Geografie

Ooit was er een Nederlandse Nobelprijswinnaar die vond dat je als fysicus wel een gespleten persoonlijkheid moest hebben om nog in een god te kunnen geloven. Gelukkig heeft niet iedereen daar last van. Ruimtevaarders of mensen als Einstein worden veel meer gedreven door de verwondering over het heelal, de aarde, de natuur en de mens. Verwondering leert je om open vragen te stellen. Die zeggen vaak veel meer dan gesloten antwoorden. Bijvoorbeeld: hoe is het mogelijk dat een vogel beter navigeert dan onze TomTom? Wat zegt het ons dat DNA als genetische code een veel grotere informatiedichtheid heeft dan die van de geheugenchips in onze laptop? Vanuit deze open wetenschappelijke vragen zie je hoe onwaarschijnlijk ingenieus en superieur de natuur is. In hoeverre kunnen wij met noties als schepping en evolutie de wijze waarop het universum en de natuur in elkaar zitten volledig begrijpen? En hoe logisch is schepping of evolutie zonder Schepper? Uiteindelijk blijken al deze zaken een open geheim dat boven tijd en toeval staat. Arie Sonneveld behaalde zijn masters in de Moleculaire Wetenschappen aan de Landbouw universiteit te Wageningen (1976) en vervolgens zijn doctoraat in de Biofysica aan de Rijksuniversiteit te Leiden (1981). Daarna werkte hij in allerlei leidinggevende functies binnen de lifescience-industrie op het gebied van onderzoek, strategie, marketing en sales, businessmanagement, inkoop en risicomanagement. Het onderwerp schepping en evolutie boeit hem al een leven lang.

Sommige dieren beschikken over opmerkelijke intelligentie, maar hebben mensapen, dolfijnen, olifanten en zelfs ezels ook bewustzijn? Aan de hand van het boek van Frans de Waal: Zijn we slim genoeg om te weten hoe slim dieren zijn? onderzoeken we in dit essay de evolutionaire ontwikkeling van cognitie. Hoewel het cognitieve vermogen bij de talrijke diersoorten in verschillende vermogens is geëvolueerd, zien we, dat de basis om tot identificaties te komen bestaat uit betekenis en zintuiglijke kenmerken. Kennen en herkennen zijn echter twee verschillende processen die het leren en het vooruit zien mogelijk maken. Daarnaast ontwikkelen dieren op grond van een moreelprincipe een taxatievermogen dat afgestemd is op de biotoop. Maar of dieren ook over bewustzijn beschikken, daarvoor zullen we eerst moeten definiëren wat we onder bewustzijn verstaan en vaststellen wat bewustzijn precies is. Daarvoor kunnen we ook kijken naar de cognitieve verschillen tussen mens en dier. Frans de Waal (1948) is een Nederlands-Amerikaanse bioloog, hoogleraar psychologie aan Emory University in Atlanta en directeur van Living Links, dat deel uitmaakt van het Yerkes National Primate Research Center.

Tegenwoordig wordt bij iedere opleiding die enigszins levensbeschouwelijk is het werk van de Duitse socioloog en politiek econoom Xavier Porrentruy (1908-1972) besproken; vooral zijn thesis over de "omgekeerde ethiek", die communicatieve directheid in verband brengt met een beter begrip, komt altijd uitvoerig aan bod. Dit boek besteedt aan deze theorie daarom juist geen aandacht. Wat je wel zult aantreffen in deze bladzijden is een bloemlezing van de meest relevante wetenschappelijke verworvenheden uit de wereld van ons taalgebruik, in het bijzonder het discours. Communicatie is de grondslag van alles wat ons mensen mensen maakt. Dit boek heeft daarom niet alleen academische waarde, maar het is ook zeker interessant voor eenieder die zichzelf en de wereld om zich heen beter wil leren kennen.

Limburgs (in het eigen dialect aangeduid als Limburgs, Limbörgs, Lèmbörgs of Plat) is de verzamelnaam voor een reeks verwante taalvarianten die gesproken worden in het merendeel van Belgisch- en Nederlands-Limburg, de Platdietse streek en aangrenzend Noordrijn-Westfalen. Het Limburgs kent geen standaardvorm, maar valt uiteen in meerdere varianten met elk hun eigen karakteristieken. In België worden de Limburgse varianten sinds 1990 door de Franse Gemeenschap erkend als inheemse regionale taal. In Nederland geniet het Limburgs sinds 1997 de status van erkende regionale taal. Welke definitie men kiest, bepaalt de exacte afbakening van het Limburgs taalgebied. In de dagelijkse praktijk bedoelen sprekers met ‘Limburgs’ de endogene taalvarianten van beide Limburgen. In Limburg zelf identificeren mensen hun dialect doorgaans met hun stad, streek of dorp (bijvoorbeeld als Weerts, Tegels, Maastrichts) of noemen het ‘plat’. De bestuursrechtelijke definitie (Nederland) luidt: ‘de streektaal die, in diverse varianten, wordt gesproken in de Nederlandse provincie Limburg’, zoals vastgelegd in het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden.

Geactualiseerde editie met extra hoofdstuk In Nederland is er een groeiend onbehagen over de kwaliteit van het landschap. Dit geldt ook voor Friesland, volgens velen de mooiste provincie. De diversiteit en schoonheid van het Friese landschap brokkelt zienderogen af. Anonieme bedrijventerreinen, willekeurig geplaatste windturbines en een verschrompelend veenweidegebied zorgen voor ‘landschapspijn’. Kan het tij gekeerd worden? Op een rondreis door de verschillende landschapstypen van Friesland laat Peter de Ruyter zien dat het nog niet te laat is. Door mee te bewegen met toekomstige veranderingen als een stijgende zeespiegel en een krimpende bevolking ontstaan er kansen. Dit boek is een pleidooi voor verbetering en visie. Peter de Ruyter is landschapsarchitect. Van 2008 tot 2012 was hij directeur van Atelier Fryslân dat gevraagde en ongevraagde adviezen over het landschap gaf.

Jacobus Craandijk (1834-1912) is met de serie Wandelingen door Nederland bekend geworden als de wandelende predikant. Met deze zevendelige serie heeft hij een schat aan informatie nagelaten over het 19de eeuwse tijdbeeld en de historische geografie. Dit zesde deel begint bij nieuwe wandelingen door het Limburgse land. Vervolgens van Utrecht naar Doorn, van Vught naar Boxtel, een wandeling in Nijmegen en omgeving, verder bij Leiden, van Wijhe naar Diepenveen en tochtjes door Friesland.

Vanuit diverse hoeken is er een groeiende belangstelling voor het landschap. Die interesse gaat echter gepaard met een groeiende bezorgdheid, want het landschap verandert steeds ingrijpender en sneller. Perspectieven op het landschap biedt achtergronden om de hedendaagse landschappen te lezen en te begrijpen op een holistische, dynamische en interdisciplinaire manier. Door de meervoudige betekenis van het begrip landschap zijn er immers vele benaderingen mogelijk. Vanuit deze veelheid van perspectieven wordt een kader aangereikt om het landschap te analyseren. Er wordt een schets gegeven van de visies op het landschap vanuit de geografie, landschapsecologie, geschiedenis, archeologie en landschapsarchitectuur. Belangrijke thema's zijn de waarneming en beleving van het landschap, de natuurlijke en historische bouwstenen, de ecologische en culturele dynamiek, de landschapstypes en de principes voor landschapszorg. Dit wordt rijk geïllustreerd met figuren en foto's. In bijlagen worden uitgebreide referenties gegeven naar de gespecialiseerde literatuur, verenigingen actief in het landschapsonderzoek en belangrijke verdragen. Zowel de traditionele landschappen, die de basis van dit onroerend erfgoed vormen, als de nieuwe komen aan bod. De aandacht gaat hoofdzakelijk uit naar de Europese landschappen. Het Europese landschapsverdrag wordt dan ook als een kader gebruikt, evenals definities in andere beleidsdocumenten. Aanvullende bronnen voor het landschapsonderzoek hebben vooral betrekking op België en Vlaanderen.

‘Intrigerende en verontrustende analyse van een biologische revolutie die het leven ingrijpend zal veranderen.’ The GuardianWe staan op de drempel van een technologische revolutie waarin bestaande en geheel nieuwe genomen – de complete genetische samenstelling van organismen – kunnen worden herschreven en geschreven. Met de nieuwste technieken kan DNA bewust, gericht en heel snel worden aangepast. Wetenschapper Adrian Woolfson loopt voorop in deze grensverleggende technologie van artificiële biologische intelligentie. Volgens Woolfson kunnen ziektes tot het verleden gaan behoren en milieu- en energieproblemen worden opgelost. Ook wordt het mogelijk om uitgestorven soorten, zoals de mammoet en de dodo, tot leven te wekken. Zelfs de creatie van volledig nieuwe soorten kan werkelijkheid worden. Het leven zal niet langer uitsluitend gebonden zijn aan de darwinistische evolutie. In dit boek zet Woolfson bovendien de discussie in gang over de ethische en maatschappelijke implicaties van deze radicale biotechnologische innovaties. Verantwoorde onderzoekspraktijken, transparantie en wereldwijd debat zijn daarbij absoluut noodzakelijk.‘De mens als god komt precies op tijd. Adrian Woolfson werpt ontzettend veel relevante vragen op.’ de Volkskrant

De meeste biologen, menswetenschappers en filosofen hebben geen moeite met de evolutietheorie. Maar is het echt duidelijk wat de evolutietheorie nu eigenlijk betekent voor onze levensbeschouwing? Daar lopen de interpretaties nogal uiteen. De één probeert evolutie te combineren met God en vooruitgang, de ander denkt dat ze een einde maakt aan de vrije wil en het zoeken naar zin... In feite werpt de evolutietheorie soms een verrassend nieuw licht op oude vragen. Er sneuvelen nogal wat gekoesterde ideeën, maar tegelijkertijd worden er veel vragen beantwoord die filosofen eeuwenlang soms tot onzin en soms tot waanzin dreven... Zoals de vraag naar de zin...Pouwel Slurink promoveerde in 2002 met Why some apes became humans. Hij geeft colleges over wetenschapsfilosofie, evolutionaire kenleer, philosophy of mind, wijsgerige antropologie, sociale en politieke filosofie, ethiek, hedendaagse filosofie, en evolutionaire psychologie aan HOVO's, het Instituut voor Filosofie, de ISVW, de universiteit Leiden, de Rijksuniversiteit Groningen en de Radboud Universiteit.----------'Eigenlijk draait het evolutiedebat om de vraag: waarom zijn wij er eigenlijk? Waarom ontstonden er wezens zoals wij, met grote hoofden, naakt of aangekleed, kunstig voortwankelend op slechts twee achterpoten, pratend, apparaten makend, soms onwijs slim, zelden wijs? Nog vreemder, waarom hebben ze dit stukje sterrengruis gevuld, nijver werkend, jagend, rovend, strijdend, beminnend, kinderen krijgend, vernietigend, denkend? En waarom lijken ze veel meer te doen dan overleven, waarom doen ze ook aan inleven? Waarom denken ze dat hun wil vrij is? Waarom zoeken ze zelfs naar de zin van dit alles en verzinnen ze goden? En hoe lukt het ze de ogen te sluiten voor hun precaire situatie op een stukje rondtollend sterrenstof?'

Dit boek is een onmisbare bevattelijke leidraad voor al wie geïnteresseerd is, of direct of indirect betrokken is bij de technologie van het bierbrouwen: de bedrijfsleider, de ingenieur, de operator, de laborant, de man op de vloer en niet in het minst de hobbybrouwer. Geen receptuur voor bieren op maat en smaak, geen vlucht in de doolhof van biochemische pathways waartoe de bierbrouwerij zich zo goed leent, maar een onderbouwde analyse en synthese om elke handeling, elk stadium beter te begrijpen en bij te dragen aan de kwaliteit van het product.

De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen! ‘Niks aan toe te voegen.’ Moeder Aarde ‘Met dit boek staat de wereld weer centraal in het heelal.’ Copernicus Laat je meevoeren op een wereldreis vol wetenswaardigheden over de natuur, het klimaat, de wereldbevolking en meer van dat soort randzaken. De wereld: het boek is met afstand het beste boek om nooit te mogen gebruiken bij een eindexamen aardrijkskunde. Het is niet alleen het perfecte cadeau voor wereldreizigers, maar ook het ultieme koffietafelboek voor iedereen die een koffietafel op de wc heeft. Stof tot nadenken? De wereld: het boek bevat een objectieve recensie van elke vlag ter wereld. Daarnaast staat er in het boek alles wat je altijd al had willen weten over de inwoners van elk land, bedekt met de mantel der liefde, gevolgd door harde en nietsontziende feiten over de natuur. Een must-have voor iedereen die op de wereld leeft. De Grote Podcastlas is de grootste aardrijkskundige podcast van Nederland. Elke week behandelen sociaalgeografen Max, Leon en Hugo een ander land op alle facetten. Ze gaan in op de mensen, de geschiedenis en de politiek. Daarnaast bespreken ze de natuur, economie en toerisme en tot slot de kunst, muziek, keuken en sport. De Speld brengt al meer dan 15 jaar betrouwbaar nieuws en is het grootste satirische platform van het land. Naast actuele satire, schrijven de redacteurs van De Speld ook beschouwende boeken, zoals over de Nederlandse geschiedenis (Nederland: het boek) en over de toekomst (De toekomst: het boek). In 2022 verscheen bij Spectrum De Speld Sport winnende WK-gids, over het WK Voetbal in Qatar.

7 oktober 2023 was voor veel mensen de dag waarop de wereld veranderde. Zo ook voor Natascha van Weezel. In haar door de Holocaust getekende familiegeschiedenis werd Israël altijd gezien als verzekeringspolis, een veilige uitwijkmogelijkheid voor áls het in Europa weer mis mocht gaan. Nu twijfelt ze aan haar liefde voor het land onder Netanyahus heerschappij, en bloedt haar hart ook voor de vele doden in Gaza. Wat doet het met je als je moet huilen om die gruwelijk wrede oorlog, maar tegelijk niet vindt dat Israël als land moet worden opgedoekt? In de huidige gepolariseerde werkelijkheid word je haast gedwongen om óf voor Israël, óf voor Palestina te kiezen. Natascha zoekt steeds weer naar een verbindende positie in het midden. In dit essay stelt ze de vraag: kan een middenpositie ook radicaal zijn, een constructieve kracht die bijdraagt aan verbetering? De positie tussen twee vuren heeft zijn prijs, Natascha kwam in aanraking met heftig antisemitisme, ontving bedreigingen en verloor vriendschappen. Maar er is voor haar geen andere weg: ze blijft streven naar wederzijds begrip, naar het erkennen van elkaars menselijkheid en benadrukt het belang van de zachte krachten in een harde oorlog.

'Een standaardwerk.' Le Monde des LivresMet een voorwoord van Louise O. FrescoDe Atlas van de aarde en de mens combineert de nieuwste wetenschappelijke inzichten over het leven op aarde met de meest moderne cartografie.* de geschiedenis van de aarde en de mens in 300 fullcolour-kaarten* van de oerknal en het ontstaan van de mens tot aan de industriële revolutie en de wereld van vandaag* met de nieuwste ontdekkingen uit de archeologie, biologie, aardrijkskunde en geschiedenis* bij elke kaart een verhelderende tekst met fascinerende achtergronden en inzichten Van alle planeten in het heelal beschikt de aarde - voor zover wij weten - over een unieke eigenschap: het is de thuisbasis van leven. Te midden van alle levensvormen op aarde is de mens erin geslaagd andere soorten te overheersen en de planeet naar zijn hand te zetten. Een indrukwekkend overzichtswerk voor iedereen die wil weten waar we vandaan komen en hoe we werden wie we zijn.De pers over de Atlas van de wereldgeschiedenis:'De allerbeste historische atlas die ik ken.' David Van Reybrouck'Waanzinnig [...] en zo inzichtelijk!' Lidewijde Paris, Max Nieuwsweekend, NPO Radio 1De pers over de Atlas van de aarde en de mens:'Uitstekend, en prachtig vormgegeven.' Charlie Hebdo'Een geweldig boek, begrijpelijk voor iedereen.' Les Echos

'Een vlecht van heilig gras' verandert blijvend je kijk op de natuur - en je relatie ermee.In haar bijzondere boek 'Een vlecht van heilig gras' laat Robin Wall Kimmerer ons op een inspirerende en indringende manier zien dat we ons voor ware duurzaamheid opnieuw moeten verbinden met de natuur. Ze deelt in poëtische woorden haar wetenschappelijke kennis over planten en mixt die met legenden van haar inheems-Amerikaanse voorouders en persoonlijke verhalen. Door de haast magische combinatie van wetenschappelijke kennis en eeuwenoude wijsheid laat Kimmerer je inzien dat we liefdevoller met onze planeet moeten omgaan. Want als we niet langer alleen maar nemen van de aarde, maar haar geschenken juist met respect en dankbaarheid gaan ontvangen, kunnen we écht gaan bouwen aan een duurzame wereld. Robin Wall Kimmerer stamt af van de Potawatomi, een inheemse stam die in de Verenigde Staten leeft. Ze is botanicus en professor in de bosecologie, en ook een begenadigd verhalenverteller. 'Een vlecht van heilig gras' is in zeventien talen vertaald.

Kerkuil, bosuil, steenuil, oehoe. Van de dertien Europese uilensoorten mogen we er elf tot de Nederlandse avifauna rekenen. In Uilen in Nederland komen deze uilensoorten aan bod, met de focus op hun onderlinge overeenkomsten en verschillen.In het eerste deel Uilen in het kort maak je kennis met de soorten: uiterlijke kenmerken, roep, naamgeving, verspreiding en aantallen, broeden, voedsel en waarnemen. In deel twee Uilen in het bijzonder ervaar je meer over de passie van de auteur voor deze vogels. In het derde deel Uilen in het algemeen ontdek je de verschillende aspecten van het uilenleven. Waarom begint de ene soort meteen bij het eerste ei met broeden en wacht de andere tot het legsel compleet is, of waarom de een alleen muizen blieft en ander zich ook met regenwormen en meikevers voedt. Uilen lijken op elkaar, maar zijn ook uitermate divers in gedrag en ecologie. Alle Europese uilensoorten in beeld gebracht Interessante wetenswaardigheden Met de focus op de in Nederland broedende uilen ‘Uilen in Nederland’ geeft een intiem inkijkje in het leven van onze uilen. Ronald van Harxen is voorzitter van Steenuilenoverleg Nederland (STONE). Al meer dan 40 jaar is hij bezig met onderzoek naar en bescherming van de steenuil, met name in de Achterhoek. Hij is bijzonder geïnteresseerd geraakt in de menukeuze van de steenuil en observeert daartoe nestkasten.

‘Topinleiding in de evolutie.’ NRC over Het verhaal van onze voorouderEeuwenlang hebben we meer willen weten over onze voorouders, en een alomvattend en sluitend verhaal over de evolutie willen schrijven. Maar we hebben in het duister getast en gespeculeerd over de ontwikkeling van het leven op aarde. Maar wat als er een manier bestaat om dat beter te kunnen?In Het DNA van het leven op aarde laat Richard Dawkins zien hoe met dna de evolutie nog beter begrepen en beschreven kan worden. In de toekomst zal een zoöloog die een tot nu toe onbekend dier te zien krijgt, diens lichaam en genen kunnen lezen als een gedetailleerde beschrijving van de wereld van zijn voorouders. Zo kan duidelijk worden hoe dieren obstakels hebben overwonnen, zich aan hun omgeving hebben aangepast en oplossingen hebben gevonden voor de problemen van het leven.De alom geroemde Richard Dawkins schreef een revolutionair boek, dat de deur opent naar het verleden dat genuanceerder en fascinerender is dan we ooit hebben gezienOver Het verhaal van onze voorouder:‘Een loflied op de kracht van de evolutie.’ De Standaard‘Een van de veelzijdigste beschrijvingen van de evolutie ooit.’ Financial Times 

Deze gids is bedoeld voor iedereen die in het privéleven of op het werk met Limburgers in aanraking komt. Als medelander begrijpt u dit menstype niet vanzelf. Limburgers kunnen daardoor stug, gesloten of aanstellerig overkomen. Limburgers zullen u ook niet altijd goed begrijpen, met als gevolg dat u slecht aardt in de zuidelijkste provincie van ons land. Wie beter om wil gaan met de meest zuidelijke Nederlanders, maakt via deze gids kennis met hun cultuur, tradities, gevoeligheden en leefgewoonten. Leer uzelf zien door de ogen van de Limburgers. Uiteindelijk zult u, zeker ook als Limburger, eerst gniffelen om het Hollandse onbenul, om elkaar vervolgens beter te begrijpen. Een grappige, nuttige én serieuze kennismaking met de cultuurverschillen tussen Limburgers en de rest van Nederland Roel Willems (1980) groeide op in Limbricht en woonde in Maastricht totdat hij de provincie verliet. In zijn periode buiten Limburg zag hij de verschillen tussen Limburgers en Nederlanders scherper dan voorheen. Het deed hem beseffen hoe anders Limburgers zijn, en ook hoe vaak dat tot onnodige verwarring leidt. Willems is psycholoog, en werkt als sociaal-wetenschappelijk onderzoeker bij het Sociaal en Cultureel Planbureau.

Sinds de coronacrisis weten we dat thuisblijven geen probleem is, als je het maar kunt afwisselen met een wandeling in de buurt. Het ommetje voldoet aan een levensbehoefte: onderweg zijn, en intussen wat mijmeren en rondkijken. Filosoof Pieter Hoexum gaat in dit boek op zoek naar het ideale ommetje. Het is fijn als je meerdere, afwisselende routes kunt lopen: langs rijtjeshuizen, villa’s, een industrieterrein, een park, een sloot of flatgebouw. Er moet onderweg iets te ontdekken zijn en het is handig als de voorzieningen op loopafstand zijn. Het maken van een ommetje - de diep menselijke wens om onderweg te zijn en te mijmeren - is niet alleen het ontdekken maar ook het máken van een buurt. Wie een ommetje maakt, doet aan 'stedenbouw by wandering around'. Kleine filosofie van het ommetje helpt je om zin en onzin in het denken over de buurt te onderscheiden. Wandel mee met Pieter Hoexum en ontdek de buurt.

In ´Natuuramnesie´ schrijft Marc Argeloo over het fenomeen ‘shifting baseline syndrome’: de kennis van de rijkdom van de natuur verdwijnt uit ons collectieve bewustzijn. Elke nieuwe generatie weet niet meer hoe anders, en vaak rijker, de natuur was ten tijde van de jeugd van hun ouders of grootouders. Iedereen kent de dodo, maar wie weet er van de uitgestorven dunbekwulp, de Tahitistrandloper en de honderden andere (bijna) verdwenen soorten? Ook natuurbeschermers kijken zelden verder terug dan veertig jaar geleden, omdat er van voor die tijd weinig ‘officiële’ cijfers zijn. Natuurbeleid wordt gebaseerd op nulmetingen uit de jaren zeventig, en soms uit de jaren tachtig of negentig. Marc Argeloo doet al jaren onderzoek naar het shifting baseline syndrome en komt tot belangrijke en confronterende inzichten. Hij pleit bijvoorbeeld voor een grotere rol van historisch en archeologisch onderzoek in de ecologie. Natuuramnesie biedt een onmisbare bijdrage aan de nationale en internationale natuurbescherming.

Wie zijn al die kleine diertjes en organismen eigenlijk? Wat is er zo interessant aan pissebedden, mieren, salamanders en hommels? En hoe werken ze samen om de grond gezond te houden, zodat wij erop kunnen leven? In dit boek vertellen bekende kinderboekenschrijvers, zoals Bibi Dumon Tak, Jan Paul Schutten en Arend van Dam, de bijzondere verhalen over het leven op en onder de grond die nog niet eerder verteld zijn.

Patrick is op missie om onbekende werelden te ontdekken. Maar wanneer zijn ruimteschip neerstort op een mysterieuze planeet die volledig uit water bestaat, verandert alles. Samen met George, een vreemde bondgenoot met geheimen, probeert hij te overleven op De Waterplaneet. Terwijl de dagen voorbijgaan, ontdekken ze gevaarlijke monsters, verborgen mysteries en een angstaanjagend wezen dat alleen bekendstaat als Het. Alsof dat nog niet genoeg is, draagt Patricks gecrashte schip een dodelijk geheim: binnen enkele dagen zal het ontploffen en alles vernietigen. Met de hulp van Jeffrey, een schattig maar bijzonder monster, moeten Patrick en George een manier vinden om te ontsnappen voordat de tijd opraakt. Maar sommige geheimen horen misschien verborgen te blijven... Gemaakt door Iben Taiehi 13 jaar oud.

Landbouwmachines hebben de afgelopen eeuwen een grote ontwikkeling doorgemaakt, van eenvoudige werktuigen aangedreven door trekdieren tot geavanceerde machines met digitale besturing. In dit boek, samengesteld met behulp van kunstmatige intelligentie, lees je hoe die ontwikkeling stap voor stap verliep. Je maakt kennis met de belangrijkste machines en technieken die de landbouw door de jaren heen hebben veranderd, van de eerste stoomtractoren tot hedendaagse systemen voor precisielandbouw. Per tijdvak komen de technische vernieuwingen, de achtergronden en de gevolgen voor het boerenbedrijf aan bod. Dit boek biedt een informatieve inleiding voor iedereen die meer wil weten over de mechanisering van de landbouw.

Neem je het leven zoals het komt of ga je de confrontatie aan om te veranderen? De dertien hoofdrolspelers in De slak bij de Kapper kiezen voor de tweede optie. Dat loopt soms wel en soms niet goed af. De verhalen staan in een lange traditie van vertellingen, maar het zijn geen fabels. Het zijn odes aan vastberadenheid, optimisme en levensgenot. Ook als het tegenzit of een keuze verkeerd uitpakt. Kortom, verhalen voor iedereen die de mens wil bekijken door de lenzen van dieren en die tot de conclusie zal komen dat dieren op mensen lijken en mensen op dieren. Wie benieuwd is wat de hoofdrolspelers motiveert te doen wat zij doen en hoe zij het leven voorbij het hier en nu veranderen, die vindt plezier en misschien zelfs stof tot nadenken in deze verhalenbundel.

Zolang het technisch rendement van de productieve economie laag wordt gehouden door de fiscale optimalisatie in plaats van hoog voor de maatschappelijke economie zal het vermogen van de snelheid in opwarming blijven stijgen. Deze studie over atmosferische vervuiling is gebaseerd op één enkele historische datareeks. De zoektocht naar de CO2 stijging vertrekt vanuit de hypothese dat de mens medeverantwoordelijk is. Om de snelle stijging van de laatste 50 jaar te achterhalen wordt relevante menselijke geschiedenis geplaatst tegenover CO2-evoluties. De studie begint in de pre-industriële periode vanaf 1500 n.C., halverwege de kleine ijstijd. Met behulp van concentratie, snelheid en versnellingsgrafieken wordt bepaald wanneer, hoe snel en hoe lang de CO2 concentratie in de atmosfeer wijzigt. Deel 1: De studie start met de omschrijving van een maatschappelijke constante voor een maximaal techologisch rendement van de menselijke samenleving. Deel 2: De CO2-versnellingsgrafiek doorheen de geschiedenis van 500 jaar menselijke beschaving. Deel 3: De invloed van een omzetbelasting op de CO2-waarden en de maatschappij. Deel 4: De invloed van een democratisch systeem op de CO2-waarden.

Reductionisme en Holisme De Planeet en de Mens Een uitnodiging om het klimaatvraagstuk en de mens-planeetrelatie niet enkel vanuit afzonderlijke data en deelmechanismen te bekijken, maar ook vanuit hun onderlinge samenhang. Dit boek verbindt natuurkundige inzichten zoals temperatuur, zonnevlekken, flora, fauna, marien leven en koolstofdioxide met historische maatschappelijke, technologische en economische ontwikkelingen, en maakt zichtbaar hoe interpretaties kunnen verschuiven naargelang men reductionistisch of holistisch redeneert. Een uitnodiging voor lezers die verder willen kijken dan slogans en tegenstellingen, en die bereid zijn argumenten, bronnen en aannames kritisch te wegen. Door consequent te benadrukken waar meetmethodes, referentieperiodes en keuzes in presentatie het debat kleuren wordt met respect voor feiten én voor de complexiteit van het geheel een bredere, interdisciplinaire dialoog gestimuleerd. Wie op zoek is naar een prikkelende denkoefening die uitnodigt tot discussie en verdieping over de opwarming van de planeet vindt in dit boek een uitdagende bron van inspiratie.

¨Geld, tijd en energie zijn ruilmiddelen. Hoe men hiermee omgaat bepaalt iedereen op zijn eigen manier. We leven in veranderende tijden en kennis opdoen voor een duurzame lifestyle is voor iedereen bereikbaar. Een bewustwordingsproces kost tijd en biedt daarom ook tegelijkertijd nieuwe kansen voor velen om veranderingen te omarmen. Mijn nieuwsgierigheid, brede interesses en persoonlijke ervaringen liggen ten grondslag aan dit boek. Het gaat over mijn ontdekkingsreis in duurzaamheid, die begon in 2012. Dit gaf mij veel positieve energie en inzichten, bood nieuwe kansen, beleefde vele avonturen, leerde pioniers kennen, creëerde mijn eigen werk en kon antwoorden vinden op de vraag: ¨hoe zat het ook alweer met de Natuur, Klimaat, Economie, Geschiedenis en Wetenschap?̈ Tevens hield ik een database bij van duurzame ideeën, innovaties, sociale projecten, maatschappelijk verantwoorde bedrijven en relevante informatie, ter inspiratie, motivatie en creatie. " Pioniers, koplopers, vernieuwers, denkers en doeners zijn er altijd geweest, daarom hebben wij het zo goed NU. Dat is evolutie. C´est la Vie.

Dit verhaal begint wanneer in de negentiende eeuw een als slaaf gekochte Indische jongen in Veendam terechtkomt. Hij krijgt de naam Jan van Oost en is een van de eerste mensen van kleur in de veenstreken. Hij moet per brief de koning verzoeken om te mogen trouwen en wordt de stamvader van een talrijk nageslacht. De schrijver brengt een bonte verzameling van familieleden uit het veengebied tot leven. Het boek vertelt hoe de welvaart van de streek omslaat in bittere armoede. Er ontstaat een krachtige sociale beweging, waarin socialisten, anarchisten, drankbestrijders en antimilitaristen lange tijd de toon aangeven. Na de Eerste Wereldoorlog mondt de strijd uit in een massale opstand van de veenarbeiders. Het boek schetst een nieuw en indringend beeld van de veenkoloniën, een beeld dat recht doet aan de durf, de energie en de idealen van vorige generaties. Hun strijd raakte langzamerhand vergeten, maar werd soms ook bewust onder het tapijt geveegd. Jan Folkerts (1953) is zelf een nazaat van Jan van Oost. Hij studeerde geschiedenis in Groningen en promoveerde in 2023 aan de Vrije Universiteit Amsterdam op het leven en werk van de excentrieke koloniaal Herman Warner Muntinghe. De handelseditie van zijn proefschrift, De koloniale illusie uit 2024, werd geprezen als een fascinerend boek (NRC) en een 'excellente biografie'.

Koeien die van begin mei tot eind oktober dag en nacht buitenlopen, worden ook in het weiland gemolken. Door weidemelkers en niet zelden in een ‘doorloopwagen’ of een ‘aanbindwagen’. Het leek een uitstervend boerenras, maar niets minder bleek waar. Fotograaf Gert van den Bosch en auteur Douwe Anne Verbrugge bezochten voor dit boek tientallen weidemelkers en zestien van hen zijn in woord en beeld geportretteerd. In weer en wind. Innemende portretten waarbij de dieren tijdens het melken duidelijk op hun gemak zijn. De oprechtheid en eigenzinnigheid van het boerenbestaan spat van de pagina’s af. De lezer ‘ruikt’ bij wijze van spreken de koeienpoep en de zoete zweem van rauwe melk. Een beeld waarin boer en koe optimaal figureren. De eerlijke fotografie van Gert van den Bosch en de met passie geschreven verhalen van Douwe Anne Verbrugge weten de sfeer en de onvoorwaardelijke liefde voor het ambachtelijke boerenbestaan op het land optimaal te duiden. Een schitterend eerbetoon aan een van de mooiste aspecten van het boerenleven

Het belang van biodiversiteit voor een duurzame stedelijke toekomst is algemeen bekend. We moeten vergroenen, maar biodiversiteit is complexer dan dat. 'De natuurinclusieve stad' gaat in op de vestigingsfactoren van biodiversiteit in al haar verschijningsvormen, gestructureerd in 8 V’s: Vrijheid - Verblijf - Voedsel - Vocht - Veiligheid - Voortplanting - Variatie - Verbinding. Botanicus Marco Roos gaat vooral in op de V van Vrijheid. In onze goede bedoelingen om te vergroenen, gaan we voorbij aan de vrijheid van planten en dieren om zelf te bepalen waar ze kiemen en leven. Maar het is essentieel dat het kiemen en overleven van planten en dieren wordt bepaald door de omgevingsfactoren en het samenleven met andere organismen. Zo vormen zich duur­zame ecosystemen, die zich kunnen aanpassen aan verande­rende milieuomstandigheden. 'De natuurinclusieve stad' is een pleidooi voor geduld en acceptatie, en meer plantbewustheid. Wat is biodiversiteit en hoe kunnen we die ook in een stedelijke omgeving stimuleren? Praktische voorbeelden en aandachtspunten voor duurzame vergroening in een stedelijke omgeving Voor studenten, ambtenaren, ecologen en (landschaps-)architecten Dr. Marco Roos is botanicus en als gastonderzoeker verbonden aan Naturalis en de Universiteit Leiden. Hij is deskundige op het gebied van stedelijke biodiversiteit en richt zich op vegetatiesuccessie en bodemvorming als basis voor bestendige, natuurpositieve stadsontwikkeling.

Na eeuwen waarin de wetenschap God vooral via de natuur- en materiewetenschappen benaderde, maken de menswetenschappen het vandaag mogelijk het goddelijke en het bovennatuurlijke veel grondiger te onderzoeken. Dit boek plaatst religie in perspectief vanuit de menswetenschappen en mondt uit in een definitie van God die lezers zal verrassen, en in een vorm van spiritualiteit – misschien zelfs religieuze praktijk – voor wie niet langer gelooft. Als religies hun bovennatuurlijke dimensie afleggen, blijft volgens de auteur precies datgene over wat er echt toe doet. Atheïsme kan, zodra het zijn maturiteit bereikt, uitgroeien tot de meest moderne vorm van spiritualiteit en zo de toekomst worden van de religie, van alle religies. Oorspronkelijk geschreven als ondersteuning bij lezingen, is deze vlot leesbare tekst bedoeld voor een breed publiek en vormt zo de beste kennismaking met het oeuvre van de auteur. Gelovig of niet, deze uiteenzetting biedt een bevrijdende kijk op God & religie, die onze beschaving opnieuw zin en toekomst geeft. Adrien Morel, die hier met zijn eerste boek naar buiten treedt en sindsdien meerdere boeken publiceerde, is psycholoog, antropoloog en taalkundige.

Melk, kaas, yoghurt en boter staan dagelijks op je tafel, maar de wereld die achter deze producten schuilgaat, blijft voor de meeste consumenten verborgen. In dit boek volg je de complete keten van koe tot consument. Je leert hoe melk wordt gewonnen, gekoeld en verwerkt tot een breed scala aan producten. Je ontdekt hoe moderne zuivelfabrieken zijn ingericht, welke kwaliteitsnormen en voedselveiligheidseisen er gelden en hoe de logistiek van stal tot supermarkt in elkaar steekt. Ook de economische en duurzaamheidsaspecten van de sector komen uitgebreid aan bod. Dit boek laat je zien dat de zuivelindustrie veel meer is dan een productieproces: het is een fascinerende wereld van wetenschap, vakmanschap en organisatie die dagelijks miljoenen mensen voedt.

Alpaca's en lama's zijn geen gewone dieren: ze hebben een eigen karakter, een verfijnde sociale structuur en heel specifieke behoeften. Of je nu overweegt om ze te houden, al jaren met deze dieren werkt of gewoon meer wilt begrijpen over wat ze drijft, dit boek geeft je de kennis die je nodig hebt. Je leert hoe alpaca's en lama's communiceren, wat hun gedrag zegt over hun welzijn en hoe je ze optimaal verzorgt door de seizoenen heen. Daarnaast komen voeding, huisvesting, gezondheidszorg en het fokken uitgebreid aan bod, met aandacht voor zowel de praktische als de ethische kant van het houden van deze bijzondere Zuid-Amerikaanse cameliden. Dit boek laat je zien hoe je met de juiste kennis en aandacht het beste uit de samenwerking met alpaca's en lama's haalt, voor jezelf en voor de dieren.

Ergens op een helling staat een herder, omringd door zijn kudde. Een eeuwenoud beeld dat je misschien als vanzelfsprekend beschouwt, maar achter dat beeld schuilt een rijke wereld vol vakmanschap, traditie en dagelijkse zorg. In dit boek ontdek je hoe schaapskuddes worden beheerd, wat weidegang betekent voor dier en landschap, en hoe de wolzorg verloopt van scheren tot verwerking. Je leert wat het dagelijks leven van een herder inhoudt, welke kennis van generatie op generatie wordt doorgegeven, en welke rol schaapskuddes spelen in het beheer van natuurgebieden en het platteland. Dit boek laat je zien dat het herdersvak veel meer is dan het bewaken van schapen, en geeft je een grondig en meeslepend inzicht in een beroep dat de tand des tijds heeft doorstaan.

Geiten zijn nieuwsgierig, eigenwijs en verrassend veelzijdig — en wie ze echt leert kennen, raakt al snel gefascineerd. Of je nu overweegt om geiten te houden, al een kleine kudde hebt of gewoon meer wilt weten over deze bijzondere dieren: dit boek geeft je een volledig en betrouwbaar overzicht. Je ontdekt hoe je een stal inricht, wat geiten nodig hebben om gezond en gelukkig te leven, en hoe je hun gedrag begrijpt. Je leest over voeding, fokkerij, veelvoorkomende aandoeningen en hoe je die herkent en voorkomt. Ook de producten die geiten leveren, van melk en kaas tot vlees en wol, komen uitgebreid aan bod. Dit boek laat je zien hoe je met de juiste kennis en aandacht het beste uit de geitenhouderij haalt, voor jezelf én voor je dieren.

De landbouw staat voor de grootste uitdaging in haar geschiedenis: meer voedsel produceren met minder middelen, op een planeet die steeds minder ruimte en water biedt. Kunstmatige intelligentie verandert de spelregels. In dit boek ontdek je hoe AI-toepassingen de moderne landbouw transformeren: van slimme sensoren die bodemgezondheid in real time bewaken tot algoritmen die opbrengsten voorspellen en verspilling terugdringen. Je leert hoe precisielandbouw werkt, wat machine learning betekent voor gewasbescherming, en hoe data-gedreven beslissingen leiden tot lagere kosten en een kleinere ecologische voetafdruk. Of je nu boer bent, beleidsmaker, student of gewoon nieuwsgierig naar de toekomst van ons voedsel: dit boek laat je zien hoe technologie en landbouw hand in hand gaan om de voedselproductie van morgen slimmer, duurzamer en weerbaarder te maken.

Olijven verbouwen lijkt misschien voorbehouden aan mediterrane boeren met eeuwenoude familieboomgaarden, maar met de juiste kennis kun je zelf succesvolle olijventeelt opzetten, waar ook ter wereld. In dit boek ontdek je alles wat je nodig hebt: van het kiezen van de juiste variëteiten en het voorbereiden van de bodem tot het snoeien, bemesten en beschermen van je bomen tegen ziekten en plagen. Je leert wanneer en hoe je oogst, hoe je de olijven verwerkt en bewaart, en hoe je het meeste haalt uit elke fase van de teeltcyclus. Dit boek laat je zien hoe je stap voor stap een bloeiende olijfgaard opbouwt en onderhoudt, met een solide basis van vakkennis als fundament.

Stel je voor: verse groenten die het hele jaar door groeien, zonder afhankelijkheid van het weer, zonder pesticiden en met minimaal waterverbruik. Dit is geen toekomstmuziek, maar de realiteit van vertical farming. In dit toegankelijke boek ontdek je hoe deze innovatieve teeltmethode werkt, welke technieken erachter schuilgaan en wat de kansen en uitdagingen zijn. Van LED-verlichting en hydroponics tot klimaatbeheersing en energieverbruik: je krijgt een compleet beeld van een landbouwrevolutie die de manier waarop we ons voedsel produceren fundamenteel kan veranderen. Of je nu ondernemer, student, beleidsmaker of gewoon nieuwsgierig bent naar duurzame voedselproductie, dit boek biedt je de kennis om mee te praten over de toekomst van onze voedselvoorziening.

Dit boek heeft tien hoofdstukken waaronder één over harmonieleer en een hoofdstuk waarin de muziekgeschiedenis beknopt wordt behandeld. Het is voor beginnende en gevorderde muziekbeoefenaars, en is geschikt voor zelfstudie. De kennis in dit boek komt van pas bij het lezen, instuderen, arrangeren, componeren en improviseren van muziek. Vanaf de jaren zestig speelt de auteur klassieke en populaire pianomuziek. Hij gebruikt meer dan 30 jaar diverse digitale mogelijkheden op muziekgebied. Ervaring in kennisoverdracht deed hij op in het voortgezet onderwijs waar hij 40 jaar werkzaam was. Interesse in de theoretische kant van de muziek had hij al vroeg. Een kritische studie van de muziekkunde heeft tenslotte tot dit boek geleid.

Onder je voeten speelt zich een van de meest fascinerende verhalen van de natuur af, vrijwel onzichtbaar maar van levensbelang voor alles wat op aarde groeit. Regenwormen zijn meer dan slijmerige bewoners van de grond. Ze beluchten de bodem, breken organisch materiaal af, verspreiden voedingsstoffen en maken landbouw mogelijk zoals wij die kennen. Zonder hen zou ons voedselsysteem instorten. In dit boek ontdek je hoe regenwormen werken, welke soorten er bestaan, wat hen bedreigt en waarom de gezondheid van de bodem direct samenhangt met wat er op je bord belandt. Dit boek laat je zien hoe een klein, onopvallend dier de sleutel blijkt te zijn tot duurzame landbouw, gezonde ecosystemen en de toekomst van ons voedsel.