Vaderlandse geschiedenis

In 1934 publiceerde Anton de Kom zijn meesterwerk Wij slaven van Suriname, een politiek pamflet, geschiedschrijving en felle aanklacht tegen racisme en uitbuiting ineen. Het was het eerste boek waarin de Surinaamse geschiedenis beschreven werd vanuit antikoloniaal gezichtspunt, door een afstammeling van slaven die de gevolgen van de koloniale overheersing aan den lijve heeft ondervonden. Anton de Kom vertelt hoe het Nederlandse koloniale bewind het land en zijn inwoners onderdrukte, en hoe verschillende Surinaamse bevolkingsgroepen daartegen in opstand kwamen. Met grote eruditie schrijft hij over de verschrikkingen, maar ook over moed, veerkracht en vrijheid. Na verschijnen werd Wij slaven van Suriname in meerdere landen verboden, ook in Nederland, maar het ging desondanks in groten getale illegaal over de toonbank. Ruim anderhalve eeuw na de officiële afschaffing van de slavernij hebben het boek en zijn boodschap niets aan zeggingskracht ingeboet. Dit is een meesterwerk, op gelijke voet met Frantz Fanons De verworpenen der aarde en Multatuli’s Max Havelaar.

Het is 1650. Achter de pracht en praal van de Gouden Eeuw zijn ontluisterende intriges rond stadhouder Willem ii gaande. Spin in het web is Cornelis Musch, griffier der Staten-Generaal, een ambtenaar die er heimelijk in is geslaagd de machtigste man van de Republiek te worden. Na de verrassingsaanval van Willem ii op Amsterdam in de zomer van dat jaar en de arrestatie van zes Hollandse Statenleden, die in Slot Loevestein gevangen worden gezet, komt Musch meer en meer alleen te staan. De onthulling van alles wat hij over zijn vijanden weet is zijn ultieme wraak.

België 15 januari 2015. In Verviers vallen leden van de Speciale Eenheden binnen in een rijtjeshuis waar drie IS-terroristen broeden op een aanslag. Het vuurgevecht komt een week na de dodelijke aanslag op de redactie van Charlie Hebdo en is het begin van een terreurgolf in België en Frankrijk. In de frontlinie staat hoofdinspecteur Lionel D. van het Speciaal Interventie Eskadron (SIE). Voor het eerst getuigt een lid van het eliteteam van de federale politie over zijn leven en werk. De loodzware opleiding, de inzet op leven en dood, de dagelijkse strijd tegen gangsters en geweldenaars. Hoe zijn gezin hem overeind houdt en hij tijdens de slopende oorlog tegen de terreur opnieuw vader wordt. En hoe de jacht op Abdeslam hem en zijn collega's voorgoed verandert. 'In Verviers begon een oorlog tegen een nieuwe vijand. Die was niet onder de indruk van onze flitsgranaten en machinegeweren.'

Eind negentiende eeuw besluit Popke Bakker, zoon van de kastelein van herberg ‘De Drie Zwaantjes’ in Langweer, met zijn vrouw Dieuwke en hun negen kinderen – het zouden er vijftien worden – een garen- en -bandwinkel te beginnen in Buitenpost. De zaak P.S. Bakker wordt al gauw een begrip en groeit in de jaren die volgen uit tot een bekend modehuis in het noorden, met filialen in Leeuwarden en Groningen. De streng gereformeerde Bakkers zijn ook bestuurlijk en politiek actief. Van de kleinkinderen van Popke en Dieuwke zijn er enkelen homoseksueel, een geaardheid die ze vanuit hun gereformeerde achtergrond proberen te verbergen. Couturier Sjoerd, zijn broers Albert, Popke en Dirk, en hun neef, uitgever Bert Bakker, spelen een prominente rol in het artistieke milieu van de late jaren dertig in Amsterdam. Na de inval van de Duitsers komen zij in verzet. Uiteindelijk zal Sjoerd, die de politie-uniformen maakte voor de aanslag op het Amsterdamse bevolkingsregister in 1943, met zijn verzetskameraden worden geëxecuteerd. Ook andere Bakkers wacht een dramatisch lot. Het is voor het eerst dat hun nazaten zich lieten interviewen over hun voorouders. Toni Boumans kreeg ook toegang tot veel persoonlijke documenten en schreef een onvergetelijk verhaal van een uitzonderlijke familie met een bewonderenswaardig moreel kompas.

Was Leopold II (1835 - 1909) een grote koning of een massamoordenaar? De vorst regeerde vanaf 1865 tot aan zijn dood in 1909 over België en was gedurende 23 jaar de soeverein van Congo-Vrijstaat. Johan Op de Beeck onderzoekt zijn echte verantwoordelijkheid daar. Leopolds leven omvatte echter veel meer dan het koloniale verleden van België. De koning vocht voor de defensie en de economische onafhankelijkheid van zijn prille natie. In zijn omgang met staatshoofden en media getuigde hij van sterk staatsmanschap, zoniet van doortrapte sluwheid. Hij regeerde over België in een van de woeligste periodes. Controversieel is ook zijn privéleven, vol koppigheid, avontuur, bizar gedrag en overspel.Na Napoleon en De Zonnekoning schrijft meesterverteller Johan Op de Beeck opnieuw een pageturner over een van de belangrijkste en kleurrijkste historische figuren uit de geschiedenis. Een meeslepend levensverhaal, actueler dan ooit.

Bekend van tvMet een voorwoord van Daan SchuurmansHet verhaal van Nederland vertelt het verhaal van het land waarin we wonen, vanaf het moment dat de eerste bewoners zich er vestigden. Niet eerder is onze geschiedenis, en hoe die ons heeft gemaakt tot wie we nu zijn, op deze manier verteld.Het verhaal van Nederland vertelt heel toegankelijk de nieuwste wetenschapplijke inzichten over onze geschiedenis. Het is een verhaal over gouden bergen en zwarte bladzijden, en doorkruist alle provincies en alle gelederen van de samenleving. Van De Bello Gallico van Julius Caesar tot de Tachtigjarige Oorlog. Van de Friese koning Radbod tot de Patriottentijd. En van de slavenhandel in de zeventiende eeuw tot aan de strafkolonie in Veenhuizen. · Een spectaculair boek, in kleur en met vele afbeeldingen en kaarten· De meest recente wetenschappelijke inzichten heel begrijpelijk verteld· Overzichtelijke tijdbalken, kaders en rubrieken· Veel aandacht voor onderbelicht gebleven onderwerpen· Voor de lezers van Gouden Jaren en Van Nul Tot Nu· Naast dit boek bestaat Het verhaal van Nederland uit een tiendelige tv-serie, een podcast en een podwalkBoordevol tips om historische plekken te bezoeken: Alkmaar, Anloo, Brielle, Den Haag, Deventer, Dokkum, Hattem, Hoorn, Leiden, Muiden, Nijmegen, Texel, Veenhuizen, Vught, Zuid-Limburg en nog veel meer!'Een lekker boek dat net als de tv-serie een mooi tableau neerzet van de Nederlandse geschiedenis. De hoeveelheid details en kleine feiten is echt prijzenswaardig. Die zetten je ook aan het denken.' NRC Handelsblad 'Onze geschiedenis wordt in dit boek helder en kleurrijk verteld.' Boekhandel Broese, Utrecht'Ik zit keihard te genieten van Het verhaal van Nederland.' Raven van Dorst

1830: koning Willem I wordt overrompeld door een revolutie in het zuiden van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Het komt tot zware gevechten. De revolutionairen, onder leiding van de Brusselse republikein Louis De Potter, winnen. De Nederlandse kroonprins Willem wil koning van België worden, maar de republikeinen verhinderen dat. De revolutionairen voeren ook onderling een ongenadige strijd, waarbij de republikeinen ten slotte geliquideerd worden door de monarchisten. Het nieuwe koninkrijk ontstaat. Maar in Den Haag geeft koning Willem de strijd voor 'zijn' België nog niet op. Een masterclass in politiek.Meesterverteller Johan Op de Beeck reconstrueert minutieus en meeslepend het ontstaan van België. Dit rijkelijk geïllustreerde boek is een must have voor iedereen die geïnteresseerd is in onze vaderlandse geschiedenis en politiek.

De sigarenfabriek van Isay Rottenberg van Hella en Sandra Rottenberg is een aangrijpende geschiedenis en boeiend familieverhaal in één. Een oproep over geroofd joods bezit brengt Hella en Sandra op het spoor van de sigarenfabriek die hun grootvader, Isay Rottenberg, in 1932 overnam in het stadje Döbeln bij Dresden. Niemand, noch hun grootvader, noch hun vaders, had hun er ooit iets over verteld. De fabriek blijkt ook niet de eerste de beste, maar de modernste van Duitsland, waartegen de concurrenten fel campagne voeren. In Duitse archieven vinden ze een schat aan documenten, waarin op de voet te volgen is hoe de Nederlands-joodse ondernemer Isay Rottenberg onverschrokken strijd levert om zijn bedrijf in nazi-Duitsland te behouden. Waarom stapte hij in dit avontuur? En waarom bleef hij toen Hitler een halfjaar later aan de macht kwam? ‘Een gewetensvolle, vasthoudende speurtocht, een meeslepend verhaal, vol inkijkjes in de vooroorlogse machtsuitoefening door de nazi’s.’ - Jolande Withuis ‘Isay Rottenberg... wat een man... wat een verhaal... wat een tijd... Verleden tijd? Of valt daar ook nu iets van te leren? Ademloos leesvoer.’ - Job Cohen

De dertig gloriejaren na de Tweede Wereldoorlog, die manische periode van wederopbouw en economische boom, zijn bepalend geweest voor het België van vandaag. Het hele land ging op de schop. Nieuwe jobs, gewoontes en ideeën vervingen de oude. Aan het einde van die triomfantelijke decennia waren de Belgen rijker, vrijer en beter opgeleid dan ooit tevoren. Dit was ook de tijd van de gastarbeid. Honderdduizenden mensen, afkomstig uit de gordel van landen rond de Middellandse Zee, trokken naar ons land om het nieuwe België mee gestalte te geven. De impact die ze daarmee gehad hebben op economisch, demografisch, cultureel en politiek gebied, is immens. In dit eerste deel van zijn grote geschiedenis van België als migratieland vertelt Tom Naegels het verhaal van die volksverhuizing in al zijn aspecten. Het start bij de bevrijding in 1944 en eindigt bij de verkiezing in 1978 van de eerste volksvertegenwoordiger van de nieuwe partij het Vlaams Blok. De Europese eenmaking, de Koude Oorlog, de dekolonisaties en de machtsstrijd in het Midden-Oosten zijn de geopolitieke achtergrond waartegen dit relaas zich afspeelt. Het perspectief van de Belgische elite wisselt af met dat van de Italiaanse, Marokkaanse en Turkse. Maar het verhaal heeft ook oog voor de spanningen in de Vlaams-nationalistische beweging, voor de Waalse angst om politiek en economisch gemarginaliseerd te raken, voor de moeilijkheden waarvoor de scholen zich geplaatst zagen en voor het diplomatieke getouwtrek rond de stichting van de Grote Moskee. En het plaatst de ervaringen van de nieuwkomers naast die van de autochtone Belgen. Zo schetst dit boek een rijk en veelzijdig beeld van 'België in de wereld', dat de context en inzichten biedt om het land vandaag te begrijpen.

Welke rol speelt het stalinistische verleden in het Rusland van nu? Tijdens het bewind van Stalin werden miljoenen mensen in goelagkampen gevangengezet, verbannen of geëxecuteerd. Pas eind jaren tachtig doorbrak Gorbatsjov het officiële stilzwijgen hierover, maar een echte afrekening met het verleden heeft Rusland nooit gekend. In de staatspropaganda wordt Stalin neergezet als een groot leider en volgens recente opiniepeilingen is hij uitgegroeid tot de populairste historische figuur onder de Russen. Hester den Boer reisde zes maanden door Rusland en bezocht voormalige goelagkampen en ballingsoorden in Siberië. Ze sprak met oud-gevangenen, met nabestaanden die nog steeds niet weten wat er met hun familie is gebeurd en met onderzoekers van de Stalin-terreur die nu worden vervolgd. Hoe kan het dat mensen een leider blijven vereren die miljoenen mensen de dood in stuurde?

Het boek bij de tv-serie Het verhaal van Nederland - AmsterdamHoe is Amsterdam ontstaan? En hoe wist de stad in de zeventiende eeuw uit te groeien tot een van de machtigste steden ter wereld? Het verhaal van Nederland – Amsterdam vertelt hoe een dorpje in een moeras uitgroeide tot de grootste stad van Nederland.Gebaseerd op de nieuwste inzichten van gerenommeerde historici vertelt dit boek bekende én onbekende verhalen over de hoofdstad van Nederland. Over gouden tijden en zwarte bladzijden, over arm en rijk, over hoogmoed en barmhartigheid. Van het Mirakel van Amsterdam tot aanleg van de grachtengordel. Van de sporen van de slavernij tot de Tweede Wereldoorlog. En van Provo en de krakersrellen tot Zwarte Riek en de RoXY.

Bekend van tvMet een voorwoord van Daan SchuurmansHet verhaal van Nederland vertelt het verhaal van het land waarin we wonen, vanaf het moment dat de eerste bewoners zich er vestigden. Niet eerder is onze geschiedenis, en hoe die ons heeft gemaakt tot wie we nu zijn, op deze manier verteld.Het verhaal van Nederland vertelt heel toegankelijk de nieuwste wetenschapplijke inzichten over onze geschiedenis. Het is een verhaal over gouden bergen en zwarte bladzijden, en doorkruist alle provincies en alle gelederen van de samenleving. Van De Bello Gallico van Julius Caesar tot de Tachtigjarige Oorlog. Van de Friese koning Radbod tot de Patriottentijd. En van de slavenhandel in de zeventiende eeuw tot aan de strafkolonie in Veenhuizen. · Een spectaculair boek, in kleur en met vele afbeeldingen en kaarten· De meest recente wetenschappelijke inzichten heel begrijpelijk verteld· Overzichtelijke tijdbalken, kaders en rubrieken· Veel aandacht voor onderbelicht gebleven onderwerpen· Voor de lezers van Gouden Jaren en Van Nul Tot Nu· Naast dit boek bestaat Het verhaal van Nederland uit een tiendelige tv-serie, een podcast en een podwalkBoordevol tips om historische plekken te bezoeken: Alkmaar, Anloo, Brielle, Den Haag, Deventer, Dokkum, Hattem, Hoorn, Leiden, Muiden, Nijmegen, Texel, Veenhuizen, Vught, Zuid-Limburg en nog veel meer!'Een lekker boek dat net als de tv-serie een mooi tableau neerzet van de Nederlandse geschiedenis. De hoeveelheid details en kleine feiten is echt prijzenswaardig. Die zetten je ook aan het denken.' NRC Handelsblad 'Onze geschiedenis wordt in dit boek helder en kleurrijk verteld.' Boekhandel Broese, Utrecht'Ik zit keihard te genieten van Het verhaal van Nederland.' Raven van Dorst

Bekend van TVMet een voorwoord van Winfried BaijensRijk geïllustreerd, o.a. met beelden uit de tv-serieVijftig jaar na het sluiten van de laatste kolenmijn in Limburg gaan schrijvers Daan Doesborgh en Olivier Willemsen op zoek naar de ziel van het diepe Zuiden van Nederland. Wat maakt de provincie zo eigen? Is het de taal, het veelzijdige landschap? En welke onuitwisbare sporen heeft het roemrijke mijnverleden getrokken nu het stof goed en wel is neergedaald? Het resultaat is een veelzijdig portret van een bijzondere landstreek. Een verhaal over koempels en kameraadschap, over armoede en stoflongen, maar ook over de vastelaovend, het Limburgs en bourgondisch leven.

Prinses Marianne (1810-1883), de jongste dochter van koning Willem I en Wilhelmina van Pruisen, had een ongelukkig huwelijk. Daarom ging zij vaak op reis, vanaf 1844 veelal vergezeld door haar secretaris en minnaar Johannes van Rossum. Ook reisde zij vaak tussen de diverse kastelen en buitenplaatsen die zij had verworven in Nederland en in het huidige Italië, Duitsland en Polen. In 1849 maakte zij een bijzondere pelgrimsreis naar Palestina, onder leiding van de befaamde kenner van het Heilige Land, dominee Van Senden. Hoewel deze tocht veel aandacht kreeg in de toenmalige pers, werd verzwegen dat de prinses een geheim met zich meedroeg. In de brieven die Van Senden aan zijn familie en vrienden thuis stuurde, komen tal van interessante details voor, die licht werpen op deze pelgrimsreis en de vorstelijke reizigster. Op reis met prinses Marianne neemt de lezer mee op de vele uitstapjes die de vorstelijke reizigster ondernam. Aan de hand van dagboeken, brieven en de collectie souvenirs die dominee van Senden als geschenk kreeg van de prinses, beschrijven Kees van der Leer en Marieke Spliethoff de reizen van Marianne. Unieke negentiende-eeuwse kaarten en gravures zijn daarbij een belangrijk hulpmiddel. Zo werpen de auteurs een nieuw licht op deze spraakmakende en eigenzinnige prinses.

België 15 januari 2015. In Verviers vallen leden van de Speciale Eenheden binnen in een rijtjeshuis waar drie IS-terroristen broeden op een aanslag. Het vuurgevecht komt een week na de dodelijke aanslag op de redactie van Charlie Hebdo en is het begin van een terreurgolf in België en Frankrijk. In de frontlinie staat hoofdinspecteur Lionel D. van het Speciaal Interventie Eskadron (SIE). Voor het eerst getuigt een lid van het eliteteam van de federale politie over zijn leven en werk. De loodzware opleiding, de inzet op leven en dood, de dagelijkse strijd tegen gangsters en geweldenaars. Hoe zijn gezin hem overeind houdt en hij tijdens de slopende oorlog tegen de terreur opnieuw vader wordt. En hoe de jacht op Abdeslam hem en zijn collega's voorgoed verandert. 'In Verviers begon een oorlog tegen een nieuwe vijand. Die was niet onder de indruk van onze flitsgranaten en machinegeweren.'

In september 1940 begonnen acht studenten aan hun studie aan de Nederlandsche Economische Hoogeschool in Rotterdam, de voorloper van de Erasmus Universiteit. Ze werden lid van het Rotterdamsch Studenten Corps, vormden de jaarclub De Keien en gingen samenwonen in een studentenpension aan de Claes de Vrieselaan. Aanvankelijk ging tijdens de Duitse bezetting het studentenleven gewoon door, maar met de tijd werden de vrienden allemaal bij verschillende illegale organisaties actief. Terwijl deze kooplieden van de toekomst hun leven in de waagschaal stelden, collaboreerde het Rotterdamse bedrijfsleven op grote schaal. Eén van De Keien, Frits Ruys, groeide in de loop van de oorlog uit tot een van de grootste verzetshelden van Rotterdam. Ruys werd eind 1944 verraden en vervolgens gefusilleerd.

JUBILEUMEDITIE Het was een historische gebeurtenis in 1995, dit jaar dus 25 jaar geleden; de verschijning van Jonathan Israels De Republiek. Dat een buitenlander zo’n boek kon schrijven over onze geschiedenis! Gerenommeerde Nederlandse historici kwamen woorden tekort. “Een magnifiek boek.” (E.H. Kossmann) “Een ongeëvenaard meesterwerk.” (W.W. Mijnhardt) “Een boek van klasse.” (A.Th. van Deursen) “Een prachtig en magistraal boek.” (P.W. Klein) De Republiek 1477-1806 geeft een onvoorstelbaar compleet en levendig beeld van de geschiedenis van de Nederlandse Republiek. De Bourgondiërs, de Habsburgers, het begin van de Reformatie en Renaissance, Alva, De Opstand, de Republiek als wereldmacht, tachtig jaar oorlog, de VOC, regenten en armenzorg, tolerantie en onderdrukking, het Twaalfjarig Bestand, Oldenbarnevelt en Maurits, de universiteiten, de kunst van de Gouden Eeuw, de stadhouderloze tijdperken, de Engelse Oorlogen, het Rampjaar, de gebroeders De Witt, de Glorieuze Revolutie, de patriotten - alles krijgt zijn plaats in dit weidse panorama. In de vernieuwde jubileumeditie zijn alle illustraties gescreend, waar nodig vervangen, en vooral: een groot aantal is van zwart-wit naar kleur gegaan. En de prijs klapt naar beneden van 75 euro naar € 59,50. Als dat geen jubileumfeestje is! Jonathan Israel (1946) is emeritus-hoogleraar moderne Europese geschiedenis aan het Institute for Advanced Study in Princeton, VS. Hij was eerder hoogleraar Nederlandse geschiedenis en instituties aan de Universiteit van Londen. Van zijn hand verschenen naast zijn meesterwerk over de Republiek een indrukwekkende trilogie over de Verlichting, en boeken over de Franse en Amerikaanse revoluties, Revolutionaire ideeën (2017) en Lopend vuur (2020).

Vijf jaar hebben ze elkaar niet gezien, Leopold III en zijn buitenlandminister Paul-Henri Spaak, sinds die nacht bij het begin van de oorlog. De regering vluchtte het land uit, de koning bleef. Vijf lange bezettingsjaren is het blijven malen, wringen, rijpen, het zogenaamde ‘tragische misverstand’ tussen hen. Het zal nog eens vijf jaar duren voordat de strijd beslecht is. Niet met een compromis, maar met een volksraadpleging die elke Belg dwingt kant te kiezen en het land tot op de rand van de burgeroorlog brengt. Het conflict tussen Spaak en Leopold is niet alleen de confrontatie van twee figuren die tijdens de oorlog andere keuzes maakten, maar van twee verschillende persoonlijkheden en tegenstrijdige wereldbeelden. Het vormt de oerknal waaruit onze hedendaagse democratie geboren wordt. Na Hoogmoed, zijn portret van Frantz Van Dorpe, die zowel in het Verdinso als het verzet carrière maakte, schrijft politiek woordvoerder en auteur Vincent Stuer verder aan onze vaderlandse geschiedenis. In REXIT kruipt hij in de huid van de historische figuren Spaak en Leopold III. Voor onze ogen transformeert hij die iconen in mensen van vlees en bloed.

Lange tijd werd de Nederlandse negentiende eeuw simpelweg afgedaan als ‘de vorige eeuw’. Geen eeuw om trots op te zijn of naar om te kijken. Maar sinds de vaak verguisde Bataafs-Franse tijd deel ging uitmaken van een ‘lange’ negentiende eeuw (1795-1914) kreeg die steeds meer een eigen gezicht. De negentiende eeuw wordt hier belicht vanuit politiek-cultureel perspectief, gebruikmakend van wat tijdgenoten vonden. Het gaat dan om grote woorden die destijds in de mond werden genomen als ‘vooruitgang’, ‘democratie’, ‘eigenheid’ en ‘anders-zijn’. Na de Bataafs-Franse tijd en het Verenigd Koninkrijk van Nederland en België komen de revolutiejaren 1830 en 1848 ter sprake. De globalisering van de tweede eeuwhelft roept de vraag op wat het bezit van een immens koloniaal rijk betekende voor Nederland in Europa. De emancipatiegolven van vrouwen, arbeiders en katholieken gaven de laatste decennia kleur. De wentelende eeuw vertelt met superieure kennis het verhaal van deze veelbewogen en veelkantige eeuw, die met het fin de siècle hier juist dynamisch en optimistisch eindigde. Niek van Sas was hoogleraar geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Hij houdt zich vooral bezig met de politiek en cultuur van Nederland en West-Europa van de achttiende tot de twintigste eeuw. Zijn werk werd bekroond met de Prins Bernhard Cultuurfonds Prijs voor de Geesteswetenschappen.

Van Trijntje tot de Leeuwinnen: de Canon van Nederland vertelt in vijftig vensters een verhaal over de historische en culturele ontwikkeling van Nederland. Sinds de lancering in 2006 heeft de Canon de tand des tijds op veel punten goed doorstaan. Maar nieuwe tijden vragen om een nieuwe editie, met nieuwe en herschreven vensters. Met dit boek kan iedereen thuis en in de klas met de canon op ontdekkingsreis door de geschiedenis van Nederland.

De Organisation Todt was een van de sleutelorganisaties van de Hitlerstaat. Deze paramilitaire groepering, genoemd naar oprichter Fritz Todt, stond in voor grote bouwwerken, zoals de Atlantikwall, bewaakte krijgsgevangenen- en concentratiekampen, en werd ingezet bij militaire operaties en genocides, onder meer in Oost-Europa. In 1941 kreeg ook België een eigen afdeling. Toch bleef die, ondanks de betrokkenheid van tienduizenden Belgen, lange tijd een blinde vlek in onze kennis van de Tweede Wereldoorlog. Dat is des te opmerkelijker omdat in deze geschiedenis dader- en slachtofferschap met elkaar verweven zijn. Dit was een naziorganisatie die draaide op een wrange combinatie van vrijwillige collaboratie en dwang: mannen en vrouwen die hun leven opnieuw hoopten op te bouwen, opportunisten en avonturiers, maar ook overtuigde nazisympathisanten, naast chantage en de dwangarbeid van duizenden Belgische Joden. Na jarenlang archiefonderzoek kon historicus Frank Seberechts achterhalen hoe de O.T. en het bewapende Schutzkommando precies functioneerden, wie erbij betrokken was en welke misdaden de Belgische leden begingen. Dit boek laat alle betrokkenen aan het woord en brengt tal van nieuwe feiten aan het licht. Zo kon de auteur ophelderen wat er gebeurd is met de tweeduizend Belgen die in de winter van 1942-1943 tijdens het beleg van Stalingrad verdwenen. Na de oorlog werden naar schatting drieduizend leden veroordeeld voor collaboratie. Hun werkelijke aantal was een veelvoud.

Het vak geschiedenis bestudeert een werkelijkheid die definitief voorbij is. Wie die werkelijkheid waarheidsgetrouw wil beschrijven, zal proberen het verleden te begrijpen en waardeoordelen vanuit een eigentijds perspectief te vermijden. Dat vereist bepaalde manieren van denken die in dit boek op toegankelijke wijze uiteengezet worden. Omdat deze denkwijzen deel uitmaken van het examenprogramma geschiedenis in het voortgezet onderwijs, is dit boek een belangrijk hulpmiddel voor de vakdocent. Het boek bevat: • Veel voorbeelden die de theorie begrijpelijk en overdraagbaar maken. • Studievragen die de lezer attenderen op de kernzaken van de tekst. • Teksten en opdrachten die een zinvolle toepassing van de theorie mogelijk maken. • Een rijke hoeveelheid illustraties en bronnen. 'Historisch Denken. Basisboek voor de vakdocent' is vernieuwd. De literatuur en voorbeelden zijn geactualiseerd en waar nodig aangepast en aangevuld. Nieuw is dat in elk hoofdstuk de theorie wordt belicht vanuit een actuele kwestie. Op die manier wordt duidelijk wat het denken over het verleden kan opleveren voor het denken over het heden. Dat geeft de docent een middel in handen om met leerlingen te bespreken waar geschiedenis ‘goed’ voor is en hoe het vak kan bijdragen aan maatschappelijke en persoonlijke vorming. De auteurs zijn historici en als docent verbonden (geweest) aan de lerarenopleiding geschiedenis van de Hogeschool van Amsterdam, Hogeschool InHolland en Hogeschool Utrecht. Als lerarenopleider misten ze een toegankelijk en oriënterend overzicht van historische denkwijzen voor geschiedenisleraren. Met dit boek willen ze in deze leemte voorzien.

Een nieuw perspectief op de wereldgeschiedenis. Nieuw-Guinea had in de jaren vijftig en zestig recht op zelfbeschikking. Toch werd het eiland zonder instemming van de bevolking overgedragen aan Indonesië. Hoe kon dat gebeuren? En waarom zweeg de internationale gemeenschap? In Nieuw-Guinea Verraden ontrafelt historicus Gerard Aalders de werkelijke krachten achter de overdracht van Nieuw-Guinea. Diepgravend onderzoek legt een confronterend verhaal bloot over de rol van de Verenigde Staten, de CIA, prins Bernhard, multinationals, banken en het machtige Amerikaanse advocatenkantoor Sullivan & Cromwell, dat schimmige zaken van wereldconcerns in juridische nevelen hult. Dit boek is een urgent werk dat met een scherp oog blootlegt hoe mondiale machtssystemen functioneren, en hoe economische belangen belangrijker worden geacht dan mensenrechten of democratische principes. De Papoea’s zijn een van de vele voorbeelden: vergeten in internationale conferenties, opgeofferd aan de winstmarges van goud- en kopermijnen. Stille slachtoffers van de geschiedenis. Met precisie en historisch inzicht biedt Nieuw-Guinea Verraden een nieuw perspectief op een onderbelicht hoofdstuk in de Nederlandse en wereldgeschiedenis. Het is een onmisbaar boek voor iedereen met interesse in de Koude Oorlog, de dekolonisatie en de wereld achter diplomatie, macht en inlichtingendiensten. Over de auteur Gerard Aalders schreef eerder over kartels, de Bilderbergconferenties, inlichtingendiensten en economische oorlogvoering. Bij Just Publishers verschenen van zijn hand de bestsellers Bernhard – Alles wordt anders en Oranje Zwartboek.

Waar mensen verschijnen, duikt corruptie op. Geen wonder dat Nizaar Makdoembaks tijdens zijn jarenlange onderzoekingen in archieven in Nederland en Suriname bijzonder veel corruptie is tegengekomen. Van kleine vergrijpen tot malversaties op hoog niveau, waarbij de menselijke integriteit constant aan erosie onderhevig is. De centrale vraag in dit boek luidt: is de corruptie in Suriname een erfenis van de koloniale overheersing door Nederland? Sommigen zijn van mening dat er na de onafhankelijkheid nieuwe, autonome vormen zijn ontstaan. Voor beide stellingen valt iets te zeggen, maar wat dit boek toont, is dat men ze niet los van elkaar kan zien. Alle vormen van corruptie die Suriname kende en kent, zijn verweven met de heersende bestuurscultuur. En die is onmiskenbaar gevormd ten tijde van de koloniale overheersing. Van meet af aan was het koloniale bestuur doordrenkt van belangenverstrengeling, dubbele standaarden, zelfverrijking en corruptie. De auteur biedt een overzicht van de diverse verschijningsvormen van corruptie in de periode 1880-1956, maar wijst ook verder terug, tot aan de dagen van gouverneur Van Aerssen van Sommelsdyck. Het gouvernementssysteem creëerde een institutionele cultuur waarin normschendingen aan de orde van de dag waren. Sociale positie bepaalde het risico op consequenties. Dit had soms dramatische gevolgen: casussen van lager geplaatste ambtenaren die suïcide pleegden, staan tegenover riante regelingen met eervol ontslag voor frauderende hogere ambtenaren. De kern van het systeem was een fundamentele ongelijkheid in de toepassing van normen, wetten en sancties. Zo legde de koloniale tijd de basis voor de bestuurscultuur die Suriname nu kent, inclusief de corruptie die haar nog steeds kenmerkt. Nizaar Makdoembaks is een voormalig huisarts. Van zijn hand verschenen eerder meer dan twintig studies over de geschiedenis van de voormalige Nederlandse koloniën, waaronder Lachmon tussen Hindostaanse godfathers in Suriname (2022), Polaks slavernijverleden en Beekes genitaal verminkte Sophia (2023) en Een geschiedenis van de Joodse familie Fernandes en hun slaven (2025).

Opstand van het Geweten Amsterdam, 1672. Beul Hendrik de Scharpretter staat op het schavot met zijn bijl boven een gevangene. Het Rampjaar heeft Nederland aan de rand van de afgrond gebracht, en de menigte schreeuwt om bloed. Maar wat als de man voor hem onschuldig is? Een moment van twijfel op het schavot zet een keten van gebeurtenissen in gang die Europa's machtigste koningen zal raken. Van gesprekken met Lodewijk XIV in Versailles tot Willem III die worstelt met leiderschap, van Karel II die gevangen zit in cynisme tot gewone mensen die zoeken naar moed - Hendrik ontdekt dat authenticiteit besmettelijk is. Maar wat gebeurt er wanneer zijn benadering wordt verkocht als systeem? Wanneer oprechte vragen worden omgevormd tot manipulatietechnieken? Wanneer wijsheid wordt gecorrumpeerd door mensen die macht zoeken? Een verhaal over de moed om jezelf te zijn in tijden van crisis, over de prijs van conformiteit en de kracht van innerlijke wijsheid. Voor iedereen die ooit voor een moeilijke keuze stond en zich afvroeg: wat zou ik doen als ik werkelijk de moed had om mezelf te zijn? De opstand van het geweten begint met één persoon die weigert deel te nemen aan wat verkeerd voelt.

Na ruim twee eeuwen van isolatie opende Japan in 1859 zijn havens voor handel met de buitenwereld. In razend tempo transformeerde het land van feodale staat naar een modern keizerrijk. Als Nederlandse diplomaat in Japan maakte Dirk de Graeff van Polsbroek deze grote omwentelingen van dichtbij mee. De foto’s die hij tijdens zijn verblijf verzamelde behoren tot de oudste van Japan ter wereld. Zonder zelf te fotograferen, had De Graeff een aandeel in de totstandkoming van die vroege beelden. Onbedoeld gaf hij daarmee de Westerse blik op Japan mede vorm. Het land van de rijzende zon had zijn poorten geopend voor het oog van de camera. IN HET LICHT VAN DE RIJZENDE ZON | DE FOTOALBUMS VAN DIRK DE GRAEFF VAN POLSBROEK, 1857 – 1869 is de tweede publicatie in een reeks cahiers over objecten uit de collectie van Het Scheepvaartmuseum in Amsterdam.

De Belgische revolutie surfte op een bevrijdingsgolf die in 1830 grote delen van West-Europa overspoelde. Haar motto was de realisatie van ‘vrijheid in alles en voor iedereen’. De revolutie leidde tot de oprichting van een liberale, parlementaire staat. De kiemen voor deze ontwikkeling waren al gelegd tijdens het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830). Na de revolutie werd het vrijheidselan echter afgeremd door conservatieve krachten, mee onder druk van de Europese grootmachten. Republikeinen, radicalen en zelfs gematigde liberalen werden ingetoomd. Dat lot overkwam ook de katholieke democraten, die vooral aanwezig waren op het platteland en in de kleine steden. Zij werden krachtdadig bestreden door de monarchie, de adel, de conservatieve clerus en het Vaticaan. Dat ging gepaard met veel machtsvertoon en dramatiek. Deze episode krijgt een speciale plaats in dit boek, omdat zij een grote invloed uitoefende op de verdere geschiedenis van het land. Een meer democratische, volkse kerk maakte plaats voor een machtsinstituut. Dat geraakte verweven met het staatsbestel, bracht de levensbeschouwelijke partijstrijd op het voorplan en werkte de verzuiling van de samenleving in de hand.

Op 25 november 1975 werd Suriname een onafhankelijke republiek. 2025 is een bigiyari: vijftig jaar srefidensi. De nieuwe status als zelfstandige natie stelde veel Surinaamse families voor een keuze: gaan we naar Nederland, of blijven we in switi Sranan? Deze historische gebeurtenis tekende de familiegeschiedenis en persoonlijke levens van honderdduizenden mensen. Wat waren hun dromen en wat kwam ervan terecht? En wat betekent Moeder Suriname nog voor je als je leven zich voornamelijk in het koude Nederland afspeelt? Tien toonaangevende schrijvers met Surinaamse wortels maken in deze bundel de balans op met een persoonlijk verhaal.Met bijdragen van Iwan Brave, Nina Jurna, Tessa Leuwsha, Cynthia McCleod, Bodil de la Parra, Chris Polanen, Shantie Singh, Jeffrey Spalburg, Prof. Soortkill & Etchica Voorn

Water stroomt door Nederland als bloed door een lichaam. Rivieren, kanalen en de zee brengen het land en zijn bevolking al eeuwenlang voorspoed en rampen. Die onstuimige geschiedenis valt het beste te traceren via oude kaarten. Van de sedimentafzetting die ons land tot Nederland boetseerde via de Hollandse Waterlinie tot het zwarte turfgoud en de dreigende zeespiegel. Deze kaarten schrijven niet alleen een nieuwe geschiedenis, ze zijn ook een spiegel voor het heden. Het water is een vijand die overstromingen, landverlies en oorlog aanricht, maar ook een vriend die welvaart brengt via transport, handel en ontspanning. Cartografen brengen die haat-liefdeverhouding van de Nederlanders tot het water al eeuwen in kaart. Na hun bestseller De geschiedenis van Nederland in 100 oude kaarten, doken Marieke van Delft en Reinder Storm opnieuw in de archieven, op zoek naar de mooiste en meest inzichtelijke kaarten die de weg van het water beschrijven door het Nederlandse landschap en de tijd. Natuurlijk gaat het in dit zorgvuldig samengestelde boek over het IJsselmeer, de Waddenzee en de grote rivieren en kanalen. Maar we lezen ook over schijnbaar onbeduidende slootjes, molens en nieuwe of verdwenen eilanden. Het verhaal van de wereldhavens staat naast dat van de pleziervaart. We reizen naar steden en akkerlanden, van Friesland tot Limburg, van het holoceen tot 100 jaar in de toekomst. Begeleid door prachtige illustraties en boeiende teksten, geeft dit boek een originele blik op de evolutie van ons 'Neder-land'. Een digitaal overzicht van de 100 kaarten en meer informatie vind je ook op www.lannoo.be/nl/nederland-waterland-een-geschiedenis-100-oude-kaarten.

BERICHT AAN MIJN MEDETIJDREIZIGERS 750 jaar Amsterdam. Er is geen beter moment om stil te staan bij de reis die ons hier heeft gebracht. Deze stad heeft eeuwen zien verstrijken en zowel grote als kleine verhalen beleefd, fascinerende legendes die zijn voortgekomen uit een verstrengeling van waarheid en mythe. In Legends of Amsterdam nodig ik je uit om deze verhalen samen te verkennen - niet alleen als historische feiten, maar als levensechte ervaringen. Met kunstzinnige verbeelding en moderne technologie heb ik geprobeerd om de afstand tussen ons moderne leven en het bruisende verleden van Amsterdam te overbruggen. De afbeeldingen zijn gloednieuw, want gecreëerd met artificiële intelligentie. Tegelijkertijd zijn ze heel oud, want ze tonen het Amsterdam van weleer. Van een beeld van een kleine nederzetting aan de Amstel tot een 'foto' van de Oude Kerk toen die net werd opgeleverd. Deze verrassende samensmelting van eeuwenoude geschiedenis met nieuwe technologie is als een tijdmachine die ons meevoert naar het oude Amsterdam. Maar dit boek is meer dan een geschiedenisles of een verzameling legendes. Het verkent hoe we zijn verbonden met ons verleden en hoe mythes waarheden hebben voortgebracht waarin we ons nog steeds herkennen. Ben je nieuwsgierig naar de verborgen lagen van deze stad, gefascineerd door de dunne scheidslijn tussen geschiedenis en verbeelding of wil je Amsterdam wel eens met andere ogen bekijken, dan is dit jouw uitnodiging. Ga met me mee, laten we door de tijd heen stappen, de stad die we dachten te kennen opnieuw ontdekken en misschien ontdekken we onderweg ook onszelf. - Harrison May

In de zomer van 1672 dreigde de Republiek onder de voet te worden gelopen door het leger van de Franse koning Lodewijk XIV en zijn bondgenoten. De Oude Hollandse Waterlinie zou het westen van het land daarbij beschermd hebben. Maar hoe dan? De waterlinie was geen ondoordringbare watermassa en op sommige plekken niet veel meer dan twintig centimeter diep. Op basis van intensief bronnenonderzoek heeft Anne Doedens, bijgestaan door een projectteam van het Nationaal Waterliniemuseum en Liek Mulder, ontdekt wat zich daar heeft afgespeeld. Honderden kleine schepen (‘uitleggers’) en andere vaartuigen met een geringe diepgang werden met succes ingezet om te voorkomen dat de Fransen via kaden en dijken maar ook via het water het land binnendrongen. Ze werden met name bemand door duizenden matrozen en mariniers van de oorlogsvloot. Deze ‘mannen van De Ruyter’ waren betrokken bij een massale reeks kleine gevechten op rivieren, binnenwateren, in geïnundeerd gebied en op de Zuiderzee. Zij maakten het verschil en wonnen de Zoetwateroorlog.

Met humor en harde feiten fileert Aalders mythen over de Oranjes Wat ooit begon als een serie voor het kwartaalblad De Republikein, aan- gevuld met nieuwe artikelen, groeide uit tot een bundel over de ‘voordelen’ van de monarchie. Met humor, harde feiten en historisch inzicht fileert Aalders de mythen over Wilhelmina, Bernhard, Beatrix, Máxima, Willem-Alexander en Amalia en laat zien hoe het koningshuis, tot in het onzinnige, beschermd wordt tegen kritiek. Aalders stelt kritische vragen over onderwerpen die de gemoederen geregeld bezighouden: de jacht op het Kroondomein, vorstelijke uitkeringen, vliegreizen, mediacodes, uitzonderingswetten, belastingvrijstellingen en de vele andere voordelen die de aandeelhouders van de BV Oranje krijgen toebedeeld. Aalders laat zien hoe het Nederlandse koningshuis niet alleen een symbolische, maar vooral een politiek onaantastbare positie inneemt. De rode draad: de monarchie als ondemocratisch instituut dat door politiek, media en wetgeving wordt afgeschermd van normale toetsing. .................................................... Historicus Gerard Aalders schreef over kartels, de Bilderbergconferenties, inlichtingendiensten en economische oorlogvoering. Zijn boeken over het koningshuis zijn keer op keer spraakmakende bestsellers.

Op het toppunt van haar carrière als filmactrice en stijlicoon in de mode komt Audrey Hepburn in november 1954 naar Nederland om vijf dagen lang geld in te zamelen voor de Bond van Nederlandse Militaire Oorlogslachtoffers (BNMO). Het is voor het eerst dat ze weer voet op Nederlandse bodem zet nadat ze als jong meisje de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog in Arnhem en Velp heeft meegemaakt en na de bevrijding in Amsterdam haar eerste serieuze stappen heeft gezet op weg naar een carrière als balletdanseres. Totdat ze zich vanaf eind jaren tachtig gaat inzetten voor UNICEF keert ze nog regelmatig naar Nederland terug om als ambassadrice voor de BNMO op te treden. Ze zet daarmee niet alleen de BNMO, maar ook de tot dan toe gebrekkige zorg voor Nederlandse invalide militairen op de kaart. Omdat de BNMO niet alleen pioniert op het gebied van veteranenzorg, maar ook in de gehandicaptensport, schenkt ze de Audrey Hepburn Trofee aan de bond. Een trofee die tot op de dag van vandaag jaarlijks wordt uitgereikt aan een persoon of instelling, die zich op bijzondere wijze heeft ingezet voor militaire oorlogs- en dienstslachtoffers of de gehandicaptensport. Daarmee heeft Audrey Hepburn na haar vroege overlijden in 1993 een blijvende erfenis achtergelaten voor mensen die zich net als zij als vrijwilliger onbaatzuchtig inzetten voor anderen, die het minder getroffen hebben.

De Canon van de Koninklijke Marine. Geschiedenis van de Zeemacht: een boek waarin in 50 vensters zicht wordt gegeven op de rijke historie van de zeemacht van Nederland. Van 1488 tot nu. Zowel ten tijde van de Republiek als van het Koninkrijk Nederland. 50 gedenkwaardige onderwerpen, naar het voorbeeld van de landelijke Canon van de Nederlandse geschiedenis. Met zaken die iedereen, professional of liefhebber, zou moeten weten. Dit boek gaat niet alleen over zeehelden of zeeslagen. Het gaat ook over geuzen, kapers, slavernij, over wapens, de overgang van zeil naar hout en stoom en die naar de tijd van automatisering, over de eerste mariniers en moderne acties onder de vlag van de NAVO. De thema’s zijn rijk geschakeerd. Lijnen worden getrokken vanuit het verleden naar het heden. Zo komen zeeschilders aan bod, van de Van de Veldes tot hun moderne collega’s. Ingegaan wordt op de rol van vrouwen, van de zeventiende eeuw tot op de huidige dag. Roemruchte onderdelen van de marine en hun geschiedenis worden besproken, van het optreden van de mariniers, dicht bij huis en verder weg, tot de operaties van de vloot, de Onderzeedienst, Mijnendienst of de Marine Luchtvaartdienst. Het verhaal is wereldwijd. Van acties in verre streken tot de marine in Nederlands-Indië. Een must voor iedereen die geïnteresseerd is in Nederlands rijke marineverleden.

Zo’n 160 vreemde gasten maakten kleine en grote gebeurtenissen in Amsterdam van dichtbij mee. Ze beschreven hun ervaringen, ontmoetingen en gedachten. Sommige verhalen zijn herkenbaar, zoals bezoeken aan de Wallen en het bekijken van de Nachtwacht. En ook toen was er sprake van opvang van vreemdelingen, partijstrijd en extreme luxe naast bittere armoede. Al hun verhalen vormen samen een boek met wandelingen door de oude stad, geïllustreerd met meer dan honderd prenten.

De rijkste man van de moderne tijd is Jakob Fugger, in de 15e eeuw geboren in Augsburg, Duitsland. Zijn tienerjaren zijn nog niet voorbij als hij naar het kleinseminarie in Venetië wordt gestuurd. Maar tegen alle verwachtingen in krijgt hij in de Serenissima de kans om zich te verdiepen in het bankiersvak en de strenge regels van de dubbele boekhouding, waar hij op geniale wijze gebruik van zal maken. Internationale handelsactiviteiten doen het familiebedrijf Fugger bloeien en stellen Jakob in staat om leningen te verstrekken aan vorsten en pausen in ruil voor hun eigendommen als waarborg. Zijn genie reikt echter nog veel verder. Dankzij zijn vindingrijkheid en zijn aandacht voor de ontdekkingen en industriële processen, heeft hij oog voor de waarde van bepaalde grondstoffen die na de ontdekkingsreizen uit de Nieuwe Wereld worden meegebracht; een voorbeeld daarvan is het "brazielhout", dat kleurende eigenschappen heeft. Op het hoogtepunt van zijn commerciële activiteiten slaagt Jakob Fugger er via de bijkantoren van de onderneming in om een netwerk van informanten op te bouwen, wat ongezien is voor zijn tijd, en vruchtbare handelscontacten te leggen, maar ook om zijn concurrenten op alle fronten voor te blijven.