Geschiedenis algemeen

Vijf jaar lang werkte David Van Reybrouck aan zijn monumentale Revolusi. Hij interviewde bijna tweehonderd mensen, de laatste nog levende getuigen van de onafhankelijkheidsstrijd, in Indonesische rusthuizen, Japanse miljoenensteden en op verafgelegen eilanden. Ook in Nederland bracht zijn onderzoek tal van nieuwe verhalen aan het licht. De veelheid aan perspectieven en herinneringen weeft Van Reybrouck samen tot het aangrijpende verhaal van de Indonesische onafhankelijkheid. Zo toont hij hoe een nieuwe wereld vorm kreeg: in bloed, in pijn, met hoop. De onafhankelijkheidsstrijd van Indonesië, die zijn hoogtepunt bereikte in de jaren veertig van de vorige eeuw, is lang gezien als een conflict tussen kolonisator Nederland en het gekoloniseerde Indië. Maar in werkelijkheid was het wereldgeschiedenis. David Van Reybroucks Revolusi is het eerste boek dat de strijd lostrekt uit het nationale perspectief en het belang ervan toont als mondiale gebeurtenis. Indonesië was het eerste land dat na de Tweede Wereldoorlog zijn onafhankelijkheid uitriep. Na de Japanse bezetting verzetten jonge rebellen zich gewapenderhand tegen elke nieuwe vorm van overheersing. Britse, Australische en vooral Nederlandse troepen moesten rust en orde brengen, maar hun aanwezigheid leidde juist tot het ontvlammen van de eerste moderne dekolonisatieoorlog. Die strijd inspireerde onafhankelijkheidsbewegingen in Azië, Afrika en de Arabische wereld, zeker toen het vrije Indonesië in 1955 de legendarische Bandung-conferentie organiseerde, het eerste wereldcongres zonder het Westen. De wereld had zich met de Revolusi bemoeid en de wereld was erdoor veranderd.

Een baanbrekend, meeslepend verhaal over hoe Duitse bedrijven als BMW, Dr. Oetker, Porsche en Volkswagen zich verrijkten tijdens de Tweede Wereldoorlog en er na de oorlog nauwelijks sancties volgdenIn 1946 werd de Duitse grootindustrieel Günther Quandt gearresteerd op verdenking van nazicollaboratie. Quandt, patriarch van een van Duitslands welvarendste families, een dynastie die tegenwoordig BMW bezit, beweerde dat hij door naziminister van Propaganda Joseph Goebbels was gedwongen zich bij de partij aan te sluiten. De rechtbanken spraken hem vrij. Maar Quandt loog. Hij was niet de enige.In dit baanbrekende werk onthult David de Jong het waargebeurde verhaal van de rijkste ondernemersdynastieën van Duitsland en hoe zij onnoemelijk veel geld en macht vergaarden door te profiteren van de wreedheden van het Derde Rijk. Deze magnaten namen Joodse bedrijven in beslag, buitten massaal dwangarbeiders uit en produceerden op grote schaal wapens voor Hitlers leger terwijl Europa brandde. Door Amerika’s politieke opportunisme konden deze miljardairs na de oorlog wegkomen met hun misdaden. Nog altijd hebben deze families nauwelijks rekenschap afgelegd over dit duistere verleden, terwijl ze sindsdien alleen maar rijker zijn geworden. Waarom hebben zij nog altijd geen verantwoording hoeven afleggen?In de pers‘Even gedetailleerde als schokkende verhalen. Veel kennis over dit inktzwarte hoofdstuk. Minutieus onderzoek.’ Trouw‘Een bewonderenswaardig onderzoek.’ De Groene Amsterdammer‘Zijn verdienste is dat hij die geschiedenis nu toegankelijk heeft gemaakt voor een breed, mondiaal publiek.’ NRC ‘Onthutsend.’ De Limburger‘Dit briljante debuut dat laat zien hoe een verraderlijke mix van kapitalisme en fascisme de democratie en talloze levens kan vernietigen. Een absolute aanrader.’ Norman Ohler, auteur van Drugs in het Derde Rijk‘Meeslepend verhaal over smerige oorlogsmisdaden, medeplichtigheid, doofpotaffaires, en ontkenning.’ Patrick Radden Keefe, auteur van Zeg niets en Het pijnstillerimperium‘Opportunisme en hebzucht. Het kleurrijke verhaal over moordende zakelijke intriges en een melodramatische vete tussen Quandt en Goebbels. Een intieme en levendige geschiedenis.’ Publishers Weekly

Een indrukwekkende combinatie van kampgetuigenis en liefdesverhaal: het waargebeurde verhaal van David Wisnia en Helen Spitzer, die verliefd werden in Auschwitz, zonder het van elkaar te weten de Tweede Wereldoorlog overleefden en elkaar pas zeventig jaar later terugzagen‘Keren Blankfeld weet de gruwelen van het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau vanuit verschillende perspectieven en met een journalistiek oog voor detail en afstand vast te leggen. Dat is de grote verdienste van haar boek.’ De TelegraafAuschwitz-Birkenau, 1943. Toen hij haar voor het eerst zag, wist David Wisnia direct dat Helen ‘Zippi’ Spitzer bijzonder was. Zippi was als een van de eerste Joodse vrouwen naar Auschwitz gedeporteerd, waar ze haar tewerkstelling als administratief medewerker gebruikte om gecodeerde berichten naar haar broer te sturen, andere gevangenen te helpen en hen zelfs van dodenlijsten af te strepen. David was vijftien toen zijn familie werd vermoord in het getto van Warschau. Hij ontkwam, maar werd een jaar later naar Auschwitz gedeporteerd. David en Zippi werden elkaars lichtpunt in de duisternis. Daar, op de onwaarschijnlijkste plek ter wereld, bloeide een grote liefde op. In 1944, toen het Russische leger Auschwitz naderde, dwongen de nazi’s de gevangenen het kamp te verlaten; de zogeheten dodenmarsen. David en Zippi deden elkaar een belofte: als ze de oorlog overleefden, zouden ze in Warschau op elkaar wachten.Het liep anders. Zijn leven lang zou David zich blijven afvragen hoe het Zippi was vergaan en wat de waarheid achter de gebeurtenissen in Auschwitz was geweest. Had ze hem in het kamp voor de gaskamer behoed? En het belangrijkste: had zij net zo veel van hem had gehouden als hij van haar? Het zou zeventig jaar duren voor hij antwoorden kreeg.Een liefde in Auschwitz is het onvergetelijke, waargebeurde verhaal van hoop en liefde onder de meest onvoorstelbare omstandigheden, en van geheimen die we ons hele leven met ons meedragen.In de pers‘Bergen bewondering voor wat zij moesten verdragen.’ ZIN Magazine‘De peilloze verschrikkingen van het vernietigingskamp én de kracht van liefde komen krachtig naar voren.’ EO Visie‘Een meeslepend verslag van een onwaarschijnlijk liefdesverhaal, en een ontroerend voorbeeld van het vermogen om liefde te vinden op de donkerste plaatsen.’ Publishers Weekly‘Ontroerend en tragisch: een waargebeurd liefdesverhaal te midden van onvoorstelbaar lijden.’ Kirkus Reviews‘Een belangrijk verhaal, met grote zorg verteld.’ The Los Angeles Times

November 1943. Franci de Munck-Siffels verricht illegale koeriersdiensten en verbergt een Joods jongetje in haar huis. Maar wanneer ze ontdekt dat haar man een relatie heeft met haar zus, geeft ze de Sicherheitsdienst het onderduikadres van haar wederhelft. Uit het liefdesdrama ontstaat een meedogenloze jacht op het verzet. De 23-jarige, verleidelijke Franci ontpopt zich daarbij als een hondsbrutale infiltrante. Ze verraadt ruim honderdvijftig verzetsmensen en Joden. Tientallen arrestanten belanden voor het vuurpeloton of in de gaskamer. Geen andere vrouw weet in zo'n korte tijd zoveel 'terroristen' in Duitse handen te spelen als deze Zaanse vrouw. Haar vernietigende werk duurt maar kort. Een knokploeg ontmaskert de gretige jaagster. Zeven maanden na de impulsief begonnen strafexercitie tegen haar echtgenoot sterft Franci op gruwelijke wijze.

Wie het heden én de toekomst wil begrijpen, kan niet om de geschiedenis heen Europa heeft een lange en roerige voorgeschiedenis met zijn buren. Waar de geografische grenzen al sinds mensenheugenis vastliggen, zijn de door de mens getrokken staatsgrenzen vrijwel voortdurend verschoven. Kijk maar naar Polen, het ‘land op wieltjes’ dat heen en weer schoof en zelfs lange tijd van de kaart verdween. Of naar het koloniale tijdperk, waarin de Europeanen in Afrika, Azië en het Midden-Oosten de dienst uitmaakten en willekeurig grenzen trokken, wat leidde tot gruwelijke oorlogen. De randen van Europa zijn al veel langer rafelig. Hedendaagse conflicten hebben wortels in het verleden. Fenomenen van nu – zoals de Russische agressie, de opkomst van China en oorlogsgeweld in het Midden-Oosten – staan niet op zichzelf. De drijfveren van de hoofdrolspelers op het wereldtoneel zijn vaak al eeuwenoud. Poetin en Xi staan in een langere traditie. En de complexe geschiedenis van het Midden-Oosten maakt dat grote groepen mensen in Europa zich identificeren met de strijdende partijen in Israël én de bezette gebieden. In Alle rafelranden van Europa laat Ivo van de Wijdeven overtuigend zien hoe historische ontwikkelingen van invloed zijn op het huidige tijdsgewricht. Het boek is een volledig herziene en geactualiseerde versie van De rafelranden van Europa en De nieuwe rafelrand van Europa, aangevuld met een nieuw hoofdstuk over Europa’s relatie met China en de rest van Azië. De ontwikkelingen aan de rafelranden van Europa zijn al sinds jaar en dag gaande, zullen lang doorwerken en zullen onze toekomst ingrijpend beïnvloeden. Hoogste tijd om de geschiedenis van Europa en zijn buren beter te leren kennen. Ivo van de Wijdeven is historicus en analist. Hij adviseerde jarenlang de minister-president en voorziet media als RTL Nieuws, VPRO OVT, NRC, Historisch Nieuwsblad en Clingendael Spectator van heldere uitleg. Eerder schreef hij De rafelranden van Europa, De spoken van Visegrád, De nieuwe rafelrand van Europa en De macht van het verleden, dat op de shortlist van de Libris Geschiedenis Prijs stond. Over Alle rafelranden van Europa: 'Van dit zeer leesbare boek word je zeker wijzer, maar niet bepaald vrolijker. Wie zich het liefst identificeert als struisvogel, moet het beslist níet lezen.' Historisch Nieuwsblad Over het eerdere werk van Ivo van de Wijdeven: 'Van de Wijdeven schrijft fris en snedig. Hij wijst de lezer ook indirect op zijn en haar verantwoordelijkheid. Als we toegeven aan de lokroep van nationalisten en populisten, zal Europa helemaal uit elkaar vallen en zullen de engelen des doods weer hun vleugels uitslaan.' De Morgen over De rafelranden van Europa 'Van de Wijdeven – meester over de materie – trekt lange, heldere lijnen vanuit de geschiedenis (tot in de Oudheid, zelfs tot achthonderdduizend jaar voor het begin van de christelijke jaartelling) door naar het heden.' Trouw over De nieuwe rafelrand van Europa

In ‘Biografie van de Zuiderzee’ vertelt Arie Kok de geschiedenis van de Zuiderzee in 25 verhalen. Hij begint in het jaar 1170, als de Allerheiligenvloed leidt tot een open verbinding tussen het Almere en de Noordzee. Het zoute water dat het Almere binnenstroomt, slokt hele dorpen en kastelen op. Het ontstaan van de Zuiderzee verandert de loop van de Nederlandse geschiedenis. In de 25 verhalen die Arie Kok in 'Biografie van de Zuiderzee' vertelt, staan meestal mensen centraal. Van de watergeus die de Slag op de Zuiderzee (1573) overleeft tot de vroedvrouw van Schokland, van de haringvisserij tot de walvisvaart. Het boek eindigt met het sluiten van de Afsluitdijk in 1932. Begin 2025 verschijnt Arie Koks nieuwste boek: ‘Biografie van de Noordzee’.

Het jachtpaviljoen van Lodewijk XIII werd door Lodewijk XIV uitgebouwd tot een van de grootste, mooiste en duurste kastelen ter wereld. Versailles werd een machtscentrum vol intriges, grote politieke gebeurtenissen, schandalen en liaisons dangereuses. Tijdens de Franse Revolutie werd het bijna gesloopt, later werd het compleet verbouwd tot museum. Nog steeds is het een forum van wereldgeschiedenis. De Eerste Wereldoorlog werd er in 1919 beëindigd. Hitler haatte Versailles. De geallieerden bombardeerden het. Meesterverteller Johan Op de Beeck beschrijft majestueus vier eeuwen Versailles.

De grote verkiezingswinst van Geert Wilders, de groei van extreemrechts in andere Europese landen, de mogelijke terugkeer van Donald Trump: personen en partijen die het niet zo nauw nemen met de rechtsstaat hebben de wind in de zeilen. Onze democratie wordt in toenemende mate bedreigd, wat herinneringen oproept aan de vorige eeuw. Want nog niet eens zo heel lang geleden zagen onze voorouders hun regeringen zwichten voor fascisme, nazisme en communisme. Ook zij vertrouwden erop dat de rechtstaat het wel zou overleven – ten onrechte. Hoe kunnen wij voor- komen dat we dezelfde vergissing begaan? In Over tirannie reikt historicus Timothy Snyder twintig praktische strategieën aan om de democratie te beschermen tegen een autoritaire overheid en tegen zogeheten sterke leiders. De herdruk van deze moderne klassieker, schitterend geïllustreerd door kunstenaar Nora Krug, is nu noodzakelijker dan ooit.

In 'Witte onschuld' onderzoekt Gloria Wekker een centrale paradox in de Nederlandse samenleving: de passie en agressie die ras oproept, terwijl het bestaan van ras en racisme tegelijkertijd in alle toonaarden wordt ontkend. In haar verkenning van het dominante zelfbeeld van de witte Nederlander is het 'culturele archief' een leidend concept: de diep ingesleten attitudes en emoties die racisme in stand houden en hun oorsprong kennen in het koloniale verleden. In een nieuw uitgebreid voorwoord kijkt Gloria Wekker terug op het jaar 2020, in meerdere opzichten een 'annus horribilis', en komt zij uit op vier nieuwe paradoxen, aanvullend op de vier tegenstellingen die zij al noemde in de oorspronkelijke inleiding van Witte onschuld. 'In haar briljante boek geeft Gloria Wekker een scherpzinnige ontrafeling van het zelfbeeld van een natie. Een verhelderende collage van geschiedenis, politiek en antropologie.' Chimamanda Ngozi Adichie 'Witte Onschuld' levert een belangrijke bijdrage die ons nieuwe en specifieke inzichten geeft om het cultureel archief van kolonialisme te bestuderen. Dit boek reikt zich uit naar lezers en trekt ze naar binnen.' Sara Ahmed, onafhankelijk feministisch auteur en wetenschapper 'Gloria Wekkers geduldige anatomie van de Nederlandse raciale orde is een belangrijke bijdrage aan het groeiende debat over witheid en hoe we daaraan voorbij kunnen geraken.' professor Paul Gilroy, King's College, Londen 'Beste boek over Nederland.' Prof. Dr. Thijl Sunier, Vrije Universiteit 'Dit is een moedig boek, dat witte Nederlanders tot luisteren en leren aanzet. Vergeet de witte reflex ('ik ben onschuldig', 'wat nou racisme'), lees eerst dit boek en leer.' Prof. dr. Willem Schinkel, Erasmus Universiteit Rotterdam

De grote verkiezingswinst van Geert Wilders, de groei van extreemrechts in andere Europese landen, de mogelijke terugkeer van Donald Trump: personen en partijen die het niet zo nauw nemen met de rechtsstaat hebben de wind in de zeilen. Onze democratie wordt in toenemende mate bedreigd, wat herinneringen oproept aan de vorige eeuw. Want nog niet eens zo heel lang geleden zagen onze voorouders hun regeringen zwichten voor fascisme, nazisme en communisme. Ook zij vertrouwden erop dat de rechtstaat het wel zou overleven – ten onrechte. Hoe kunnen wij voor- komen dat we dezelfde vergissing begaan? In Over tirannie reikt historicus Timothy Snyder twintig praktische strategieën aan om de democratie te beschermen tegen een autoritaire overheid en tegen zogeheten sterke leiders. De herdruk van deze moderne klassieker, schitterend geïllustreerd door kunstenaar Nora Krug, is nu noodzakelijker dan ooit.

De Alteratie, de Februaristaking, de inhuldiging van koningin Beatrix, velen kennen Amsterdam van grote historische gebeurtenissen. Ons Amsterdam 750 jaar vertelt de stadsgeschiedenis zoals die eigenlijk nooit is verteld. Met honderden verhalen over onbekende Amsterdammers, over bijzondere plekken, over bezoekers, migranten, handelaars, wetenschappers, dominees, huisjesmelkers, arbeiders, scharrelaars en kapitalisten. Niet over de grote witte mannen met hun gesteven witte kragen van weleer, maar wel de zwarte buren van Rembrandt, de bouw van de Grieks-Orthodoxe kerk, de komst van een olifant naar de stad, de veldslag in Café Zincken tussen socialisten en de politie, en hoe de immigranten uit voormalig Nederlands-Indië in de jaren ’50 in Geuzenveld terecht kwamen (en de rock’n’roll meebrachten).

Na zijn internationaal geprezen bestseller De Bourgondiërs maakt Bart Van Loo een nooit eerder ondernomen tijdreis naar het decor van ons ontstaansverhaal. Speurend naar eeuwenoude ruïnes en kastelen, objecten en kunstwerken, reisroutes en slagvelden slalomt hij door de Lage Landen. Tussen Brugge en Bergen op Zoom, Gent en Gouda, Namen en Nijmegen componeert Van Loo een alternatieve oergeschiedenis van onze gewesten, die meer is dan het verhaal van Holland en Vlaanderen alleen. Vervolgens trekt hij door Frankrijk, Zwitserland en natuurlijk de Bourgogne zelf en wordt duidelijk dat dit epos ook Europese geschiedenis van de bovenste plank is.Door de late middeleeuwen letterlijk aan te raken blaast Van Loo ons verre verleden meer dan ooit nieuw leven in. Stoute schoenen vormt het prachtige sluitstuk van zijn monumentale Bourgondische diptiek die begon met De Bourgondiërs, een bijna 1500 pagina’s tellend tweeluik waarin hij even wervelend als gedetailleerd uit de doeken doet hoe in onze contreien aan het einde van de middeleeuwen uit verbrokkeling een vorm van eenheid ontstond.

MIJN EERSTE 18 JAAR; GEBOREN IN 1975 De jaren van 1975 tot 1993 Mijn Eerste 18 Jaar is hét boek vol met ‘oh ja!’-momenten. Droom weg bij alle hoogtepunten uit jouw jeugd. Zo beleef je de meest spraakmakende momenten uit de eerste 18 jaar van jouw leven opnieuw. Aan welke hits, films en tv-programma’s heb je mooie herinneringen? Hoe was de mode toen, het straatbeeld en de rages? Welke sporthelden zijn je bijgebleven? En wat was het nieuws waar iedereen het over had? Mijn Eerste 18 Jaar staat boordevol jeugdsentiment. Met maar liefst 182 pagina’s aan kleurrijke foto’s, anekdotes en iconische beelden uit jouw jonge jaren. Ook hebben we per jaar de grootste hits voor je verzameld. Scan de code en beluister jouw hits. Begin met bladeren en herbeleef je jeugd!

Als je verzet beschouwt als het actief tegenwerken van de bezetter, dan heeft 20% van de Nederlanders tussen de 20 en 65 jaar daar destijds aan deelgenomen, stellen de auteurs van Een land in verzet.

In De geboorte van New York beschrijft Russell Shorto met verve hoe Nederland de macht over Nieuw-Amsterdam verloor. Hij laat zien dat dit niet, zoals veel mensen denken, het resultaat was van een militaire overname door de Engelsen, maar dat van een onwaarschijnlijke samenwerking tussen de twee rivaliserende staten. Zo werd de kiem gelegd voor de wereldstad New York. In 1664 droomde Engeland van een Noord-Amerikaans imperium en maakte het plannen om Nieuw-Amsterdam met geweld in te nemen. Maar vlak voordat het tot een confrontatie kwam tussen de Engelsen en directeur-generaal Peter Stuyvesant, die de leiding had op Manhattan, veranderde de strategie. De overname van de stad kwam tot stand door slimme onderhandelingen, die leidden tot een samensmelting van de Nederlandse pluriforme en kapitalistische samenleving met de macht van het opkomende Engelse rijk. De ontstaansgeschiedenis van New York is geënt op geweld tegen de inheemse bevolking en het begin van slavernij in Amerika. Tegelijkertijd is het een buitengewoon verhaal over de wijze waarop twee botsende naties samen een nieuwe stad voortbrachten. ‘Met veel oog voor detail beschrijft Russel Shorto in De geboorte van New York de spannende dagen voorafgaand aan het verlies van Nieuw-Amsterdam.’ – Het Parool ‘Een fascinerend verhaal’ - Kleoi magazine ‘Fascinerende geschiedenis.’ - De Nieuwe Koers

In Europa kent bijna niemand hem. Toch hoort Harry Hopkins bij de handvol mensen die bepalend waren voor het lot van ons continent en ons land. Hopkins was een voormalige welzijnswerker in de arm-ste buurten van New York. Uiteindelijk werd hij de rechterhand van president Roosevelt, raakte hij bevriend met Churchill en onderhandelde met Stalin. Hij werd de stuwende kracht achter de New Deal en, na 1940, achter het geallieerde bondgenootschap dat uiteindelijk nazi-Duitsland op de knieën kreeg. Het wervelende Wisselwachter gaat over de grote politieke bewegingen van de jaren dertig en veertig. Tegelijk vertelt Geert Mak een intieme geschiedenis van een politieke familie, de vrouwen en mannen die in die jaren het Witte Huis bevolkten. Op ongekende wijze schetst Mak het beeld van een tijd vol dilemma’s over democratie, economie en oorlog. Het zijn vraagstukken die ons maar al te bekend voorkomen.

Twintig grote romans uit de afgelopen honderd jaar en de wording van de moderne mensWaarom eindigt Joyce zijn roman Ulysses met het woord ‘ja’? Waarom vlochten Lady Chatterley en haar geliefde bloemen in hun schaamhaar? En waarom fantaseerde Michel Houellebecq over de mens die had plaatsgemaakt voor menselijke klonen? In Meer dan mooie woorden neemt Jabik Veenbaas ons mee op een reis door twintig romans van briljante auteurs als Proust, Kafka, De Beauvoir, Baldwin en Houellebecq. Veenbaas concludeert dat de grote romans uit de laatste honderd jaar ons een wereld hebben laten zien waarin de oude morele en spirituele gronden zijn geërodeerd. Maar ze hebben onze wereld ook vernieuwd. Ze hebben de mens voor ons laten oprijzen die zich weet te redden zonder een God, op aardse voorwaarden. Zo hebben ze vorm gegeven aan ons moderne leven.

26 september 1781. Inwoners van de Republiek zijn in rep en roer. Die nacht is het pamflet Aan het volk van Nederland verspreid: een aanklacht tegen de schrijnende ongelijkheid, voortwoekerende corruptie en ondemocratische macht van de Oranjes. Het schotschrift is de aanstoot tot de Patriottenstrijd, die nog altijd als beginpunt van onze huidige democratie gezien kan worden. Pas een ruime eeuw later wordt duidelijk wie de auteur van het explosieve pamflet was: Joan Derk van der Capellen. In De Burgerbaron vertelt Luc Panhuysen het opzienbarende en vaak vergeten verhaal van de Overijsselse edelman. Hij neemt de lezer mee naar een tijd waarin het volk ver buiten de politiek werd gehouden, regenten zich in achterkamertjes verschansten en conflicten niet zelden in de doofpot belandden. Zoals alleen hij dat kan, wekt Panhuysen Joan Derk tot leven en laat hij zien hoe één man de geschiedenis eigenhandig een democratischere kant op stuurde.

In ‘Gevallen grootmachten’ onderzoekt historicus Dick Harrison het onvermijdelijke lot van elke grootmacht: de ondergang. Dat geldt voor de Assyriërs, Babyloniërs, Maya’s, Romeinen, Perzen, Arabieren, Chinezen, Mongolen, Britten, Duitsers, Russen, Habsburgers en de Fransen. Allemaal hadden ze een groot en machtig rijk; ze hadden buurlanden onderworpen, koloniën gesticht en hun ideologieën en cultuur verspreid. Totdat ze alles wat ze hadden opgebouwd, weer verloren. ‘Gevallen grootmachten’ is een reflectie op bestuursvoering, macht en militaire kracht door de eeuwen heen. Historicus Dick Harrison onderzoekt hoe – in het verleden en het heden – rijken zijn ontstaan, hoe ze in stand werden gehouden, en welke zwakheden hun ondergang veroorzaakten. De antwoorden op die vragen bieden waardevolle inzichten, ook voor onze moderne tijd. ‘De Dertigjarige Oorlog is zo ongelofelijk veelzijdig, dat alleen een bijzonder stoutmoedig historicus het in zijn hoofd haalt het hele conflict in één boek te beschrijven.’ NRC over ‘De Dertigjarige Oorlog’ ‘Een meesterlijke studie.’ Historisch Nieuwsblad over ‘De Zwarte Dood’ ‘Verkozen bij het NRC tot een van de beste boeken van 2024 in de categorie geschiedenis.’ ‘Harrison schrijft in een hoog tempo boeken van hoge kwaliteit, en Gevallen grootmachten is ambitieus van opzet.’ - NRC Door het NRC gekozen als één van de tien beste nieuwe non-fictie boeken.

4 februari 1933 Begin 1933 demonstreren Indonesische schepelingen van de Koninklijke Marine in Soerabaja tegen een onrechtvaardige salariskorting. Ze worden allemaal gevangengezet op Madoera. Op dat moment bevindt het pantserschip De Zeven Provinciën zich bij Sumatra. Uit solidariteit met hun collega’s op Madoera besluiten de Indonesiërs aan boord spontaan om het schip te kapen. Op 4 februari nemen ze Kapal 7, zoals zij het schip noemen, in handen zonder iemand een haar te krenken. De gebeurtenis haalt wereldwijd de pers, terwijl in Nederland en Nederlands-Indië grote paniek uitbreekt. Aan de hand van verhoren, ooggetuigenverslagen en dagbladreportages vertelt Herman Keppy over de mensen achter de muiters, hun beweegredenen en wat hun daad teweegbracht.

De kortste geschiedenis van India brengt 5000 jaar geschiedenis van goden en koningen, veroveraars en kolonisten samen in één episch verhaal vol legendarische en minder bekende persoonlijkheden.Ook beschrijft het boek het moderne India, dat verscheurd wordt door contrasten: de voortdurende spanningen tussen India en Pakistan en de fantasiewereld van Bollywood; het glanzende succes van de it-sector en de onmenselijke realiteit van de sloppenwijken; de toenemende welvaart en een van binnenuit bedreigde democratie.

Toen de dertien Amerikaanse koloniën van Groot- Brittannië op 4 juli 1776 hun onafhankelijkheid uitriepen, waren de Verenigde Staten van Amerika geboren. Maar verenigd waren ze nog lang niet. Dit voortreffelijke boek laat zien hoe conflicten over vrijheid, kleur, grenzen, religie en geweld de vs tot de dag van vandaag verdeeld houden.Don Watson vertelt het verhaal van een land dat aan het einde van de negentiende eeuw in oorlog was met zichzelf, honderd jaar later de leider van de vrije wereld werd, en in de eenentwintigste eeuw wordt geteisterd door grote verdeeldheid en onrust.

In Westwaarts varen Eric Westerveld en zijn vrouw Karin voor het eerst met hun zeilboot naar de Caraïben. Hun tocht volgt grotendeels de vier Amerikaanse reizen die Christoffel Columbus in de vijftiende eeuw maakte. Westerveld vervlecht zijn eigen zeilavontuur met meeslepende historische verslagen van Columbus’ reizen. Door de ogen van de auteur zien wij hoe het beeld van Columbus is gekanteld van ‘ontdekker’ en ‘held’ naar ‘kolonisator’ en ‘onderdrukker’. Westwaarts biedt een bijzondere blik op de moderne geschiedenis.

Het verhaal van doodgewone Nederlandse meisjes op een allesbehalve doodgewone plekTijdens de Tweede Wereldoorlog dienden in totaal ongeveer 170 vrouwen als bewaakster (Aufseherin) in het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau. Tussen de 40 en 75 vrouwen waren tegelijkertijd werkzaam in het kamp. In 1944 bevonden zich hieronder acht Nederlandse vrouwen. De jongste was negentien, de oudste vierentwintig. Na de oorlog werden deze vrouwen onderzocht binnen de bijzondere rechtspleging en moesten zij zich verantwoorden voor hun keuzes en gedragingen. Aan de hand van hun brieven, getuigenissen van hun slachtoffers en naoorlogse rechtbankstukken vertelt historica Rivka Baum het opmerkelijke verhaal van deze jonge vrouwen. Waarom besloten deze doodgewone, Nederlandse vrouwen om als bewaakster in een concentratiekamp te gaan werken? Waaruit bestond hun werk? Hoe kwamen ze in Auschwitz terecht? Hoe gedroegen ze zich tegenover de joodse gevangenen in de kampen? Waren ze aanhangers van het nationaalsocialisme en overtuigde antisemieten? De waarheid blijkt vele malen ingewikkelder...Rivka Baum studeerde geschiedenis, met als specialisatie Holocauststudies, aan de universiteiten van Leiden, Haifa en Krakau. Ze werkte mee aan de vaste tentoonstelling van het Nationaal Holocaustmuseum en trad op als expert in verschillende podcasts en tv-programma’s. Momenteel werkt ze bij het Nationaal Archief.

De zolder van een Rotterdamse kerk waar vier joodse onderduikers het drie jaar volhielden en zo de oorlog overleefden. Twee bomen aan een Zeeuwse oprijlaan waar tien mannen aan een kabel werden opgehangen. Een doodstil plekje in Overijssel waar het halve dorp naar een neergestorte V2-raket stond te kijken, tot ie ontplofte. Zomaar drie plekken in Nederland waar tijdens de Tweede Wereldoorlog iets onvoorstelbaars gebeurde. Er zijn veel meer van die plekken. Vijftig daarvan staan in het boek Hier is het gebeurd, gefotografeerd door Rolf Baas en beschreven door Ad van Liempt. Dit is hun derde gezamenlijke productie van deze aard. Vijftig plekken, vijftig verhalen, verspreid over het hele land. Bekende, maar ook heel onbekende. Verhalen van ongehoorde misdaden en onbegrijpelijke dapperheid.

De geschiedenis van Overijssel in een notendop Altijd al willen weten waarom er een biergrens dwars door Overijssel loopt? Of waarom Kampen zomaar de hoofdstad van Nederland had kunnen zijn? En waarom carnaval nergens zo uitbundig wordt gevierd als in Oldenzaal? In Overijssel in 25 vragen ontdek je de verrassende verhalen achter het verleden van deze provincie – van de Hanze tot de Bible Belt, van de turfwinning tot de Twentse textiel. In 25 toegankelijke verhalen nemen de historici van de Overijsselacademie je mee naar plekken en gebeurtenissen die Overijssel hebben gevormd en de ontwikkeling van Nederland hebben beïnvloed. Elk verhaal begint met een prikkelende vraag waarop je het antwoord misschien denkt te weten, maar vaak tóch wordt verrast. Het boek vormt een inspirerende opmaat naar het 500-jarig bestaan van Overijssel in 2028, een jubileumjaar waarin de gedeelde geschiedenis, identiteit en toekomst van Overijssel worden gevierd. Dé ideale kennismaking met het rijke verleden van Overijssel.

Voor de Tweede Wereldoorlog had Apeldoorn een bloeiende Joodse gemeenschap en vanwege de aanwezigheid van de Joods-psychiatrische instelling Het Apeldoornsche Bosch woonde veel (Joods) personeel in en rond de inrichting. In de stad woonden veel Joodse ondernemers met een eigen zaak. Vrij snel na aanvang van de oorlog werden er besluiten genomen om Joden het leven steeds verder onmogelijk te maken en ze buiten het dagelijks leven te plaatsen. Eind augustus 1941 mochten Joodse kinderen niet meer naar niet-Joodse scholen, wat leidde tot de opening in december 1941 van de Joodse school in Apeldoorn. Dit boek vertelt de geschiedenis van de Joodse school en de verhalen van de 57 Joodse kinderen die er naar school gingen bij juf Wijler en meester Cohen. Veel van deze kinderen werden bij de verschillende razzia’s opgepakt en gedeporteerd naar Westerbork. Van de 57 kinderen hebben slechts 19 de oorlog overleefd. Met dit boek blijven al de namen genoemd, van hen die met grote verliezen overleefden, en van hen die niet meer terugkwamen.

Bewoners van Gelderse landgoederen vertellen over hun leven op de buitenplaats Gelderland is een bijzondere provincie, omdat er nog zoveel historische havezaten, buitenplaatsen en vooral ook kastelen bewaard zijn gebleven. In dit boek komen unieke persoonlijke verhalen aan bod van de bewoners. Het actuele thema van de verduurzaming van de buitenplaats krijgt daarbij speciale aandacht. Hoewel de meeste verhalen in dit boek over buitenplaatsen in privébezit gaan, komt ook Geldersch Landschap & Kasteelen aan bod. Deze organisatie zet zich in voor het behoud van kastelen. Voor toeristen en recreanten zijn de opengestelde particuliere gebieden geliefde plekken om te bezoeken. Het boek bevat daarom per landgoed een route om te wandelen of te fietsen.

In het jaar 1487 maakt Reyer Dircxz de reis van zijn leven. Als jonge handelaar vergezelt hij zijn oom Symon naar Danzig. Daar leert hij dat er steden bestaan die nog groter en welvarender zijn dan zijn thuisstad Amsterdam. Reyer Dircxz noteert al zijn inkopen en verkopen in zijn kasboek. Hij hoopt op voorspoed en geluk.Reyer is een van de duizenden handelaren die in de late Middeleeuwen bijdroegen aan de opkomst van Amsterdam. Maar succes was niet vanzelfsprekend. Dreigende wolken pakten zich samen boven Holland. De zorgen van de gewone man en vrouw leken erg op die van nu. Hittegolven en natte zomers veroorzaakten misoogsten en overstromingen. Er was inflatie en oorlog, vrees voor spionnen en gevaar van infiltranten. En waarom waren het toch vooral vrouwen die de schuld kregen van de onzekere tijden?Reyer Dircxz was een bevoorrecht man. Maar ook hij kreeg met de nodige rampspoed te maken. Te midden van die onzekere wereld – die soms verrassend veel op die van ons lijkt – zocht hij zijn weg.Gabri van Tussenbroek is bouwhistoricus bij de RCE en hoogleraar aan de UvA. In 2023 publiceerde hij zijn magnum opus De houten eeuw van Amsterdam, dat maandenlang in de Amsterdamse bestsellerlijst stond.Over De houten eeuw van Amsterdam:‘Een gedegen, gedetailleerde en prachtiggeïllustreerde rondleiding door een stad die zichongemerkt warm loopt voor een grote rol in dewereldhandel.’NRC‘Een publicatie die iedere (historische) stadverdient.’Bulletin KNOB‘Een rijk geïllustreerd standaardwerk vooriedereen die iets wil weten over Amsterdamvóór de zeventiende eeuw.’MONUMENTAAL magazine‘Je hoeft er niet voor in Amsterdam te wonenom het een buitengewoon interessant boek tevinden.’MAX Magazine

Na eeuwenlange verdeeldheid sloegen zes landen in Europa de handen in elkaar. Grenzen vervaagden en slagbomen verdwenen. Het continent werd verenigd door instellingen op te richten en verdragen te sluiten. Maar bovenal was dit het verhaal van mensen. Premiers, presidenten, kanseliers en commissarissen bepaalden de richting, elk op hun tijd. Ze werden bondgenoten of rivalen. Soms konden ze elkaar niet uitstaan, soms werden het zielsverwanten. Ze schreven geschiedenis in duffe vergaderzalen, maar net zo goed in prachtige paleizen of in de kelders en krochten van kloosters en kastelen. Ze ontmoetten elkaar in achterafhotelletjes, in de bergen of op de boot. Dit boek is een reis over het continent in het spoor van de hoofdrolspelers en de toevallige passanten die ongepland mee op het toneel belandden. Het vertelt hoe de Europese grondwet in een braadkip belandde, wat een opblaaspop met de vrije markt te maken heeft en hoe koeien in de vergaderzaal op de vierde verdieping verzeilden. Het is het verhaal van ministers die cello speelden, porto met cola dronken of op gebreide pantoffels door de gangen rondslopen. Het traject van de Europese eenmaking volgde geen vast patroon. Het was een grillige lijn vol onverwachte kronkels. Er was nooit een draaiboek of een breed gedragen plan, en toch ontstond, stap voor stap, de Europese Unie. Met dit boek schreef Hendrik Vos de geschiedenis van Europa die iedereen wil lezen.

Ze behoorden tot de iconen van het Parijse culturele leven in de jaren twintig en dertig: de boekhandels Shakespeare and Company van Sylvia Beach en La Maison des Amis des Livres van Adrienne Monnier, vlak bij elkaar gevestigd in de Rue de l’Odéon. Beide winkels – door intimi liefkozend ‘Odeonië’ genoemd – waren ontmoetingsplaatsen van talloze schrijvers, kunstenaars en filosofen. Joyce, Hemingway, Colette, Picasso, Gide, Apollinaire, Eliot, Sartre, Beauvoir en vele anderen waren er kind aan huis. Behalve collega’s werden Sylvia Beach en Adrienne Monnier ook geliefden; decennialang klopte in de Rue de l’Odéon niet alleen het hart van de literatuur. Met de Duitse inval in 1940 en de bezetting van Parijs werd alles anders. De literaire oase aan de linkeroever van de Seine werd een toevluchtsoord voor ballingen en een centrum van ondergrondse activiteiten. Met gevaar voor eigen leven ondernamen Beach en Monnier reddingsoperaties voor de filosoof Walter Benjamin, de fotografe Gisèle Freund, de journalist Siegfried Kracauer en de schrijver Arthur Koestler. Adrienne bleef uit handen van de Duitsers, maar Sylvia werd opgepakt en opgesloten in de Parijse dierentuin. Zes maanden later wist Adrienne haar vrij te krijgen. De echte bevrijding kwam pas na de val van Parijs, toen Ernest Hemingway met een privélegertje in de Rue de l’Odéon arriveerde. Uwe Neumahr deed uitgebreid onderzoek om dit bijzondere verhaal van verzet en liefde voor het eerst te kunnen vertellen.

Van Romeinse provincie tot lidstaat van de Europese Unie: Nederland was vaker wel dan geen deel van een groter geheel. Zelfs de Republiek in de Gouden Eeuw stond niet op zichzelf: zij bloeide binnen het wereldwijde koloniale rijk, dat meer invloed had op het moederland dan vaak wordt gedacht. Door van buitenaf de blik op Nederland te richten, uitgaande van de rijken waartoe het achtereenvolgens behoorde, ontstaat een geheel nieuw langetermijnperspectief op de Nederlandse geschiedenis. In tien hoofdstukken nemen dertien auteurs steeds een rijk en tot slot de EU onder de loep. Hoe drukten negen rijken en een unie de afgelopen twee millennia hun stempel op ons land? Nederland als provincie is de onbekende en ontnuchterende maar ook fascinerende én actuele geschiedenis van een regio waarvan de bewoners gedurende twintig eeuwen moesten reageren op besluiten die werden genomen in Rome, Aken, Brussel, Parijs en Berlijn.Louis Sicking is Aemilius Papinianus-hoogleraar volkenrechtsgeschiedenis aan de Vrije Universiteit Amsterdam en doceert middeleeuwse en vroegmoderne geschiedenis aan de Universiteit Leiden.Over Elke provincie een eigen Gouden Eeuw:‘Door deze provinciale gloriejaren aaneen te rijgen, creëren Sicking c.s. een prikkelend, veelzijdig geheel.’NRC ••••‘Een originele benadering (...) met bloeiende bijdragen.’EW Magazine‘Er was niet één Gouden Eeuw, betogen de auteurs van dit interessante boek.’de Volkskrant

Het Oude Egypte heeft niet alleen fantastische monumenten en schitterende kunstschatten nagelaten, maar ook een schat aan bijzondere teksten. In tegenstelling tot de geschriften uit de Griekse en Romeinse tijd zijn die echter nauwelijks bekend bij het grote publiek. Met zijn monumentale bloemlezing van dertig eeuwen literatuur uit de tijd van de farao’s brengt egyptoloog Hans Schneider daar nu verandering in. In Schrijven voor de farao laat Schneider de lezer kennismaken met het soms vreemde, dan weer verbazingwekkend vertrouwde, maar altijd fascinerende universum van de oude Egyptenaren. De literatuur van Egypte kent vele genres: niet alleen de bekende mythologische vertellingen, maar ook geschiedenissen over politiek, oorlogen en vorsten, ministers en generaals. Er zijn memoires, biografieën, theologische en didactische verhandelingen, er zijn liefdesgedichten en andere poëzie, talloze brieven, en ook funeraire teksten, waarin de dood en het hiernamaals worden besproken. Hans Schneider, die jaren aan deze unieke bloemlezing werkte, vertaalde alle teksten zelf. Ook de wijze raadgevingen van de farao’s aan hun opvolgers, en de alleroudste fictieteksten in de wereldliteratuur – de voorlopers van de roman – nam hij in zijn selectie mee. Uit alle verhalen blijkt dat de oude Egyptenaren dezelfde vragen kenden als de moderne mens: wat is de zin van het leven en onze plaats in het universum? Doen wij wel het juiste? Hoe moeten wij ons gedragen ten opzichte van anderen? Ze schreven over recht en gerechtigheid, goed en kwaad, respect en trouw, liefde en troost. In het rijk geïllustreerde Schrijven voor de farao komen de oude Egyptenaren dichterbij dan ooit.

A night on the town Wie in de jaren 1930 ’s avonds door het centrum van Amsterdam liep, hoorde meer dan het geratel van trams en het geroezemoes uit cafés. In stegen en straten klonk een nieuw geluid: jazz had haar weg gevonden naar de stad. Tegen de achtergrond van opkomend fascisme, crisis en oorlogsdreiging, raakt jong Amsterdam in de ban van hotjazz en swing. Wereldsterren als Louis Armstrong, Duke Ellington en Cab Calloway treden op in Amsterdam. Jazzmusici uit de Verenigde Staten, Oost-Europa en Suriname strijken er neer. Een plek veroveren in de stad is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Veel jazzmigranten zijn Afro-Surinaams en krijgen te maken met institutioneel racisme en discriminatie. Het is een leven van schnabbelen en hosselen, als kunstenaarsmodel of als barman. Jazzjaren brengt de jazzscene in beeld aan de hand van persoonlijke verhalen, film, fotografie en kunst en biedt context over de ontvangst van jazz in Nederland en de de strijd om gelijke rechten door zwarte activisten.

Een duister sprookje over een man die als wereldleider serieus genomen wil wordenHistoricus Beatrice de Graaf en Ruslandexpert Niels Drost laten aan de hand van duizenden toespraken en verklaringen van het Kremlin zien hoe Poetin radicaliseerde. Met als startpunt 2000, toen Poetin aan de macht kwam, volgen zij hoe hij zijn land meesleept naar de afgrond van de oorlog. Het is een duister sprookje over een man die als wereldleider serieus genomen wil worden en erkenning zoekt voor Ruslands cruciale positie in Europa. Maar wanneer hij die niet krijgt, verandert zijn verhaal geleidelijk in een oorlogsverklaring aan het Westen en zijn waarden.Ook tonen De Graaf en Drost aan dat het cruciaal is om ons in het geschiedenisbeeld van autocraten en dictators te verdiepen. Zo gebruikt Poetin de geschiedenis van het tsarenrijk en de symbolen van het Russisch-orthodoxe geloof om zijn vijanden mee om de oren te slaan. Laat hij zich echt leiden door zijn visie op de geschiedenis? Gelooft hij in zijn dystopische verhalen? En kan dit alles ons iets vertellen over hoe deze oorlog eindigt?BEATRICE DE GRAAF is faculteitshoogleraar en bekleedt de leerstoel Geschiedenis van de internationale betrekkingen aan de Universiteit Utrecht. Ze won in 2022 met het boek Tegen de terreur de Arenbergprijs voor ‘het beste boek over de Europese geschiedenis’.NIELS DROST studeerde Geschiedenis van de internationale betrekkingen en Russisch en is als analist en Ruslandexpert werkzaam bij Clingendael. Met Beatrice de Graaf verzorgt hij bij Haagsch College een theatercollege over de oorlog in Oekraïne en het geschiedenisbeeld van Poetin.