Onderwijs
Populair in Onderwijs
Waarom verwennen ouders? Welke negatieve gevolgen heeft problematische verwenning? Wat zijn de gevolgen in het onderwijs? Hoe keer je het tij? Problematisch verwende kinderen krijgen te veel, te snel en te lang. Ze krijgen materiële zaken of doen ervaringen op die niet bij hun leeftijd, hun interesses en hun talenten passen. Bij problematische verwenning is er sprake van grenzeloosheid en toegeeflijkheid van de kant van de ouders, waardoor de gezonde ontwikkeling van het kind in gevaar komt. Problematische verwenning is een vorm van verwaarlozing. Kinderen die hieraan blootgesteld worden, vallen onder andere op door hun lage frustratietolerantie en hun koppige en soms oppositionele en manipulerende gedrag. Vaak raken ze in een sociaal isolement en is er sprake van schoolverzuim. De gevolgen blijven ook op volwassen leeftijd merkbaar. Willem de Jong neemt deze problematiek kritisch onder de loep en laat ook de moderne opvoedtaken van ouders en leerkrachten niet onbesproken.
Constance Vissers, Jet Isarin, Daan Hermans, Ina Jekeli
Taal in het kwadraat
Kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS) hebben niet alleen moeite met taal, maar vaak ook ernstige sociaal-emotionele problemen. Sommigen reageren angstig op contact en trekken zich terug. Anderen vertonen juist druk, ongecontroleerd of agressief gedrag. Hoe komt dat? In dit boek kijken we met een neuropsychologische bril naar het gedrag van kinderen met TOS. De auteurs beschrijven helder dat dit gedrag wordt beïnvloed door de omgeving, de hersenen én de cognitieve vermogens, zoals de executieve functies en het vermogen om emoties en gedachten van jezelf en anderen te begrijpen. Kinderen met TOS hebben juist op deze gebieden beperkingen, omdat ze er taal voor nodig hebben: taal om met anderen te communiceren en ‘innerlijke taal’ om met zichzelf te communiceren. Als ouders en professionals in onderwijs en zorg zich hier (meer) bewust van zijn, kunnen zij kinderen met TOS beter gaan ondersteunen. Taal in het kwadraat is theoretisch stevig onderbouwd en bevat vele herkenbare situaties uit de praktijk van onderwijs, zorg en opvoeding. Daarmee is het een inspiratiebron voor iedereen die werkt met kinderen met TOS.
Een goede mondelinge taalvaardigheid (spreken en luisteren) is niet alleen cruciaal voor de lees- en schrijfontwikkeling, maar heeft ook invloed op het welbevinden van kinderen. Kinderen die mondeling vaardig zijn, kunnen aangeven wanneer ze verdrietig, boos of blij zijn. Ze kunnen anderen begrijpen en zijn in staat kennis en ideeën te delen. Dit zijn essentiële vaardigheden die een basis leggen voor onder andere schoolsucces én het goed functioneren in de samenleving. De eerste zeven levensjaren vormen de kritische periode voor de taalverwerving. Als een kind dan niet leert hoe hij taal goed gebruikt, is het risico op een taalontwikkelingsachterstand groot. In deze periode is de rol van pedagogisch medewerkers en leerkrachten dan ook cruciaal. Zij kunnen achterstanden in de taalontwikkeling van kinderen ofwel voorkomen, ofwel tijdig signaleren en beperken. Dit boek biedt hiervoor praktische handvatten. Je leest meer over het belang van een rijk taalaanbod, het bieden van voldoende taalkansen en het geven van effectieve taalfeedback. Daarnaast is er aandacht voor taalontwikkelingsachterstanden en -stoornissen, en het verschil daartussen. Ook komt het monitoren en gebruik van objectieve observatie-instrumenten aan bod. Verder lees je hoe je ouders meer kunt betrekken bij de leeromgeving van hun kinderen.
Praten over wat niet goed gaat en oplossingen zoeken en verwoorden is vaak moeilijk voor kinderen en jongeren. Tekeningen bieden daarom een enorme meerwaarde in een gesprek. Tekenpraat is een boek waar je meteen praktisch mee aan de slag kunt. Het richt zich tot ouders en professionals die kinderen en jongeren opvolgen die vastlopen in hun functioneren en dat zelf moeilijk kunnen uiten. Al tekenend gaat de begeleider in gesprek met deze jonge mensen. De tekeningen verbeelden letterlijk wat de jongeren aanreiken. Ze helpen hen om gevoelens te vertalen en gedachten te benoemen, en om samen met hun begeleider tot passende oplossingen te komen. Deze oplossingsgerichte aanpak zorgt voor wederzijds begrip en geeft meer (zelf)vertrouwen om inzichten te bereiken. Deze methodiek werd door de auteurs heel succesvol toegepast bij kinderen en jongeren met autisme. Het visualiseren van gespreksonderwerpen werkt bijzonder inspirerend. Je hoeft als begeleider zelf geen tekentalent te zijn. Het boek geeft je veel handige tips en tricks om je beeldverhaal duidelijker en je gesprek krachtiger te maken.
Sieb Kemme, Willem Uittenbogaard
Basisvaardigheden rekenen voor de pabo
Over dit product • Ideaal als voorbereiding op de Landelijke reken- en wiskundetoets (RWT). Deze toets is per 1 september 2024 ingevoerd en vervangt de oude Wiscat rekentoets. • extra aandacht voor hoofdrekenen; • door de vele oefeningen, antwoorden en uitwerkingen geschikt voor zelfstudie. Basisvaardigheden Rekenen voor de Pabo is een oefenboek voor eerstejaarsstudenten aan de pabo die zich voorbereiden op de Landelijke reken- en wiskundetoets (RWT). Het boek is ook bedoeld voor studenten die zich via de zij-instroom of via het mbo bij de pabo aanmelden of voor andere betrokkenen bij het basisonderwijs (ouders, onderwijsassistenten, hulpouders, schoolbestuurders en schoolbegeleiders) die zich willen verdiepen in het vakgebied rekenen/wiskunde voor de basisschool. De leerstof is zo opgebouwd dat na een korte introductie en uitleg, bijbehorende oefenvraagstukken volgen. In deze herziene, vijfde editie zijn nieuwe, actuele thema’s als inflatie en migratie opgenomen. Daarnaast is er een nieuwe paragraaf Oefenopgaven voor de toets toegevoegd aan het boek. Doelgroep Basisvaardigheden Rekenen voor de Pabo is geschreven voor eerstejaars pabostudenten, als voorbereiding op de Landelijke reken- en wiskundetoets (RWT). Dankzij de bijbehorende website met uitwerkingen is het boek zeer geschikt voor zelfstudie. Digitaal materiaal Op de bijbehorende website staan de uitwerkingen van de oefeningen. Door deze uitwerkingen kan de student zichzelf controleren op de juiste aanpak.
Begeleiders die tegenwoordig mensen met een (verstandelijke) beperking ondersteunen doen dat vanuit de supportvisie. Tenminste, dat verwachten zorgorganisaties van hen. Mensen met een beperking maken een ontwikkeling door van afhankelijkheid naar zelfbepaling. Ze zijn burgers als ieder ander, die regie over eigen leven willen. De taak van begeleiders is met de supportvisie veranderd van overnemen naar ondersteunen. Een taak die om een nieuwe attitude en nieuwe werkwijzen vraagt. Begeleid ontdekkend leren is zo'n werkwijze: een methode waarmee begeleiders support echt in praktijk kunnen brengen. Doelgericht, concreet en volgens een duidelijk stappenplan. Het boek - geïllustreerd met praktijk(voor)beelden in tekst en beeld - is bedoeld voor begeleiders in het werkveld en voor studenten in het middelbaar en hoger beroepsonderwijs. Begeleid ontdekkend leren is een praktische uitwerking van het Eigen Initiatief Model. Met dit model leren mensen met een beperking denkvaardigheden: een plan maken voor zij iets doen, volgen en bijsturen terwijl ze bezig zijn en terugkijken wanneer ze klaar zijn. Wie met cliënten begeleid ontdekkend leren toepast, zorgt ervoor dat hun flexibiliteit en zelfstandigheid daadwerkelijk toenemen. De cliënt krijgt binnen zijn mogelijkheden meer invloed op zijn eigen leven, meer plezier in zijn taken, leert zelf te kiezen en voelt zich versterkt in zijn zelfbeeld.
Liz Bunte, Tony Dalen, Marieke Logchem, Dortie Mijs
Close Reading in het vo
Begrijpend lezen is een belangrijke vaardigheid voor leerlingen. Maar we weten ook dat ze het moeilijk vinden. Niet alleen leerlingen, ook leerkrachten vinden het lastig om een effectieve, maar ook boeiende les begrijpend lezen te geven. In het Nederlandse onderwijs staan vooral de strategieën centraal. Bovendien blijft begrijpend lezen meestal beperkt tot het vak Nederlands. Er zijn nieuwe inzichten die laten zien dat begrijpend luisteren en lezen door gebruik van romans en informatieve teksten, die complex en tóch interessant zijn voor leerlingen, anders aangepakt kunnen worden. Close Reading geeft leerkrachten van alle vakken in het voortgezet onderwijs de mogelijkheid om samen met leerlingen een boek of tekst echt te doorgronden. Om je te inspireren, gebruiken de auteurs veel voorbeeldteksten. Ze laten zien hoe Close Reading in de onderbouw van het voorgezet onderwijs bij alle schoolvakken een succes wordt! In dit boek wordt in stappen uitgelegd hoe je met Close Reading aan de slag kunt gaan. Je krijgt antwoorden op vragen als: • Hoe selecteer en analyseer je een geschikte tekst? • Wat is de rol van de lezer bij Close Reading? • Op welke manier bereid je een lessenserie voor en geef je de sessies? • Hoe geef je Close Reading binnen een ander vakgebied dan Nederlands? • Hoe stimuleer je goede gesprekken over teksten tussen leerlingen? • Hoe volg je de ontwikkeling van leerlingen?
Stille leerlingen blijven vaak ‘onder de radar’ van de leraar. Soms zijn het kinderen die gewoon doen wat ze moeten doen, zonder op te vallen, en die het gewoon fijn vinden ‘stil’ te zijn. Maar dat betekent natuurlijk niet dat ze geen aandacht willen van de leerkracht! Ook als stil kind wil je horen dat je het goed doet. Soms zijn het kinderen die het wel degelijk lastig hebben, maar die zich daarom juist (onbewust) onopvallend gedragen. Zij zijn van nature angstig of verlegen, hebben het moeilijk thuis of op school, of begrijpen ons gewoon niet goed. We missen de subtiele signalen die zij uitzenden; en soms zijn er simpelweg geen signalen te zien. Juist zij hebben onze aandacht hard nodig. Een deel van de stille kinderen in je klas is gewoon heel gelukkig en een ander deel niet. Om te weten wie gelukkig is en wie niet, moeten we iedereen in de klas leren zien en leren kennen. Daarom gaat dit boek over álle stille kinderen.
Kleine Kankergedichtjes zijn kleine, rake gedichten over een groot en kwetsbaar onderwerp: het krijgen van borstkanker. In heldere taal en met een scherp oog voor het alledaagse schrijft Henriette Zimmerman-Kleijn over de achtbaan van uitslagen, behandelingen, angsten en onverwachte momenten van troost en humor. Geen groots gedoe, maar gewone woorden die precies vangen wat er gebeurt wanneer je leven, en je lijf, kantelt. Een bundel over hoop, angst, troost en de kracht om te (blijven) leven. Om zelf te lezen tijdens borstkanker, of om te geven aan iemand die te maken krijgt met kanker, ziekte of herstel na kanker. Uren worden minuten en de secondes tikken weg, Ik hoor mezelf maar geen idee meer wat ik zeg. — uit ‘Uitslag’ Henriette Zimmerman-Kleijn (1971) woont in Vleuten, is getrouwd met René en moeder van twee zonen. In haar leven en werk hee schrijven altijd een plek gehad — zo schreef ze eerder een column voor Ouders van Nu tijdens de zwangerschap van haar jongste zoon. Onder haar meisjesnaam Kleijn schrijft zij al geruime tijd gedichtjes over grote en kleine gebeurtenissen in haar leven: de Kleijngedichtjes. Na haar diagnose borstkanker werden dat de Kleijnkankergedichtjes. Wat begon als een uitlaatklep groeide uit tot deze bundel van vijftig Kleine Kankergedichtjes.
Uit de literatuur is bekend dat ouders van kinderen met een auditief/communicatieve beperking moeite hebben om normale, taalstimulerende gesprekken met hun kinderen te voeren. Meertalige ouders voelen zich vaak verantwoordelijk voor de spraak- en/of taalproblemen van hun kind en zijn daardoor in de communicatie met hun kind extra onzeker. Daardoor gaan zij soms minder praten met hun kind. Ook professionals zijn vaak onzeker over wat de juiste manier is om een meertalige opvoeding aan te pakken bij een kind met een handicap. Dit boek is bedoeld om deze onzekerheid enigszins weg te nemen. Het biedt handvatten om de advisering aan deze ouders vorm te geven onder meer via achtergrondinformatie over de combinatie van meertalige opvoeding en verschillende handicaps. De professional vindt in dit boek verder ook vragenlijsten, folders en een protocol. Zijn advies krijgt vorm door informatie te verzamelen over de meertalige situatie, de (on)mogelijkheden van het kind, de (on)mogelijkheden van ouders, de wensen van ouders en de wensen van het kind.Dit boek richt zich in de eerste plaats naar logopedisten, maar is ook bruikbaar voor orthopedagogen en kinderpsychologen, ouderconsulenten en medewerkers in het (speciaal) onderwijs.Over de auteur:MIRJAM BLUMENTHAL is logopedist en psycholoog, en heeft als logopedist meer dan 25 jaar ervaring in het werken met meertalige kinderen en hun ouders. De laatste jaren is zij werkzaam als projectleider Culturele en Linguïstische Diversiteit bij KEGG.
Top 10 van Onderwijs
Het leren van leerlingen is mede afhankelijk van de kwaliteit van de lessen die leraren geven. Door zicht te hebben op de les en de kwaliteit ervan te bepalen weet je wat een leraar goed doet en wat eventueel verbeterpunten zijn. Zo kan er gericht worden gewerkt aan verbetering van lessen, bij individuele leraren of in het schoolteam. Dit is echter gemakkelijker gezegd dan gedaan. Want wat is een goede les? En hoe meet je de kwaliteit daarvan? Vaak wordt dit gedaan door het observeren van lessen. Maar je kunt ook leerlingen vragen wat zij van de les vonden, of leraren zelf hun eigen lessen laten beoordelen. Elke vorm van meten vraagt een gedegen voorbereiding door na te denken over vragen als: wat wil je precies meten, met welk instrument en hoe analyseer en interpreteer je data? Voor het daadwerkelijk verbeteren van de leskwaliteit is het bovendien van belang te weten wát je wilt verbeteren en hóe je dat doet, en spelen bijvoorbeeld coaching en de motivatie van de leraar zelf een grote rol. Naast bovengenoemde onderwerpen beschrijft de auteur welke kansen artificiële intelligentie biedt voor leraarprofessionalisering, gericht op het meten en verbeteren van leskwaliteit. Tot slot gaat zij in op de rol van de Onderwijsinspectie met betrekking tot de kwaliteit van lesgeven die zij beoordeelt. Dit boek is geschreven voor kwaliteitszorgmedewerkers, kwaliteitscoördinatoren, schoolleiders, schoolopleiders, intern begeleiders, leraren en lerarenopleiders.
In deze volledig nieuwe en actuele versie van het 'gele' boek HGW een handreiking voor het schoolteam zijn de inhoud en uitgangspunten aanzienlijk veranderd. Zo staan doelgericht werken en systematisch evalueren nu op de eerste plaats en is er, naast de onderwijsbehoeften van leerlingen meer aandacht voor hun opvoedbehoeften. De leerling heeft een sterkere positie gekregen en samenwerking met ouders komt nadrukkelijker aan de orde. Door de succesvolle kind-gesprekken wordt de samenwerking met ouders en focus op doelen verder uitgewerkt. Hiermee is Handelingsgericht werken: een handreiking voor het schoolteam weer volledig up-to-date als basisboek HGW.
Barend Last, Derk Bransen
Dat doe je toch niet alleen?!
Was jij vroeger eigenaar van je leerproces? Was jij een autonome, intrinsiek gemotiveerde, doelgerichte, reflectieve, zelfsturende student met volledige regie over je eigen leerproces? Waarschijnlijk niet. Toch komen we deze aspecten vaak tegen in de visies van opleidingen. De gemene deler: zelfregulerend leren. Maar hoe ‘zelf’ is dat eigenlijk? Onze stelling is simpel: Dat doe je toch niet alleen?! Leren ontstaat in een onderwijscontext veelal vanuit sociale interactie. Dit betekent dat iedereen leert én dus ook dat leren reguleert - van student tot docent. Daarbij komt dat we niet alleen ons eigen leerpad reguleren, maar ook dat van de ander - en omgekeerd. Daarom kun je beter spreken van ‘co-regulerend leren’. Dit boek kadert dit principe (en aanverwante concepten) en maakt ze praktisch: Hoe ontwerp je onderwijs met co-regulatie als uitgangspunt? En hoe geef je dat didactisch vorm in je dagelijkse praktijk? Het boek biedt concrete handvatten en sprekende casuïstiek om dit goed te doen. Want let op: te veel sturing drukt de motivatie de kop in, te weinig sturing resulteert in doelloos zwemmen zonder grip op het leerproces. Co-regulatie biedt het kader tot balans. Barend Last is bestsellerauteur, docent, en veelgevraagd spreker op het gebied van onderwijsinnovatie. Eerder schreef hij de succesvolle boeken ‘Chatten met Napoleon’ en ‘Blended Learning in de praktijk’. Derk Bransen promoveerde aan de Universiteit Maastricht op het onderwerp 'reguleren van werkplekleren' in de geneeskundeopleiding en werkt momenteel als co-creatie manager bij Education Lab NL.
Marita Eskes, Ruud Bijman
Begrijpend lezen in een doorlopende lijn
Elk kind heeft recht op goed leesonderwijs. Wanneer je niet goed kunt lezen, is het vrijwel onmogelijk om in de huidige maatschappij mee te komen. Veel leerlingen in het basisonderwijs ervaren moeite bij het begrijpen van teksten. Naast het zorgen voor een goede technische leesvaardigheid, zullen we sterk(er) moeten inzetten op woordenschat en kennis van de wereld: dit zijn zaken die een grote invloed hebben op tekstbegrip. Dit boek beschrijft wat onder tekstbegrip wordt verstaan en hoe dit tot stand komt, gebaseerd op kennis vanuit de wetenschap. Nederland is een van de weinige landen waar begrijpend lezen een vak apart is. En dat terwijl we weten dat de integratie met andere vakken en gezamenlijke opbouw van kennis op school cruciaal zijn. Je leest hoe in een doorlopende lijn gewerkt kan worden aan tekstbegrip, van begrijpend luisteren in de groepen 1 en 2 naar (geleidelijk) begrijpend lezen in de groepen 3 t/m 8. Ook word je meegenomen in hoe je zaakvakken kunt koppelen aan het leesonderwijs en teksten in samenhang kunt aanbieden in de klas. Belangrijk is dat teksten van goede kwaliteit zijn, de inhoud ervan centraal staat en leerlingen schoolbreed van goede instructie worden voorzien. Dit handboek is geschreven voor alle betrokkenen in het basisonderwijs: (toekomstige) leraren, taal- en leescoördinatoren, intern begeleiders en schoolleiders. Uitgaande van wat onderzoek ons al jarenlang leert over effectief leesonderwijs, geeft dit boek antwoord op de vraag hoe je als team het verschil kunt maken voor leerlingen: wat doet ertoe als het gaat om onderwijs in tekstbegrip?
In Het gezin centraal wordt een systeem- en oplossingsgerichte methodiek van ambulante gezinshulpverlening gepresenteerd. Het is een praktische gids op de weg die elke gezinshulpverlener met zijn gezinnen aflegt. Een gids die niet voorschrijft maar suggesties aandraagt en inspireert. Het beschrijft de visie en theorie achter gezinshulpverlening, en geeft bruikbare richtlijnen voor de praktijk. In dit handboek worden alle opeenvolgende fasen in het hulpproces met gezinnen in kaart gebracht en welke werkzame elementen, technieken, methoden en instrumenten toe te passen zijn. Deze beschrijvingen zijn geïllustreerd met herkenbare praktijkvoorbeelden die tot op de details van de dialoog tussen hulpverlener en cliënt ontrafeld worden. Het boek haakt in op de variaties van kortdurend toegankelijke zorg, naar jeugdgeneralisten en intensieve gespecialiseerde gezinshulp. Maar ook op de gezinsgerichte werkwijze bij: kindermishandeling, lvb, echtscheiding, gehechtheidsproblemen, multiprobleemgezinnen en jeugdhulp met verblijf. Tot slot is er specifiek aandacht voor de effectiviteit van de hulpverlener zelf. De doelstelling van gezinshulpverlening volgens Gezin Centraal is duurzame verbetering van de opgroei- en opvoedproblemen in gezinnen die tegelijk de regie over hun leven hebben en weten te behouden. Dit boek is geschreven voor iedereen die als hulpverlener werkt met jeugd en gezinnen of in opleiding is. Arjan Bolt is orthopedagoog bij Kenniscentrum Gezin Centraal: kenniscentrum voor training en ontwikkeling in de jeugdzorg. KIJK VOOR AANVULLEND LESMATERIAAL OP WWW.GEZINCENTRAAL.ONLINE
In deze persoonlijke en inspirerende brief aan toekomstige en beginnende docenten deelt Philippe Meirieu zijn diepgaande inzichten over het onderwijs. Hij schrijft over de uitdagingen van een steeds veranderend onderwijssysteem en herinnert ons aan de kern van het docentschap: de liefde voor leerlingen en het overdragen van kennis. Met deze brief biedt Meirieu zowel steun als inspiratie voor wie aan de start van zijn loopbaan staat. Of je nu lesgeeft op een basisschool of een middelbare school, hij gidst je door de complexiteit van het vak en moedigt je aan om met passie en toewijding te blijven onderwijzen – zelfs in zwaar weer. Philippe Meirieu (1949) is een Franstalige onderwijspedagoog, onderzoeker en schrijver. Hij is momenteel emeritus-hoogleraar aan de Universiteit Lumière-Lyon 2. Meirieu schreef meer dan dertig zeer populaire pedagogische, didactische en opvoedingsfilosofische boeken. Gedurende zijn hele loopbaan is hij altijd vol overtuiging blijven lesgeven aan leerlingen en studenten.
Het is tijd voor breinvriendelijk onderwijs voor iedereen! Het ene kind kan niet wachten om buiten te spelen, terwijl het andere zich liever in een rustig hoekje in een boek of een tekening verliest. Waar het ene kind spontaan de wereld wil verkennen, heeft het andere liever een duidelijke dag- of weekplanning om zich aan vast te houden. Veel kinderen, zoals die met adhd, dyslexie of autisme, worstelen in de klas. En dat komt niet doordat ze minder leergierig zijn, maar doordat hun unieke manier van leren vaak niet past binnen het standaardonderwijs. Neurodiversiteits-expert Saskia Schepers sprak met talloze leerlingen, ouders, docenten en schooldirecteuren en ontdekte dat het onderwijs vaak tekortschiet, doordat het vooral is ingericht voor de meest gangbare, neurotypische breinen. Maar wat als we juist de kracht van verschillende breinen zouden benutten? Met inspirerende voorbeelden en praktische werkvormen biedt Als alle breinen leren docenten, ouders en onderwijsprofessionals tools om meteen aan de slag te gaan. Want een breinvriendelijke leeromgeving werkt niet alleen positief voor neurodivergente leerlingen - uiteindelijk profiteert iedereen van een onderwijsplek waar ruimte is voor verschillende breinen.
In deze 4e druk is nu ook extra aandacht voor onderprikkeling en hoe hiermee om te gaan. Een groot deel van de mensen met een autismespectrumstoornis (ASS) en/of AD(H)D kampen gedurende hun hele leven met een overgevoeligheid voor prikkels. Overgevoeligheid kan leiden tot serieuze lichamelijke en/of psychische klachten, zoals vermoeidheid, labiliteit, hoofdpijn, paniekaanvallen en in ergere gevallen burn-out of hartklachten. Welke klachten dat zijn en welke situaties aanleiding tot overprikkeling geven, is, net als de overgevoeligheid zelf, per persoon verschillend. Overprikkeling voorkomen is een nieuwe methodiek die zeer praktisch toepasbaar is. Met behulp van de methodiek kunnen overgevoelige mensen zelf signalen en symptomen van overprikkeling herkennen en traceren. Daarna kunnen de diverse vormen van overprikkeling worden aangepakt door daar adequaat op te reageren. De methodiek is stapsgewijs opgebouwd en kan mensen met overgevoeligheid voor prikkels leren hier beter mee om te gaan. Uiteraard is dit boek ook zeer geschikt voor coaches en begeleiders die mensen extra goed kunnen helpen beter om te gaan met hun overprikkelende klachten en reacties. Barbara de Leeuw is autismecoach en pedagoog en werkt vanuit haar praktijk Praktisch Autisme voornamelijk met (jong)volwassenen met ASS/AD(H)D. Zelf heeft zij PDD-NOS en ADHD.
Henk Berkel, Anneke Bax, Dorien Hopster-den Otter, Kim Schildkamp, Tamara Schilt-Mol, Judith Gulikers, Kelly Beekman, Desirée Joosten-ten Brinke
Toetsen in het voortgezet onderwijs
Toetsen in het voortgezet onderwijs biedt een breed overzicht van toets- en beoordelingsvormen in het voortgezet onderwijs. In het boek staan zes thema’s centraal. Het thema functies van toetsen gaat over de formatieve en summatieve functies van toetsing en het belang van afstemming tussen onderwijsdoelen, onderwijsaanbod en toetsing. Het thema context van toetsing behandelt onderwerpen als het toetsbeleid en toetsprogramma’s, maar ook de rol van de examencommissie en het belang van toetsbekwaamheid. Bij kwaliteit van toetsing worden onderwerpen als leerdoelen, toetsmatrijzen, rubrics, normering, cijfers en ethische overwegingen uitgewerkt. Bij leren van toetsen staat de vraag centraal hoe toetsing kan bijdragen aan het leerproces van leerlingen. Daarbij wordt onder andere ingegaan op feedback en het ontwerpen van plannen voor formatief evalueren. Het thema technologie bij toetsing gaat over technologie-ondersteund toetsen en AI bij toetsing. Het laatste thema toetsvormen behandelt traditionele en alternatieve toetsvormen, zoals mondelinge toetsen, groepswerk en portfolio’s. Het boek biedt praktische handreikingen en voorbeelden, waardoor het een toegankelijke, praktische en inspirerende bron is voor docenten, MT’s, examencommissies en iedereen die zich bezighoudt met toetsing en beoordeling in het voortgezet onderwijs. Het is ook geschikt als studieboek voor studenten aan lerarenopleidingen of voor studenten die een educatieve master volgen.
'Inleiding in de pedagogiek' legt kort en kernachtig in begrijpelijke taal de basisprincipes en -begrippen van de pedagogiek uit. In het eerste deel van het boek komt de praktijk van het opvoeden aan bod, rijkelijk geïllustreerd met casusmateriaal. Hierdoor krijg je als student meteen een beeld bij de aangeboden stof. De voorbeeldsituaties komen uit allerlei culturen in de Nederlandse samenleving. Het tweede deel gaat dieper in op de theorie: het beschrijft de ontstaansgeschiedenis van de pedagogiek en de relatie met andere sociale wetenschappen. Deze hoofdstukken behandelen theorieën en inzichten uit de psychologie en sociologie die de pedagogiek hebben beïnvloed. De auteur legt steeds het verband tussen de theorie en de praktijk uit het eerste deel. Annemarie Becker formuleert leerdoelen bij ieder hoofdstuk en besteedt aandacht aan de laatste ontwikkelingen in het werkveld. De verwerkingsopdrachten aan het eind van ieder hoofdstuk bieden je de gelegenheid te controleren of je de stof goed hebt begrepen. Ook vormen ze een aanzet tot het onderzoeken van je eigen opvattingen over opvoeding. Op www.lerarencampus.nl staan extra vragen, opdrachten en discussieteksten voor studenten en docenten. In de herziene druk ook aandacht voor de gevolgen van covid-19 door meer thuisonderwijs en de risicofactor van geweldstoename. Casussen zijn waar nodig geactualiseerd. 'Inleiding in de pedagogiek' is geschreven voor hbo-studenten van de studierichtingen social work en pedagogiek, maar is ook interessant voor andere studenten of professionals die met het vak pedagogiek in aanraking komen.
Nieuw in Onderwijs
Peter Ale, Martine Schaik
Rekenen en wiskunde uitgelegd
Het verzorgen van reken-wiskundeonderwijs op de basisschool is moeilijker dan veel leerkrachten zich realiseren. Het doel van dit boek is het leren en verdiepen van de rekenvaardigheid die nodig is om als leerkracht op de basisschool goed onderwijs te geven. Want om dat te kunnen doen is voldoende rekenvaardigheid nodig. Rekenen en wiskunde uitgelegd volgt de structuur van de kerndoelen basisonderwijs en de Kennisbasis Rekenen-Wiskunde voor de pabo, inclusief de herijking van 2018 (Kennisbasis 2.0). Het boek overstijgt het curriculum van groep 8 (referentieniveau 1S) en gaat door tot niveau 3S. De relatie met didactiek is op verschillende manieren aanwezig in dit boek. Er is aandacht voor de diverse rekenstrategieën van leerlingen, zodat de leerkracht hierop kan inspelen met de verschillende benaderingen van een probleem. Ook worden er tips voor toepassingen in de praktijk gegeven en worden voorbeelden van uitwerkingen van leerlingen gebruikt. Rekenen en wiskunde uitgelegd is bestemd voor (aankomende) leerkrachten in het basisonderwijs. Voor een specifieke verdieping van de reken-wiskunde didactiek is het boek Rekenen-wiskunde en didactiek uitgebracht. Op het online platform Boom Academie vind je de theorie uit dit boek, afgewisseld met video’s, opdrachten en toetsen. Dit helpt je om de kennis goed te verwerken en toe te passen. In het voortgangsoverzicht zie je je resultaten. Ga naar boomstudent.nl om jouw toegang te activeren. Over de auteurs Peter Ale was lerarenopleider rekenen-wiskunde aan de Hogeschool van Amsterdam en de Universitaire Pabo van Amsterdam. Martine van Schaik was onder meer lerarenopleider rekenen-wiskunde en onderwijsadviseur rekenen-wiskunde aan de Marnix Academie. Momenteel is zij actief betrokken bij het versterken van de basisvaardigheden in het onderwijs. Eerder publiceerden zij Rekenen-wiskunde en didactiek en Rekenen-wiskunde voor de kinderopvang en het primair onderwijs.Hun auteurschap bij Boom is op persoonlijke titel.
AI beïnvloedt hoe we leren, werken, besluiten nemen en met elkaar omgaan. In klaslokalen, bestuurskamers, publieke instellingen en ook thuis verschuift de verhouding tussen mens en machine in hoog tempo. De vraag is niet óf AI een rol speelt, maar hoe we er verantwoord mee samenleven. In De kunst van samenleven met AI laat Pascal Mariany zien dat AI geen technisch project is dat je uitrolt, maar een maatschappelijke en pedagogische keuze. Technologie raakt aan professionele oordeelsvorming, aan vertrouwen en aan verantwoordelijkheid. Wie bepaalt de kaders? Wie bewaakt menselijke waardigheid? Welk gesprek voeren we met elkaar over technologie, op het werk én thuis? En hoe zorgen we dat systemen ons versterken in plaats van vervangen? Met het HEAR-model introduceert Mariany een mensgericht ontwerpkader voor werken met AI. Vanuit dit perspectief ontwerpt hij didactische AI-companions die denken ondersteunen in plaats van vervangen. Hij positioneert de Europese AI-verordening niet alleen als juridisch instrument, maar als richtinggevend ontwerpprincipe. Door pedagogiek, governance en emotionele veiligheid met elkaar te verbinden, schetst hij een samenhangende visie op een mensgericht AI-ecosysteem. Voor onderwijsprofessionals, bestuurders, beleidsmakers en iedereen die verantwoordelijkheid draagt in een samenleving waarin AI steeds zichtbaarder wordt, op het werk én thuis.
Hoe zorg je dat je niet alleen dóórgaat, maar ook echt groeit van wat je meemaakt in je werk? Zin in reflectie laat zien hoe reflectie je helpt om scherp te blijven en met meer vertrouwen te handelen, juist in situaties waarin je moet improviseren. Met korte, praktische oefeningen zet je ervaringen om in inzicht en grip. Reflecteren is bovendien urgenter dan ooit. Je komt als professional voortdurend situaties tegen waarop je niet voorbereid bent, zeker in deze tijd waarin werk en omstandigheden snel veranderen. Juist dan helpt reflectie om niet te blijven hangen in stress of routine, maar om ervaringen om te zetten in veerkracht en effectieve vervolgstappen. Zo blijf je wendbaar in het moment én sterker op de lange termijn. Dit boek is gebaseerd op onderzoek en meer dan 30 jaar ervaring in het ondersteunen van professionele ontwikkeling. In 40 inspirerende reflectie-oefeningen brengen Fred Korthagen en Mischa Korthagen praktijk en theorie samen, van eenvoudige startpunten tot verdieping die echt iets in beweging zet. Je leert patronen doorbreken, je kwaliteiten bewuster inzetten en reflectie tot een vanzelfsprekend onderdeel van je werk maken. Het boek helpt bijvoorbeeld om los te breken uit vervelende interactiepatronen, nieuw leven te blazen in saaie vergaderingen en met meer vertrouwen in je werk te staan. Zo wordt reflecteren niet zwaar, maar juist plezierig en helpt het je vooruit. Voor wie Voor startende en ervaren professionals in alle sectoren, studenten en hun docenten of trainers. Ook teams en organisaties kunnen ermee aan de slag om de kracht van samen leren te ervaren. Over de auteurs Fred Korthagen Fred Korthagen heeft zijn leven gewijd aan het optimaal benutten van het potentieel van mensen. Hij is emeritus hoogleraar onderwijskunde en deed internationaal gewaardeerd onderzoek naar praktijkgericht opleiden, reflectie en coaching. Hij geeft over de hele wereld lezingen en cursussen over reflectie en krachtgericht coachen en ontving vele prijzen voor zijn werk. Korthagen is bekend van het reflectiemodel van Korthagen en is o.a. auteur van de bestsellers Krachtgericht coachen en De kracht van reflectie. Mischa Korthagen Mischa Korthagen is trainer kernreflectie en krachtgericht coachen. Ook ondersteunt hij jongeren en jongvolwassenen bij het ontwikkelen van zelfvertrouwen, kracht en authenticiteit. Hij combineert kennis en ervaringen uit veel verschillende gebieden voor het ondersteunen van leerprocessen.
Herkent jouw kind zich niet in de drukte van het klaslokaal? Hoogsensitieve kinderen ervaren de schoolomgeving vaak intenser dan hun leeftijdsgenoten. Ze raken sneller overprikkeld, hebben meer tijd nodig om indrukken te verwerken en voelen feilloos de sfeer in een groep aan. Dit boek biedt concrete handvatten om hoogsensitieve kinderen op school beter te begrijpen en te begeleiden. Je leert prikkels in de klas herkennen, ontdekt hoe je een veilige leeromgeving creëert en krijgt praktische strategieën voor huiswerk, toetsen en sociale situaties. Daarnaast vind je tips voor een goede samenwerking tussen ouders en school. Of je nu ouder, leerkracht of begeleider bent, dit boek laat je zien hoe je het hoogsensitieve kind de ruimte geeft om met vertrouwen en plezier te leren.
Andries B.V.
Hoogbegaafdheid begrijpen bij kinderen
Herkent jouw kind de wereld op een andere manier dan leeftijdsgenoten? Hoogbegaafdheid brengt niet alleen bijzondere talenten met zich mee, maar ook unieke uitdagingen die ouders, leerkrachten en begeleiders soms voor raadsels stellen. In dit boek ontdek je wat hoogbegaafdheid precies inhoudt, hoe je de signalen herkent en welke emotionele en sociale behoeften bij deze kinderen spelen. Je leert hoe je een stimulerende omgeving creëert, zowel thuis als in de klas, en hoe je omgaat met veelvoorkomende valkuilen zoals onderpresteren, perfectionisme en een gevoel van anders zijn. Daarnaast biedt dit boek concrete handvatten voor gesprekken met school en hulpverleners. Dit boek laat je zien hoe je hoogbegaafde kinderen de ruimte, het begrip en de begeleiding geeft die zij verdienen om op te bloeien.
Coachen op kernkwaliteiten en idealen Effectieve coaching brengt mensen in contact met hun eigen kracht. Wanneer mensen hun kwaliteiten en idealen bewust leren benutten, ontstaat duurzame ontwikkeling: leren dat niet alleen inzicht oplevert, maar ook doorwerkt in gedrag, motivatie en welzijn. Krachtgericht coachen beschrijft een samenhangende, evidence-based coachingsaanpak die het psychologisch kapitaal van mensen versterkt. Centraal staat het werken vanuit kernkwaliteiten en idealen, in combinatie met het herkennen en hanteren van interne belemmeringen die die kracht kunnen ondermijnen. Door deze belemmeringen niet te bestrijden, maar functioneel te begrijpen en te integreren, ontstaat ruimte voor flow, zelfregulatie en effectief handelen. De aanpak verbindt positieve psychologie met elementen uit cognitieve gedragstherapie, acceptance and commitment therapy, gestalttherapie en systemisch werken. Deze integratie is stevig wetenschappelijk onderbouwd en leidt tot wat de auteurs 3D-leren noemen: leren dat diepgaand is, duurzaam doorwerkt en mensen helpt regie te nemen over hun eigen leer- en ontwikkelproces. Het boek biedt praktijkvoorbeelden, oefeningen en concrete handvatten voor uiteenlopende coachingscontexten, van onderwijs en zorg tot organisaties en leiderschap. Nieuw in deze herziene druk Deze derde druk is geactualiseerd op basis van recent onderzoek. Zelfregulatie krijgt een centralere plaats, met expliciete aandacht voor hoe mensen autonoom leren sturen op denken, voelen, willen en handelen. Ook is er meer aandacht voor zelfcompassie, inzichten uit hersenonderzoek, het werken met het hier-en-nu en online coaching. De wetenschappelijke onderbouwing is vernieuwd en de methodiek is op meerdere punten aangescherpt en verduidelijkt. Zo sluit deze editie nauw aan bij actuele vragen rond mentaal welzijn, professionele autonomie en duurzaam leren. Voor wie Voor coaches, mentoren, docenten, HR-professionals en andere professionals die mensen begeleiden in hun ontwikkeling. Ook geschikt voor coachend leidinggevenden en studenten
Markus Altena Davidsen, Michaël Meer
Religieuze teksten en rituelen onderzoeken in de klas
Inzicht in levensbeschouwing en religie is onmisbaar in een algemeen vormend curriculum. Daarom is het een welkome ontwikkeling dat de Tweede Kamer eind 2025 heeft besloten het kennisgebied geestelijke stromingen – sinds 1985 al onderdeel van het primair onderwijs – ook te verplichten in het voortgezet onderwijs. Zodoende zal op elke middelbare school onderwezen worden over het christendom, islam en andere religieuze tradities. Dit boek presenteert een religiewetenschappelijke en onderzoekende vakmethodiek voor onderwijs over religieuze tradities, geïnspireerd door de onderwijspraktijk in Scandinavië en voortbouwend op de perspectievendidactiek van Expertisecentrum LERVO. Concreet beschrijven we hoe leerlingen in vier stappen (SITUEREN, ANALYSEREN, INTERPRETEREN en RELATEREN) religieuze teksten en rituelen kunnen onderzoeken in de klas. Leerlingen die volgens dit model zelf religieuze teksten en rituelen onder de loep nemen, verwerven een veel dieper inzicht in de bronnen en de religieuze tradities waar ze deel van uitmaken, dan leerlingen die alleen over religie en religieuze teksten en rituelen lezen. Daarnaast ontwikkelen leerlingen hiermee hun analysevaardigheden en onderzoekende houding. Religieuze teksten en rituelen onderzoeken in de klas biedt diverse uitwerkingen van het analysemodel voor leerlingen en studenten, inhoudelijke achtergrondkennis en handige overzichten van primaire bronnen en secundaire literatuur. Het boek is daarmee geschikt als studieboek op de docentenopleidingen (hbo en wo).
Luc De Man, Inge Van Trimpont
Vroegtijdig schoolverlaten
Vroegtijdig schoolverlaten (VSV) is meer dan een individuele keuze. Het weerspiegelt de spanningen van onze tijd: dalende onderwijskwaliteit, stijgende zorgnoden en jongeren die hun plek zoeken in een veranderende samenleving. Dit themaboek verkent het complexe samenspel tussen onderwijs, welzijn, arbeidsmarkt en maatschappij. Aan de hand van analyses, getuigenissen en beleidsinzichten onderzoeken experts hoe schooluitval ontstaat en wat er nodig is om ze te voorkomen. Van de impact van leerplicht en zorgomkadering tot de samenwerking tussen scholen, CLB’s en welzijnspartners: elk perspectief werpt nieuw licht op het evenwicht tussen leren, welbevinden en toekomstkansen. De bijdragen van onderzoekers, praktijkwerkers, schoolleiders, schoolondersteuners en beleidsmakers tonen dat vroegtijdig schoolverlaten geen geïsoleerd fenomeen is, maar een symptoom van bredere maatschappelijke verschuivingen. Hoe kan onderwijs jongeren sterker maken in een tijd van transitie? Welke beleidskeuzes zijn nodig om gelijke kansen, leerbereidheid en academisch welbevinden te waarborgen? ‘Vroegtijdig schoolverlaten – Kind van een tijd’ nodigt uit tot reflectie en debat over de toekomst van onderwijs en de zorg voor elke jongere die dreigt uit te vallen – want de strijd tegen schooluitval is geen project, maar een blijvende opdracht.
Buikpijn op zondagavond, slapeloze nachten voor een toetsweek of het gevoel dat je nooit genoeg doet: schoolstress is een groeiend probleem dat leerlingen, ouders en docenten raakt. Dit boek biedt je concrete handvatten om schoolstress te herkennen, te begrijpen en aan te pakken. Je ontdekt waar stress vandaan komt, hoe je lichaam en geest erop reageren en welke bewezen technieken helpen om de druk te verlagen. Van slimme studiegewoonten en ontspanningsoefeningen tot effectieve communicatie tussen school en thuis: elke strategie is direct toepasbaar in het dagelijks leven. Of je nu zelf last hebt van stress, je kind wilt ondersteunen of als professional een gezonder leerklimaat wilt creëren, dit boek laat je zien hoe je schoolstress ombuigt naar zelfvertrouwen en veerkracht.
Uren achter je bureau zitten en toch het gevoel hebben dat er niets blijft hangen? Dan studeer je waarschijnlijk hard, maar niet slim. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de meest gebruikte leermethoden, zoals herlezen en markeren, verrassend ineffectief zijn. Gelukkig bestaan er technieken die aantoonbaar beter werken. In dit boek ontdek je welke dat zijn en hoe je ze direct toepast. Je leert hoe je met actieve herhaling, gespreide oefening en zelftesten meer onthoudt in minder tijd. Je krijgt praktische strategieën om je concentratie te verbeteren, faalangst te verminderen en je studietijd effectiever in te delen. Of je nu studeert voor je eindexamen, een hbo- of universitaire opleiding volgt, of jezelf bijschoolt: dit boek laat je zien hoe je met bewezen methoden hogere cijfers haalt, met minder stress en meer plezier in het leren.
Herken je dat gevoel? De examens naderen, de stress stijgt en je hebt het idee dat je nooit genoeg tijd hebt om alles door te werken. Je bent niet de enige, maar het kan anders. De Examensprint Methode biedt je een bewezen aanpak om slimmer te studeren in plaats van harder. Je leert hoe je leerstof sneller opneemt, effectief plant en je concentratie vasthoudt wanneer het ertoe doet. Van actieve herhaling en geheugenstrategieeën tot stressbeheersing en timemanagement: elke techniek is direct toepasbaar, ongeacht je opleiding of niveau. Dit boek is geen vaag advies, maar een concreet stappenplan. Je ontdekt precies wat werkt, waarom het werkt en hoe je het inzet voor jouw volgende examenperiode. Dit boek laat je zien hoe je met minder tijd en minder stress betere resultaten behaalt.
Ingrid Paalman-Dijkenga, Elske Brouwer-Schudde, Renske Tijhof, Maaike Kenter
Onderzoekend handelen in de kinderopvang en het primair onderwijs
Onderzoekend handelen in de kinderopvang en het primair onderwijs nodigt uit tot vertraging. Het boek is een reis waarin professionals uit de kinderopvang en het primair onderwijs leren om stil te staan, te luisteren, vragen te stellen en vanuit verwondering opnieuw te kijken naar hun dagelijks handelen. Onderzoekend handelen is hierbij geen doel op zich, maar een manier van werken die ruimte biedt voor groei, betekenis en verbinding. Aan de hand van een roadmap nemen de auteurs de lezer mee in een proces van bewustwording en gezamenlijke reflectie. Met praktijkgerichte voorbeelden, verdiepende vragen en herkenbare situaties laten zij zien hoe onderzoekend handelen kan bijdragen aan professionals die vanuit verbinding met zichzelf en de ander met kinderen werken. Het boek biedt een toegankelijke structuur: in zeven hoofdstukken komen de zeven stappen van de roadmap aan bod: van het stilstaan en het verkennen van de eigen onderzoekende houding tot het toepassen van onderzoek in de praktijk, steeds met oog voor de mens achter de professional. Onderzoekend handelen in de kinderopvang en het primair onderwijs is bedoeld voor (aankomende) pedagogisch professionals, leerkrachten, opleiders en leidinggevenden die willen werken aan duurzame kwaliteitsverbetering en betekenisvol leren leven. Het boek vormt ook een inspiratiebron voor teams die samen willen leren en veranderen. Ingrid Paalman-Dijkenga, Elske Brouwer-Schudde, Renske Tijhof en Maaike Kenter delen een passie voor goed onderwijs en professioneel leren. Vanuit hun verschillende achtergronden – als docent, onderzoeker en opleider – nodigen zij uit tot nieuwsgierigheid, samenwerking en een onderzoekende houding die het verschil maakt voor kinderen.
Spelen is niet voor elk kind vanzelfsprekend. Kinderen met een ontwikkelingsvraag ‒ mogelijk verbonden aan een autismespectrumstoornis, ADHD, een licht verstandelijke beperking, een visuele of auditieve beperking, een taalontwikkelingsstoornis of een ernstige meervoudige beperking ‒ hebben vaak ondersteuning nodig om tot spel te komen. Hoe begeleid je deze kinderen zodat ook zij spel kunnen ontdekken, beleven en erin kunnen groeien? In Als spelen een uitdaging is beschrijft Wilna van den Heuvel een methodiek voor spelbegeleiding die aansluit bij de unieke behoeften van deze kinderen. Met de methodiek kun je kinderen begeleiden om ‘beter’ te gaan spelen, wat weer effect heeft op de totale ontwikkeling. Deze praktijkgerichte en mede door wetenschappelijk onderzoek ondersteunde aanpak wordt al jaren succesvol toegepast binnen onder andere Spel aan Huis en de opleiding Spelagogiek, en is opgenomen in de databank van het Nederlands Jeugdinstituut. Wilna van den Heuvel heeft jarenlange ervaring in het (speciaal) onderwijs en als spelagoog. Ze gaf les bij diverse (post-)hbo-opleidingen, waaronder Spelagogiek en Speltherapie, en werkte met kinderen met uiteenlopende ontwikkelingsvragen. Daarnaast is zij actief betrokken bij de praktijk en de scholing van professionals in spel en spelbegeleiding. Zij maakte ook de fraaie illustraties in dit boek.
Hoe studeer je efficiënt, zonder tijd te verliezen? Waarom voelt motivatie soms ongrijpbaar? Hoe vind je focus in een wereld vol overprikkeling? Wat doet stress met je? En wat is de rol van je brein in dat alles? De mentale crisis onder jongeren is reëel, dat merkte de auteur ook tijdens de talloze gesprekken die hij voerde met leerlingen en studenten tussen 12 en 22 jaar. Faalangst, perfectionisme, een gebrek aan focus of motivatie… Velen missen bovendien broodnodige kennis over hun eigen ontwikkeling en over hoe leren écht werkt. Dit inspiratieboek bundelt inzichten over leren en concrete studeertips op een compacte en motiverende manier. Leren leren geeft leerlingen en studenten – maar ook hun ouders en leerkrachten (in spe) – een optimistische boodschap mee: leren en studeren zijn maakbaar als je begrijpt hoe je eigen brein, motivatie en focus samenwerken.
Arjan Lange, Marjolein Straalen, Naomi Baggelaar
Resultaat met rekenen en wiskunde
Goed reken-wiskundeonderwijs gebeurt niet vanzelf. Jij maakt het verschil. Resultaat met rekenen en wiskunde geeft je de kennis en tools om dat verschil elke dag te maken. Van het bepalen van de juiste leer- en lesdoelen tot het voorbereiden en uitvoeren van krachtige reken-wiskundelessen. Je leert hoe je ontwikkeling zichtbaar maakt en hoe je binnen je groep effectief differentieert, met oog voor zowel leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben als sterke rekenaars. In deze herziene editie worden inzichten uit actueel onderzoek direct vertaald naar de praktijk. Met nieuwe hoofdstukken over blokvoorbereiding en formatief handelen, contextopgaven en het versterken van zelfregulerende vaardigheden in het reken-wiskundeonderwijs. Dit boek is voor professionals in het basisonderwijs die hun reken-wiskundeonderwijs willen versterken. Direct toepasbaar, inspirerend en wetenschappelijk onderbouwd. En daarmee is het ook een waardevolle uitgave voor de pabo. Dit boek ondersteunt leerkrachten en scholen om het reken-wiskundeonderwijs doelgericht en duurzaam te versterken. Zo behalen alle leerlingen resultaat met rekenen en wiskunde!
Specialisten begaafdheid zijn niet meer weg te denken uit het onderwijs. Ze spelen een cruciale en onmisbare rol in passend en inclusief onderwijs aan (hoog)begaafde leerlingen. Binnen scholen wordt hun rol echter verschillend ingevuld. Sommige specialisten begaafdheid staan voor de (plus)klas, andere hebben een coördinerende functie en begeleiden leraren. Weer andere zijn leerlingbegeleider of werken op bovenschools niveau. Wat hen allemaal kenmerkt, is dat ze vanuit een stevige kennisbasis het onderwijs versterken voor leerlingen die extra mogelijkheden hebben. Deze beroepsstandaard – ontwikkeld door de Landelijke Beroepsgroep voor Begeleiders in het Onderwijs (LBBO) – geeft specialisten begaafdheid duidelijkheid over en inspiratie voor de invulling en uitvoering van hun taken, én concrete input voor hun verdere professionalisering. De uitgave bevat: • een overzicht van rollen, competenties en taken die de specialist begaafdheid kan hebben; • een ethische code, die helpt een passende professionele houding in het werk aan te nemen; • belangrijke achtergrondinformatie over het concept (hoog)begaafdheid, de geschiedenis van (hoog)begaafdheid in het onderwijs en de positie van de specialist begaafdheid. Hiermee is deze beroepsstandaard niet alleen een relevant naslagwerk voor specialisten begaafdheid zelf, maar ook voor de opleiders van deze specialisten.
Meike Berben, Mirjam Teeseling
Differentiëren is te leren!
Lang is gedacht dat differentiëren in de les in het voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs niet nodig is. Leerlingen gaan immers al naar diverse onderwijstypes. Maar veel docenten weten inmiddels beter: er zijn wel degelijk verschillen tussen leerlingen in één klas, bijvoorbeeld in beheersingsniveau, instructiebehoefte, interesse, leervoorkeur, prestaties en/of tempo. Hoe stem je af op die verschillen en hoe haal je het maximale uit de leerlingen? Dit praktische boek geeft handvatten, voorbeelden en toepassingsmogelijkheden om differentiatie in jouw lessen vorm en inhoud te geven. De auteurs beschrijven hoe je differentieert in instructie, verwerking en/of leertijd. Ook is er aandacht voor formatief handelen, differentiëren bij toetsing, differentiëren met ICT en differentiëren schoolbreed. Dit boek maakt duidelijk dat differentiëren in het voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs – hoe ingewikkeld soms ook – écht mogelijk is. Als je de kunst van het differentiëren eenmaal verstaat, draag je bij aan betere leeropbrengsten en vergroot je de kansen van al jouw leerlingen.
Wil je graag met kinderen werken en zoek je een flexibel beroep dat je vanuit huis kunt uitoefenen? Gastouder worden biedt die kans, maar waar begin je? Deze praktische gids neemt je stap voor stap mee door het hele proces. Je leert wat de wettelijke eisen zijn, hoe je je huis geschikt maakt voor kinderopvang, welke verzekeringen je nodig hebt en hoe je je inschrijft bij een gastouderbureau. Ook komen financiële aspecten aan bod: van tarieven tot belastingen. Daarnaast krijg je inzicht in de dagelijkse praktijk, van het opstellen van een dagprogramma tot communicatie met ouders. Of je nu overweegt om gastouder te worden of al concrete plannen hebt: dit boek geeft je alle informatie die je nodig hebt om goed voorbereid te starten met je eigen gastouderopvang.
Els Tanghe, Wouter Schelfhout, Marc Van Den Brande
Aantrekkelijk werkgeverschap
In een tijd waarin het lerarentekort het Vlaamse onderwijsveld onder druk zet, wordt één vraag steeds urgenter: hoe zorgen we ervoor dat leerkrachten niet alleen instromen, maar vooral blijven? Dit themaboek biedt een praktijkgericht en onderzoeksgestuurd kompas voor schoolleiders, beleidsmedewerkers en lerarenopleiders die werk willen maken van een duurzaam personeelsbeleid. Vanuit diverse invalshoeken – van aanvangsbegeleiding en teamwerking tot interne mobiliteit, seniorbeleid en employer branding – tonen de auteurs hoe scholen kunnen uitgroeien tot aantrekkelijke werkplekken waar leerkrachten en alle andere schoolteamleden zich gewaardeerd, ondersteund en verbonden voelen. Met inspirerende voorbeelden, theoretische kaders en concrete handvatten nodigt dit boek uit tot reflectie én actie. Het benadrukt dat sterk personeelsbeleid geen afvinklijst is, maar een continu proces waarin schoolteams samen bouwen aan welzijn, groei en professionaliteit. Dit boek is een kompas voor iedereen die wil investeren in toekomstgericht, kwaliteitsvol onderwijs waarin elke onderwijsprofessional telt.
Hoe herken je een taalontwikkelingsstoornis bij jongeren? Wat hebben leerlingen met TOS nodig in les en stage? Welke hulpvragen hebben leerlingen, docenten en begeleiders? Jongeren met een taalontwikkelingsstoornis (TOS) hebben moeite met taalbegrip, communicatie en sociale interactie. In het voortgezet onderwijs en het beroepsonderwijs wordt taal steeds complexer en abstracter, terwijl TOS vaak onopgemerkt blijft. Dat leidt gemakkelijk tot misverstanden in de klas en tijdens stages, met gevolgen voor leerprestaties, zelfvertrouwen en welbevinden. In Taalontwikkelingsstoornissen in het voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs laat Bernadette Sanders zien hoe de overstap van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs extra uitdagingen met zich meebrengt voor jongeren met TOS. Het boek biedt een verdiepend kader rond communicatieve redzaamheid en taalvaardigheid, en belicht hoe deze samenhangen met andere ontwikkelingsaspecten zoals executieve functies, Theory of Mind, innerlijke taal, motivatie en sociaal-emotionele ontwikkeling. Aan de hand van praktijkvoorbeelden, ervaringen van jongeren en concrete handvatten laat het boek zien wat daadwerkelijk helpt in de onderwijs- en stagepraktijk. Deze gids is bedoeld voor leraren, begeleiders, intern begeleiders en andere onderwijsprofessionals die werken met jongeren van 12 tot 25 jaar.
Studieboeken over onderwijs