Onderwijs
Populair in Onderwijs
Kleine Kankergedichtjes zijn kleine, rake gedichten over een groot en kwetsbaar onderwerp: het krijgen van borstkanker. In heldere taal en met een scherp oog voor het alledaagse schrijft Henriette Zimmerman-Kleijn over de achtbaan van uitslagen, behandelingen, angsten en onverwachte momenten van troost en humor. Geen groots gedoe, maar gewone woorden die precies vangen wat er gebeurt wanneer je leven, en je lijf, kantelt. Een bundel over hoop, angst, troost en de kracht om te (blijven) leven. Om zelf te lezen tijdens borstkanker, of om te geven aan iemand die te maken krijgt met kanker, ziekte of herstel na kanker. Uren worden minuten en de secondes tikken weg, Ik hoor mezelf maar geen idee meer wat ik zeg. — uit ‘Uitslag’ Henriette Zimmerman-Kleijn (1971) woont in Vleuten, is getrouwd met René en moeder van twee zonen. In haar leven en werk hee schrijven altijd een plek gehad — zo schreef ze eerder een column voor Ouders van Nu tijdens de zwangerschap van haar jongste zoon. Onder haar meisjesnaam Kleijn schrijft zij al geruime tijd gedichtjes over grote en kleine gebeurtenissen in haar leven: de Kleijngedichtjes. Na haar diagnose borstkanker werden dat de Kleijnkankergedichtjes. Wat begon als een uitlaatklep groeide uit tot deze bundel van vijftig Kleine Kankergedichtjes.
Barry Hymer, Mike Gershon, Phil Hailstone
Growth mindset pocketboek
Hoe creëer je leerlingen die: gemotiveerd zijn; graag uitdagingen aangaan; leren van hun fouten; en weten dat ze hun intelligentie kunnen laten ‘groeien’? Dit kleine boekje bevat een schat aan informatie over het belang van een growth mindset voor het leerproces. Het laat zien hoe je leerlingen kunt helpen zo’n mindset te ontwikkelen. Met bewijs uit onderzoek en voorbeelden uit de praktijk tonen de auteurs aan welke verandering mogelijk is als leerlingen een growth mindset ontwikkelen. “Het Growth Mindset Pocketboek kan het leven van leerlingen en leraren voorgoed veranderen” - Carol Dweck – Lees hier een recensie over het pocketboek door Lieven Coppens.
De rekenvaardigheid van de Nederlandse kinderen daalt al bijna twintig jaar. Is het rekenonderwijs eigenlijk nog wel van deze tijd? Hoe kan het beter? Wat kunnen we leren van de wetenschap? Maar vooral: hoe leren we onze kinderen weer rekenen? Effectief rekenonderwijs op de basisschool verbindt de theorie met de praktische toepassing in de klas. Elk hoofdstuk kun je als een apart artikel lezen. Jij bepaalt dus de volgorde waarin je het boek leest, op basis van wat je interessant vindt of wat je nodig hebt voor je eigen ontwikkeling of dagelijkse praktijk. In de afzonderlijke hoofdstukken komt het volgende aan de orde: * Visies op rekenonderwijs: realistisch versus traditioneel * Effectief rekenonderwijs in de klas * Omgaan met verschillen: zwakke en sterke rekenaars * Het belang van automatiseren * Verhaal- en contextsommen * Effectief rekenonderwijs in de school Dit boek gaat uit van het traditioneel rekenonderwijs als basis voor rekensucces en -plezier bij leerlingen. Het breekt met de uitgangspunten van het realistisch rekenonderwijs en zet daar een gefundeerd en inspirerend alternatief tegenover. Met veel handige overzichten en hulpmiddelen die je kunt downloaden voor direct gebruik. Dit boek is bedoeld voor leerkrachten, intern begeleiders, schoolleiders en pabo-studenten.
Liz Bunte, Tony Dalen, Marieke Logchem, Dortie Mijs
Close Reading in het vo
Begrijpend lezen is een belangrijke vaardigheid voor leerlingen. Maar we weten ook dat ze het moeilijk vinden. Niet alleen leerlingen, ook leerkrachten vinden het lastig om een effectieve, maar ook boeiende les begrijpend lezen te geven. In het Nederlandse onderwijs staan vooral de strategieën centraal. Bovendien blijft begrijpend lezen meestal beperkt tot het vak Nederlands. Er zijn nieuwe inzichten die laten zien dat begrijpend luisteren en lezen door gebruik van romans en informatieve teksten, die complex en tóch interessant zijn voor leerlingen, anders aangepakt kunnen worden. Close Reading geeft leerkrachten van alle vakken in het voortgezet onderwijs de mogelijkheid om samen met leerlingen een boek of tekst echt te doorgronden. Om je te inspireren, gebruiken de auteurs veel voorbeeldteksten. Ze laten zien hoe Close Reading in de onderbouw van het voorgezet onderwijs bij alle schoolvakken een succes wordt! In dit boek wordt in stappen uitgelegd hoe je met Close Reading aan de slag kunt gaan. Je krijgt antwoorden op vragen als: • Hoe selecteer en analyseer je een geschikte tekst? • Wat is de rol van de lezer bij Close Reading? • Op welke manier bereid je een lessenserie voor en geef je de sessies? • Hoe geef je Close Reading binnen een ander vakgebied dan Nederlands? • Hoe stimuleer je goede gesprekken over teksten tussen leerlingen? • Hoe volg je de ontwikkeling van leerlingen?
Onderwijsvernieuwingen volgen elkaar in snel tempo op, steeds vaker tot ongenoegen van degenen die in het onderwijs werkzaam zijn. Wordt de kwaliteit van het onderwijs er ook beter van? Waar richt het onderwijs zich eigenlijk op? En wie bepaalt de koers? De ontwikkelingen in het onderwijs worden steeds meer bepaald door krachten die zich onttrekken aan democratische controle. Ouders, leerlingen, leerkrachten en schoolbesturen hebben steeds minder invloed op wat er op school gebeurt. Philip Bakker onderzocht 20.000 pagina's aan internationale literatuur over het onderwijs, onderwijsvernieuwingen en over de organisaties die daarbij betrokken zijn. Daaruit komt naar voren dat de richting waarin het onderwijs zich ontwikkelt niet wordt ingegeven door pedagogische opvattingen maar door de behartiging van economische en/of politieke belangen. Deze uitgave is van belang voor ieder die het onderwijs en de vrije ontwikkeling van kinderen aan het hart gaan - en biedt uitvoerig materiaal voor verder onderzoek.
Melissa Korver-Casu, Joris Geene, Hanne Keulen, Nathalie Sijbrands, Dana Seute
Keuzegids werkboek studiekeuze
Daniel T. Willingham, Robin Rijthoven, Anna M.T. Bosman
Waarom leren niet vanzelf gaat
In deze nieuwe Nederlandse editie van het befaamde boek ‘Why Don’t Students Like School?’ geeft cognitief psycholoog Daniel Willingham op onderzoek gebaseerde inzichten en praktische adviezen over effectieve leerstrategieën.Dit boek legt uit hoe jij en je leerlingen denken en leren en helpt je zodoende je onderwijspraktijk te verbeteren. Het onthult het belang van verhalen, emotie, geheugen, context en routine bij het opbouwen van kennis en het creëren van blijvende leerervaringen.Waarom onthouden leerlingen alles van tv, maar vergeten ze alles wat je zegt?Hoe kun je leerlingen de vaardigheden aanleren die ze werkelijk nodig hebben terwijl gestandaardiseerde toetsen alleen naar feitenkennis vragen?Kun je onderwijs aanpassen aan verschillende leerstijlen?Dit boek geeft antwoorden op deze vragen en biedt praktische adviezen om je leerlingen te helpen beter te leren.‘Waarom leren niet vanzelf gaat’ is een waardevol boek voor zowel ervaren als beginnende leerkrachten, leerkrachten in opleiding en schooldirecties.
Stef Linsen, Bianca Minkman
Help, mijn partner heeft een depressie!
Dit boek stelt alle belangrijke kwesties voor partners aan de orde over depressie op een begrijpelijke manier. 'Wat is er met je partner aan de hand?' 'Is de liefde over?' 'Wat kan ik doen en wat niet?' 'Is het mijn schuld?' Dat zijn enkele van de prangende vragen die je kunt hebben. Het WILBO-syndroom speelt je parten.In dit boek dat speciaal is geschreven voor partners en mantelzorgers, vind je wat depressie is, de psychotherapeutische en psychiatrische behandelmogelijkheden en hoe en waar je hulp krijgt. En dat alles in begrijpelijke taal, deels in vraag- en antwoordvorm. Bovendien een hoofdstuk met tips en tools voor bij jullie thuis, met speciale aandacht voor de kinderen. Zelfredzaam zijn is niet 'alles zelf moeten doen'. De auteur legt dit uit aan de hand van de 'LLOVERS-methode'. Patiënten- en familieorganisaties en meer dan 50 nuttige websites met helpdesks, familiebijeenkomsten en dergelijke worden besproken. Informatie over hulp bij schulden komt aan bod en ook het aanvragen van een persoonsgebonden budget, thuishulp, onder bewindstelling, mentorschap of ondercuratelestelling. Jaarlijks hebben meer dan 650.000 mensen in Nederland een depressie of depressieve klachten. Ongeveer twintig procent van alle mensen krijgt in zijn leven een depressie. Depressie is de meest voorkomende psychiatrische aandoening en de jaarlijkse maatschappelijke kosten bedragen zo'n twee miljard euro. Mantelzorgers worden belangrijker door de vergrijzing, de crisis en de bezuinigingen en daarom moeten zij worden versterkt. Vandaar dit boek.Over de auteur:Stef Linsen (psychiater-psychotherapeut) heeft 25 jaar ervaring. Hij werkte met adolescenten, ouderen en volwassenen in diverse instituten ((poli)klinisch en dagbehandeling), een tbs-kliniek, een instituut voor zwakzinnigenzorg en in een eigen praktijk. Nu werkt hij freelance voor (onder andere forensische) ggz-instellingen en geeft hij leerpsychotherapie aan psychiaters in opleiding.
Sieb Kemme, Willem Uittenbogaard
Basisvaardigheden rekenen voor de pabo
Over dit product • Ideaal als voorbereiding op de Landelijke reken- en wiskundetoets (RWT). Deze toets is per 1 september 2024 ingevoerd en vervangt de oude Wiscat rekentoets. • extra aandacht voor hoofdrekenen; • door de vele oefeningen, antwoorden en uitwerkingen geschikt voor zelfstudie. Basisvaardigheden Rekenen voor de Pabo is een oefenboek voor eerstejaarsstudenten aan de pabo die zich voorbereiden op de Landelijke reken- en wiskundetoets (RWT). Het boek is ook bedoeld voor studenten die zich via de zij-instroom of via het mbo bij de pabo aanmelden of voor andere betrokkenen bij het basisonderwijs (ouders, onderwijsassistenten, hulpouders, schoolbestuurders en schoolbegeleiders) die zich willen verdiepen in het vakgebied rekenen/wiskunde voor de basisschool. De leerstof is zo opgebouwd dat na een korte introductie en uitleg, bijbehorende oefenvraagstukken volgen. In deze herziene, vijfde editie zijn nieuwe, actuele thema’s als inflatie en migratie opgenomen. Daarnaast is er een nieuwe paragraaf Oefenopgaven voor de toets toegevoegd aan het boek. Doelgroep Basisvaardigheden Rekenen voor de Pabo is geschreven voor eerstejaars pabostudenten, als voorbereiding op de Landelijke reken- en wiskundetoets (RWT). Dankzij de bijbehorende website met uitwerkingen is het boek zeer geschikt voor zelfstudie. Digitaal materiaal Op de bijbehorende website staan de uitwerkingen van de oefeningen. Door deze uitwerkingen kan de student zichzelf controleren op de juiste aanpak.
Top 10 van Onderwijs
Goed gedrag is het begin van goed leren. Alle leerlingen verdienen klaslokalen waar het rustig en veilig is, en iedereen waardig met elkaar omgaat. Het is een van de belang- rijkste taken van de leraar om zo’n ruimte te creëren. Maar dit gaat niet vanzelf. Het is niet voldoende om te zeggen dat leerlingen zich moeten gedragen, goed gedrag zal weloverwogen en met veel inspanning moeten worden aangeleerd. Regie in de klas is een praktische gids die leraren hierbij helpt. Praktisch, wetenschappelijk onderbouwd en gebaseerd op de expertise van geweldige leraren van over de hele wereld. Het staat vol met strategieën, tips en gedegen adviezen, waar iedere leraar – nieuw of ervaren – iets mee kan. Tom Bennett is voormalig docent, gedragsdeskundige en oprichter van ResearchED. Hij schreef diverse publicaties over gedrag in de les en is een veelgevraagd internationaal spreker.
Een vol hoofd is een hoofd waar niets meer bij kan. Met een vol hoofd lukt nadenken of opletten niet goed meer. Bovendien word je er eerder moe en boos van en verhindert het om goed uit te leggen wat je wilt zeggen. Ook samenwerken en samen spelen worden er een stuk lastiger door. Er zijn hoofden die van binnen zo in elkaar zitten dat ze wel heel snel vol raken. In dit boek worden dat ‘snel vollopende hoofden’ genoemd. Dit boek is speciaal geschreven voor kinderen vanaf 8 jaar en voor betrokken volwassenen die met zo’n snel vollopend hoofd te maken hebben. In eenvoudige bewoordingen wordt concrete uitleg gegeven over informatieverwerkingsproblemen, hoogsensitiviteit en de impact ervan op de sociaal-emotionele ontwikkeling en het zelfbeeld van kinderen. Korte lontjes’, starheid, onoplettendheid, afleidbaarheid, vergeetachtigheid, impulsiviteit en een vertraagde reactiesnelheid in het gedrag van kinderen kunnen onbedoeld bronnen van ergernis worden. Dit onbegrepen gedrag veroorzaakt zo dikwijls misverstanden in communicatie, strijd en wederzijds onbegrip. Daarom ligt in dit boek de nadruk op psycho-educatie: ‘Hoe zorg ik goed voor mijzelf nu ik weet dat het zo werkt in mijn hoofd, en hoe kunnen anderen mij hierin ondersteunen?’ Het boek bevat vele voorbeelden en metaforen van kinderen en volwassenen uit de praktijk. De combinatie van uitleg met ondersteunende tekeningen, tips, (invul)oefeningen en proefjes maakt het boek tot een speelse uitnodiging om de inhoud aan eigen ervaring te koppelen. Door het laagdrempelige en praktische karakter is dit boek al jarenlang een bron van inspiratie, bemoediging en (h)erkenning voor zowel ervaringsdeskundigen als professionals uit het onderwijs en de zorg. In deze herziene editie is de inhoud geactualiseerd en aangepast aan een nog bredere groep gebruikers. De gebruiksvriendelijkheid is verbeterd. Er zijn sprekende tekeningen en herkenbare voorbeelden toegevoegd van gebruikers van dit boek uit de afgelopen jaren. Een fijn extra is dat je nu ook de Vollehoofdenthermometer in ‘stoplichtkleuren’ kan downloaden voor eigen gebruik.
Je hoort vaak van een verstoorde prikkelverwerking in autisme, maar wat als zou blijken dat het brein helemaal geen prikkels verwerkt? We leren kinderen met autisme emoties koppelen aan gelaatsuitdrukkingen, maar wat als we eigenlijk geen emoties aflezen van het menselijk gelaat? Wat als het begrijpen van menselijk gedrag vooral een kwestie is van onbewust voorspellen van wat mensen gaan doen? Hebben socialevaardigheidstrainingen dan wel zin voor kinderen, jongeren en volwassenen met autisme? Recent onderzoek toont aan dat het klassieke beeld van hoe het brein werkt, met de computermetafoor van input, processing en output, niet echt klopt. Een brein dat informatie over de wereld bij elkaar puzzelt om dan te reageren heeft geen enkele overlevingskans in een wereld die volatiel, onzeker, complex en meerduidig is. Het menselijke brein voorspelt de wereld snel en onbewust, en houdt rekening met context. In dit boek onderzoekt Peter Vermeulen wat dit nieuwe inzicht betekent voor autisme. De ontdekking van het voorspellende brein werpt niet alleen een nieuw licht op autisme, het leidt ook tot de conclusie dat enkele van de gangbare interventies in autisme dringend herzien moeten worden. Peter Vermeulen is klinisch pedagoog en een internationale autoriteit op het vlak van autisme. Hij geeft wereldwijd lezingen en trainingen. Hij is auteur van meer dan 15 boeken over autisme, vertaald in meerdere talen.
De wereldberoemde psychologe Carol Dweck van Stanford University heeft, na tientallen jaren onderzoek naar prestatie en succes, een baanbrekend begrip ontdekt: de kracht van onze mindset. Dweck legt uit dat het niet alleen onze vaardigheden en talenten zijn die voor succes zorgen, maar ook onze statische of op groei gerichte mindset. Ze maakt duidelijk waarom het prijzen van de intelligentie en het talent van onze kinderen niet bevorderlijk is voor hun zelfvertrouwen en prestaties, maar hun succes zelfs in de weg kan staan. Met de juiste instelling kunnen we onze kinderen motiveren en hen helpen op school beter te presteren, en tegelijk op persoonlijk en professioneel vlak onze eigen doelen bereiken. Dweck onthult wat alle goede ouders, leerkrachten, topmanagers en sportlieden al weten en laat zien hoe een simpel idee over de werking van de hersenen, liefde voor leren en veerkracht kan creëren, die de basis vormen voor prestaties op elk terrein.
Wat is spel? Hoe draagt spel bij aan de ontwikkeling van het jonge kind? Hoe creëer je spelgericht aanbod? Jonge kinderen leren en ontwikkelen door te spelen. Veel scholen en pedagogen erkennen dit. Kleuters en spel vertrekt vanuit de natuurlijke nieuwsgierigheid van kinderen en plaatst spel centraal in zijn onderwijsvisie. Daarbij zijn er drie spelondersteunende pedagogen die bijdragen aan het leer- en ontwikkelingsproces van jonge kinderen: het kind zelf, de binnen- en buitenomgeving en de rol van de volwassene. Dit boek toont je de mogelijkheden van spel en hoe je spelimpulsen kan geven in grote groep, in kleine groep en tijdens spelbegeleiding. Voorbeelden uit de onderwijspraktijk, pedagogische strategieën en concreet spelaanbod prikkelen je om aan het spelen te gaan met de kinderen. Het boek richt zich op de begeleiding van jonge kinderen van 2,5 tot 7 jaar. 'Dit boek biedt naast de wetenschappelijke onderbouwing een fijne vertaling naar de praktijk. Het hoort thuis op het nachtkastje van elke (toekomstige) kleuterleerkracht.' - Sharon de Hingh | docent Pedagogiek Specialist Jonge Kind, voormalig kleuterleerkracht 'Isa van der Plank weet op heldere wijze het belang van natuurspel te verwoorden en doorbreekt hiermee de muren van het klaslokaal.' - Marieke van Ierschot | pedagoog en docent-onderzoeker bij Lectoraat Natuur en Ontwikkeling Kind, Hogeschool Leiden 'In dit boek geeft Isa van der Plank een centrale plaats aan rijke spelbegeleiding in het kleuteronderwijs.' - Ruth Joosten | lector kleuteronderwijs, Hogeschool PXL
In deze volledig nieuwe en actuele versie van het 'gele' boek HGW een handreiking voor het schoolteam zijn de inhoud en uitgangspunten aanzienlijk veranderd. Zo staan doelgericht werken en systematisch evalueren nu op de eerste plaats en is er, naast de onderwijsbehoeften van leerlingen meer aandacht voor hun opvoedbehoeften. De leerling heeft een sterkere positie gekregen en samenwerking met ouders komt nadrukkelijker aan de orde. Door de succesvolle kind-gesprekken wordt de samenwerking met ouders en focus op doelen verder uitgewerkt. Hiermee is Handelingsgericht werken: een handreiking voor het schoolteam weer volledig up-to-date als basisboek HGW.
Het is belangrijk dat scholen zich nadrukkelijker gaan richten op sociaal-emotioneel leren (SEL). Want door SEL leer je omgaan met jezelf en de ander. Leerlingen die hun eigen emoties begrijpen en zich kunnen inleven in de ander, zullen bijvoorbeeld minder snel geneigd zijn anderen te kwetsen of pijn te doen. Wanneer leerlingen leren conflicten op te lossen en op hun eigen gedrag te reflecteren, kunnen zij beter relaties onderhouden. Hierdoor werkt SEL preventief: het draagt bij aan het creëren van een positief en veilig schoolklimaat. Dit boek is bedoeld voor onderwijsprofessionals die werken met leerlingen tussen 3 en 15 jaar. Het neemt je mee langs relevante invalshoeken, zoals het belang van SEL, de uitwerking van de vijf SEL-competenties en de leraar die werkt aan zijn eigen SEL-ontwikkeling. Ook is er een hoofdstuk over SEL en trauma en krijg je handvatten om SEL stevig in de school te verankeren. Daarnaast bevat dit boek een minicursus ‘SEL voor schoolteams’. HERZIENE EN UITGEBREIDE EDITIE
Marc Litière, Elien Schoonjans, Karen Vermeerbergen
Als fijne motoriek moeilijk gaat
Waarom gaat de fijne motoriek van kinderen achteruit? Wat is een goede potloodgreep? Hoe ga je om met ontwijkingsgedrag en faalangst? Wanneer kinderen een achterstand hebben in fijnmotorische activiteiten zoals tekenen, schilderen, kleien, knutselen, knippen en schrijven, zien we dat dit een sterke invloed heeft op hun dagelijkse leven. Ze ontwikkelen faalangst en gaan niet meer graag naar school. Als fijne motoriek moeilijk gaat biedt een diepgaande kijk op het belang van fijne motoriek bij kinderen. Het verklaart niet alleen wat fijne motoriek inhoudt, maar schetst ook welke onderdelen belangrijk zijn en wat we kunnen doen voor kinderen die moeite hebben met tekenen, puzzelen of schrijven. Aan de hand van stappenplannen, getuigenissen en oefenbladen krijgen ouders en leerkrachten handvatten om fijnmotorische vaardigheden aan te pakken, en te weten wanneer externe hulp nodig is. Met meer dan driehonderd oefeningen is het boek zowel informatief als interactief.
Een groot deel van de lessen op Nederlandse basisscholen gaan over taal: lezen, schrijven, spelling, grammatica, woordenschat, mondelinge communicatie. Toch verliest Nederland al jaren internationaal terrein als het gaat om leesprestaties. En ook de leesmotivatie van Nederlandse leerlingen is significant afgenomen; ze voelen zich weinig betrokken bij het leesonderwijs. Terwijl goed kunnen lezen en schrijven een voorwaarde is voor digitale geletterdheid. En dat is essentieel om te kunnen functioneren in onze digitale samenleving. Goed leren lezen en schrijven leer je bij uitstek op school. Maar waar moet je als leerkracht beginnen als je moet kiezen uit het enorme aanbod van leerlijnen, methodes, toetsen, handreikingen en tips voor taal en lezen? Rijke taal gaat over taal- en leesdidactiek voor het basisonderwijs. Het slaat een brug tussen theorie en praktijk en laat je zien hoe je duurzaam, betekenisvol taal- en leesonderwijs geeft zodat elke leerling zijn taalbasis kan vergroten. De auteurs onderbouwen hun beweringen met wetenschappelijke bronnen. Rijke taal bevat geen traditionele verdeling in taaldomeinen, maar de hoofdstukken zijn afgestemd op het creëren van rijke contexten, het kiezen van rijke teksten en het vormgeven van actief denken over taal en interessante onderwerpen. Daarmee geeft dit boek je tientallen praktische handvaten om leerlingen de juiste ondersteuning te bieden en een goede taalbasis (mee) te geven. Rijke taal is bedoeld voor iedereen die inzicht wil krijgen in wat goed taal- en leesonderwijs is én daarmee aan de slag wil gaan. Dat kunnen werkende leraren, logopedisten, IB’ers en remedial teachers zijn, maar ook bachelorstudenten, post-hbo-studenten of master-studenten op het gebied van educatie of logopedie. Erna van Koeven is hoofddocent binnen de afdeling Educatie en Bewegen van Hogeschool Windesheim. Ze is onderzoeker bij het lectoraat Onderwijsinnovatie en ICT en zij maakt deel uit van de leerkring Geletterdheid en Schoolsucces. Anneke Smits is lector bij het lectoraat Onderwijsinnovatie en ICT van Hogeschool Windesheim en zij maakt deel uit van de leerkring Geletterdheid en Schoolsucces. De auteurs doen regelmatig verslag van hun eigen werk met scholen in de veelgelezen blog geletterdheidenschoolsucces.blogspot.com.
Nieuw in Onderwijs
Te veel tegelijk. Te weinig resultaat. In veel scholen wordt keihard gewerkt, maar verandert er weinig. Initiatieven stapelen zich op en vergaderagenda’s lopen vol. Toch blijft vooruitgang uit. De oorzaak? Er wordt te weinig gekozen. Dit boek is voor schoolleiders die dat patroon willen doorbreken. Ontstaan in de dagelijkse praktijk van scholen, doorbreekt het de reflex om steeds meer te plannen, te organiseren en toe te voegen. Want net daar loopt het mis. Strategie ontstaat door te kiezen. En door te durven begrenzen. Je leert hoe je een probleem scherp formuleert, prioriteiten bepaalt zonder eindeloos overleg en keuzes zichtbaar maakt in gedrag. Geen extra plan of nieuwe hype. Wel een aanpak die standhoudt in echte scholen. Klaar met drukte zonder vooruitgang? Tijd om te realiseren wat er echt toe doet. Minder tegelijk. Meer resultaat. Miek Kemel is algemeen directeur en werkt dagelijks in en met scholen. Ze begeleidt schoolleiders bij het maken van keuzes, het bepalen van prioriteiten en het realiseren van hun strategie. Ze behaalde een master Handelswetenschappen en een master in Educational Leadership. Ze staat voor een schoolbeleid met duidelijke accenten, heldere richting en inspanningen die renderen.
Colleen Clinton, Rob Bartels, Wytzke Leij, Pieter Snel, Alwin Truin
Kleur geven aan goed onderwijs
Kleur geven aan goed onderwijs gaat over jou: wie jij bent als leraar en hoe jij door jezelf in te zetten goed onderwijs kunt vormgeven. Goed onderwijs krijgt kleur door jou, de persoon die voor de groep staat. Door je waarden, je overtuigingen en je kwaliteiten bewust te verbinden met je dagelijkse handelen, ontstaat onderwijs dat niet alleen effectief is, maar ook authentiek en betrokken. In dit boek staat de professionele identiteit van de leraar centraal. De auteurs laten zien dat identiteit geen vaststaand gegeven is, maar zich ontwikkelt in dialoog met jezelf, met anderen en met de wereld. Aan de hand van drie leidende vragen: Wie ben ik? Wat moet ik doen? en Waarom doe ik dit? wordt professionele identiteit benaderd als een identiteit waarin je handelen centraal staat. Het boek is opgebouwd uit drie delen: leren van jezelf en je ervaringen, leren van en met anderen, en leren van (bronnen in) de wereld. Elk hoofdstuk bevat concrete oefeningen, verhalen en reflectie-instrumenten die uitnodigen tot onderzoekend en bewust handelen in de onderwijspraktijk. Kleur geven aan goed onderwijs is geschreven voor (aanstaande) leraren in het basisonderwijs, voor lerarenteams en voor lerarenopleiders die professionele identiteitsontwikkeling een centrale plaats willen geven in opleiding en praktijk. Het boek biedt taal, structuur en handvatten om het professionele gesprek te verdiepen en te verbinden met het dagelijks werk in de groep en op school. Colleen Clinton, Rob Bartels, Wytzke van der Leij, Pieter Snel en Alwin Truin zijn ervaren lerarenopleiders. Zij werken vanuit een gedeelde overtuiging: goed onderwijs begint bij leraren die zichzelf kennen en onderzoeken, en met een sterke identiteit kleur geven aan hun onderwijs.
José Schraven, Maureen Grevink, Wendy Ligt, Shirley Snip
Lezen en spellen in groep 3
Lezen en spellen in groep 3 vormt een waardevolle aanvulling op het al bekende handboek Zo leer je kinderen lezen en spellen (ZLKLS). Deze nieuwe uitgave bevat uitgewerkte lesschema’s lezen, spellen en schrijven volgens de uitgangspunten van de methodiek van ZLKLS. In de cursussen van ZLKLS is het borgen van de methodiek een belangrijk onderdeel en wordt vaak gevraagd naar uitgewerkte lesschema’s. De kant-en-klare lesschema’s in dit boek voorzien in deze vraag. De schema’s sluiten aan bij de lettervolgorde van Lijn 3 (2e editie). Ze vormen voor leerkrachten een leidraad als ze kinderen leren lezen, spellen en schrijven in de klankzuivere en in de niet-klankzuivere periode. De lesschema’s van de klankzuivere periode zijn per dag uitgewerkt. De lesonderdelen voor lezen, spellen en schrijven staan in één schema, zodat de samenhang daartussen gewaarborgd wordt. Voor de niet-klankzuivere periode zijn wekelijkse lesschema’s voor lezen opgenomen. Er is ook een versie van dit boek die aansluit bij Veilig Leren Lezen (Kim-versie).
Heleen Buhrs, Ingrid Elijzen, Gertrud Cornelissen
Over boeken gesproken
Promoveren is een langdurig traject waarin onderzoek, schrijfwerk en persoonlijke doorzettingsvermogen samenkomen. Dit boek biedt een praktische gids die je stap voor stap door de belangrijkste onderdelen van dat traject leidt, van de start van je onderzoek tot de verdediging van je proefschrift. Dit boek is met behulp van kunstmatige intelligentie gegenereerd. Je leest hoe je een onderzoeksvoorstel opstelt, hoe je omgaat met je begeleider, en welke stappen komen kijken bij het schrijven, publiceren en afronden van een proefschrift. Ook komen praktische zaken aan bod, zoals tijdsplanning, financiering en de organisatie van de promotieplechtigheid. Of je nu aan het begin staat van je promotietraject of al middenin het proces zit: dit boek geeft je overzicht en houvast bij de verschillende fasen die je als promovendus doorloopt.
Mieke Gesquiere, Nicky Dirkx
Het speelveld van de orthopedagogiek
Dit inleidende handboek neemt je mee op ontdekkingsreis door het speelveld van de orthopedagogiek. Daar verken je wat (ortho)(ped)agogiek eigenlijk is, wat een orthopedagoog doet, en door welke brillen je kan kijken naar personen in kwetsbare leefsituaties. Je leert er ook over de geschiedenis van het vakgebied en ontmoet belangrijke kopstukken: oude reuzen op wiens schouders we staan, maar ook recentere orthopedagogen. Onze reis eindigt bij een ABC van de orthopedagogiek: een letterspel dat je laat kennismaken met een aantal belangrijke begrippen, actuele tendensen, en uitdagingen voor de toekomst. De vele cases en voorbeelden helpen je om de theorie te vertalen naar de praktijk. Een onmisbare gids voor praktijkgerichte orthopedagogen (in opleiding). Sla het boek open en betreed dit bijzondere speelveld waar elke zet een keerpunt kan zijn, waar er soms veerkrachtig ‘terug naar start’ moet worden gegaan, maar waar elk stapje vooruit een overwinning is.
In Schermen met cultuur voeren Kris Rutten en Amanda Adam een intergenerationele dialoog over cultuurbeleving en cultuurbemiddeling in tijden van schermen. Ze gaan voorbij aan een nostalgisch verlangen naar een verleden zonder schermen en onderzoeken hoe we cultuur ook op en via onze schermen delen en beleven. Aan de hand van vele voorbeelden tonen ze hoe schermen met cultuur – in alle vormen: van albumcovers van popsterren tot gecontesteerde operavoorstellingen of ideologische stellingen over cultuur – kan leiden tot een praktijk van cultuureducatie in de vorm van zorgzame cultuurbemiddeling. Daarbij roepen ze op om te blijven openstaan, te leren en te schermen voor cultuur.
Was opvoeding vroeger echt altijd streng en autoritair? Is de geschiedenis van onderwijs wel een verhaal van vooruitgang? Hebben reformpedagogen het kind werkelijk bevrijd? En hoe begrijpen we koloniaal onderwijs vandaag: als beschavingsproject of als een complex historisch fenomeen met een dubbelzinnige erfenis? Aan de hand van deze en andere prikkelende vragen verkent dit handboek de geschiedenis van opvoeding en onderwijs, van de klassieke oudheid tot de twintigste eeuw. In een heldere chronologische opbouw laat het zien hoe het pedagogisch denken en handelen doorheen de tijd is ontstaan, veranderd en doorgegeven. Zo brengt dit boek niet alleen de geschiedenis van opvoeding en onderwijs in kaart, maar toont het ook hoe het verleden vandaag blijft doorwerken. Daarmee biedt het studenten, pedagogische professionals en geïnteresseerde lezers een verfrissende en kritische blik op pedagogische vraagstukken van vroeger, vandaag en morgen.
Spelen is voor kinderen niet alleen tijdverdrijf, maar een van de belangrijkste manieren waarop zij de wereld leren begrijpen. Dit boek, samengesteld met behulp van kunstmatige intelligentie, onderzoekt op heldere en toegankelijke wijze wat spel precies doet voor de ontwikkeling van kinderen. Je leest hoe verschillende vormen van spel, van fantasiespel tot bewegingsspel, bijdragen aan denkvermogen, taalontwikkeling, sociale vaardigheden en emotionele groei. Ook komt aan bod hoe spel verandert naarmate kinderen ouder worden en welke rol volwassenen daarbij kunnen spelen, zonder dat spel zijn vrije karakter verliest. Aan de hand van inzichten uit de ontwikkelingspsychologie en pedagogiek krijg je een overzicht van wat spelen zo waardevol maakt, en waarom ruimte voor spel een wezenlijk onderdeel is van gezonde ontwikkeling. Dit boek is geschikt voor iedereen die meer wil begrijpen over kinderen en hun ontwikkeling.
Michel Vandenbroeck, Lieselot De Wilde, Bruno Vanobbergen
Een beeld van een kind
Hoe we vandaag spreken over opvoeding, onderwijs en kind-zijn is nooit neutraal. Het zegt iets over hoe we als samenleving naar kinderen en jongeren kijken, welke kindertijd we wenselijk vinden, welke verwachtingen we koesteren en welke zorgen we projecteren. Het raakt aan fundamentele vragen: waarvoor voeden we op? Wat verwachten we van ouders, leerkrachten en pedagogen? En welke wereld willen we doorgeven, en veranderen? Een beeld van een kind vertrekt van die vragen en onderzoekt zes krachtige en invloedrijke kindbeelden: het kind als kapitaal, het voorspelbare kind, het kind als risico, het witte kind, het kind als burger en het kind als held. Elk van deze beelden opent een ander perspectief op opvoeding en onderwijs, en legt bloot hoe diepgewortelde ideeën vandaag nog steeds ons denken, onze praktijken en ons beleid sturen. Met scherpe analyses, herkenbare voorbeelden en een heldere inkijk in pedagogische theorieën nodigen de auteurs de lezer uit om vanzelfsprekendheden in vraag te stellen. Dit boek maakt zichtbaar hoe beelden van kinderen niet alleen beschrijven wat is, maar ook bepalen wat mogelijk wordt. En wat niet.
Sandra Troost, Tom De Roover, Aster Van Mieghem, Eef Rombaut
Vakdidactiek Maatschappij- en Cultuurwetenschappen
Vakdidactiek Maatschappij- en Cultuurwetenschappen is een praktijkgericht en theoretisch onderbouwd handboek voor (toekomstige) leerkrachten in het secundair onderwijs. Het vertrekt vanuit de maatschappelijke en pedagogische opdracht van Humane Wetenschappen en belicht de rol van Cultuurwetenschappen, Sociologie en Maatschappijwetenschappen als kritisch en interdisciplinair vak. Met casussen, vakdidactische modellen en reflectievragen ondersteunt het leerkrachten bij het ontwerpen van lessen en voeren van gesprekken over complexe thema’s. Het boek stimuleert kritisch denken, dialoog en engagement en biedt concrete handvatten om met leerlingen de diverse en veranderende samenleving vanuit verschillende invalshoeken te analyseren. Eef Rombaut, Aster Van Mieghem, Tom De Roover en Sandra Troost zijn allen verbonden aan de Antwerp School of Education, Universiteit Antwerpen. Eef Rombaut is ook verbonden aan de Educatieve Master aan Universiteit Gent en auteur van onder andere De herziene taxonomie van Bloom in de klas (2020).
Bart Lammers, Alard Joosten
Aan de slag in het hoger beroepsonderwijs
Welkom in het prachtige vak van docent in het hoger beroepsonderwijs! Een vak dat veel voldoening geeft, maar waarin je als startende docent ook direct voor flinke uitdagingen staat. Want hoe zorg je ervoor dat studenten actief meedoen en écht gaan leren? Hoe ontwerp en verzorg je een goed college? En hoe ga je om met toetsing en het geven van feedback? En wat te doen bij veelvoorkomende lastige situaties in de klas? Aan de slag in het hoger beroepsonderwijs helpt je om vanaf dag één met meer vertrouwen en plezier voor de klas te staan. Het boek staat vol herkenbare voorbeelden, praktische handvatten en direct toepasbare tips voor de dagelijkse onderwijspraktijk. Zodat je jezelf ontwikkelt tot een stevige en professionele hbo-docent. Dit boek helpt je om: Je bewust te zijn van jouw motieven om het onderwijs in te gaan Te begrijpen wie jouw studenten zijn en hoe ze leren Effectieve colleges te ontwerpen en uit te voeren Studenten te motiveren, feedback te geven en te beoordelen Slim om te gaan met veelvoorkomende lastige situaties in de klas Inzicht te krijgen in de organisatie van het hbo en inwerkprogramma’s Bewust om te gaan met de verschillende rollen die je als docent vervult Voor wie Voor startende hbo-docenten in hun eerste drie jaar en voor meer ervaren hbo-docenten die nog eens met een frisse blik naar hun werk willen kijken. Daarnaast is het boek een praktische basis voor inductietrajecten en vakbekwaamheidstrajecten (BDB). Over de auteurs Alard Joosten is docentopleider, trainer en eigenaar van De Docentenacademie voor effectief onderwijs. Hij begeleidt docenten en docententeams in mbo, hbo en wo op het gebied van didactiek, motivatie en feedback. Eerder schreef hij Studenten verleiden tot leren en ontwikkelde hij inductietrajecten voor startende hbo-docenten. Bart Lammers is docent, leerteambegeleider en auteur. Na een loopbaan in het logistieke bedrijfsleven maakte hij in 2022 de overstap naar het hoger beroepsonderwijs. Hij werkt bij de Hogeschool Utrecht, verzorgt trainingen voor professionals en schrijft over leren, lesgeven en professionele ontwikkeling. Hij is auteur van meerdere boeken en columnist voor Trajectum.
Dit boek nodigt je uit beter te kijken naar kinderen en van daaruit aan de slag te gaan met de zes interactievaardigheden. Deze interactievaardigheden worden diepgaand uitgewerkt en vertaald naar de verschillende leeftijdsgroepen: babys, peuters, kleuters en schoolkinderen. De kracht van het boek schuilt in de combinatie van toegankelijke theorie, praktijkvoorbeelden, video's, concrete aanwijzingen en een scala aan verwerkingsopdrachten waarmee je je eigen vaardigheden kunt oefenen om beter aan te sluiten op het kind of de groep. Interactievaardigheden is een levendig en inspirerend boek dat inmiddels is uitgegroeid tot een standaardwerk voor pedagogische opleidingen en trainingen op niveau 3, 4 en 5. Het boek is zeer goed bruikbaar voor de kinderopvang en aangrenzende werkvelden, zoals de gastouderopvang en het basisonderwijs. In deze herziene uitgave is het verband met verschillende ontwikkelingsgebieden verder versterkt en is de informatie over baby's, kleuters en schoolkinderen uitgebreid. Bij Interactievaardigheden hoort een online leeromgeving. Hier vind je alle teksten met directe links naar video’s, daaraan gekoppelde opdrachten en internetsites. De auteurs Anneke Strik en Jacqueline Schoemaker hebben jarenlange ervaring als docent in de opleiding PW3/4 en als trainer en (beeld)coach. Daarnaast ontwikkelden zij diverse trainingen.
1 Op evidentie gebaseerd werken; een reeks uitdagende taken 9 Een wetenschappelijke houding 12 2 Wat is evidentie? 15 2.1 Evidentiepiramide 17 2.2 Vijanden van wetenschappelijke evidentie? 21 2.3 Tot slot 26 3 Van gedragswetenschappelijke evidentie naar de klinische praktijk; drie perspectieven 29 3.1 De metrologie 29 3.2 De naturalistische besluitvormingsbenadering 32 3.3 De positivistische benadering 35 3.3.1 Tien principes voor klinisch werken op basis van wetenschappelijke evidentie 38 3.3.2 Reacties en verdere uitwerking van de APA EBPbenadering 49 3.3.3 Klinische expertise 52 3.3.4 Kenmerken, voorkeuren en de cultuur van cliënten 58 3.3.5 Werken met protocollen 61 3.4 Tot slot 64 4 Naar een betere samen werking tussen wetenschap en klinische praktijk 69 4.1 Wetenschap en klinische praktijk; nog vaak aparte werelden 72 4.2 Het kritisch realisme 814. 3 De complexe dynamische systeembenadering 92 4.3.1 Belangrijke concepten in de complexe dynamische systeem benadering 95 4.4 Van theorie en onderzoek naar de klinische praktijk; een spannende weg 110 4.5 Tot slot 120 Opdrachten 123 Aangehaalde literatuur 129 Paul Vedder 141
Het recht op onderwijs is stevig verankerd in onze samenleving. Maar wat betekent dat in de praktijk? Heeft elke lerende echt toegang tot onderwijs, en garandeert die toegang ook het recht op leren? Cijfers over uitval, participatie en ongelijkheid tonen aan dat dit niet vanzelfsprekend is. Daarom staat één fundamentele vraag centraal: hoe kan onderwijs de voorwaarden creëren om het recht op leren voor iedereen waar te maken? Dit boek richt zich op leren als kernopdracht van onderwijs. Het toont hoe sociale, culturele, economische en structurele factoren het recht op leren onder druk zetten, maar ook welke hefbomen onderwijs heeft om ongelijkheid aan te pakken. Via bijdragen van diverse experten wordt verkend hoe kwaliteit, rechtvaardigheid en inclusie samen de basis vormen van het recht op leren. Dat nodigt uit tot reflectie over de rol van scholen, leraren, beleid en samenleving. Geen blauwdruk of kant-en-klare oplossingen, maar een uitnodiging tot dialoog en een gedeeld kompas voor de toekomst van ons onderwijs.
Groepsdynamiek in de klas: waarom het zoveel uitmaakt Hoe zorg je voor een klas waarin leerlingen zich veilig voelen, elkaar versterken en met plezier leren? En wat kun je doen als de sfeer juist onder druk staat door onrust, buitensluiten of negatief groepsgedrag? Veel leerkrachten herkennen de worsteling met groepsdynamiek, maar weten niet altijd hoe en waar ze effectief kunnen ingrijpen. Inzicht en vertrouwen het hele jaar door Dit boek helpt je om met meer inzicht én vertrouwen naar jouw groep te kijken. Niet alleen in de eerste weken van het nieuwe schooljaar, maar het hele jaar door. Actuele wetenschappelijke kennis over groepsdynamiek wordt uitgelegd en vertaald naar heldere, direct toepasbare handvatten voor de onderwijspraktijk. Praktische ondersteuning voor elke fase van het schooljaar Een positieve groepsdynamiek in de klas verdient het hele schooljaar door aandacht. Van klassenvorming en de start van het schooljaar tot pesten, buitensluiten en het creëren van een positieve sfeer: Groepsdynamiek in de klas biedt praktische ondersteuning voor elke fase van het schooljaar en bevat herkenbare praktijkvoorbeelden, reflectievragen en concrete opdrachten. Sociale posities, groepsnormen en leiderschap: wat stuurt het gedrag in de klas? Ontdek hoe sociale posities, groepsnormen, vriendschappen en leiderschap het gedrag in de klas beïnvloeden – en vooral hoe jij daar als leerkracht positief op kunt sturen. Bouwen aan een sterke, positieve groep Een aanrader voor iedereen die in het primair, voortgezet of speciaal onderwijs werkt en wil bouwen aan een sterke, positieve groep. De serie In de klas De serie In de klas bestaat uit een reeks praktische boeken voor docenten, leerkrachten, intern begeleiders en remedial teachers. De boeken zijn geschreven door professionals uit het vakgebied. Zij geven achtergrondinformatie en praktische tips waarmee je direct aan de slag kunt. Fanny de Swart studeerde Ontwikkelingspsychologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen en werkte daarna zestien jaar in het speciaal onderwijs, onder andere als schoolpsycholoog (GZ-psycholoog). Haar ervaringen in de praktijk vormden de basis voor haar wetenschappelijke interesse in groepsdynamiek in de klas. In 2021 promoveerde zij op onderzoek naar sociale relaties in het speciaal onderwijs. Tegenwoordig is Fanny werkzaam als universitair docent bij de sectie Klinische Ontwikkelingspsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Daarnaast verzorgt zij sinds 2020 de cursus Groepsdynamiek binnen de postacademische opleiding tot schoolpsycholoog. In haar onderwijs en onderzoek richt zij zich op sociale relaties tussen leerlingen en de dynamiek in klassen, met bijzondere aandacht voor hoe leerkrachten positieve relaties en een veilige groepsdynamiek kunnen bevorderen. Fanny zet zich er nadrukkelijk voor in om de brug te slaan tussen wetenschap en onderwijspraktijk. Dit doet zij door wetenschappelijke inzichten toegankelijk te maken voor professionals én door samen met het onderwijsveld te onderzoeken wat in de praktijk echt werkt. Tim Mainhard studeerde psychologie aan de Universiteit Maastricht en werkte daarna kort als onderwijsadviseur. Het onderzoek bleef echter trekken en in 2009 promoveerde hij, onder begeleiding van Theo Wubbels en Mieke Brekelmans, op leerkracht-leerlingrelaties in nieuwe klassen in het voortgezet onderwijs. Sindsdien doet hij onderzoek naar sociale processen in de klas: hoe leerkrachten leerlingen begeleiden, hoe leerlingen daarop reageren en wat dit betekent voor motivatie en welzijn van zowel leerlingen als leerkrachten. Tim is nu hoogleraar Onderwijswetenschappen aan het Instituut Pedagogiek van de Universiteit Leiden en hoofd van de lerarenopleidingen voor het primair onderwijs, waaronder de Academische Pabo (samen met Hogeschool Leiden) en de Educatieve Master Primair Onderwijs (samen met de Vrije Universiteit). Naast onderzoek geeft hij les over klassenmanagement en sociale processen in de klas. Ook was hij instituutsopleider bij de EMPO, waar hij met veel plezier samenwerkte met studenten, mentoren, schoolopleiders en directeuren aan goed onderwijs en een fijne sfeer in de klas.
Van leraren afzonderen ... naar samen opleiden Van uniformiteit ... naar grenzen verleggen Van wantrouwen ... naar bondgenootschap Als het gaat over het lerarentekort, wordt vooral gefocust op de vraag: hoe trekken we mensen aan voor het onderwijs? Een even belangrijke vraag wordt vaak over het hoofd gezien: hoe zorgen we ervoor dat leraren geïnspireerd en gemotiveerd in het onderwijs blijven? Welke concrete stappen kunnen directeurs, ondersteuners en lokale besturen nemen om dit te realiseren? Houden van leraren biedt praktische en direct toepasbare handvatten om leraren betrokken en enthousiast te houden. Dit boek onthult zeven eenvoudige maar krachtige hefbomen, ondersteund door inspirerende verhalen van onderwijsprofessionals. Het laat zien hoe kleine veranderingen een grote impact kunnen hebben en is een eerbetoon aan alle leraren, directies en ondersteuners die dagelijks met toewijding werken aan beter onderwijs.
Maaike Hajer, Theun Meestringa
Handboek taalgericht vakonderwijs
Handboek taalgericht vakonderwijs Leerlingen gebruiken in alle leergebieden taal, en leren zo al pratend, lezend en schrijvend. Iedere leraar is daarom gebaat bij inzicht in de relatie tussen taal en leren. Taalgericht vakonderwijs biedt leraren praktische middelen om onderwijs in diverse schoolvakken op hoog niveau te houden en tegelijkertijd de Nederlandse taalvaardigheid van leerlingen verder te ontwikkelen. Zo worden leerlingen toegeleid naar de taaleisen van opleidingen en van de maatschappij. Het Handboek taalgericht vakonderwijs beschrijft concreet hoe leraren van alle vakken dit kunnen doen, voortbouwend op de (taal)kennis en ervaring van de leerlingen. Leraren leren gelijktijdig te werken aan vak- en taaldoelen door taalsteun te bieden, veel interactiemogelijkheden te creëren en contextrijk onderwijs te geven. Ze nemen taal ook mee in hun toetsing en beoordeling. Zowel in Nederland als Vlaanderen vragen recente vernieuwingen in het onderwijsbeleid en het curriculum om deze verbinding van taalonderwijs aan onderwijs in andere vakken. Dat maakt integratie van taal- en vakdidactiek urgenter dan ooit voor lerarenopleidingen en voor professionalisering binnen het taalbeleid van scholen. Dit handboek geeft leraren een goed toegankelijke theoretische basis, praktijkvoorbeelden en tal van didactische suggesties, gekoppeld aan een route voor het (her)ontwerpen van lessen in uiteenlopende vakken. Het is gebaseerd op vele ervaringen met taalgericht vakonderwijs en jarenlang onderzoek naar kenmerken van schools taalgebruik in verschillende vakken. Leraren (in opleiding) kunnen er direct mee aan de slag. Ook wordt besproken hoe leraren samen taalgericht vakonderwijs in een school kunnen invoeren. In deze vijfde editie komen nieuwe ontwikkelingen in beleid, onderzoek en praktijk aan bod. Om de ontwikkeling van dagelijkse taal naar schoolse taal verder vorm te geven, wordt in verschillende hoofdstukken de metafoor van de taaltrap gebruikt als houvast voor gerichte inzet van taalsteun. Het laatste hoofdstuk, over taalgericht vakonderwijs binnen het taalbeleid van de school en de opleiding, is verdiept met nieuwe inzichten in de opbouw van professionalisering. Handboek taalgericht vakonderwijs is geschreven voor vakleraren, leraren in opleiding en voor iedereen die vakonderwijs individueel of in teamverband wil versterken vanuit aandacht voor de gesproken en geschreven taal van het vak. Maaike Hajer is gepensioneerd lector Meertaligheid en Onderwijs aan de Hogeschool Utrecht en was hoogleraar aan de Universiteit van Malmö. Theun Meestringa was tot zijn pensionering verbonden aan SLO, nationaal expertisecentrum voor leerplanontwikkeling.
Groepen met verschillende opleidingsniveaus kennen elkaar steeds minder goed. Weten we hoe de andere helft van de samenleving leeft? En kennen onderwijswetenschappers de leerlingen over wie hun adviezen gaan? Jacquelien Bulterman-Bos vraagt zich dit af, en gaat daarom lesgeven in een vmbo-basiskaderklas. De leerlingen groeien op in een achterstandswijk en moeten schakelen tussen de verwachtingspatronen van de straatcultuur, hun thuiscultuur en de schoolcultuur. Beladen met wetenschappelijke kennis en internationale ervaring betreedt ze de onderwijspraktijk. Wat gebeurt er? Is succes verzekerd? Bulterman-Bos laat zien dat wetenschappers veel van leerlingen kunnen leren: onderwijswetenschap moet daarom gepaard gaan met het vakmanschap van leraren. De voortgang van de wetenschap, de kwaliteit van onderwijs én de status van het beroep van leraar zijn daarmee gediend.
Poëzie schrijven is een vaardigheid die je kunt leren, ook als je nog nooit een gedicht hebt geschreven. Dit boek, samengesteld met behulp van artificiële intelligentie, leidt je in zeven stappen door de basisprincipes van het schrijven van poëzie. Je maakt kennis met begrippen als rijm, ritme, metafoor en beeldspraak, en je leert hoe je een blanco pagina omzet in een gedicht met eigen karakter. Elk hoofdstuk bouwt voort op het vorige en sluit af met een praktische schrijfopdracht. De nadruk ligt op oefening en inzicht, niet op theorie alleen. Dit boek is bedoeld voor iedereen die wil beginnen met poëzie schrijven en daarbij een heldere, stapsgewijze aanpak op prijs stelt.
Studieboeken over onderwijs