Onderwijs

Orthopedagogiek is een handelingswetenschap met een duidelijke missie: de leefsituaties, kwaliteit van bestaan, inclusie en participatie van mensen in complexe, maatschappelijk kwetsbare leefsituaties verbeteren. Een handicap, probleem, label of stoornis ontstaat steeds vanuit een kloof tussen de eisen van de omgeving enerzijds en de mogelijkheden van een persoon om deze eisen te beantwoorden anderzijds. Orthopedagogiek streeft ernaar om deze kloof te verkleinen door een kwalitatieve ondersteuning op maat. Hierbij staat een genuanceerde beeldvorming centraal, maar ook een voortdurend afstemmen op zowel specifieke als unieke noden, sterktes, wensen en dromen van de persoon en zijn/haar context. Vanuit deze visie belichten we in dit boek de leefsituaties van personen met een verstandelijke, fysieke, visuele of auditieve beperking, autismespectrumstoornis, leerstoornissen, gedrags- en emotionele problemen, verslaving en ernstige psychiatrische aandoeningen. Voor elk van deze leefsituaties wordt ingegaan op de geschiedenis van zorg, de belangrijke definities en termen in het begrippenkader, een genuanceerde beeldvorming van zowel sterktes als kwetsbaarheden en actuele handvaten voor orthopedagogische ondersteuning in de praktijk.

Over dit product • Ideaal als voorbereiding op de Landelijke reken- en wiskundetoets (RWT). Deze toets is per 1 september 2024 ingevoerd en vervangt de oude Wiscat rekentoets. • extra aandacht voor hoofdrekenen; • door de vele oefeningen, antwoorden en uitwerkingen geschikt voor zelfstudie. Basisvaardigheden Rekenen voor de Pabo is een oefenboek voor eerstejaarsstudenten aan de pabo die zich voorbereiden op de Landelijke reken- en wiskundetoets (RWT). Het boek is ook bedoeld voor studenten die zich via de zij-instroom of via het mbo bij de pabo aanmelden of voor andere betrokkenen bij het basisonderwijs (ouders, onderwijsassistenten, hulpouders, schoolbestuurders en schoolbegeleiders) die zich willen verdiepen in het vakgebied rekenen/wiskunde voor de basisschool. De leerstof is zo opgebouwd dat na een korte introductie en uitleg, bijbehorende oefenvraagstukken volgen. In deze herziene, vijfde editie zijn nieuwe, actuele thema’s als inflatie en migratie opgenomen. Daarnaast is er een nieuwe paragraaf Oefenopgaven voor de toets toegevoegd aan het boek. Doelgroep Basisvaardigheden Rekenen voor de Pabo is geschreven voor eerstejaars pabostudenten, als voorbereiding op de Landelijke reken- en wiskundetoets (RWT). Dankzij de bijbehorende website met uitwerkingen is het boek zeer geschikt voor zelfstudie. Digitaal materiaal Op de bijbehorende website staan de uitwerkingen van de oefeningen. Door deze uitwerkingen kan de student zichzelf controleren op de juiste aanpak.

Kleine Kankergedichtjes zijn kleine, rake gedichten over een groot en kwetsbaar onderwerp: het krijgen van borstkanker. In heldere taal en met een scherp oog voor het alledaagse schrijft Henriette Zimmerman-Kleijn over de achtbaan van uitslagen, behandelingen, angsten en onverwachte momenten van troost en humor. Geen groots gedoe, maar gewone woorden die precies vangen wat er gebeurt wanneer je leven, en je lijf, kantelt. Een bundel over hoop, angst, troost en de kracht om te (blijven) leven. Om zelf te lezen tijdens borstkanker, of om te geven aan iemand die te maken krijgt met kanker, ziekte of herstel na kanker. Uren worden minuten en de secondes tikken weg, Ik hoor mezelf maar geen idee meer wat ik zeg. — uit ‘Uitslag’ Henriette Zimmerman-Kleijn (1971) woont in Vleuten, is getrouwd met René en moeder van twee zonen. In haar leven en werk hee schrijven altijd een plek gehad — zo schreef ze eerder een column voor Ouders van Nu tijdens de zwangerschap van haar jongste zoon. Onder haar meisjesnaam Kleijn schrijft zij al geruime tijd gedichtjes over grote en kleine gebeurtenissen in haar leven: de Kleijngedichtjes. Na haar diagnose borstkanker werden dat de Kleijnkankergedichtjes. Wat begon als een uitlaatklep groeide uit tot deze bundel van vijftig Kleine Kankergedichtjes.

Stille leerlingen blijven vaak ‘onder de radar’ van de leraar. Soms zijn het kinderen die gewoon doen wat ze moeten doen, zonder op te vallen, en die het gewoon fijn vinden ‘stil’ te zijn. Maar dat betekent natuurlijk niet dat ze geen aandacht willen van de leerkracht! Ook als stil kind wil je horen dat je het goed doet. Soms zijn het kinderen die het wel degelijk lastig hebben, maar die zich daarom juist (onbewust) onopvallend gedragen. Zij zijn van nature angstig of verlegen, hebben het moeilijk thuis of op school, of begrijpen ons gewoon niet goed. We missen de subtiele signalen die zij uitzenden; en soms zijn er simpelweg geen signalen te zien. Juist zij hebben onze aandacht hard nodig. Een deel van de stille kinderen in je klas is gewoon heel gelukkig en een ander deel niet. Om te weten wie gelukkig is en wie niet, moeten we iedereen in de klas leren zien en leren kennen. Daarom gaat dit boek over álle stille kinderen.

Onderwijsvernieuwingen volgen elkaar in snel tempo op, steeds vaker tot ongenoegen van degenen die in het onderwijs werkzaam zijn. Wordt de kwaliteit van het onderwijs er ook beter van? Waar richt het onderwijs zich eigenlijk op? En wie bepaalt de koers? De ontwikkelingen in het onderwijs worden steeds meer bepaald door krachten die zich onttrekken aan democratische controle. Ouders, leerlingen, leerkrachten en schoolbesturen hebben steeds minder invloed op wat er op school gebeurt. Philip Bakker onderzocht 20.000 pagina's aan internationale literatuur over het onderwijs, onderwijsvernieuwingen en over de organisaties die daarbij betrokken zijn. Daaruit komt naar voren dat de richting waarin het onderwijs zich ontwikkelt niet wordt ingegeven door pedagogische opvattingen maar door de behartiging van economische en/of politieke belangen. Deze uitgave is van belang voor ieder die het onderwijs en de vrije ontwikkeling van kinderen aan het hart gaan - en biedt uitvoerig materiaal voor verder onderzoek.

Uit de literatuur is bekend dat ouders van kinderen met een auditief/communicatieve beperking moeite hebben om normale, taalstimulerende gesprekken met hun kinderen te voeren. Meertalige ouders voelen zich vaak verantwoordelijk voor de spraak- en/of taalproblemen van hun kind en zijn daardoor in de communicatie met hun kind extra onzeker. Daardoor gaan zij soms minder praten met hun kind. Ook professionals zijn vaak onzeker over wat de juiste manier is om een meertalige opvoeding aan te pakken bij een kind met een handicap. Dit boek is bedoeld om deze onzekerheid enigszins weg te nemen. Het biedt handvatten om de advisering aan deze ouders vorm te geven onder meer via achtergrondinformatie over de combinatie van meertalige opvoeding en verschillende handicaps. De professional vindt in dit boek verder ook vragenlijsten, folders en een protocol. Zijn advies krijgt vorm door informatie te verzamelen over de meertalige situatie, de (on)mogelijkheden van het kind, de (on)mogelijkheden van ouders, de wensen van ouders en de wensen van het kind.Dit boek richt zich in de eerste plaats naar logopedisten, maar is ook bruikbaar voor orthopedagogen en kinderpsychologen, ouderconsulenten en medewerkers in het (speciaal) onderwijs.Over de auteur:MIRJAM BLUMENTHAL is logopedist en psycholoog, en heeft als logopedist meer dan 25 jaar ervaring in het werken met meertalige kinderen en hun ouders. De laatste jaren is zij werkzaam als projectleider Culturele en Linguïstische Diversiteit bij KEGG.

Hoe creëer je leerlingen die: gemotiveerd zijn; graag uitdagingen aangaan; leren van hun fouten; en weten dat ze hun intelligentie kunnen laten ‘groeien’? Dit kleine boekje bevat een schat aan informatie over het belang van een growth mindset voor het leerproces. Het laat zien hoe je leerlingen kunt helpen zo’n mindset te ontwikkelen. Met bewijs uit onderzoek en voorbeelden uit de praktijk tonen de auteurs aan welke verandering mogelijk is als leerlingen een growth mindset ontwikkelen. “Het Growth Mindset Pocketboek kan het leven van leerlingen en leraren voorgoed veranderen” - Carol Dweck – Lees hier een recensie over het pocketboek door Lieven Coppens.  

De rekenvaardigheid van de Nederlandse kinderen daalt al bijna twintig jaar. Is het rekenonderwijs eigenlijk nog wel van deze tijd? Hoe kan het beter? Wat kunnen we leren van de wetenschap? Maar vooral: hoe leren we onze kinderen weer rekenen? Effectief rekenonderwijs op de basisschool verbindt de theorie met de praktische toepassing in de klas. Elk hoofdstuk kun je als een apart artikel lezen. Jij bepaalt dus de volgorde waarin je het boek leest, op basis van wat je interessant vindt of wat je nodig hebt voor je eigen ontwikkeling of dagelijkse praktijk. In de afzonderlijke hoofdstukken komt het volgende aan de orde: * Visies op rekenonderwijs: realistisch versus traditioneel * Effectief rekenonderwijs in de klas * Omgaan met verschillen: zwakke en sterke rekenaars * Het belang van automatiseren * Verhaal- en contextsommen * Effectief rekenonderwijs in de school Dit boek gaat uit van het traditioneel rekenonderwijs als basis voor rekensucces en -plezier bij leerlingen. Het breekt met de uitgangspunten van het realistisch rekenonderwijs en zet daar een gefundeerd en inspirerend alternatief tegenover. Met veel handige overzichten en hulpmiddelen die je kunt downloaden voor direct gebruik. Dit boek is bedoeld voor leerkrachten, intern begeleiders, schoolleiders en pabo-studenten.

In deze nieuwe Nederlandse editie van het befaamde boek ‘Why Don’t Students Like School?’ geeft cognitief psycholoog Daniel Willingham op onderzoek gebaseerde inzichten en praktische adviezen over effectieve leerstrategieën.Dit boek legt uit hoe jij en je leerlingen denken en leren en helpt je zodoende je onderwijspraktijk te verbeteren. Het onthult het belang van verhalen, emotie, geheugen, context en routine bij het opbouwen van kennis en het creëren van blijvende leerervaringen.Waarom onthouden leerlingen alles van tv, maar vergeten ze alles wat je zegt?Hoe kun je leerlingen de vaardigheden aanleren die ze werkelijk nodig hebben terwijl gestandaardiseerde toetsen alleen naar feitenkennis vragen?Kun je onderwijs aanpassen aan verschillende leerstijlen?Dit boek geeft antwoorden op deze vragen en biedt praktische adviezen om je leerlingen te helpen beter te leren.‘Waarom leren niet vanzelf gaat’ is een waardevol boek voor zowel ervaren als beginnende leerkrachten, leerkrachten in opleiding en schooldirecties.

Begeleiders die tegenwoordig mensen met een (verstandelijke) beperking ondersteunen doen dat vanuit de supportvisie. Tenminste, dat verwachten zorgorganisaties van hen. Mensen met een beperking maken een ontwikkeling door van afhankelijkheid naar zelfbepaling. Ze zijn burgers als ieder ander, die regie over eigen leven willen. De taak van begeleiders is met de supportvisie veranderd van overnemen naar ondersteunen. Een taak die om een nieuwe attitude en nieuwe werkwijzen vraagt. Begeleid ontdekkend leren is zo'n werkwijze: een methode waarmee begeleiders support echt in praktijk kunnen brengen. Doelgericht, concreet en volgens een duidelijk stappenplan. Het boek - geïllustreerd met praktijk(voor)beelden in tekst en beeld - is bedoeld voor begeleiders in het werkveld en voor studenten in het middelbaar en hoger beroepsonderwijs. Begeleid ontdekkend leren is een praktische uitwerking van het Eigen Initiatief Model. Met dit model leren mensen met een beperking denkvaardigheden: een plan maken voor zij iets doen, volgen en bijsturen terwijl ze bezig zijn en terugkijken wanneer ze klaar zijn. Wie met cliënten begeleid ontdekkend leren toepast, zorgt ervoor dat hun flexibiliteit en zelfstandigheid daadwerkelijk toenemen. De cliënt krijgt binnen zijn mogelijkheden meer invloed op zijn eigen leven, meer plezier in zijn taken, leert zelf te kiezen en voelt zich versterkt in zijn zelfbeeld.

Goed gedrag is het begin van goed leren. Alle leerlingen verdienen klaslokalen waar het rustig en veilig is, en iedereen waardig met elkaar omgaat. Het is een van de belang- rijkste taken van de leraar om zo’n ruimte te creëren. Maar dit gaat niet vanzelf. Het is niet voldoende om te zeggen dat leerlingen zich moeten gedragen, goed gedrag zal weloverwogen en met veel inspanning moeten worden aangeleerd. Regie in de klas is een praktische gids die leraren hierbij helpt. Praktisch, wetenschappelijk onderbouwd en gebaseerd op de expertise van geweldige leraren van over de hele wereld. Het staat vol met strategieën, tips en gedegen adviezen, waar iedere leraar – nieuw of ervaren – iets mee kan. Tom Bennett is voormalig docent, gedragsdeskundige en oprichter van ResearchED. Hij schreef diverse publicaties over gedrag in de les en is een veelgevraagd internationaal spreker.

Een vol hoofd is een hoofd waar niets meer bij kan. Met een vol hoofd lukt nadenken of opletten niet goed meer. Bovendien word je er eerder moe en boos van en verhindert het om goed uit te leggen wat je wilt zeggen. Ook samenwerken en samen spelen worden er een stuk lastiger door. Er zijn hoofden die van binnen zo in elkaar zitten dat ze wel heel snel vol raken. In dit boek worden dat ‘snel vollopende hoofden’ genoemd. Dit boek is speciaal geschreven voor kinderen vanaf 8 jaar en voor betrokken volwassenen die met zo’n snel vollopend hoofd te maken hebben. In eenvoudige bewoordingen wordt concrete uitleg gegeven over informatieverwerkingsproblemen, hoogsensitiviteit en de impact ervan op de sociaal-emotionele ontwikkeling en het zelfbeeld van kinderen. Korte lontjes’, starheid, onoplettendheid, afleidbaarheid, vergeetachtigheid, impulsiviteit en een vertraagde reactiesnelheid in het gedrag van kinderen kunnen onbedoeld bronnen van ergernis worden. Dit onbegrepen gedrag veroorzaakt zo dikwijls misverstanden in communicatie, strijd en wederzijds onbegrip. Daarom ligt in dit boek de nadruk op psycho-educatie: ‘Hoe zorg ik goed voor mijzelf nu ik weet dat het zo werkt in mijn hoofd, en hoe kunnen anderen mij hierin ondersteunen?’ Het boek bevat vele voorbeelden en metaforen van kinderen en volwassenen uit de praktijk. De combinatie van uitleg met ondersteunende tekeningen, tips, (invul)oefeningen en proefjes maakt het boek tot een speelse uitnodiging om de inhoud aan eigen ervaring te koppelen. Door het laagdrempelige en praktische karakter is dit boek al jarenlang een bron van inspiratie, bemoediging en (h)erkenning voor zowel ervaringsdeskundigen als professionals uit het onderwijs en de zorg. In deze herziene editie is de inhoud geactualiseerd en aangepast aan een nog bredere groep gebruikers. De gebruiksvriendelijkheid is verbeterd. Er zijn sprekende tekeningen en herkenbare voorbeelden toegevoegd van gebruikers van dit boek uit de afgelopen jaren. Een fijn extra is dat je nu ook de Vollehoofdenthermometer in ‘stoplichtkleuren’ kan downloaden voor eigen gebruik.

Je hoort vaak van een verstoorde prikkelverwerking in autisme, maar wat als zou blijken dat het brein helemaal geen prikkels verwerkt? We leren kinderen met autisme emoties koppelen aan gelaatsuitdrukkingen, maar wat als we eigenlijk geen emoties aflezen van het menselijk gelaat? Wat als het begrijpen van menselijk gedrag vooral een kwestie is van onbewust voorspellen van wat mensen gaan doen? Hebben socialevaardigheidstrainingen dan wel zin voor kinderen, jongeren en volwassenen met autisme? Recent onderzoek toont aan dat het klassieke beeld van hoe het brein werkt, met de computermetafoor van input, processing en output, niet echt klopt. Een brein dat informatie over de wereld bij elkaar puzzelt om dan te reageren heeft geen enkele overlevingskans in een wereld die volatiel, onzeker, complex en meerduidig is. Het menselijke brein voorspelt de wereld snel en onbewust, en houdt rekening met context. In dit boek onderzoekt Peter Vermeulen wat dit nieuwe inzicht betekent voor autisme. De ontdekking van het voorspellende brein werpt niet alleen een nieuw licht op autisme, het leidt ook tot de conclusie dat enkele van de gangbare interventies in autisme dringend herzien moeten worden. Peter Vermeulen is klinisch pedagoog en een internationale autoriteit op het vlak van autisme. Hij geeft wereldwijd lezingen en trainingen. Hij is auteur van meer dan 15 boeken over autisme, vertaald in meerdere talen.

De wereldberoemde psychologe Carol Dweck van Stanford University heeft, na tientallen jaren onderzoek naar prestatie en succes, een baanbrekend begrip ontdekt: de kracht van onze mindset. Dweck legt uit dat het niet alleen onze vaardigheden en talenten zijn die voor succes zorgen, maar ook onze statische of op groei gerichte mindset. Ze maakt duidelijk waarom het prijzen van de intelligentie en het talent van onze kinderen niet bevorderlijk is voor hun zelfvertrouwen en prestaties, maar hun succes zelfs in de weg kan staan. Met de juiste instelling kunnen we onze kinderen motiveren en hen helpen op school beter te presteren, en tegelijk op persoonlijk en professioneel vlak onze eigen doelen bereiken. Dweck onthult wat alle goede ouders, leerkrachten, topmanagers en sportlieden al weten en laat zien hoe een simpel idee over de werking van de hersenen, liefde voor leren en veerkracht kan creëren, die de basis vormen voor prestaties op elk terrein.

Wat is spel? Hoe draagt spel bij aan de ontwikkeling van het jonge kind? Hoe creëer je spelgericht aanbod? Jonge kinderen leren en ontwikkelen door te spelen. Veel scholen en pedagogen erkennen dit. Kleuters en spel vertrekt vanuit de natuurlijke nieuwsgierigheid van kinderen en plaatst spel centraal in zijn onderwijsvisie. Daarbij zijn er drie spelondersteunende pedagogen die bijdragen aan het leer- en ontwikkelingsproces van jonge kinderen: het kind zelf, de binnen- en buitenomgeving en de rol van de volwassene. Dit boek toont je de mogelijkheden van spel en hoe je spelimpulsen kan geven in grote groep, in kleine groep en tijdens spelbegeleiding. Voorbeelden uit de onderwijspraktijk, pedagogische strategieën en concreet spelaanbod prikkelen je om aan het spelen te gaan met de kinderen. Het boek richt zich op de begeleiding van jonge kinderen van 2,5 tot 7 jaar.   'Dit boek biedt naast de wetenschappelijke onderbouwing een fijne vertaling naar de praktijk. Het hoort thuis op het nachtkastje van elke (toekomstige) kleuterleerkracht.' - Sharon de Hingh | docent Pedagogiek Specialist Jonge Kind, voormalig kleuterleerkracht 'Isa van der Plank weet op heldere wijze het belang van natuurspel te verwoorden en doorbreekt hiermee de muren van het klaslokaal.' - Marieke van Ierschot | pedagoog en docent-onderzoeker bij Lectoraat Natuur en Ontwikkeling Kind, Hogeschool Leiden 'In dit boek geeft Isa van der Plank een centrale plaats aan rijke spelbegeleiding in het kleuteronderwijs.' - Ruth Joosten | lector kleuteronderwijs, Hogeschool PXL

In deze volledig nieuwe en actuele versie van het 'gele' boek HGW een handreiking voor het schoolteam zijn de inhoud en uitgangspunten aanzienlijk veranderd. Zo staan doelgericht werken en systematisch evalueren nu op de eerste plaats en is er, naast de onderwijsbehoeften van leerlingen meer aandacht voor hun opvoedbehoeften. De leerling heeft een sterkere positie gekregen en samenwerking met ouders komt nadrukkelijker aan de orde. Door de succesvolle kind-gesprekken wordt de samenwerking met ouders en focus op doelen verder uitgewerkt. Hiermee is Handelingsgericht werken: een handreiking voor het schoolteam weer volledig up-to-date als basisboek HGW.

Het is belangrijk dat scholen zich nadrukkelijker gaan richten op sociaal-emotioneel leren (SEL). Want door SEL leer je omgaan met jezelf en de ander. Leerlingen die hun eigen emoties begrijpen en zich kunnen inleven in de ander, zullen bijvoorbeeld minder snel geneigd zijn anderen te kwetsen of pijn te doen. Wanneer leerlingen leren conflicten op te lossen en op hun eigen gedrag te reflecteren, kunnen zij beter relaties onderhouden. Hierdoor werkt SEL preventief: het draagt bij aan het creëren van een positief en veilig schoolklimaat. Dit boek is bedoeld voor onderwijsprofessionals die werken met leerlingen tussen 3 en 15 jaar. Het neemt je mee langs relevante invalshoeken, zoals het belang van SEL, de uitwerking van de vijf SEL-competenties en de leraar die werkt aan zijn eigen SEL-ontwikkeling. Ook is er een hoofdstuk over SEL en trauma en krijg je handvatten om SEL stevig in de school te verankeren. Daarnaast bevat dit boek een minicursus ‘SEL voor schoolteams’. HERZIENE EN UITGEBREIDE EDITIE

Waarom gaat de fijne motoriek van kinderen achteruit? Wat is een goede potloodgreep? Hoe ga je om met ontwijkingsgedrag en faalangst? Wanneer kinderen een achterstand hebben in fijnmotorische activiteiten zoals tekenen, schilderen, kleien, knutselen, knippen en schrijven, zien we dat dit een sterke invloed heeft op hun dagelijkse leven. Ze ontwikkelen faalangst en gaan niet meer graag naar school. Als fijne motoriek moeilijk gaat biedt een diepgaande kijk op het belang van fijne motoriek bij kinderen. Het verklaart niet alleen wat fijne motoriek inhoudt, maar schetst ook welke onderdelen belangrijk zijn en wat we kunnen doen voor kinderen die moeite hebben met tekenen, puzzelen of schrijven. Aan de hand van stappenplannen, getuigenissen en oefenbladen krijgen ouders en leerkrachten handvatten om fijnmotorische vaardigheden aan te pakken, en te weten wanneer externe hulp nodig is. Met meer dan driehonderd oefeningen is het boek zowel informatief als interactief.

Een groot deel van de lessen op Nederlandse basisscholen gaan over taal: lezen, schrijven, spelling, grammatica, woordenschat, mondelinge communicatie. Toch verliest Nederland al jaren internationaal terrein als het gaat om leesprestaties. En ook de leesmotivatie van Nederlandse leerlingen is significant afgenomen; ze voelen zich weinig betrokken bij het leesonderwijs. Terwijl goed kunnen lezen en schrijven een voorwaarde is voor digitale geletterdheid. En dat is essentieel om te kunnen functioneren in onze digitale samenleving. Goed leren lezen en schrijven leer je bij uitstek op school. Maar waar moet je als leerkracht beginnen als je moet kiezen uit het enorme aanbod van leerlijnen, methodes, toetsen, handreikingen en tips voor taal en lezen? Rijke taal gaat over taal- en leesdidactiek voor het basisonderwijs. Het slaat een brug tussen theorie en praktijk en laat je zien hoe je duurzaam, betekenisvol taal- en leesonderwijs geeft zodat elke leerling zijn taalbasis kan vergroten. De auteurs onderbouwen hun beweringen met wetenschappelijke bronnen. Rijke taal bevat geen traditionele verdeling in taaldomeinen, maar de hoofdstukken zijn afgestemd op het creëren van rijke contexten, het kiezen van rijke teksten en het vormgeven van actief denken over taal en interessante onderwerpen. Daarmee geeft dit boek je tientallen praktische handvaten om leerlingen de juiste ondersteuning te bieden en een goede taalbasis (mee) te geven. Rijke taal is bedoeld voor iedereen die inzicht wil krijgen in wat goed taal- en leesonderwijs is én daarmee aan de slag wil gaan. Dat kunnen werkende leraren, logopedisten, IB’ers en remedial teachers zijn, maar ook bachelorstudenten, post-hbo-studenten of master-studenten op het gebied van educatie of logopedie. Erna van Koeven is hoofddocent binnen de afdeling Educatie en Bewegen van Hogeschool Windesheim. Ze is onderzoeker bij het lectoraat Onderwijsinnovatie en ICT en zij maakt deel uit van de leerkring Geletterdheid en Schoolsucces. Anneke Smits is lector bij het lectoraat Onderwijsinnovatie en ICT van Hogeschool Windesheim en zij maakt deel uit van de leerkring Geletterdheid en Schoolsucces. De auteurs doen regelmatig verslag van hun eigen werk met scholen in de veelgelezen blog geletterdheidenschoolsucces.blogspot.com.

Dit boek gaat over het betrokken houden van cursisten tijdens lessen en trainingen. Het is geschreven door een AI en biedt een gestructureerd overzicht van praktische strategieën die je kunt inzetten om motivatie en leerplezier te bevorderen. Je vindt in dit boek uitleg over de factoren die betrokkenheid beïnvloeden, gevolgd door concrete werkvormen en technieken voor uiteenlopende leeromgevingen. Elk hoofdstuk bespreekt een specifiek thema, zoals het activeren van voorkennis, het gebruik van feedback en het omgaan met wisselende motivatieniveaus in een groep. Het boek is bedoeld voor docenten, trainers en begeleiders die hun aanpak willen verbreden en beter willen begrijpen wat cursisten aanspreekt. De teksten zijn informatief van aard en gebaseerd op bestaande inzichten uit de onderwijskunde.

Heldere uitleg geven is een van de kernvaardigheden in het onderwijs, maar het is een vaardigheid die lang niet altijd systematisch wordt aangeleerd. Dit boek, samengesteld met behulp van kunstmatige intelligentie, biedt docenten praktische technieken om uitleg te structureren, te vereenvoudigen en af te stemmen op verschillende niveaus van begrip. Je leert hoe je abstracte concepten concreet maakt, hoe je veelgemaakte uitlegfouten herkent en vermijdt, en hoe je je taalgebruik aanpast aan je publiek. De inhoud is gericht op directe toepasbaarheid in de dagelijkse lespraktijk. Of je nu lesgeeft in het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs of het hoger onderwijs, de beschreven aanpakken zijn breed inzetbaar.

Dit boek gaat over het opbouwen en structureren van een cursus, van het eerste idee tot een heldere, werkbare opzet. Je leest hoe je leerdoelen formuleert, inhoud selecteert en een logische volgorde aanbrengt die aansluit bij de behoeften van je cursisten. Stap voor stap komen de belangrijkste onderdelen van een cursusstructuur aan bod, zoals het indelen in modules, het bepalen van de juiste diepgang en het bewaken van samenhang tussen de onderdelen. Dit boek is gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie. De inhoud is informatief van aard en bedoeld als praktische leidraad. Het vervangt geen vakspecifieke expertise, maar helpt je wel om gerichter na te denken over de opzet van jouw cursus.

Studeren naast een baan of gezin vraagt om een andere aanpak dan voltijds studeren. Dit boek, samengesteld met behulp van kunstmatige intelligentie, biedt praktische handvatten voor wie een opleiding wil volgen terwijl het dagelijks leven gewoon doorgaat. Je leest over het plannen van studietijd, het omgaan met vermoeidheid en afleidingen, en het bewaken van balans tussen studie, werk en privéleven. Aan bod komen onder meer timemanagement, leerstrategieën die passen bij beperkte beschikbare tijd, en manieren om je omgeving te betrekken bij jouw studiekeuze. Het boek is geschreven voor iedereen die een mbo-, hbo- of universitaire opleiding volgt of overweegt te starten, en daarbij niet kan of wil stoppen met werken of zorgen. Geen grote beloftes, wel concrete aanpakken die je direct kunt toepassen.

Dit boek gaat over het overbrengen van kennis op een manier die beklijft. Of je nu lesgeeft, begeleidt of collega's traint: effectief kennis delen vraagt meer dan alleen inhoudelijke expertise. In dit door kunstmatige intelligentie gegenereerde tekstboek verken je de principes achter duurzaam leren, van het helder structureren van informatie tot het afstemmen op de behoeften van je publiek. Je leest over didactische inzichten, de rol van feedback en manieren om leerprocessen te verdiepen. Het boek biedt een overzicht van bestaande inzichten en benaderingen, zonder te pretenderen het definitieve woord te hebben. Het is bedoeld als een toegankelijke introductie voor iedereen die bewuster en doelgerichter anderen iets waardevols wil leren.

Dit boek gaat over het opbouwen van kennis en praktische vaardigheden op een manier die beklijft. Het is geschreven door een AI en biedt een overzicht van bewezen leerstrategieën, van het begrijpen van hoe geheugen werkt tot het ontwikkelen van gestructureerde oefenroutines. In dit boek vind je uitleg over hoe je nieuwe informatie effectief verwerkt, hoe je vaardigheden stap voor stap opbouwt en hoe je voorkomt dat kennis snel weer verdwijnt. Onderwerpen als gespreide herhaling, bewuste oefening en het stellen van leerdoelen komen aan bod. Of je nu een nieuwe vaardigheid wilt leren of bestaande kennis wilt verdiepen, dit boek geeft je een helder kader om dat gestructureerd aan te pakken.

Dit boek gaat over de vraag hoe je als docent leerstof aanbiedt op een manier die leerlingen daadwerkelijk bijblijft. Het behandelt inzichten uit de cognitieve psychologie en de onderwijspraktijk die verklaren waarom sommige informatie beklijft en andere snel vergeten wordt. In dit door kunstmatige intelligentie gegenereerde boek vind je een overzicht van concrete technieken, zoals gespreide herhaling, het gebruik van voorkennis en de rol van betekenisgeving bij het leren. De hoofdstukken lopen van theoretische achtergrond naar praktische toepassing in de klas. Of je nu net begint als leraar of al jarenlang voor de klas staat, de inhoud biedt een toegankelijk vertrekpunt om je lespraktijk te heroverwegen en gerichter keuzes te maken in de manier waarop je leerstof presenteert en verankert.

Concentratie is een vaardigheid die je kunt trainen, maar in de praktijk blijkt dat voor veel studenten makkelijker gezegd dan gedaan. Dit boek, samengesteld met behulp van artificiële intelligentie, biedt een overzicht van wat onderzoek en de cognitieve psychologie zeggen over aandacht, afleiding en geheugen. Je leest over de werking van het werkgeheugen, de invloed van digitale afleidingen en de rol van slaap en beweging bij het vasthouden van informatie. Daarnaast komen concrete studietechnieken aan bod, zoals de Pomodoro-methode, actief herlezen en gespreide herhaling. Het boek is geschreven voor studenten die grip willen krijgen op hun studiegewoonten en begrijpen waarom bepaalde aanpakken wel of niet werken. De nadruk ligt op inzicht en toepassing, niet op snelle trucs.

Dit boek behandelt de basisprincipes van het schrijven van korte verhalen, van de eerste ideeën tot een afgeronde tekst in een persoonlijke stijl. Je leert hoe je een verhaalidee ontwikkelt, een structuur opbouwt en personages neerzet die geloofwaardig aanvoelen. Daarnaast komen onderwerpen aan bod als dialoog, perspectief, spanning en het redigeren van je eigen werk. De stof is helder en stap voor stap opgebouwd, zodat je als beginnend schrijver direct aan de slag kunt. Dit boek is gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie en biedt een praktische inleiding voor iedereen die wil ontdekken hoe het schrijven van korte fictie in elkaar zit.

Leren op latere leeftijd gaat over hoe het menselijk brein omgaat met het opdoen van nieuwe kennis en vaardigheden naarmate je ouder wordt. Dit boek, samengesteld met behulp van kunstmatige intelligentie, biedt een overzicht van wat de wetenschap weet over leren in de volwassenheid en hoe je daar praktisch gebruik van kunt maken. Je leest over de werking van het geheugen, de invloed van leeftijd op leerprocessen en welke strategieën effectief zijn voor volwassenen die iets nieuws willen leren. Daarnaast komen motivatie, gewoontevorming en het omgaan met tegenslagen aan bod. Het boek is bedoeld voor iedereen die op volwassen leeftijd een nieuwe vaardigheid wil ontwikkelen en beter wil begrijpen hoe dat leerproces werkt.

The book, "The Resilient Hospital," explores how hospital legal teams can better protect their institutions. It argues that old methods of reacting to legal problems are not enough today. Healthcare faces many complex clinical and ethical issues. The author uses research from systems thinking, ethics, and law. The book suggests legal departments should be more than just advisors. They should help shape the hospital's strategy. This means creating systems, rules, and practices that can handle risks before they become major problems. The book has four parts. The first part examines common hospital risks. These include medical mistakes, breaking rules, data security, and staff issues. The second part outlines how to build a strong legal defense. This includes monitoring systems, fair reporting of errors, and digital safety. The third part discusses managing crises. It focuses on learning from mistakes without blaming people. It also covers getting back on track after a crisis. The last part looks at leadership. Leaders need to build trust, share risk information clearly, and prepare the legal team for the future with new tools and skilled staff.

Er is steeds meer aandacht voor leerlingen met moeilijk verstaanbaar gedrag: leerlingen bij wie het gedrag vragen oproept. Die vragen dienen zich aan zodra er sprake is van handelingsverlegenheid bij leraren, begeleiders en/of ouders. Een deel van deze leerlingen noemen we ook wel dubbel bijzondere leerlingen. Dat zijn leerlingen bij wie zowel kenmerken van (hoog)begaafdheid als kenmerken van een leer- of ontwikkelingsstoornis worden waargenomen. In dit boek bieden we je handvatten om voor deze leerlingen maatwerkinterventies te ontwikkelen. We gaan uit van een benadering die gericht is op het talent en de veerkracht van dubbel bijzondere leerlingen en waarbij het verstevigen van de context (en dus niet het ‘fixen van de leerling’) centraal staat. Deel 1 en 2 zijn gericht op de leraar of specialist begaafdheid / dubbel bijzondere leerlingen en bespreekt het Systemisch Support Programma voor het ontwikkelen van maatwerkinterventies en het betrekken van de context van de leerling. In vijf cases lees je over verschillende manieren van verkennen en interveniëren. Het derde deel van het boek is gericht op het schoolmanagement en gaat over het maken van beleidsmatige keuzes.

Dit boek biedt studenten en professionals actuele kennis en praktische handvatten om psychische problemen bij kinderen en jongeren te herkennen en effectief aan te pakken. Dankzij de combinatie van wetenschappelijke inzichten en concrete praktijkvoorbeelden vormt het een betrouwbare gids die onderwijs en praktijk met elkaar verbindt. De geheel herziene editie van het Handboek klinische ontwikkelingspsychologie biedt een helder overzicht van de meest voorkomende psychische problemen die op kunnen treden in de ontwikkeling – van aandachts- en impulsiviteitsproblemen tot angstklachten, trauma en eetstoornissen – en laat zien hoe theorie vertaald kan worden naar de klinische praktijk. Daarnaast zijn nieuwe thema’s toegevoegd, zoals vroege regulatieproblemen, ARFID, lichamelijke klachten, slaapstoornissen, persoonlijkheidsontwikkeling, psychose en hoogbegaafdheid, waardoor dit boek aansluit bij de actuele vragen in het vakgebied. Met duidelijke kaders, aansprekende casussen, oog voor preventie en de rol van ouders en omgeving, helpt dit boek lezers om complexe problematiek beter te doorgronden en passende interventies te kiezen. Daarmee is het zowel in de opleiding als in de klinische praktijk een onmisbaar handboek voor iedereen die kinderen en jongeren wil begeleiden naar een gezonde ontwikkeling. De redactie is in handen van prof. dr. Caroline Braet, prof. dr. Susan Bögels, prof. dr. Peter Muris en prof. dr. Lien Goossens.

Er komen steeds meer verschillen de school binnen, van het voortgezet onderwijs, het mbo of secundair onderwijs tot het hoger onderwijs. Leerlingen, studenten en medewerkers met fundamenteel andere culturele, religieuze en politieke achtergronden moeten er met elkaar uitkomen. Samen maken zij de schoolcultuur. Maar hoe ga je om met die lastige en vaak emotionele discussies? Welke regels en welk beleid kies je daarbij? En hoe handhaaf je die afspraken binnen een school? Daarnaast vragen steeds meer jongeren om extra aandacht of ondersteuning, zoals de lhbtqi-groep, jongeren met neurodiverse problematiek (van hoogbegaafdheid tot autisme) of jongeren uit gezinnen met sociale of financiële uitdagingen. Dit boek geeft praktische handvatten om vorm te geven aan die diversiteit op een manier die recht doet aan individuen. En die ook rekening houdt met de kernopdracht van het onderwijs: lesgeven en jongeren begeleiden in hun (professionele) ontwikkeling. Daar zijn regels en afspraken bij nodig. Met voorbeelden uit de praktijk laten de auteurs zien welke stappen er nodig zijn om te komen tot een positieve schoolcultuur waarin iedereen zich thuis kan voelen. Over de auteurs Machteld de Jong is lector Diversiteitvraagstukken bij hogeschool Inholland en promoveerde op identiteitsvorming van hoogopgeleide Marokkaans Nederlandse jongeren. Sinds 2021 is ze twee dagen per week verbonden aan het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Huub Nelis is directievoorzitter van MBO College Zuid (ROC van Amsterdam-Flevoland) en oprichter van het bureau Youngworks. Beide auteurs zijn al meer dan 20 jaar betrokken bij het thema inclusie in het onderwijs, van voortgezet onderwijs tot middelbaar en hoger beroepsonderwijs. Ze schreven eerder 'Help, onze school is gekleurd!' en de lesmethode 'Begrijp je mij echt?' voor pabo-studenten.

Motivatie staat al decennia hoog op de onderwijsagenda, maar in de klas blijft het vaak zoeken hoe je tieners echt aan het leren krijgt. Hoe komt dat? Ligt het aan deze generatie, aan social media of heeft ons onderwijssysteem zijn langste tijd gehad? In een wereld vol afleiding is gerichte aandacht schaars en kwetsbaar. Leerlingen hebben hun leraren daarom harder nodig dan ooit. Zonder richting, structuur en houvast komen maar weinig tieners in beweging. Intrinsieke motivatie is prachtig, maar in de praktijk kunnen we niet zonder extrinsieke prikkels. En daar is niks mis mee. Dit boek biedt een realistische kijk op motivatie en op jouw rol als leraar. De vele praktische tools en tips helpen je om je lessen nog motiverender te maken. Daarnaast zet het aan tot nadenken en goede gesprekken, ook over wat jou als leraar motiveert. Niks mis met extrinsieke motivatie is geschreven voor leraren, en ook interessant voor leidinggevenden, onderwijskundigen en opleiders die willen bijdragen aan motiverend onderwijs. Renske Dijkstra werkt als adviseur, spreker en coach. Ze begon als lerares Frans en werkte later als lerarenopleider. Nu ondersteunt ze scholen, teams en leiders bij de vormgeving van motiverend onderwijs.

Wat als je onderwijsorganisatie niet langer een rem is, maar een motor voor co-creatie, gedeeld leiderschap en vernieuwing? Goed onderwijs is namelijk niet alleen een pedagogisch, maar ook een organisatorisch vraagstuk. De structuur kan échte ontwikkeling stimuleren, of ze kan net demotiverend werken. Onderwijsorganisaties doordacht ontwerpen reikt je een helder model aan. Het model brengt cultuur én structuur samen en leidt tot een duidelijke visie en een haalbare werkwijze, steeds op maat van jouw schoolcontext. Het daagt je uit om je organisatie zo te hervormen dat iedereen verantwoordelijkheid opneemt en ontwikkeling stimuleert. Dit model is geen te nemen of te laten blauwdruk, maar een denk- en ontwerpkader dat inspireert en uitnodigt tot een lokale, doorleefde invulling. Peter Verluyten is leraar binnen het volwassenenonderwijs. Hij schrijft regelmatig over onderwijs en tracht daarbij de brug te slaan tussen theorie en praktijk. Hij is o.a. auteur van het boek Lesgeven vanuit verbondenheid. Functies, pedagogiek en didactiek van het volwassenenonderwijs. Mariet Vrancken werkt als onderwijsconsultant in België en Nederland. Ze begeleidde meer dan vijftig scholen rond innovatieve arbeidsorganisatie (Flanders Synergy). Met haar organisatie De Arena ontwikkelde ze hybride leertrajecten met betrekking tot onderzoekend leren, motivatie en schoolontwikkeling. Mariet is auteur van Onderwijs Hybride Organiseren en begeleidt directies en teams in het doordacht ontwerpen van hun onderwijsorganisatie.

Wanneer de Wereld Brandt: Axistase: Cartografie van Acute Activatie Waarom reageren mensen zo verschillend op oorlog, trauma, crisis, verlies en langdurige onveiligheid? Waarom breekt de één onder druk, terwijl de ander zich juist lijkt te reorganiseren? En waarom ontstaan veel problemen pas wanneer de dreiging allang verdwenen is? In dit baanbrekende boek introduceert Kristal Peters de Axistase Cartografie: een uniek observatiekader dat laat zien hoe menselijke systemen zich herorganiseren onder druk. Aan de hand van twaalf fundamentele assen – waaronder Conductiviteit, Massa, Interface, Resonantie, Bedding, Ritme, Echo en Radius – onderzoekt zij wat er werkelijk gebeurt wanneer het zenuwstelsel leert overleven. Van oorlog en pandemieën tot crisisberoepen, onveilige gezinnen en trauma's: dit boek kijkt niet naar symptomen, maar naar positie. Niet naar labels, maar naar onderliggende structuur. Het biedt een diepgaande, anatomische en positionele analyse van acute activatie, herstel en de terugkeer naar de Kern. Een indringend boek voor iedereen die wil begrijpen hoe mensen functioneren wanneer de wereld brandt. www.axistase.com

Vanuit de Axistase Cartografie wordt beschreven hoe positie invloed heeft op aandacht, stressregulatie, identiteit, besluitvorming, sociale dynamiek en uiteindelijk op het lichaam zelf. Aan de hand van historische voorbeelden, fysiologische inzichten en positionele analyses laat dit boek zien hoe mensen zich voortdurend oriënteren op veiligheid, verantwoordelijkheid, hiërarchie, verbinding en betekenis. Het verkent thema's als rolversmelting, collectieve resonantie, sociale beïnvloeding, echo-patronen, aandacht, conductiviteit en psychologische massa. Het resultaat is een vernieuwend raamwerk dat gedrag benadert als een logisch gevolg van positie binnen een groter systeem. www.axistase.com

Sta je wel eens voor de klas met een goed voorbereide les, maar zie je vooral dromerige blikken, telefoons onder tafel en hoor je de vraag: ‘Meneer, hoe laat zijn we vrij?’ Je hebt de stof helder uitgelegd, de planning klopt, en toch voelt het alsof de les niet echt landt. Veel docenten kennen dat moment waarop je je afvraagt: ligt het aan de studenten, aan de les… of moeten we misschien anders kijken naar wat er in het klaslokaal gebeurt? In een tijd waarin studenten continu online zijn en informatie overal beschikbaar is, vraagt betrokkenheid om meer dan een goede uitleg. In Binnen de kaders, buiten de lijntjes verbindt Dimitri van Dillen ervaringen uit zijn eigen klas met inzichten uit onderwijsonderzoek. Hij laat zien hoe ruimte voor gesprek, experiment en samenwerking het karakter van een les zichtbaar verandert. Technologie, praktijkervaringen en gerichte werkvormen spelen daarin een rol, maar altijd in samenhang met wat er tussen docent en student gebeurt. Dit boek laat zien hoe je: beter aansluit bij de belevingswereld van studenten sterke relaties opbouwt in de klas werkvormen gebruikt die betrokkenheid en eigenaarschap stimuleren ruimte maakt voor experimenteren, fouten maken en samen leren technologie zoals AI en VR bewust inzet als hulpmiddel Voor wie Voor docenten in het mbo en hbo die in hun klaslokaal meer betrokkenheid en interactie willen creëren. Over de auteur Dimitri van Dillen is een erkend onderwijsinnovator, onder meer bekend als Leraar van het Jaar 2022–2023 in het mbo. Hij is gespecialiseerd in het motiveren van studenten en het toepassen van geavanceerde technologieën, blended learning en andere vernieuwende aanpakken binnen het onderwijs. Daarbij ligt zijn focus op gepersonaliseerd en belevenisvol leren.

Veel leerlingen en studenten met labels als dyslexie, ADHD, ADD, dyscalculie, TOS, dyspraxie, autisme en hoogbegaafdheid komen vroegtijdig thuis te zitten of voelen zich erg ongelukkig op school. Dat komt omdat ze als conceptueel denkers niet passen in een schoolsysteem dat erg lineair is ingericht. Een systeem waarin ze bijna dagelijks stress ervaren of waardoor ze zelfs getraumatiseerd raken. Dergelijke schooltrauma’s kunnen ook op volwassen leeftijd een grote rol spelen in spanningen die veel mensen in het werk, hun opleiding of in hun relatie ervaren. ‘Slimmer dan de juf’ legt uit wat conceptueel denken is – een manier van denken en informatie verwerken die nauw verbonden is met bovenstaande labels – en welke vooroordelen en misverstanden er over conceptueel denkers bestaan. Het boek legt uit waarom het schoolsysteem niet passend is voor deze leerlingen en studenten en wat de gevolgen daarvan zijn voor hun prestaties, zelfbeeld en zelfvertrouwen. Het bevat illustraties om de uitleg over de verschillende onderwerpen gemakkelijker te maken en QR-codes naar podcasts en filmpjes voor meer verdieping of verduidelijking. Tips en oefeningen helpen volwassenen, ouders en kinderen om stress te verminderen en geven ouders handvatten om hun kinderen effectiever te begeleiden. ‘Slimmer dan de juf’ is er niet alleen voor ouders met schoolgaande kinderen, maar voor iedereen die ooit op school gezeten heeft. Het helpt je om jezelf, je kind, je partner, maar ook je medewerker, je collega of je leerling of student beter te begrijpen én om deze labels op een positieve manier te benaderen.