Geschiedenis algemeen

'Geschiedenisverhalen op hun best.' - Kleio 'Geschiedenis wordt zo echt leuk!'- Leidsch Dagblad 'Wakkert de honger naar kennis over vroeger aan.' - Noordhollands Dagblad De auteurs wonnen met Vet oud! Legendarisch de Kleio Klasseprijs 2016, de prijs voor het beste geschiedenisboek voor in de klas. De magie van het vak geschiedenis komt weer tot leven in Vet oud! Tweede Wereldoorlog. In dit vierde deel van de Vet oud!-serie nemen geschiedenisleraren Richard Zuiderveld en Aant Jelle Soepboer de lezers mee naar deze heftige, maar razend interessante oorlogsjaren. In Vet oud! Tweede Wereldoorlog volgen we de lezens van jongeren tijdens de oorlog aan de hand van 15 verhalen. De lezers worden meegenomen van de Slag om de Grebbeberg tot aan het beleg van Stalingrad en van onderduikers in de polder tot de strijd in Indonesië. Uiteraard komen ook de Duitse inval in Nederland, de Hitlerjugend, razzia's, het verzet, de aanval op Pearl Harbour, de SS, de Hongerwinter, de bevrijding, de Slag om Berlijn, het Rode Leger en de atoombommen op Japan aan bod. De spannende verhalen in het boek worden aangevuld met vele historische weetjes, museumtips, foto's en illustraties.

Dodentochten. Zo waren Luuk en zijn maten de missies met hun Cat gaan noemen. Dag in dag uit vloog de vliegboot uit om de naderende vloot van de Japanners te verkennen en te bombarderen. Tochten die al gauw zestien uur duurden en bij binnenkomst was het nog benzine laden, motoren onderhouden, mitrailleurs schoonmaken en munitie aanvullen. Doodmoe waren ze. En in de lucht was het aan één stuk door uitkijken naar stippen in het blauw. Naar Zero’s. Want inmiddels lieten de Japanse jagers, die zoveel sneller en wendbaarder waren dan de Catalina, zich dagelijks zien. Vliegboot na vliegboot keerde niet terug. Genadeloos stoomde de vijand op naar Java, naar Luuks thuis. Waar de uitzichtloosheid van de situatie nauwelijks bij zijn zusje en ouders scheen door te dringen. Deze roman gaat over de laatste maand, februari 1942, voor de val van Java en is gebaseerd op waargebeurde verhalen uit dagboeken van vliegers van toen. Gewone jongens die iedere dag weer, tegen beter weten in, in hun Catalina-vliegboten de Japanners tegemoet traden ter verdediging van Nederlands-Indië. Talitha van der Hoeden behaalde een propedeuse Nederlands en een master Film- en televisiewetenschap aan de UvA. Vele jaren maakte ze documentaires over kunstenaars, merendeels schrijvers, voordat ze zelf ging schrijven. Het voelde als thuiskomen en ze heeft niet meer achteromgekeken. Ze verruilde Amsterdam voor de bergen, waar ze samen met haar man en kat woont.

Op 6 september 1772 was Meindert Meiners, een 21-jarige student theologie, voor een weekje naar Ameland gekomen. In Nes was de predikant afwezig, maar Meiners mocht in het huis van de predikant verblijven. Bovendien was hem gevraagd voor te gaan in de prediking. De kerkenraad was hiermee akkoord. Volgens de regels van het eiland moest de baljuw, als vertegenwoordiger van het gezag van Willem V van Oranje, hiervoor ook zijn toestemming geven. Omdat de baljuw en zijn plaatsvervanger niet op Ameland aanwezig waren, preekte Meiners die zondag niet in de kerk, maar in een huis. Daarop kreeg hij een waarschuwing van een medewerker van de baljuw. Toen hij ‘s avonds voor het avondeten een gebed uitsprak liep het uit de hand. Hij werd behandeld alsof hij een misdadiger was. Twee weken later ondertekende Willem V in Den Haag een reactie op dit voorval. Deze brief werd gepubliceerd in de kranten. Meindert Meiners was opeens een publiek figuur geworden, waarmee de spot werd gedreven. Hij voelde de noodzaak zich publiekelijk te verdedigen. Dit boek publiceerde hij als verdediging om zijn kant van het verhaal te vertellen. De heftige reactie van de kant van Willem van Oranje kan worden gezien als angst voor een ‘Amelander beroering’.

De grootste van de kleine rivieren of de kleinste van de grote rivieren, zo wordt de Overijsselse Vecht genoemd in Nederland. In Duitsland speelt dit niet. Daar is ‘die Vechte’ niet meer dan een detail in het landschap. Toch ligt juist daar het langste deel van de rivier. Waar te beginnen bij het verhaal van de Vecht? Bij het ontstaan van de oerrivier in het Pleistoceen? Of bij de Trechterbekervolken die zich ruim 5000 jaar geleden vestigden op de duinen langs de Vecht? Of gewoon bij de bronnen van het Vechtwater aan de voet van de Baumbergen bij Münster? De grootste van de kleine rivieren of de kleinste van de grote rivieren, zo wordt de Overijsselse Vecht genoemd in Nederland. In Duitsland speelt dit niet. Daar is ‘die Vechte’ niet meer dan een detail in het landschap. Toch ligt juist daar het langste deel van de rivier. Waar te beginnen bij het verhaal van de Vecht? Bij het ontstaan van de oerrivier in het Pleistoceen? Of bij de Trechterbekervolken die zich ruim 5000 jaar geleden vestigden op de duinen langs de Vecht? Of gewoon bij de bronnen van het Vechtwater aan de voet van de Baumbergen bij Münster?

Honderd jaar anekdotes en vijfentwintig verhalen over raakvlakken met Nederland zijn in deze uitgave opgenomen: politieke en culturele, economische en sportieve, gewichtige en lichte, zakelijke en persoonlijke. De verhalen worden vergezeld door speciaal voor deze uitgave gemaakte foto’s.

In 1943 bestaat Tsjechoslowakije niet meer (München), toch ijvert de exil-regering in Londen voor het toekomstig herstel van deze democratische staat. Drie officiële reizen naar Moskou, beschreven door twee adviseurs van president Beneš, geven een boeiend inkijkje achter de coulissen. Het Rode Leger rukt immers snel in westelijke richting op. De Tsjechen willen een zekere controle op de ontwikkelingen houden door ‘erbij te zijn’: het in civiel bestuur overnemen zodra een gebied bevrijd is. De lezer is getuige van de gesprekken in het Kremlin met Stalin en Molotov, hij raakt verzeild in de opstand die eind augustus ‘44 in Slowakije uitbreekt, hij doet impressies op van Moskou, Kiev en Lvov, en reist met de president en de ‘coalitieregering met communisten’ in de trein naar door het Rode Leger bevrijde Praag. Alle diplomatieke inspanningen zijn niet tevergeefs geweest. De democratie, weliswaar in afgezwakte vorm, blijft in stand. Na drie jaar vindt Stalin het wel genoeg. In februari 1948 nemen de communisten de macht over.

MIJN EERSTE 18 JAAR; GEBOREN IN 1967 De jaren van 1967 tot 1985 Mijn Eerste 18 Jaar is hét boek vol met ‘oh ja!’-momenten. Droom weg bij alle hoogtepunten uit jouw jeugd. Zo beleef je de meest spraakmakende momenten uit de eerste 18 jaar van jouw leven opnieuw. Aan welke hits, films en tv-programma’s heb je mooie herinneringen? Hoe was de mode toen, het straatbeeld en de rages? Welke sporthelden zijn je bijgebleven? En wat was het nieuws waar iedereen het over had? Mijn Eerste 18 Jaar staat boordevol jeugdsentiment. Met maar liefst 182 pagina’s aan kleurrijke foto’s, anekdotes en iconische beelden uit jouw jonge jaren. Ook hebben we per jaar de grootste hits voor je verzameld. Scan de code en beluister jouw hits. Begin met bladeren en herbeleef je jeugd!

De opkomst van China als wereldmacht lijkt een recent fenomeen, maar heeft een lange voorgeschiedenis. De wederopstanding van China volgt de geopolitieke transformatie van China op het wereldtoneel, van de strijd met Groot-Brittannië tijdens de Eerste Opiumoorlog in de negentiende eeuw tot de rivaliteit met de Verenigde Staten nu. Wat begon als een reactie op de koloniale invloed van Europa is geleidelijk uitgegroeid tot China’s streven naar een leidende rol op het wereldtoneel. De wederopstanding van China belicht de verhouding tussen China en grote mogendheden van 1840 tot 2025 en laat zien hoe deze relaties van invloed zijn geweest op de manier waarop China zelf een toonaangevende geopolitieke speler is geworden, en wat dit betekent voor de gespannen relatie die het land momenteel heeft met de Verenigde Staten. Frans-Paul van der Putten is historicus en heeft ruim 25 jaar ervaring als onderzoeker op het gebied van China en geopolitiek. Hij adviseert overheden en bedrijven en informeert het publiek via de media, en is als extern expert verbonden aan Instituut Clingendael, Leiden Asia Centre en China Macro Group. Van der Putten is voormalig hoofd van het Clingendael China Centre en was voorheen hoofdredacteur van Itinerario: Journal of Imperial and Global Interactions. ‘Een knap en overtuigend boek, waarin de auteur vertelt hoe het gegriefde China stap voor stap een plek op het wereldtoneel herwint.’ Luuk van Middelaar, NRC ‘Een prachtig boek voor iedereen die China serieus wil nemen.’ Frank Pieke, NRC ****

Gitzwarte biografie van de man die zonder enig berouw de taken van SS- leider Heinrich Himmler uitvoerde in Nederland. Hanns Albin Rauter (1895-1949) was tijdens de Tweede Wereldoorlog de meest gevreesde en gehate vertegenwoordiger van de Duitse bezetting in Nederland. Als vertegenwoordiger van Himmler voerde hij zonder mededogen de taken van de bezetter uit. Zo sloeg hij de Februaristaking (1941) en de April-meistakingen (1943) neer, maakte hij jacht op verzetsstrijders en regisseerde hij de deportatie van Joden. Daarnaast stond onder vele doodvonnissen zíjn handtekening. In Rauter schetst Gerritse het zwarte beeld van een man die opklom van een kleine straatvechter in Oostenrijk tot de belichaming van het kwaad als de rechterhand van Himmler. Niet eerder verscheen er een werk waarin de misdaden van deze 'tweede Alva' zo uitgebreid aan het licht werden gebracht.

Na zijn internationaal geprezen bestseller De Bourgondiërs maakt Bart Van Loo een nooit eerder ondernomen tijdreis naar het decor van ons ontstaansverhaal. Speurend naar eeuwenoude ruïnes en kastelen, objecten en kunstwerken, reisroutes en slagvelden slalomt hij door de Lage Landen. Tussen Brugge en Bergen op Zoom, Gent en Gouda, Namen en Nijmegen componeert Van Loo een alternatieve oergeschiedenis van onze gewesten, die meer is dan het verhaal van Holland en Vlaanderen alleen. Vervolgens trekt hij door Frankrijk, Zwitserland en natuurlijk de Bourgogne zelf en wordt duidelijk dat dit epos ook Europese geschiedenis van de bovenste plank is.Door de late middeleeuwen letterlijk aan te raken blaast Van Loo ons verre verleden meer dan ooit nieuw leven in. Stoute schoenen vormt het prachtige sluitstuk van zijn monumentale Bourgondische diptiek die begon met De Bourgondiërs, een bijna 1500 pagina’s tellend tweeluik waarin hij even wervelend als gedetailleerd uit de doeken doet hoe in onze contreien aan het einde van de middeleeuwen uit verbrokkeling een vorm van eenheid ontstond.

Het boek bij de tv-serie Het verhaal van Nederland - Oranje NassauDe opvolger van de bestseller Het verhaal van Nederland (meer dan 30.000 exemplaren verkocht!)· Een spectaculair boek, in kleur en met veel afbeeldingen en kaarten· De meest recente inzichten over de Oranje Nassaus meeslepend verteld· Overzichtelijke tijdbalken, kaders en rubrieken· Naast dit boek bestaat Het verhaal van Nederland uit een achtdelige tv-serie en een podcastWie was Willem van Oranje? Hoe werden wij een monarchie? Het verhaal van Nederland - Oranje Nassau is een epische reis door de geschiedenis die Nederland heeft verbonden met een koninklijke familie. Op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten laat dit boek zien hoe ons huidige koningshuis teruggaat tot de vijftiende eeuw. Van Johanna van Polanen, Willem van Oranje en Anna van Saksen tot aan Beatrix, Willem-Alexander en Amalia.Dit boek vertelt bekende én onbekende verhalen over de familie die als een oranje draad door onze geschiedenis loopt. Over liefde en afkeer tussen vorsten en volk. Over macht en verval, huwelijken en kinderen, geboorte en dood. Dit is het verhaal van Nederland en Oranje-Nassau.Over Het verhaal van Nederland:'Een mooi tableau van de Nederlandse geschiedenis.' NRC Handelsblad'Aanrader.' AD Mezza

In de dertien jaar waarin Martin Sommer de Haagse politiek in de Volkskrant besprak, leek het Binnenhof soms op een dolle carrousel. Tegelijk voltrok zich een langzame, bijna onopgemerkte verandering. Politiek werd steeds minder de belofte van een mooiere toekomst voor allemaal en steeds meer het boze terugkijken op een geschonden geschiedenis. Net als in de standenstaat van lang geleden is er geen besef meer van vooruitgang. En net als in de oude standenstaat is privilege het sleutelbegrip; niet, zoals toen, als iets om je op voor te laten staan, maar als een manier om iemand na te wijzen. Bestuurders kijken met een mengsel van medeleven en afgrijzen naar de boze burgers. Zij begrijpen wel dat de gezamenlijkheid ver te zoeken is, maar het land moet nu eenmaal bestuurd worden en dat kun je zeker niet aan de bevolking overlaten. Zo is in de nieuwe standenstaat iedereen uiteindelijk boos op iedereen: burgers, politici, ambtenaren, rechters en journalisten. Al die jaren in Den Haag behield Martin Sommer de verbazing van een onderzoeker die de merkwaardige zeden en gebruiken optekent van een exotische stam. De nieuwe standenstaat is het onrustbarende, maar vooral originele relaas van zijn bevindingen. Martin Sommer (1956) werkte decennia bij de Volkskrant, waarvoor hij onder meer correspondent in Frankrijk en chef van de Haagse redactie was. Van 2010 tot 2023 schreef hij elke zaterdag de politieke column. Hij publiceerde eerder onder meer Krantebeest, Heimwee naar Frankrijk, Onder onderwijzers en Wat een held! Tien vaderlanders op een voetstuk. Thans schrijft hij voor het weekblad EW.

De Alteratie, de Februaristaking, de inhuldiging van koningin Beatrix, velen kennen Amsterdam van grote historische gebeurtenissen. Ons Amsterdam 750 jaar vertelt de stadsgeschiedenis zoals die eigenlijk nooit is verteld. Met honderden verhalen over onbekende Amsterdammers, over bijzondere plekken, over bezoekers, migranten, handelaars, wetenschappers, dominees, huisjesmelkers, arbeiders, scharrelaars en kapitalisten. Niet over de grote witte mannen met hun gesteven witte kragen van weleer, maar wel de zwarte buren van Rembrandt, de bouw van de Grieks-Orthodoxe kerk, de komst van een olifant naar de stad, de veldslag in Café Zincken tussen socialisten en de politie, en hoe de immigranten uit voormalig Nederlands-Indië in de jaren ’50 in Geuzenveld terecht kwamen (en de rock’n’roll meebrachten).

In ‘Gevallen grootmachten’ onderzoekt historicus Dick Harrison het onvermijdelijke lot van elke grootmacht: de ondergang. Dat geldt voor de Assyriërs, Babyloniërs, Maya’s, Romeinen, Perzen, Arabieren, Chinezen, Mongolen, Britten, Duitsers, Russen, Habsburgers en de Fransen. Allemaal hadden ze een groot en machtig rijk; ze hadden buurlanden onderworpen, koloniën gesticht en hun ideologieën en cultuur verspreid. Totdat ze alles wat ze hadden opgebouwd, weer verloren. ‘Gevallen grootmachten’ is een reflectie op bestuursvoering, macht en militaire kracht door de eeuwen heen. Historicus Dick Harrison onderzoekt hoe – in het verleden en het heden – rijken zijn ontstaan, hoe ze in stand werden gehouden, en welke zwakheden hun ondergang veroorzaakten. De antwoorden op die vragen bieden waardevolle inzichten, ook voor onze moderne tijd. ‘De Dertigjarige Oorlog is zo ongelofelijk veelzijdig, dat alleen een bijzonder stoutmoedig historicus het in zijn hoofd haalt het hele conflict in één boek te beschrijven.’ NRC over ‘De Dertigjarige Oorlog’ ‘Een meesterlijke studie.’ Historisch Nieuwsblad over ‘De Zwarte Dood’ ‘Verkozen bij het NRC tot een van de beste boeken van 2024 in de categorie geschiedenis.’ ‘Harrison schrijft in een hoog tempo boeken van hoge kwaliteit, en Gevallen grootmachten is ambitieus van opzet.’ - NRC Door het NRC gekozen als één van de tien beste nieuwe non-fictie boeken.

De grote verkiezingswinst van Geert Wilders, de groei van extreemrechts in andere Europese landen, de mogelijke terugkeer van Donald Trump: personen en partijen die het niet zo nauw nemen met de rechtsstaat hebben de wind in de zeilen. Onze democratie wordt in toenemende mate bedreigd, wat herinneringen oproept aan de vorige eeuw. Want nog niet eens zo heel lang geleden zagen onze voorouders hun regeringen zwichten voor fascisme, nazisme en communisme. Ook zij vertrouwden erop dat de rechtstaat het wel zou overleven – ten onrechte. Hoe kunnen wij voor- komen dat we dezelfde vergissing begaan? In Over tirannie reikt historicus Timothy Snyder twintig praktische strategieën aan om de democratie te beschermen tegen een autoritaire overheid en tegen zogeheten sterke leiders. De herdruk van deze moderne klassieker, schitterend geïllustreerd door kunstenaar Nora Krug, is nu noodzakelijker dan ooit.

MIJN EERSTE 18 JAAR; GEBOREN IN 1964 De jaren van 1964 tot 1982 Mijn Eerste 18 Jaar is hét boek vol met ‘oh ja!’-momenten. Droom weg bij alle hoogtepunten uit jouw jeugd. Zo beleef je de meest spraakmakende momenten uit de eerste 18 jaar van jouw leven opnieuw. Aan welke hits, films en tv-programma’s heb je mooie herinneringen? Hoe was de mode toen, het straatbeeld en de rages? Welke sporthelden zijn je bijgebleven? En wat was het nieuws waar iedereen het over had? Mijn Eerste 18 Jaar staat boordevol jeugdsentiment. Met maar liefst 182 pagina’s aan kleurrijke foto’s, anekdotes en iconische beelden uit jouw jonge jaren. Ook hebben we per jaar de grootste hits voor je verzameld. Scan de code en beluister jouw hits. Begin met bladeren en herbeleef je jeugd!

Wie de oorzaken van de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust beter wil begrijpen moet Mein Kampf lezen. In dit boek geeft Adolf Hitler namelijk inzicht in zijn gedachtewereld. In Mein Kampf maakt hij duidelijk dat een wereldoorlog onvermijdelijk is en dat de Joden moeten worden ‘verwijderd’. Niets minder dan de wereldheerschappij was zijn einddoel. Zodra hij in 1933 de politieke macht had veroverd ging hij aan de slag met het uitvoeren van zijn plannen.Mein Kampf werd in binnen- en buitenland gerecenseerd en gelezen, maar door vrijwel niemand serieus genomen. Ten onrechte, want zelden was een politicus zo openhartig over zijn bedoelingen als Adolf Hitler. Mein Kampf laat zich namelijk lezen als een blauwdruk voor het beleid van het nationaalsocialisme na de machtsovername van 1933.Mein Kampf was na de Tweede Wereldoorlog in Nederland jarenlang niet verkrijgbaar. In 2016 verscheen in Duitsland een nieuwe, wetenschappelijke editie, die goed door pers en publiek werd ontvangen. Ook in andere landen staan nieuwe vertalingen op stapel. Deze nieuwe, betrouwbare editie laat de Nederlandse lezer zelf kennismaken met dit invloedrijke boek, dat een schaduw over de twintigste eeuw heeft gelegd. Om het boek in een historische context te plaatsen, zijn alle hoofdstukken van een inleiding voorzien.

26 september 1781. Inwoners van de Republiek zijn in rep en roer. Die nacht is het pamflet Aan het volk van Nederland verspreid: een aanklacht tegen de schrijnende ongelijkheid, voortwoekerende corruptie en ondemocratische macht van de Oranjes. Het schotschrift is de aanstoot tot de Patriottenstrijd, die nog altijd als beginpunt van onze huidige democratie gezien kan worden. Pas een ruime eeuw later wordt duidelijk wie de auteur van het explosieve pamflet was: Joan Derk van der Capellen. In De Burgerbaron vertelt Luc Panhuysen het opzienbarende en vaak vergeten verhaal van de Overijsselse edelman. Hij neemt de lezer mee naar een tijd waarin het volk ver buiten de politiek werd gehouden, regenten zich in achterkamertjes verschansten en conflicten niet zelden in de doofpot belandden. Zoals alleen hij dat kan, wekt Panhuysen Joan Derk tot leven en laat hij zien hoe één man de geschiedenis eigenhandig een democratischere kant op stuurde.

Als Justine Marcella de onbetwiste royaltyqueen van Nederland een boek maakt over kroonprinses Amalia, dan krijg je een ongecensureerde blik achter de schermen. Van wolk van een baby tot de bedreigingen in haar eerste studiejaar en haar coming-of-ageperiode in Spanje. En er valt veel te ontdekken: - Amalias kledingstijl (over haar eerste Taminiau en de kledingkast van Máxima, make-up en diademen); - Haar liefde voor paarden; - Haar bijbaantje als cocktail queen; - Haar familieleden en haar royal friends; - En nog veel meer. In een mooie cadeau-uitvoering, rijkgeïllustreerd met fotos én illustraties van de hand van royalty-illustrator Linda Zoon. 'Amalia, The Royal Lifestyle' is een uniek portret voor iedereen, van jong tot oud, die wil kennismaken met de toekomstige koningin.

Vol spannende verhalen over stoere vrouwen door de eeuwen heen: machtige vrouwen in het oude Rome, victoriaanse bordeelhoudsters, Afrikaanse zakenvrouwen, Chinese piraten en nog veel meerHoeveel vrouwelijke ondernemers, economische revolutionairen, handelaren en industriëlen kun jij opnoemen? Het zou niet gek zijn als je geen enkele naam te binnen schiet. Toch zijn er door de hele geschiedenis talloze van deze vrouwen te vinden. Zoals Phryne, de rijkste vrouw van Athene, die aanbood de stadsmuren van Thebe te herbouwen nadat de hele stad was verwoest door Alexander de Grote. Of Priscilla Wakefield, de schrijfster en filantrope die de allereerste bank voor vrouwen en kinderen oprichtte in Engeland. En, minstens zo belangrijk, hoe zit het met al die vrouwen die door de eeuwen heen voor een habbekrats hebben gewerkt voor de winst van anderen? Vrouwen zijn altijd actief geweest in het economische leven, maar werden simpelweg uit het zicht gehouden door geschiedschrijvers. Historica Victoria Bateman neemt je mee op een reis die begint in de steentijd en eindigt in de eenentwintigste eeuw. We maken onder andere kennis met vrouwen die aan de piramide van Gizeh werkten, weefsters die een grote bijdrage leverden aan de ontwikkeling van de zijderoute en de wereldhandel, en vrouwen die in de middeleeuwen de scepter zwaaiden over brouwerijen. Economica staat vol fascinerende informatie uit vrijwel onbekend onderzoek over de economische rol van vrouwen door de eeuwen heen, waardoor je blik op de wereld voorgoed zal veranderen. Het is meer dan een geschiedenis van vrouwen: het is een economische geschiedenis van ons allemaal. Vooraanstaand feministisch historicus Victoria Bateman geeft een andere blik op het traditionele beeld dat de wereldeconomie van oudsher draaiende wordt gehouden door mannenDoor Financial Times uitgeroepen tot een van de beste boeken van 2025In de pers ‘Een belangrijke nieuwe blik op de wereldwijde economische geschiedenis die vrouwen centraal stelt. Bateman is een geweldige verhalenverteller.’ Financial Times‘Het erudiete, ambitieuze Economica toont aan hoe de economische arbeid van vrouwen vaak over het hoofd is gezien, is genegeerd of in de vergetelheid is geraakt.Victoria Batemans fascinerende boek stelt niet alleen ons beeld van de geschiedenis bij, maar dient ook als een essentiële gids voor onze toekomst.’ Peter Frankopan‘Batemans boek is onderhoudend en haar onderzoek is van grote waarde.’ The Times Literary Supplement‘Prachtig.’ The Mail on Sunday‘Dit heerlijke boek zou je nieuwe naslagwerk moeten zijn als je je verdiept in een wereldrijk of gemeenschap uit het verleden.’ The New Feminist

Miljarden malen klopte zijn hart. Ik doel op het hart van Gerard van den Boomen. Hij werd geboren in 1922 en startte zijn schrijvende leven in 1944. De stad Eindhoven was toen net bevrijd. Hij was redacteur van Radio Herrijzend Nederland. Ik ben zo vrij geweest om deze titel te hergebruiken voor dit oorlogsbundeltje. Mijn jongere zus Eugënie werd eind 1944 geboren op 11-11-1944. Tijdens het springen van de brug (Sluis 0 in Den Bosch). Miljarden malen klopte ook haar hartje. Tot het abrupt stopte op 27 januari 2008. Door de ongelukkige val van een trapje. Aan haar heb ik dit boekje opgedragen.

Met humor en zelfspot, venijn en kennis van zaken, vanuit zijn gezond verstand of met het hart schreef voormalig docent middelbaar onderwijzer Martin Kooistra van oktober 2017 tot mei 2021 tientallen columns van precies 400 woorden. Deze verzameling bevat 165 chronologisch gerangschikte columns over het onderwijs (met de auteur als nestor), de actualiteit en het leven van alledag. De Staat van het Onderwijs, covid-19, de politieke perikelen van de kabinetten Rutte passeren de revue, afgewisseld met persoonlijke verhalen over Martins opa, zijn liefde voor muziek en film en zijn ervaring met alledaagse dagen als boodschappenscanners, verkeerslichten en het leven in en om zijn woonplaats Eindhoven.. Een terugblik op een roerige periode in onze geschiedenis, maar ook een portret van een veertiger; een Fries in hart en nieren die sinds 1986 woont in zuidoost-Noord-Brabant.

Miljarden malen klopte zijn hart. Ik doel op het hart van Gerard van den Boomen. Hij werd geboren in 1922 en startte zijn schrijvende leven in 1944. De stad Eindhoven was toen net bevrijd. Hij was redacteur van Radio Herrijzend Nederland. Ik ben zo vrij geweest om deze titel te hergebruiken voor dit oorlogsbundeltje. Mijn jongere zus Eugënie werd eind 1944 geboren op 11-11-1944. Tijdens het springen van de brug (Sluis 0 in Den Bosch). Miljarden malen klopte ook haar hartje. Tot het abrupt stopte op 27 januari 2008. Door de ongelukkige val van een trapje. Aan haar heb ik dit boekje opgedragen.

Op de schoolmuren van Frans-Vlaanderen, dat deel van Vlaanderen dat vandaag in Frankrijk ligt, stond ooit te lezen: Défense de parler flamand.Het gevolg laat zich raden. Ondanks eeuwenlang verzet werd de taal van deze streek systematisch verdrongen en wordt ze vandaag nog nauwelijks gesproken. In Taalmoord onderzoekt de auteur hoe deze linguicide kon ontstaan in het land van vrijheid, gelijkheid en broederschap. Hij doet dat niet als afstandelijke taalkundige, maar via een persoonlijk en tegelijk historisch verhaal: een taalkundig levensverhaal. Toen hij oud genoeg was om vragen te stellen, begon hij na te denken over de oorsprong van de taal van zijn geboortestreek. Waarom werd de taal van zijn ouders bestreden en verboden? En wat betekent het wanneer een gemeenschap haar taal verliest? Die zoektocht werd ook een proces van bewustwording, van het herontdekken van wortels, identiteit en verbondenheid. De auteur leerde Nederlands op eigen kracht. Wat begon als nieuwsgierigheid groeide uit tot een passie en een levenshouding. Als liefhebber en taalstrijder schrijft hij sindsdien over het wel en wee van onze taal.Taalmoord is het indringende getuigenis van een van de laatste Frans-Vlamingen die nog schrijft in de taal van zijn voorouders.

Das Judentum – Eine Geschichte ohne Ende bietet einen fundierten und prägnant strukturierten Überblick über mehr als dreitausend Jahre jüdische Geschichte. Das Buch beleuchtet die Entstehung des Judentums, das Leben in der Diaspora als „ewiger Gast“ sowie das komplexe Verhältnis zu Christentum und Islam. Der Autor analysiert die dramatischen Umbrüche des 20. Jahrhunderts: von der kulturellen Blüte im Europa des späten 19. und frühen 20. Jahrhunderts über die Tragödie der Shoah bis zur Gründung des Staates Israel. Abschließend wird der Nahostkonflikt bis in die jüngste Gegenwart beleuchtet, einschließlich der anhaltenden Spannungen mit Iran und den USA. Mit einem nüchternen, historisch-analytischen Blick verzichtet dieses Werk auf emotionale Aufladung. Es zeigt die großen historischen Linien auf und liefert das notwendige Hintergrundwissen, um die geopolitische Lage im Nahen Osten und die Wurzeln des modernen Antisemitismus zu verstehen. Eine unverzichtbare Lektüre für alle, die Orientierung in einer verfahrenen Debatte suchen.

Landschapsbiografie van de gemeente Groningen Een van de grote kwaliteiten van de stad Groningen is de groene omgeving waarin zij ligt. Welke kant je ook uitgaat, direct buiten de stad liggen overal interessante landschappen. Denk maar aan het oude esdorpenlandschap rond Haren, Glimmen, Onnen en Noordlaren. Of aan de middeleeuwse veenlandschappen van het Paterswoldse Meer, de Onlanden, Engelbert en Harkstede. Maar ook de weidse kleilandschappen rond Leegkerk, in de Koningslaagte en rond Thesinge en Ten Boer vertellen elk hun eigen bijzondere verhaal. Wie deze verhalen leert kennen, gaat de eigen woonomgeving nog veel meer waarderen. Dit boek beschrijft de opbouw en de geschiedenis van de landschappen in de gemeente Groningen. Hoe is de ondergrond van deze gebieden precies ontstaan? Wie waren de eerste bewoners? En hoe kunnen we tijdens een wandel- of fietstocht nog zien hoe mensen vroeger de basis legden voor het landschap van vandaag? Deze toegankelijke biografie beantwoordt deze vragen en leert je het landschap rond Groningen beter te lezen. In opdracht van de gemeente Groningen voerden Jeroen Wiersma en Theo Spek uitgebreid landschapsonderzoek uit en werkten dit uit in dit rijk geïllustreerde boek met veel heldere kaarten. Wie dit boek leest kijkt voor altijd met heel andere ogen naar de eigen leefomgeving.

Voordat de verzorgingsstaat vorm kreeg, was armoede in Nederland een zichtbaar en alledaags verschijnsel. Dit boek beschrijft hoe arme gezinnen leefden, werkten en overleefden in de negentiende en vroege twintigste eeuw, en welke rol liefdadigheid, kerken en de eerste sociale wetten speelden voordat de overheid structurele zorg ging bieden. Je leest over woonomstandigheden in achterbuurten, kinderarbeid, bedeling en de manier waarop armoede het dagelijks leven bepaalde. Ook komt aan bod hoe denkbeelden over armoede in de loop der tijd veranderden en welke gebeurtenissen uiteindelijk leidden tot de opbouw van sociale voorzieningen zoals wij die nu kennen. Dit boek is met behulp van kunstmatige intelligentie samengesteld en biedt een toegankelijke, feitelijke inleiding tot een periode die de basis legde voor de huidige sociale zekerheid.

De ruimte lijkt eindeloos, maar de vraag wie er eigenaar van mag zijn wordt met de dag urgenter. Dit boek onderzoekt hoe internationale verdragen, nationale wetten en commerciële ambities botsen zodra het gaat om maanbases, asteroïdemijnbouw en satellietbanen. Je leest hoe het Ruimteverdrag van 1967 eigendom van hemellichamen verbiedt, en hoe landen en bedrijven daar sindsdien mee omgaan. Ook komen de opkomst van private ruimtevaartbedrijven, de rol van grootmachten als de Verenigde Staten en China, en de juridische grijze gebieden rond grondstoffenwinning aan bod. Dit boek is volledig door kunstmatige intelligentie geschreven en biedt een heldere, feitelijke inleiding in een onderwerp dat de komende decennia alleen maar belangrijker wordt. Je krijgt inzicht in de geschiedenis, de actuele regelgeving en de vraagstukken die nog om een antwoord vragen.

Schulden bestaan al zo lang mensen zaken met elkaar regelen, en de manier waarop samenlevingen ermee omgaan zegt veel over hun waarden, machtsverhoudingen en onderlinge relaties. Dit boek onderzoekt hoe schuld door de eeuwen heen is vormgegeven, van vroege ruilsystemen tot moderne financiële structuren, en welke rol geld daarbij speelde als middel van verbinding en van controle. Dit boek is met behulp van kunstmatige intelligentie geschreven en samengesteld, gebaseerd op historische en economische bronnen. Je leert hoe schuldverhoudingen samenlevingen hebben gestructureerd, welke ideeën over rechtvaardigheid en verplichting daaraan ten grondslag lagen, en hoe deze mechanismen doorwerken in de wereld van vandaag. Aan de hand van heldere uitleg en concrete voorbeelden krijg je een overzicht van de geschiedenis van geld en macht, en van de menselijke relaties die daaronder schuilgaan.

Al eeuwenlang vaart de mens uit op zee, op zoek naar handel, ontdekking of eenvoudigweg een bestaan. Dit boek neemt je mee door de geschiedenis van de zeevaart en laat zien wie deze mensen waren: van vissers en kooplieden tot ontdekkingsreizigers en marinepersoneel. Je leest hoe het dagelijks leven aan boord eruitzag, welke technieken en schepen door de tijd heen werden gebruikt, en met welke gevaren en uitdagingen zeevaarders te maken kregen. Ook komt aan bod hoe de zeevaart samenlevingen, economieën en culturen heeft beïnvloed, van vroege handelsroutes tot de moderne scheepvaart. Dit boek is geschreven met behulp van kunstmatige intelligentie en biedt een toegankelijke, feitelijke inleiding in het onderwerp voor wie meer wil weten over het leven en werk van mensen die hun bestaan op de zee hebben gebouwd.

Wat blijft er over duizend jaar eigenlijk over van onze tijd? Dit boek onderzoekt welke sporen, voorwerpen en verhalen de eeuwen kunnen doorstaan, van bouwwerken en infrastructuur tot digitale data en culturele overleveringen. De tekst is gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie en biedt een toegankelijke, informatieve verkenning van dit onderwerp. Je leest hoe materialen als beton, kunststof en metaal zich gedragen over lange tijdspannes, en welke rol archieven, tijdcapsules en monumenten spelen bij het doorgeven van kennis aan verre toekomstige generaties. Ook komt aan bod hoe wetenschappers en archeologen nu al nadenken over de leesbaarheid van onze nalatenschap, van waarschuwingssystemen bij nucleair afval tot de kwetsbaarheid van digitale bestanden. Een nuchtere blik op wat overleeft, wat verdwijnt en waarom dat zo is.

Chemische en biologische wapens nemen een bijzondere plaats in binnen de geschiedenis van oorlogsvoering: ontwikkeld, opgeslagen en gevreesd, maar slechts zelden daadwerkelijk op grote schaal ingezet. Dit boek onderzoekt waarom dat zo is en welke rol afschrikking daarbij speelt. Dit boek is volledig door kunstmatige intelligentie gegenereerd en biedt je een overzichtelijke, feitelijke introductie in dit onderwerp. Je leest over de ontwikkeling van deze wapens vanaf de vroege twintigste eeuw, de internationale verdragen die hun gebruik moesten beperken, en de politieke en militaire overwegingen die landen ervan hebben weerhouden ze in te zetten. Ook komen historische gevallen aan de orde waarin deze wapens wél zijn gebruikt, en wat de gevolgen daarvan waren. Zo krijg je een helder beeld van de spanning tussen dreiging en terughoudendheid die deze categorie wapens al decennialang kenmerkt.

Tijd lijkt vanzelfsprekend, maar de klok die aan de muur hangt of het uur dat je telefoon aangeeft, is het resultaat van eeuwenlange afspraken, machtsstrijd en technologische vooruitgang. Dit boek, tot stand gekomen met behulp van kunstmatige intelligentie, neemt je mee door de geschiedenis van tijdzones en klokken. Je leest hoe zonnetijd plaatsmaakte voor gestandaardiseerde tijd, welke rol de spoorwegen speelden bij de invoering van tijdzones, en waarom landen soms bewuste keuzes maken die afwijken van hun geografische ligging. Ook komt de ontwikkeling van mechanische en atoomklokken aan bod, evenals de politieke en economische belangen die meespelen bij het bepalen van "hoe laat het is". Aan het eind van dit boek begrijp je beter waarom tijd niet alleen een natuurkundig gegeven is, maar ook een kwestie van afspraken, macht en menselijke keuzes.

Rond de eeuwwisseling van 1999 naar 2000 vreesden overheden, bedrijven en burgers wereldwijd dat computersystemen zouden vastlopen door de zogeheten millenniumbug. Dit boek, tot stand gekomen met behulp van kunstmatige intelligentie, reconstrueert wat er werkelijk gebeurde in de aanloop naar en tijdens die kritieke jaarwisseling. Je leest hoe het probleem ontstond in de vroege dagen van de programmeergeschiedenis, welke maatregelen overheden en bedrijven troffen om ontsporingen te voorkomen, en hoe media en publiek reageerden op de dreigende chaos. Ook komt aan bod wat er in de praktijk misging, wat achteraf meeviel en welke lessen uit deze episode zijn getrokken voor de omgang met technologische risico's. Een feitelijke terugblik op een moment waarop de wereld zich, gewapend of ongewapend, opmaakte voor een onzekere digitale toekomst.

Veel veiligheidsregels die we vandaag vanzelfsprekend vinden, zijn niet ontstaan uit voorzichtigheid vooraf, maar uit rampen die achteraf tot inzicht dwongen. Dit boek onderzoekt hoe branden, instortingen, scheepsrampen en industriële ongelukken hebben geleid tot concrete regelgeving die nog altijd van invloed is op ons dagelijks leven. Deze tekst is volledig door kunstmatige intelligentie gegenereerd en biedt je een overzichtelijke, feitelijke introductie op dit onderwerp. Je leest hoe specifieke gebeurtenissen leidden tot nieuwe wetten, normen en voorschriften, en waarom deze regels destijds noodzakelijk werden geacht. Per hoofdstuk wordt een ramp beschreven, gevolgd door de regel die daaruit voortkwam en de manier waarop deze ons huidige veiligheidsdenken heeft vormgegeven. Zo krijg je een helder beeld van de vaak onzichtbare geschiedenis achter regels die je dagelijks omringen, zonder dat je voorkennis nodig hebt om het verhaal te volgen.

De geschiedenis van de wetenschap kent een reeks experimenten die vandaag de dag ondenkbaar zouden zijn. In dit boek maak je kennis met onderzoeken op het gebied van psychologie, geneeskunde en biologie die decennia geleden zijn uitgevoerd, in een tijd waarin ethische commissies en toestemmingsvereisten nog nauwelijks bestonden. Je leest hoe deze experimenten tot stand kwamen, welke vragen de onderzoekers probeerden te beantwoorden en welke gevolgen ze hadden voor de betrokkenen. Ook komt aan bod hoe deze zaken hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van de wetenschappelijke ethiek zoals die nu geldt. Dit boek is volledig door kunstmatige intelligentie gegenereerd en biedt een feitelijk overzicht van deze episode uit de wetenschapsgeschiedenis, bedoeld voor iedereen die geïnteresseerd is in de grenzen tussen kennis, macht en menselijkheid.

Dit boek gaat over het dagelijks leven van mensen in verschillende tijdperken: hoe ze hun dagen indeelden, welk werk ze verrichtten en hoe ze aten, sliepen en zich vermaakten. Deze tekst is gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie en biedt een toegankelijke introductie tot het onderwerp. Je leest hoe boeren, ambachtslieden en huishoudens door de eeuwen heen hun tijd besteedden, welke gewoonten en gebruiken hun leven bepaalden en hoe technologische en maatschappelijke veranderingen het dagelijks bestaan geleidelijk hebben omgevormd. Aan de hand van diverse historische periodes krijg je een beeld van de praktische kant van het verleden: van vroege ochtend tot late avond. Dit boek is geschikt voor iedereen die geïnteresseerd is in de geschiedenis van het alledaagse leven en wil begrijpen hoe mensen vroeger hun tijd invulden.