Onderwijs

Begeleiders die tegenwoordig mensen met een (verstandelijke) beperking ondersteunen doen dat vanuit de supportvisie. Tenminste, dat verwachten zorgorganisaties van hen. Mensen met een beperking maken een ontwikkeling door van afhankelijkheid naar zelfbepaling. Ze zijn burgers als ieder ander, die regie over eigen leven willen. De taak van begeleiders is met de supportvisie veranderd van overnemen naar ondersteunen. Een taak die om een nieuwe attitude en nieuwe werkwijzen vraagt. Begeleid ontdekkend leren is zo'n werkwijze: een methode waarmee begeleiders support echt in praktijk kunnen brengen. Doelgericht, concreet en volgens een duidelijk stappenplan. Het boek - geïllustreerd met praktijk(voor)beelden in tekst en beeld - is bedoeld voor begeleiders in het werkveld en voor studenten in het middelbaar en hoger beroepsonderwijs. Begeleid ontdekkend leren is een praktische uitwerking van het Eigen Initiatief Model. Met dit model leren mensen met een beperking denkvaardigheden: een plan maken voor zij iets doen, volgen en bijsturen terwijl ze bezig zijn en terugkijken wanneer ze klaar zijn. Wie met cliënten begeleid ontdekkend leren toepast, zorgt ervoor dat hun flexibiliteit en zelfstandigheid daadwerkelijk toenemen. De cliënt krijgt binnen zijn mogelijkheden meer invloed op zijn eigen leven, meer plezier in zijn taken, leert zelf te kiezen en voelt zich versterkt in zijn zelfbeeld.

Dit boek stelt alle belangrijke kwesties voor partners aan de orde over depressie op een begrijpelijke manier. 'Wat is er met je partner aan de hand?' 'Is de liefde over?' 'Wat kan ik doen en wat niet?' 'Is het mijn schuld?' Dat zijn enkele van de prangende vragen die je kunt hebben. Het WILBO-syndroom speelt je parten.In dit boek dat speciaal is geschreven voor partners en mantelzorgers, vind je wat depressie is, de psychotherapeutische en psychiatrische behandelmogelijkheden en hoe en waar je hulp krijgt. En dat alles in begrijpelijke taal, deels in vraag- en antwoordvorm. Bovendien een hoofdstuk met tips en tools voor bij jullie thuis, met speciale aandacht voor de kinderen. Zelfredzaam zijn is niet 'alles zelf moeten doen'. De auteur legt dit uit aan de hand van de 'LLOVERS-methode'. Patiënten- en familieorganisaties en meer dan 50 nuttige websites met helpdesks, familiebijeenkomsten en dergelijke worden besproken. Informatie over hulp bij schulden komt aan bod en ook het aanvragen van een persoonsgebonden budget, thuishulp, onder bewindstelling, mentorschap of ondercuratelestelling. Jaarlijks hebben meer dan 650.000 mensen in Nederland een depressie of depressieve klachten. Ongeveer twintig procent van alle mensen krijgt in zijn leven een depressie. Depressie is de meest voorkomende psychiatrische aandoening en de jaarlijkse maatschappelijke kosten bedragen zo'n twee miljard euro. Mantelzorgers worden belangrijker door de vergrijzing, de crisis en de bezuinigingen en daarom moeten zij worden versterkt. Vandaar dit boek.Over de auteur:Stef Linsen (psychiater-psychotherapeut) heeft 25 jaar ervaring. Hij werkte met adolescenten, ouderen en volwassenen in diverse instituten ((poli)klinisch en dagbehandeling), een tbs-kliniek, een instituut voor zwakzinnigenzorg en in een eigen praktijk. Nu werkt hij freelance voor (onder andere forensische) ggz-instellingen en geeft hij leerpsychotherapie aan psychiaters in opleiding.

De rekenvaardigheid van de Nederlandse kinderen daalt al bijna twintig jaar. Is het rekenonderwijs eigenlijk nog wel van deze tijd? Hoe kan het beter? Wat kunnen we leren van de wetenschap? Maar vooral: hoe leren we onze kinderen weer rekenen? Effectief rekenonderwijs op de basisschool verbindt de theorie met de praktische toepassing in de klas. Elk hoofdstuk kun je als een apart artikel lezen. Jij bepaalt dus de volgorde waarin je het boek leest, op basis van wat je interessant vindt of wat je nodig hebt voor je eigen ontwikkeling of dagelijkse praktijk. In de afzonderlijke hoofdstukken komt het volgende aan de orde: * Visies op rekenonderwijs: realistisch versus traditioneel * Effectief rekenonderwijs in de klas * Omgaan met verschillen: zwakke en sterke rekenaars * Het belang van automatiseren * Verhaal- en contextsommen * Effectief rekenonderwijs in de school Dit boek gaat uit van het traditioneel rekenonderwijs als basis voor rekensucces en -plezier bij leerlingen. Het breekt met de uitgangspunten van het realistisch rekenonderwijs en zet daar een gefundeerd en inspirerend alternatief tegenover. Met veel handige overzichten en hulpmiddelen die je kunt downloaden voor direct gebruik. Dit boek is bedoeld voor leerkrachten, intern begeleiders, schoolleiders en pabo-studenten.

Begrijpend lezen is een belangrijke vaardigheid voor leerlingen. Maar we weten ook dat ze het moeilijk vinden. Niet alleen leerlingen, ook leerkrachten vinden het lastig om een effectieve, maar ook boeiende les begrijpend lezen te geven. In het Nederlandse onderwijs staan vooral de strategieën centraal. Bovendien blijft begrijpend lezen meestal beperkt tot het vak Nederlands. Er zijn nieuwe inzichten die laten zien dat begrijpend luisteren en lezen door gebruik van romans en informatieve teksten, die complex en tóch interessant zijn voor leerlingen, anders aangepakt kunnen worden. Close Reading geeft leerkrachten van alle vakken in het voortgezet onderwijs de mogelijkheid om samen met leerlingen een boek of tekst echt te doorgronden. Om je te inspireren, gebruiken de auteurs veel voorbeeldteksten. Ze laten zien hoe Close Reading in de onderbouw van het voorgezet onderwijs bij alle schoolvakken een succes wordt! In dit boek wordt in stappen uitgelegd hoe je met Close Reading aan de slag kunt gaan. Je krijgt antwoorden op vragen als: • Hoe selecteer en analyseer je een geschikte tekst? • Wat is de rol van de lezer bij Close Reading? • Op welke manier bereid je een lessenserie voor en geef je de sessies? • Hoe geef je Close Reading binnen een ander vakgebied dan Nederlands? • Hoe stimuleer je goede gesprekken over teksten tussen leerlingen? • Hoe volg je de ontwikkeling van leerlingen?

Onderwijsvernieuwingen volgen elkaar in snel tempo op, steeds vaker tot ongenoegen van degenen die in het onderwijs werkzaam zijn. Wordt de kwaliteit van het onderwijs er ook beter van? Waar richt het onderwijs zich eigenlijk op? En wie bepaalt de koers? De ontwikkelingen in het onderwijs worden steeds meer bepaald door krachten die zich onttrekken aan democratische controle. Ouders, leerlingen, leerkrachten en schoolbesturen hebben steeds minder invloed op wat er op school gebeurt. Philip Bakker onderzocht 20.000 pagina's aan internationale literatuur over het onderwijs, onderwijsvernieuwingen en over de organisaties die daarbij betrokken zijn. Daaruit komt naar voren dat de richting waarin het onderwijs zich ontwikkelt niet wordt ingegeven door pedagogische opvattingen maar door de behartiging van economische en/of politieke belangen. Deze uitgave is van belang voor ieder die het onderwijs en de vrije ontwikkeling van kinderen aan het hart gaan - en biedt uitvoerig materiaal voor verder onderzoek.

Over dit product • Ideaal als voorbereiding op de Landelijke reken- en wiskundetoets (RWT). Deze toets is per 1 september 2024 ingevoerd en vervangt de oude Wiscat rekentoets. • extra aandacht voor hoofdrekenen; • door de vele oefeningen, antwoorden en uitwerkingen geschikt voor zelfstudie. Basisvaardigheden Rekenen voor de Pabo is een oefenboek voor eerstejaarsstudenten aan de pabo die zich voorbereiden op de Landelijke reken- en wiskundetoets (RWT). Het boek is ook bedoeld voor studenten die zich via de zij-instroom of via het mbo bij de pabo aanmelden of voor andere betrokkenen bij het basisonderwijs (ouders, onderwijsassistenten, hulpouders, schoolbestuurders en schoolbegeleiders) die zich willen verdiepen in het vakgebied rekenen/wiskunde voor de basisschool. De leerstof is zo opgebouwd dat na een korte introductie en uitleg, bijbehorende oefenvraagstukken volgen. In deze herziene, vijfde editie zijn nieuwe, actuele thema’s als inflatie en migratie opgenomen. Daarnaast is er een nieuwe paragraaf Oefenopgaven voor de toets toegevoegd aan het boek. Doelgroep Basisvaardigheden Rekenen voor de Pabo is geschreven voor eerstejaars pabostudenten, als voorbereiding op de Landelijke reken- en wiskundetoets (RWT). Dankzij de bijbehorende website met uitwerkingen is het boek zeer geschikt voor zelfstudie. Digitaal materiaal Op de bijbehorende website staan de uitwerkingen van de oefeningen. Door deze uitwerkingen kan de student zichzelf controleren op de juiste aanpak.

Hoe creëer je leerlingen die: gemotiveerd zijn; graag uitdagingen aangaan; leren van hun fouten; en weten dat ze hun intelligentie kunnen laten ‘groeien’? Dit kleine boekje bevat een schat aan informatie over het belang van een growth mindset voor het leerproces. Het laat zien hoe je leerlingen kunt helpen zo’n mindset te ontwikkelen. Met bewijs uit onderzoek en voorbeelden uit de praktijk tonen de auteurs aan welke verandering mogelijk is als leerlingen een growth mindset ontwikkelen. “Het Growth Mindset Pocketboek kan het leven van leerlingen en leraren voorgoed veranderen” - Carol Dweck – Lees hier een recensie over het pocketboek door Lieven Coppens.  

In deze nieuwe Nederlandse editie van het befaamde boek ‘Why Don’t Students Like School?’ geeft cognitief psycholoog Daniel Willingham op onderzoek gebaseerde inzichten en praktische adviezen over effectieve leerstrategieën.Dit boek legt uit hoe jij en je leerlingen denken en leren en helpt je zodoende je onderwijspraktijk te verbeteren. Het onthult het belang van verhalen, emotie, geheugen, context en routine bij het opbouwen van kennis en het creëren van blijvende leerervaringen.Waarom onthouden leerlingen alles van tv, maar vergeten ze alles wat je zegt?Hoe kun je leerlingen de vaardigheden aanleren die ze werkelijk nodig hebben terwijl gestandaardiseerde toetsen alleen naar feitenkennis vragen?Kun je onderwijs aanpassen aan verschillende leerstijlen?Dit boek geeft antwoorden op deze vragen en biedt praktische adviezen om je leerlingen te helpen beter te leren.‘Waarom leren niet vanzelf gaat’ is een waardevol boek voor zowel ervaren als beginnende leerkrachten, leerkrachten in opleiding en schooldirecties.

Kleine Kankergedichtjes zijn kleine, rake gedichten over een groot en kwetsbaar onderwerp: het krijgen van borstkanker. In heldere taal en met een scherp oog voor het alledaagse schrijft Henriette Zimmerman-Kleijn over de achtbaan van uitslagen, behandelingen, angsten en onverwachte momenten van troost en humor. Geen groots gedoe, maar gewone woorden die precies vangen wat er gebeurt wanneer je leven, en je lijf, kantelt. Een bundel over hoop, angst, troost en de kracht om te (blijven) leven. Om zelf te lezen tijdens borstkanker, of om te geven aan iemand die te maken krijgt met kanker, ziekte of herstel na kanker. Uren worden minuten en de secondes tikken weg, Ik hoor mezelf maar geen idee meer wat ik zeg. — uit ‘Uitslag’ Henriette Zimmerman-Kleijn (1971) woont in Vleuten, is getrouwd met René en moeder van twee zonen. In haar leven en werk hee schrijven altijd een plek gehad — zo schreef ze eerder een column voor Ouders van Nu tijdens de zwangerschap van haar jongste zoon. Onder haar meisjesnaam Kleijn schrijft zij al geruime tijd gedichtjes over grote en kleine gebeurtenissen in haar leven: de Kleijngedichtjes. Na haar diagnose borstkanker werden dat de Kleijnkankergedichtjes. Wat begon als een uitlaatklep groeide uit tot deze bundel van vijftig Kleine Kankergedichtjes.

Goed gedrag is het begin van goed leren. Alle leerlingen verdienen klaslokalen waar het rustig en veilig is, en iedereen waardig met elkaar omgaat. Het is een van de belang- rijkste taken van de leraar om zo’n ruimte te creëren. Maar dit gaat niet vanzelf. Het is niet voldoende om te zeggen dat leerlingen zich moeten gedragen, goed gedrag zal weloverwogen en met veel inspanning moeten worden aangeleerd. Regie in de klas is een praktische gids die leraren hierbij helpt. Praktisch, wetenschappelijk onderbouwd en gebaseerd op de expertise van geweldige leraren van over de hele wereld. Het staat vol met strategieën, tips en gedegen adviezen, waar iedere leraar – nieuw of ervaren – iets mee kan. Tom Bennett is voormalig docent, gedragsdeskundige en oprichter van ResearchED. Hij schreef diverse publicaties over gedrag in de les en is een veelgevraagd internationaal spreker.

Een vol hoofd is een hoofd waar niets meer bij kan. Met een vol hoofd lukt nadenken of opletten niet goed meer. Bovendien word je er eerder moe en boos van en verhindert het om goed uit te leggen wat je wilt zeggen. Ook samenwerken en samen spelen worden er een stuk lastiger door. Er zijn hoofden die van binnen zo in elkaar zitten dat ze wel heel snel vol raken. In dit boek worden dat ‘snel vollopende hoofden’ genoemd. Dit boek is speciaal geschreven voor kinderen vanaf 8 jaar en voor betrokken volwassenen die met zo’n snel vollopend hoofd te maken hebben. In eenvoudige bewoordingen wordt concrete uitleg gegeven over informatieverwerkingsproblemen, hoogsensitiviteit en de impact ervan op de sociaal-emotionele ontwikkeling en het zelfbeeld van kinderen. Korte lontjes’, starheid, onoplettendheid, afleidbaarheid, vergeetachtigheid, impulsiviteit en een vertraagde reactiesnelheid in het gedrag van kinderen kunnen onbedoeld bronnen van ergernis worden. Dit onbegrepen gedrag veroorzaakt zo dikwijls misverstanden in communicatie, strijd en wederzijds onbegrip. Daarom ligt in dit boek de nadruk op psycho-educatie: ‘Hoe zorg ik goed voor mijzelf nu ik weet dat het zo werkt in mijn hoofd, en hoe kunnen anderen mij hierin ondersteunen?’ Het boek bevat vele voorbeelden en metaforen van kinderen en volwassenen uit de praktijk. De combinatie van uitleg met ondersteunende tekeningen, tips, (invul)oefeningen en proefjes maakt het boek tot een speelse uitnodiging om de inhoud aan eigen ervaring te koppelen. Door het laagdrempelige en praktische karakter is dit boek al jarenlang een bron van inspiratie, bemoediging en (h)erkenning voor zowel ervaringsdeskundigen als professionals uit het onderwijs en de zorg. In deze herziene editie is de inhoud geactualiseerd en aangepast aan een nog bredere groep gebruikers. De gebruiksvriendelijkheid is verbeterd. Er zijn sprekende tekeningen en herkenbare voorbeelden toegevoegd van gebruikers van dit boek uit de afgelopen jaren. Een fijn extra is dat je nu ook de Vollehoofdenthermometer in ‘stoplichtkleuren’ kan downloaden voor eigen gebruik.

Je hoort vaak van een verstoorde prikkelverwerking in autisme, maar wat als zou blijken dat het brein helemaal geen prikkels verwerkt? We leren kinderen met autisme emoties koppelen aan gelaatsuitdrukkingen, maar wat als we eigenlijk geen emoties aflezen van het menselijk gelaat? Wat als het begrijpen van menselijk gedrag vooral een kwestie is van onbewust voorspellen van wat mensen gaan doen? Hebben socialevaardigheidstrainingen dan wel zin voor kinderen, jongeren en volwassenen met autisme? Recent onderzoek toont aan dat het klassieke beeld van hoe het brein werkt, met de computermetafoor van input, processing en output, niet echt klopt. Een brein dat informatie over de wereld bij elkaar puzzelt om dan te reageren heeft geen enkele overlevingskans in een wereld die volatiel, onzeker, complex en meerduidig is. Het menselijke brein voorspelt de wereld snel en onbewust, en houdt rekening met context. In dit boek onderzoekt Peter Vermeulen wat dit nieuwe inzicht betekent voor autisme. De ontdekking van het voorspellende brein werpt niet alleen een nieuw licht op autisme, het leidt ook tot de conclusie dat enkele van de gangbare interventies in autisme dringend herzien moeten worden. Peter Vermeulen is klinisch pedagoog en een internationale autoriteit op het vlak van autisme. Hij geeft wereldwijd lezingen en trainingen. Hij is auteur van meer dan 15 boeken over autisme, vertaald in meerdere talen.

De wereldberoemde psychologe Carol Dweck van Stanford University heeft, na tientallen jaren onderzoek naar prestatie en succes, een baanbrekend begrip ontdekt: de kracht van onze mindset. Dweck legt uit dat het niet alleen onze vaardigheden en talenten zijn die voor succes zorgen, maar ook onze statische of op groei gerichte mindset. Ze maakt duidelijk waarom het prijzen van de intelligentie en het talent van onze kinderen niet bevorderlijk is voor hun zelfvertrouwen en prestaties, maar hun succes zelfs in de weg kan staan. Met de juiste instelling kunnen we onze kinderen motiveren en hen helpen op school beter te presteren, en tegelijk op persoonlijk en professioneel vlak onze eigen doelen bereiken. Dweck onthult wat alle goede ouders, leerkrachten, topmanagers en sportlieden al weten en laat zien hoe een simpel idee over de werking van de hersenen, liefde voor leren en veerkracht kan creëren, die de basis vormen voor prestaties op elk terrein.

Wat is spel? Hoe draagt spel bij aan de ontwikkeling van het jonge kind? Hoe creëer je spelgericht aanbod? Jonge kinderen leren en ontwikkelen door te spelen. Veel scholen en pedagogen erkennen dit. Kleuters en spel vertrekt vanuit de natuurlijke nieuwsgierigheid van kinderen en plaatst spel centraal in zijn onderwijsvisie. Daarbij zijn er drie spelondersteunende pedagogen die bijdragen aan het leer- en ontwikkelingsproces van jonge kinderen: het kind zelf, de binnen- en buitenomgeving en de rol van de volwassene. Dit boek toont je de mogelijkheden van spel en hoe je spelimpulsen kan geven in grote groep, in kleine groep en tijdens spelbegeleiding. Voorbeelden uit de onderwijspraktijk, pedagogische strategieën en concreet spelaanbod prikkelen je om aan het spelen te gaan met de kinderen. Het boek richt zich op de begeleiding van jonge kinderen van 2,5 tot 7 jaar.   'Dit boek biedt naast de wetenschappelijke onderbouwing een fijne vertaling naar de praktijk. Het hoort thuis op het nachtkastje van elke (toekomstige) kleuterleerkracht.' - Sharon de Hingh | docent Pedagogiek Specialist Jonge Kind, voormalig kleuterleerkracht 'Isa van der Plank weet op heldere wijze het belang van natuurspel te verwoorden en doorbreekt hiermee de muren van het klaslokaal.' - Marieke van Ierschot | pedagoog en docent-onderzoeker bij Lectoraat Natuur en Ontwikkeling Kind, Hogeschool Leiden 'In dit boek geeft Isa van der Plank een centrale plaats aan rijke spelbegeleiding in het kleuteronderwijs.' - Ruth Joosten | lector kleuteronderwijs, Hogeschool PXL

Het is belangrijk dat scholen zich nadrukkelijker gaan richten op sociaal-emotioneel leren (SEL). Want door SEL leer je omgaan met jezelf en de ander. Leerlingen die hun eigen emoties begrijpen en zich kunnen inleven in de ander, zullen bijvoorbeeld minder snel geneigd zijn anderen te kwetsen of pijn te doen. Wanneer leerlingen leren conflicten op te lossen en op hun eigen gedrag te reflecteren, kunnen zij beter relaties onderhouden. Hierdoor werkt SEL preventief: het draagt bij aan het creëren van een positief en veilig schoolklimaat. Dit boek is bedoeld voor onderwijsprofessionals die werken met leerlingen tussen 3 en 15 jaar. Het neemt je mee langs relevante invalshoeken, zoals het belang van SEL, de uitwerking van de vijf SEL-competenties en de leraar die werkt aan zijn eigen SEL-ontwikkeling. Ook is er een hoofdstuk over SEL en trauma en krijg je handvatten om SEL stevig in de school te verankeren. Daarnaast bevat dit boek een minicursus ‘SEL voor schoolteams’. HERZIENE EN UITGEBREIDE EDITIE

Waarom gaat de fijne motoriek van kinderen achteruit? Wat is een goede potloodgreep? Hoe ga je om met ontwijkingsgedrag en faalangst? Wanneer kinderen een achterstand hebben in fijnmotorische activiteiten zoals tekenen, schilderen, kleien, knutselen, knippen en schrijven, zien we dat dit een sterke invloed heeft op hun dagelijkse leven. Ze ontwikkelen faalangst en gaan niet meer graag naar school. Als fijne motoriek moeilijk gaat biedt een diepgaande kijk op het belang van fijne motoriek bij kinderen. Het verklaart niet alleen wat fijne motoriek inhoudt, maar schetst ook welke onderdelen belangrijk zijn en wat we kunnen doen voor kinderen die moeite hebben met tekenen, puzzelen of schrijven. Aan de hand van stappenplannen, getuigenissen en oefenbladen krijgen ouders en leerkrachten handvatten om fijnmotorische vaardigheden aan te pakken, en te weten wanneer externe hulp nodig is. Met meer dan driehonderd oefeningen is het boek zowel informatief als interactief.

Een groot deel van de lessen op Nederlandse basisscholen gaan over taal: lezen, schrijven, spelling, grammatica, woordenschat, mondelinge communicatie. Toch verliest Nederland al jaren internationaal terrein als het gaat om leesprestaties. En ook de leesmotivatie van Nederlandse leerlingen is significant afgenomen; ze voelen zich weinig betrokken bij het leesonderwijs. Terwijl goed kunnen lezen en schrijven een voorwaarde is voor digitale geletterdheid. En dat is essentieel om te kunnen functioneren in onze digitale samenleving. Goed leren lezen en schrijven leer je bij uitstek op school. Maar waar moet je als leerkracht beginnen als je moet kiezen uit het enorme aanbod van leerlijnen, methodes, toetsen, handreikingen en tips voor taal en lezen? Rijke taal gaat over taal- en leesdidactiek voor het basisonderwijs. Het slaat een brug tussen theorie en praktijk en laat je zien hoe je duurzaam, betekenisvol taal- en leesonderwijs geeft zodat elke leerling zijn taalbasis kan vergroten. De auteurs onderbouwen hun beweringen met wetenschappelijke bronnen. Rijke taal bevat geen traditionele verdeling in taaldomeinen, maar de hoofdstukken zijn afgestemd op het creëren van rijke contexten, het kiezen van rijke teksten en het vormgeven van actief denken over taal en interessante onderwerpen. Daarmee geeft dit boek je tientallen praktische handvaten om leerlingen de juiste ondersteuning te bieden en een goede taalbasis (mee) te geven. Rijke taal is bedoeld voor iedereen die inzicht wil krijgen in wat goed taal- en leesonderwijs is én daarmee aan de slag wil gaan. Dat kunnen werkende leraren, logopedisten, IB’ers en remedial teachers zijn, maar ook bachelorstudenten, post-hbo-studenten of master-studenten op het gebied van educatie of logopedie. Erna van Koeven is hoofddocent binnen de afdeling Educatie en Bewegen van Hogeschool Windesheim. Ze is onderzoeker bij het lectoraat Onderwijsinnovatie en ICT en zij maakt deel uit van de leerkring Geletterdheid en Schoolsucces. Anneke Smits is lector bij het lectoraat Onderwijsinnovatie en ICT van Hogeschool Windesheim en zij maakt deel uit van de leerkring Geletterdheid en Schoolsucces. De auteurs doen regelmatig verslag van hun eigen werk met scholen in de veelgelezen blog geletterdheidenschoolsucces.blogspot.com.

Iedere leraar kent ze wel: leerlingen die altijd met hun stoel zitten te wippen of zich het liefst de hele dag verschuilen in hun capuchon. Het lijkt alsof deze leerlingen niet betrokken zijn bij de les en totaal niet opletten. Lastig gedrag, zou je denken, maar in werkelijkheid zetten deze leerlingen allerlei trucs in om juist wél bij de les te kunnen blijven. Ze zijn zintuiglijk onder- of overprikkeld en proberen hun balans te herstellen. Met dit boek wordt duidelijk hoe nuttig het is om te wiebelen en friemelen in de klas! Op heldere wijze wordt uitgelegd hoe zintuiglijke prikkelverwerking verloopt, zowel bij de leerlingen als de leraar zelf. Leraren leren op een andere manier naar leerlingen kijken: door een zogenaamde ZiP-bril. Met deze bril op zien zij de afwijkende prikkelverwerking en kunnen daar snel, eenvoudig en met meer begrip op reageren. Zonder gebruik te maken van een diagnose, medicijnen of therapie. Dit boek is vooral heel praktisch. Er zijn veel (didactische) tips die het klaslokaal en de les zintuigen-vriendelijk maken en zo het leerrendement voor alle leerlingen verhogen.

Kinderen die op jonge leeftijd een rijke taalomgeving ervaren, bouwen aan een stevige basis voor leren, lezen, denken en meedoen in de samenleving. Pedagogisch professionals en onderwijsondersteuners spelen daarin een onmisbare rol. Voor hen is er nu Rijke taal kinderopvang, voorschool en onderwijsondersteuning.Dit boek laat zien hoe je de taalontwikkeling van kinderen kunt stimuleren en zo bijdraagt aan gelijke kansen. Het verbindt actuele kennis over taal, lezen en communicatie met praktische handvatten voor de dagelijkse praktijk. Daarbij is aandacht voor samenwerking tussen kinderopvang, voorschool en onderwijs, communicatie met ouders en collega’s en kinderboeken als bron van rijke taal. Eerder verschenen al de succesvolle titels Rijke taal en Rijke taal (v)mbo, gericht op leraren in het basisonderwijs en het (v)mbo.Met Rijke taal kinderopvang, voorschool en onderwijsondersteuning kunnen pedagogisch professionals, onderwijsassistenten, leraarondersteuners en andere professionals in het basisonderwijs en het vso een belangrijke bijdrage leveren aan een taalrijke omgeving waarin ieder kind zich optimaal kan ontwikkelen. Erna van Koeven is docent/onderzoeker binnen het educatieve domein van Hogeschool Windesheim.Anneke Smits is lector bij het lectoraat Onderwijsinnovatie en ICT van Hogeschool Windesheim.Meike Korpershoek is practor Geletterdheid in het mbo aan het ROC van Amsterdam | Flevoland.

De eerste schooldag: een frisse start vol goede moed, plannen en onderhuidse spanning. Voor docent Fikele is het een vertrouwd gevoel, en toch ook weer niet. Want achter de routine van lessen, vergaderingen en koffie schuilt iets wat steeds moeilijker te negeren is. In dit boek volgen we Fikele en haar collega’s op een middelbare school. Fikele is een bevlogen docent en geeft al ruim zestien jaar les, maar hoelang ze dat nog blijft doen, is de vraag. Terwijl zij zoekt naar een antwoord, ontvouwt zich in de gangen van het Akerveld College het verhaal van een team docenten: bevlogen, vermoeid, idealistisch, cynisch – en alles daartussenin. De startende Joep die zijn eerste les ternauwernood overeind houdt. Lola, die haar plek probeert te vinden tussen zorg en onzekerheid. De ervaren Bernt, die meer ziet dan hij zegt. En Fikele, die blijft zoeken naar hoe het anders kan. In die zoektocht spelen niet alleen haar collega’s en de omstandigheden op school een rol, maar heeft ook de lezer invloed op het verloop van de gebeurtenissen. Wanneer kleine frustraties zich opstapelen tot grotere vragen, wordt één ding steeds duidelijker: docentschap is veel meer dan lesgeven. Blijf je staan wanneer het vertrouwde zijn vanzelfsprekendheid verliest? Wat maakt dat sommige leraren blijven en anderen vertrekken? NELINE DE JONG-KROON is docent in het voortgezet onderwijs en promoveerde op onderzoek naar de uitstroom van docenten. Haar proefschrift, On the threshold: Why teachers stay (or leave) - Teacher attrition in secondary education, vormt de inspiratiebron voor dit boek. Aan de hand van herkenbare verhalen en personages worden de wetenschappelijke inzichten uit haar onderzoek toegankelijk gemaakt voor een breed publiek en krijgt de lezer een inkijkje in de dagelijkse praktijk van het onderwijs. Het boek biedt niet alleen momenten van herkenning, reflectie en bezinning, maar laat ook zien welke factoren kunnen bijdragen aan het behoud van docenten in het onderwijs.

De kennisrijke minimumdoelen voor geschiedenis brengen een grote verandering met zich mee. Ze leggen concrete inhouden vast die veelal nieuw zijn voor leerkrachten, en introduceren daarnaast een specifieke denkwijze: historisch denken. In Geschiedenis in het basisonderwijs nemen de auteurs in drie delen (aanstaande) leerkrachten basisonderwijs en lerarenopleiders, pedagogisch begeleiders en inspecteurs, en leerboekenauteurs mee in de nieuwe minimumdoelen. In deel 1 staan we stil bij wat historisch denken precies inhoudt, en hoe dat is uitgewerkt in de minimumdoelen. We leggen alle historische inhouden uit die in het kennisrijk curriculum zijn opgenomen, net als de procedurele kennis en wat de minimumdoelen bedoelen met het reflecteren over de band verleden-heden. Zo ben je helemaal mee met de verwachtingen van de minimumdoelen. In deel 2 maken we de lezer wegwijs in internationaal vakdidactisch onderzoek over het leren en onderwijzen van geschiedenis in het basisonderwijs. We lichten toe wat we van leerlingen kunnen verwachten op het vlak van kennis en vaardigheden. En we tonen hoe je aspecten van historisch denken effectief kunt bevorderen in de klaspraktijk. Deel 3 van het boek geeft concrete lesideeën mee. Hoe ontwerp je doordachte lessenreeksen geschiedenis die leerlingen boeien en hun leren optimaliseren? Hoe breng je leerlingen lager onderwijs tot zinvol onderzoekend leren? Hoe ga je specifiek bij kleuters didactisch met geschiedenis aan de slag? Hoe kun je vertellingen en verhalen inzetten in de klas? Via QR-codes vindt de lezer bijkomende materialen en voorbeelden om in de klaspraktijk in te zetten. Dit boek werd samengesteld door prof. Karel Van Nieuwenhuyse (KU Leuven) en dr. Marjolein Wilke (KU Leuven) in nauw overleg met lerarenopleiders en het werkveld en legt de brug tussen actueel onderwijsbeleid en kwaliteitsvolle klaspraktijk.

Vakdidactiek PAV – Leren in samenhang – richt zich tot (aspirant-)leerkrachten die algemene vorming geven in de B-stroom en arbeidsmarktfinaliteit, binnen het vakgebied Project Algemene Vakken (PAV). In deze editie staat KABOEM centraal, een nieuw theoretisch model voor het creëren van een krachtige leeromgeving. De rol van gen-AI in het creëren van een krachtige leeromgeving krijgt ook de nodige aandacht. Deze editie is volledig afgestemd op de nieuwe minimumdoelen. Daarnaast sluit het bijkomende sleutelcompetenties in die in PAV worden gerealiseerd, zoals burgerschap, fysieke en mentale gezondheid en het gebruik van ICT. Dit boek is een initiatief van de Vereniging van Lerarenopleiders Vlaanderen (VELOV). De opbrengst via auteursrechten gaat naar initiatieven om het leren van leerlingen, leerkrachten en lerarenopleiders in arbeidsmarktgerichte opleidingen te ondersteunen, telkens vanuit een sterke waardering voor alle actoren.

Je bent hoogbegaafd. En als je de vele websites en boeken mag geloven, kom je dan flink wat hobbels op de weg tegen. Want jij bent zo anders dan andere mensen! Je denkt zo veel na over alles wat je observeert en voelt. En je bent zo opmerkzaam en voelt zo intens. Als je dit boek mag geloven, is hoogbegaafd zijn een cadeautje. Jij bent gezegend met aangeboren talenten die je, met gerichte aandacht en oefening, alleen nog maar verder hoeft te ontwikkelen zodat ze in je voordeel kunnen gaan werken. Zodat ze jouw gave kunnen ondersteunen. Wees anders dan de rest! Maak de samenleving een beetje mooier. Op jouw unieke manier. In Deep dive in je hoogbegaafdheid leer je hoe jij de regie kunt nemen. Hoe je jouw essentie leert kennen door een diepe duik in jezelf te nemen. Hoe je leert omgaan met je essentie en je existentie. Hoe jij je hoogbegaafd-zijn kunt inzetten voor de creatie van jouw authentieke, autonome en betekenisvolle leven. Hoe ben jij hoogbegaafd?

De Geometrie van Menselijke Organisatie van Kristal P. introduceert AXISTASE als een cartografisch raamwerk voor het begrijpen van menselijke dynamiek en complexe systemen. In plaats van gedrag, problemen of verandering als losse verschijnselen te bekijken, onderzoekt het boek hoe positie, relaties, grenzen, belasting, richting, ritme, feedback, tijd en herstel samen een levende organisatie vormen. Centraal staat de vraag: wat verandert er wanneer niet alleen naar mensen wordt gekeken, maar naar de geometrie van hun onderlinge organisatie? AXISTASE maakt patronen zichtbaar zonder mensen tot een label te reduceren. Het onderzoekt onder meer centrum en periferie, wederkerigheid, mobiliteit, compensatie, systeemdruk, samenhang en terugkeer. Het boek verbindt systeemdenken, menselijke dynamiek en cartografische analyse tot een eigen methodische taal voor professionals, onderzoekers, organisaties en iedereen die complexe menselijke systemen beter wil leren zien, begrijpen en ontwerpen.

Elke leerkracht kent het: je stapt de klas binnen en weet dat geen enkele dag voorspelbaar is. Hoe creëer je een klimaat waarin elke leerling tot leren komt? Hoe reageer je doordacht wanneer het schuurt? En hoe herstel je de verbinding als het even misloopt? Klasmanagement met voorsprong biedt een concrete route doorheen de dagelijkse realiteit van de klas. Je beweegt als leerkracht langs een natuurlijke lijn: van pedagogische verbondenheid en sterke preventie, via proactief handelen en consequent reageren, naar duurzaam herstel. Geen rigide voorschriften, maar praktische handvatten die je meteen kunt toepassen. Het boek slaat een brug tussen wetenschappelijke inzichten en de klasvloer. Met herkenbare praktijkvoorbeelden, reflectiemomenten en direct bruikbare tips vertaal je elke strategie naar jouw lespraktijk. Of je nu starter bent of ervaren leerkracht, dit boek helpt je om sterker, bewuster en met meer impact voor de klas te staan. Klasmanagement is vakmanschap dat je elke dag opnieuw ontwikkelt. Niels Lievens is lector aan de lerarenopleiding van Howest, waar hij klasmanagement, didactiek en geschiedenis doceert. Met ervaring in het secundair en buitengewoon onderwijs helpt hij leerkrachten om een sterk leerklimaat te creëren, met concrete handvatten voor de klaspraktijk.

Zeppelin is het referentiekader voor (aanstaande) leraren lager onderwijs die muzische vorming op een methodische en diepgaande manier willen vormgeven. Deze volledig herziene editie vertrekt vanuit de meest recente didactische inzichten en begeleidt de lezer in het opzetten van doelgerichte, kunstzinnige leerprocessen in het lager onderwijs. Kennisgericht werken met behoud van de muzische eigenheid In deze nieuwe versie staat kennisgericht werken centraal, zonder de unieke aard van het vakgebied te verliezen. Het boek biedt een heldere structuur en een methodische opbouw met antwoorden op kernvragen rond artistieke grondhouding, het opbouwen van doelgerichte activiteiten, het beschouwen van kunst, en het plannen en evalueren van de muzische ontwikkeling van leerlingen. Wat mag u verwachten? Een helder overzicht van de bouwstenen van beeld, muziek, drama, dans en media. Vakterminologie en repertoire: concrete handvatten om de vakkennis van leerlingen te versterken en hun kunstzinnige blik te verruimen. Integratie: inspirerende suggesties om muzische vorming te verbinden met andere leergebieden. Praktijkgerichtheid: een rijke verzameling praktijkvoorbeelden en heldere schema’s die direct inzetbaar zijn in de klaspraktijk. Koen Crul is als docent kunsteducatie verbonden aan de lerarenopleiding van VIVES campus Brugge. Als auteur van de Zeppelin-reeks en ervaren Oetang-trainer binnen de onderwijssector, biedt hij met dit werk een onmisbaar instrument voor elke leraar die streeft naar kunstzinnige kwaliteit in de klas.

De eerste jaren in het onderwijs zijn intens. Beginnende leraren stappen vol enthousiasme in een job die tegelijk uitdagend, complex en soms overweldigend is. Ze zoeken hun plek in het schoolteam, bouwen aan hun professionele identiteit en proberen elke dag het verschil te maken voor hun leerlingen. Net in die eerste jaren ontstaat vaak de basis voor een duurzame loopbaan. Hoe zorg je er als school voor dat starters zich ondersteund, gewaardeerd en versterkt voelen? Hoe bouw je aan een begeleiding die verder gaat dan losse tips of praktische afspraken? Sterk van start bundelt actuele onderzoeksinzichten, inspirerende praktijkvoorbeelden en concrete handvatten rond aanvangsbegeleiding. Deze publicatie helpt scholen om starters doelgericht en duurzaam te ondersteunen: van mentorschap en lesobservatie tot reflectie, feedback en professionele leergemeenschappen. Een inspirerend boek voor schoolleiders, mentoren, aanvangsbegeleiders en iedereen die mee wil bouwen aan sterke leraren, sterke teams en sterk onderwijs.

Te veel tegelijk. Te weinig resultaat. In veel scholen wordt keihard gewerkt, maar verandert er weinig. Initiatieven stapelen zich op en vergaderagenda’s lopen vol. Toch blijft vooruitgang uit. De oorzaak? Er wordt te weinig gekozen. Dit boek is voor schoolleiders die dat patroon willen doorbreken. Ontstaan in de dagelijkse praktijk van scholen, doorbreekt het de reflex om steeds meer te plannen, te organiseren en toe te voegen. Want net daar loopt het mis. Strategie ontstaat door te kiezen. En door te durven begrenzen. Je leert hoe je een probleem scherp formuleert, prioriteiten bepaalt zonder eindeloos overleg en keuzes zichtbaar maakt in gedrag. Geen extra plan of nieuwe hype. Wel een aanpak die standhoudt in echte scholen. Klaar met drukte zonder vooruitgang? Tijd om te realiseren wat er echt toe doet. Minder tegelijk. Meer resultaat. Miek Kemel is algemeen directeur en werkt dagelijks in en met scholen. Ze begeleidt schoolleiders bij het maken van keuzes, het bepalen van prioriteiten en het realiseren van hun strategie. Ze behaalde een master Handelswetenschappen en een master in Educational Leadership. Ze staat voor een schoolbeleid met duidelijke accenten, heldere richting en inspanningen die renderen.

Kleur geven aan goed onderwijs gaat over jou: wie jij bent als leraar en hoe jij door jezelf in te zetten goed onderwijs kunt vormgeven. Goed onderwijs krijgt kleur door jou, de persoon die voor de groep staat. Door je waarden, je overtuigingen en je kwaliteiten bewust te verbinden met je dagelijkse handelen, ontstaat onderwijs dat niet alleen effectief is, maar ook authentiek en betrokken. In dit boek staat de professionele identiteit van de leraar centraal. De auteurs laten zien dat identiteit geen vaststaand gegeven is, maar zich ontwikkelt in dialoog met jezelf, met anderen en met de wereld. Aan de hand van drie leidende vragen: Wie ben ik? Wat moet ik doen? en Waarom doe ik dit? wordt professionele identiteit benaderd als een identiteit waarin je handelen centraal staat. Het boek is opgebouwd uit drie delen: leren van jezelf en je ervaringen, leren van en met anderen, en leren van (bronnen in) de wereld. Elk hoofdstuk bevat concrete oefeningen, verhalen en reflectie-instrumenten die uitnodigen tot onderzoekend en bewust handelen in de onderwijspraktijk. Kleur geven aan goed onderwijs is geschreven voor (aanstaande) leraren in het basisonderwijs, voor lerarenteams en voor lerarenopleiders die professionele identiteitsontwikkeling een centrale plaats willen geven in opleiding en praktijk. Het boek biedt taal, structuur en handvatten om het professionele gesprek te verdiepen en te verbinden met het dagelijks werk in de groep en op school. Colleen Clinton, Rob Bartels, Wytzke van der Leij, Pieter Snel en Alwin Truin zijn ervaren lerarenopleiders. Zij werken vanuit een gedeelde overtuiging: goed onderwijs begint bij leraren die zichzelf kennen en onderzoeken, en met een sterke identiteit kleur geven aan hun onderwijs.

Woordenschat is een onmisbare basis voor communiceren, leren en denken. Leerlingen die beschikken over een rijke woordenschat communiceren beter, begrijpen meer, verwerven gemakkelijker kennis en vaardigheden en kunnen verfijnder en dieper denken. Uitgangspunt in dit boek is daarom dat het noodzakelijk is dat alle leraren aandacht besteden aan woordenschat en het vergroten van de taal- en denkvaardigheid van álle leerlingen. Dit boek presenteert drie pijlers van woordenschatonderwijs: woorden leren en woorden gebruiken, woordleerstrategieën leren en woordbewustzijn en woordeigenaarschap ontwikkelen. Leraren in het basis- en voortgezet onderwijs vinden in dit boek concrete handvatten om de ontwikkeling van de woordenschat van alle leerlingen te ondersteunen. Er is expliciet aandacht voor woordverwerving in het vreemdetalenonderwijs. Woordenschatonderwijs is een essentieel onderdeel van de kerndoelen en eindtermen van het vernieuwde curriculum. Daarom komt ook de implementatie en borging hiervan op vak- en schoolniveau uitgebreid aan bod. Dit boek is geschreven voor onderwijsprofessionals in het po en vo, maar is ook zeer geschikt voor pabo’s en lerarenopleidingen.

Lezen en spellen in groep 3 vormt een waardevolle aanvulling op het al bekende handboek Zo leer je kinderen lezen en spellen (ZLKLS). Deze nieuwe uitgave bevat uitgewerkte lesschema’s lezen, spellen en schrijven volgens de uitgangspunten van de methodiek van ZLKLS. In de cursussen van ZLKLS is het borgen van de methodiek een belangrijk onderdeel en wordt vaak gevraagd naar uitgewerkte lesschema’s. De kant-en-klare lesschema’s in dit boek voorzien in deze vraag. De schema’s sluiten aan bij de lettervolgorde van Lijn 3 (2e editie). Ze vormen voor leerkrachten een leidraad als ze kinderen leren lezen, spellen en schrijven in de klankzuivere en in de niet-klankzuivere periode. De lesschema’s van de klankzuivere periode zijn per dag uitgewerkt. De lesonderdelen voor lezen, spellen en schrijven staan in één schema, zodat de samenhang daartussen gewaarborgd wordt. Voor de niet-klankzuivere periode zijn wekelijkse lesschema’s voor lezen opgenomen. Er is ook een versie van dit boek die aansluit bij Veilig Leren Lezen (Kim-versie).

In Schermen met cultuur voeren Kris Rutten en Amanda Adam een intergenerationele dialoog over cultuurbeleving en cultuurbemiddeling in tijden van schermen. Ze gaan voorbij aan een nostalgisch verlangen naar een verleden zonder schermen en onderzoeken hoe we cultuur ook op en via onze schermen delen en beleven. Aan de hand van vele voorbeelden tonen ze hoe schermen met cultuur – in alle vormen: van albumcovers van popsterren tot gecontesteerde operavoorstellingen of ideologische stellingen over cultuur – kan leiden tot een praktijk van cultuureducatie in de vorm van zorgzame cultuurbemiddeling. Daarbij roepen ze op om te blijven openstaan, te leren en te schermen voor cultuur.

Spelen is voor kinderen niet alleen tijdverdrijf, maar een van de belangrijkste manieren waarop zij de wereld leren begrijpen. Dit boek, samengesteld met behulp van kunstmatige intelligentie, onderzoekt op heldere en toegankelijke wijze wat spel precies doet voor de ontwikkeling van kinderen. Je leest hoe verschillende vormen van spel, van fantasiespel tot bewegingsspel, bijdragen aan denkvermogen, taalontwikkeling, sociale vaardigheden en emotionele groei. Ook komt aan bod hoe spel verandert naarmate kinderen ouder worden en welke rol volwassenen daarbij kunnen spelen, zonder dat spel zijn vrije karakter verliest. Aan de hand van inzichten uit de ontwikkelingspsychologie en pedagogiek krijg je een overzicht van wat spelen zo waardevol maakt, en waarom ruimte voor spel een wezenlijk onderdeel is van gezonde ontwikkeling. Dit boek is geschikt voor iedereen die meer wil begrijpen over kinderen en hun ontwikkeling.

Hoe we vandaag spreken over opvoeding, onderwijs en kind-zijn is nooit neutraal. Het zegt iets over hoe we als samenleving naar kinderen en jongeren kijken, welke kindertijd we wenselijk vinden, welke verwachtingen we koesteren en welke zorgen we projecteren. Het raakt aan fundamentele vragen: waarvoor voeden we op? Wat verwachten we van ouders, leerkrachten en pedagogen? En welke wereld willen we doorgeven, en veranderen? Een beeld van een kind vertrekt van die vragen en onderzoekt zes krachtige en invloedrijke kindbeelden: het kind als kapitaal, het voorspelbare kind, het kind als risico, het witte kind, het kind als burger en het kind als held. Elk van deze beelden opent een ander perspectief op opvoeding en onderwijs, en legt bloot hoe diepgewortelde ideeën vandaag nog steeds ons denken, onze praktijken en ons beleid sturen. Met scherpe analyses, herkenbare voorbeelden en een heldere inkijk in pedagogische theorieën nodigen de auteurs de lezer uit om vanzelfsprekendheden in vraag te stellen. Dit boek maakt zichtbaar hoe beelden van kinderen niet alleen beschrijven wat is, maar ook bepalen wat mogelijk wordt. En wat niet.