarom zijn methode van waarnemen en redeneren tot op de dag van vandaag de wetenschap vormgeeft. Dit boek laat je zien hoe één mens het denken van een hele beschaving kan omwentelen.
Andries B.V.
Alles over Sterrenbeelden en Hun Verhalen
Al duizenden jaren kijken mensen omhoog naar dezelfde hemel en zien er verhalen in. De 88 officieel erkende sterrenbeelden die vandaag nog steeds in gebruik zijn, dragen namen en mythes mee uit oude Griekse, Romeinse, Mesopotamische en andere culturen. In dit boek ontdek je de fascinerende verhalen achter elk sterrenbeeld: van de jager Orion en zijn eeuwige strijd aan de hemel tot de zuidelijke sterrenbeelden die Europese zeevaarders pas in de zestiende eeuw in kaart brachten. Je leert hoe astronomen door de eeuwen heen de hemel hebben ingedeeld, welke wetenschappelijke betekenis sterrenbeelden vandaag nog hebben en hoe mythologie en sterrenkunde elkaar door de geschiedenis heen hebben beïnvloed. Dit boek laat je zien dat de nachtelijke hemel niet alleen een verzameling lichtpuntjes is, maar een levend archief van menselijke verbeelding, wetenschap en beschaving.
Je hoofd zit vol ideeën, taken en vragen, maar de tijd om alles goed te verwerken ontbreekt. Kunstmatige intelligentie verandert dat. In dit boek ontdek je hoe je AI inzet als een persoonlijk denk- en werkinstrument: van het structureren van complexe problemen tot het schrijven, plannen en analyseren met meer snelheid en diepgang. Je leert niet alleen wat AI kan, maar vooral hoe je het effectief integreert in jouw dagelijkse werk en denken. Stap voor stap bouw je inzicht op in de mogelijkheden, de grenzen en de slimste manieren om mens en machine samen te laten werken. Dit boek laat je zien hoe je AI omvormt tot een tweede brein dat je ondersteunt, je denkvermogen versterkt en je in staat stelt meer te bereiken met minder moeite.
Studieboeken over Exacte vakken en informatica