Geschiedenis algemeen
Populair in Geschiedenis algemeen
ME18J Felicitatieboekje
Molen + Felicitatieboekjes ME18J
Het felicitatieboekje is een cadeautje • Luxe wenskaart met boekje over je geboortejaar • Voor elk geboortejaar een unieke versie: 1948 (78 jaar) tot en met 2011 (15 jaar) • Extraatje: een playlist met de grootste hits uit het geboortejaar (scan en beluister)
Dodentochten. Zo waren Luuk en zijn maten de missies met hun Cat gaan noemen. Dag in dag uit vloog de vliegboot uit om de naderende vloot van de Japanners te verkennen en te bombarderen. Tochten die al gauw zestien uur duurden en bij binnenkomst was het nog benzine laden, motoren onderhouden, mitrailleurs schoonmaken en munitie aanvullen. Doodmoe waren ze. En in de lucht was het aan één stuk door uitkijken naar stippen in het blauw. Naar Zero’s. Want inmiddels lieten de Japanse jagers, die zoveel sneller en wendbaarder waren dan de Catalina, zich dagelijks zien. Vliegboot na vliegboot keerde niet terug. Genadeloos stoomde de vijand op naar Java, naar Luuks thuis. Waar de uitzichtloosheid van de situatie nauwelijks bij zijn zusje en ouders scheen door te dringen. Deze roman gaat over de laatste maand, februari 1942, voor de val van Java en is gebaseerd op waargebeurde verhalen uit dagboeken van vliegers van toen. Gewone jongens die iedere dag weer, tegen beter weten in, in hun Catalina-vliegboten de Japanners tegemoet traden ter verdediging van Nederlands-Indië. Talitha van der Hoeden behaalde een propedeuse Nederlands en een master Film- en televisiewetenschap aan de UvA. Vele jaren maakte ze documentaires over kunstenaars, merendeels schrijvers, voordat ze zelf ging schrijven. Het voelde als thuiskomen en ze heeft niet meer achteromgekeken. Ze verruilde Amsterdam voor de bergen, waar ze samen met haar man en kat woont.
De opkomst van China als wereldmacht lijkt een recent fenomeen, maar heeft een lange voorgeschiedenis. De wederopstanding van China volgt de geopolitieke transformatie van China op het wereldtoneel, van de strijd met Groot-Brittannië tijdens de Eerste Opiumoorlog in de negentiende eeuw tot de rivaliteit met de Verenigde Staten nu. Wat begon als een reactie op de koloniale invloed van Europa is geleidelijk uitgegroeid tot China’s streven naar een leidende rol op het wereldtoneel. De wederopstanding van China belicht de verhouding tussen China en grote mogendheden van 1840 tot 2025 en laat zien hoe deze relaties van invloed zijn geweest op de manier waarop China zelf een toonaangevende geopolitieke speler is geworden, en wat dit betekent voor de gespannen relatie die het land momenteel heeft met de Verenigde Staten. Frans-Paul van der Putten is historicus en heeft ruim 25 jaar ervaring als onderzoeker op het gebied van China en geopolitiek. Hij adviseert overheden en bedrijven en informeert het publiek via de media, en is als extern expert verbonden aan Instituut Clingendael, Leiden Asia Centre en China Macro Group. Van der Putten is voormalig hoofd van het Clingendael China Centre en was voorheen hoofdredacteur van Itinerario: Journal of Imperial and Global Interactions. ‘Een knap en overtuigend boek, waarin de auteur vertelt hoe het gegriefde China stap voor stap een plek op het wereldtoneel herwint.’ Luuk van Middelaar, NRC ‘Een prachtig boek voor iedereen die China serieus wil nemen.’ Frank Pieke, NRC ****
Karl Marx voorzag de communistische belofte van een wetenschappelijke basis en bepaalde daarmee als geen ander de 20e eeuwse wereldgeschiedenis. In gelijke mate vormt zijn gedachtengoed de basis van de hedendaagse progressieve beweging. Aan de hand van talloze ooggetuigenverslagen wordt een beeld geschetst van de formidabele Marx: dichter, revolutionair, filosoof, econoom, huisvader, bedelaar, leider, vriend en vijand. Terwijl de verschillende facetten van zijn karakter aan bod komen, zien we hoe hij een doctrine ontwikkelde die tegemoet kwam aan zijn persoonlijke passies én gebreken en die op het wereldtoneel even hard zou inspireren als ontsporen. Waarom eindigden de communistische revoluties steevast in een dictatuur en niet in de beloofde klassenloze maatschappij? Kan deze aberratie voorkomen worden? Een functionele analyse van Marx’s opvattingen, vage definities, en radicale instructies wijst erop dat de kiem van een teleurstellend resultaat onlosmakelijk in zijn systeem verweven is.
Het kleine bergdorpje Rennes-le-Château is een nieuw pelgrimsoord aan de voet van de Franse Pyreneeën. Vorig jaar kwamen er maar liefst 120.000 mensen naartoe. Wat is er zo bijzonder aan dit dorp en aan deze streek? Heel wat. Het 'barst' er werkelijk van de geheimen, schatten en mysteries. Verhalen over vestigingen van Lemuria en Atlantis, een Tempel van Salomo onder berg Cardou, de geheime bergplaats van de Ark van het Verbond en het graf van Jezus. Schatten van Romeinen, Visigoten en tempeliers. Het geheim van de katharen en van de priester Bérenger Saunière. Ondergrondse beschavingen, een UFO-basis onder de berg Bugarach en heilige geometrie. Er is hernieuwde belangstelling voor de leer van de katharen en voor Maria Magdalena, die enige tijd in Rennes-le-Château gewoond en gepredikt zou hebben. Honderden boeken zijn erover geschreven en tientallen documentaires zijn er over gemaakt. Lincoln, Baigent en Leigh schreven hier hun bestseller 'Het Heilige Bloed en de Heilige Graal'. Dan Brown baseerde zijn wereldwijde bestseller 'De Da Vinci Code' goeddeels op de geheimen van Rennes-le-Château, en geeft dat ook ruiterlijk toe. In deel 1 van deze trilogie wordt de turbulente historie van deze streek belicht. Er is aandacht voor het leven van de geheimzinnige priester Saunière, zijn gigantische rijkdom en de bizarre 'aanwijzingen' in zijn kerk. Met een uitgebreide rondgang door het dorp en de directe omgeving. Deze trilogie geeft een overzicht van alles wat er nu bekend is over Rennes-le-Château. Langzaam worden de verbanden zichtbaar. Het zijn wonderbaarlijke inzichten met prachtige boodschappen voor de mens van deze tijd. Frankrijk blijkt het tweede 'Heilige Land', waar de kerk kon overleven dankzij machtige vorsten als Clovis en Karel de Grote. En waar het 'oorspronkelijke' christendom behouden bleef, dankzij katharen, tempeliers en Maria Magdalena. In deel 2 van 'De geheime boodschappen van Rennes-le-Chateau' wordt het 'Heilige Gebied' rondom Rennes-le-Château verkend, met zijn katharen, kastelen, heilige bronnen, inwijdingsgrotten, menhirs, hunebedden, kerken, kloosters en abdijen. Ook is er aandacht voor negen prachtige, 'spirituele' wandeltochten, gevolgd door acht schitterende dagtochten in de wijde omgeving van Rennes-le-Château. In deel 3 van 'De geheime boodschappen van Rennes-le-Chateau' wordt verder ingegaan op de belangrijkste mysteries van Rennes-le-Château en het hele 'Heilige Gebied'. Er wordt ingegaan op de katharen, de tempeliers, de heilige geometrie, de geheimzinnige Priorij van Sion, de Graal en de Ark van het Verbond. En, heel uitgebreid, op die bijzondere vrouw, Maria Magdalena. Voorzien van tekeningen, kaarten, heldere uitleg, veel foto's en spannende verhalen.
Indro Montanelli, Roberto Gervaso, Alfons Caris
Italië, de donkere eeuwen 400 - 1000
Italië, vijfde eeuw: Ondanks een benauwde overwinning in de verschrikkelijke veldslag met de Hunnen, brokkelt het ooit zo glorieuze West-Romeinse rijk verder af. Na plunderingen door Goten en Vandalen valt in 476 definitief het doek voor het trotse Rome. De komende eeuwen zal Italië ten prooi vallen aan opeenvolgende indringers en bezetters: Herulen, Goten, Longobarden en Franken, met tussendoor een verblijf onder de vleugels van het Oostelijke rijk. Sicilië wordt Arabisch en na een periode van totale anarchie gaan in de tiende eeuw Duitse keizers zich met het land bemoeien. Tussen de bedrijven door ontwikkelt de Kerk zich als machtsinstituut. Pausen vechten tegen keizers, koningen, de Kerk in het Oosten, clans in Rome en ketters. Inzet: het hoogste gezag op geestelijk gebied, ondergeschiktheid van de wereldlijke autoriteit en verwerving van eigen wereldlijke macht. Italië is een groot strijdtoneel van elkaar bevechtende partijen. Ze eisen allemaal de erfenis van het oude Rome op. Pas rond het eerste millennium dient zich een nieuwe fase aan. De samenleving ontwaakt uit zijn lethargie. Steden beginnen aan een wedergeboorte, op weg naar zelfbeschikking, roem en welvaart.
Eduard Táborský, Prokop Drtina, Aat Hout
Vriendschap en samenwerking met Stalin?
In 1943 bestaat Tsjechoslowakije niet meer (München), toch ijvert de exil-regering in Londen voor het toekomstig herstel van deze democratische staat. Drie officiële reizen naar Moskou, beschreven door twee adviseurs van president Beneš, geven een boeiend inkijkje achter de coulissen. Het Rode Leger rukt immers snel in westelijke richting op. De Tsjechen willen een zekere controle op de ontwikkelingen houden door ‘erbij te zijn’: het in civiel bestuur overnemen zodra een gebied bevrijd is. De lezer is getuige van de gesprekken in het Kremlin met Stalin en Molotov, hij raakt verzeild in de opstand die eind augustus ‘44 in Slowakije uitbreekt, hij doet impressies op van Moskou, Kiev en Lvov, en reist met de president en de ‘coalitieregering met communisten’ in de trein naar door het Rode Leger bevrijde Praag. Alle diplomatieke inspanningen zijn niet tevergeefs geweest. De democratie, weliswaar in afgezwakte vorm, blijft in stand. Na drie jaar vindt Stalin het wel genoeg. In februari 1948 nemen de communisten de macht over.
Duizenden Nederlanders namen in de tweede helft van de negentiende eeuw de wapens op om in Italië te strijden voor de Kerkelijke Staat. Een vergeten oorlog die zich afspeelde op een zijtoneel van oplopende conflicten tussen Europese grootmachten. Na een oproep van paus Pius IX om het 'Erfgoed van Petrus' te verdedigen, leverde Nederland de meeste vrijwilligers, veelal boerenzonen en ambachtslieden. Priesters die zich hadden ingezet voor de werving, troostten ouders als hun zoon als martelaar was omgekomen. Geen reden voor rouw, maar juist voor dankbaarheid. De Kerkelijke Staat ging desondanks ten onder. Bij thuiskomst ontdekten de strijders dat ze hun nationaliteit hadden verspeeld, en daarmee hun stemrecht en recht op steun.
De Israëlisch-Palestijnse kwestie, de spanningen tussen Turken en Armeniërs, de staatloze Koerden… Wie de huidige gevoeligheden en machtsverhoudingen in het Midden-Oosten beter wil begrijpen, moet terugkeren naar hun oorsprong. Zo beland je bij de Eerste Wereldoorlog. Behalve in Europa brak in 1914 ook in het Midden-Oosten de oorlog uit. Het Osmaanse Rijk was er toen de belangrijkste macht. Het regime van de Jong-Turken koos de zijde van Duitsland, de verliezer in 1918. Het rijk viel uiteen en de grenzen werden hertekend volgens de belangen van de westerse grootmachten. Een Turksnationalistische beweging onder leiding van Mustafa Kemal Atatürk verzette zich daartegen en streed tot 1923 verder voor een onafhankelijk Turkije. Er kwamen nieuwe staten, zoals Syrië, Irak en Transjordanië, die alle onder Franse of Britse controle werden geplaatst. Het ongenoegen over de gang van zaken bleef smeulen bij de lokale gemeenschappen. Nieuwe conflicten flakkerden op. Tot op vandaag bepalen ze mee de wereldpolitiek. In ‘Voor de Beschaving’. De Eerste Wereldoorlog in het Midden-Oosten, 1914–1923 ontrafelt Pieter Trogh deze complexe en belangrijke geschiedenis. Een team van internationale specialisten werkte mee aan dit rijk geïllustreerde boek.
Gitzwarte biografie van de man die zonder enig berouw de taken van SS- leider Heinrich Himmler uitvoerde in Nederland. Hanns Albin Rauter (1895-1949) was tijdens de Tweede Wereldoorlog de meest gevreesde en gehate vertegenwoordiger van de Duitse bezetting in Nederland. Als vertegenwoordiger van Himmler voerde hij zonder mededogen de taken van de bezetter uit. Zo sloeg hij de Februaristaking (1941) en de April-meistakingen (1943) neer, maakte hij jacht op verzetsstrijders en regisseerde hij de deportatie van Joden. Daarnaast stond onder vele doodvonnissen zíjn handtekening. In Rauter schetst Gerritse het zwarte beeld van een man die opklom van een kleine straatvechter in Oostenrijk tot de belichaming van het kwaad als de rechterhand van Himmler. Niet eerder verscheen er een werk waarin de misdaden van deze 'tweede Alva' zo uitgebreid aan het licht werden gebracht.
Top 10 van Geschiedenis algemeen
Na zijn internationaal geprezen bestseller De Bourgondiërs maakt Bart Van Loo een nooit eerder ondernomen tijdreis naar het decor van ons ontstaansverhaal. Speurend naar eeuwenoude ruïnes en kastelen, objecten en kunstwerken, reisroutes en slagvelden slalomt hij door de Lage Landen. Tussen Brugge en Bergen op Zoom, Gent en Gouda, Namen en Nijmegen componeert Van Loo een alternatieve oergeschiedenis van onze gewesten, die meer is dan het verhaal van Holland en Vlaanderen alleen. Vervolgens trekt hij door Frankrijk, Zwitserland en natuurlijk de Bourgogne zelf en wordt duidelijk dat dit epos ook Europese geschiedenis van de bovenste plank is.Door de late middeleeuwen letterlijk aan te raken blaast Van Loo ons verre verleden meer dan ooit nieuw leven in. Stoute schoenen vormt het prachtige sluitstuk van zijn monumentale Bourgondische diptiek die begon met De Bourgondiërs, een bijna 1500 pagina’s tellend tweeluik waarin hij even wervelend als gedetailleerd uit de doeken doet hoe in onze contreien aan het einde van de middeleeuwen uit verbrokkeling een vorm van eenheid ontstond.
Dorine Hermans, Marchien den Hertog
Het verhaal van Nederland - Oranje Nassau
Het boek bij de tv-serie Het verhaal van Nederland - Oranje NassauDe opvolger van de bestseller Het verhaal van Nederland (meer dan 30.000 exemplaren verkocht!)· Een spectaculair boek, in kleur en met veel afbeeldingen en kaarten· De meest recente inzichten over de Oranje Nassaus meeslepend verteld· Overzichtelijke tijdbalken, kaders en rubrieken· Naast dit boek bestaat Het verhaal van Nederland uit een achtdelige tv-serie en een podcastWie was Willem van Oranje? Hoe werden wij een monarchie? Het verhaal van Nederland - Oranje Nassau is een epische reis door de geschiedenis die Nederland heeft verbonden met een koninklijke familie. Op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten laat dit boek zien hoe ons huidige koningshuis teruggaat tot de vijftiende eeuw. Van Johanna van Polanen, Willem van Oranje en Anna van Saksen tot aan Beatrix, Willem-Alexander en Amalia.Dit boek vertelt bekende én onbekende verhalen over de familie die als een oranje draad door onze geschiedenis loopt. Over liefde en afkeer tussen vorsten en volk. Over macht en verval, huwelijken en kinderen, geboorte en dood. Dit is het verhaal van Nederland en Oranje-Nassau.Over Het verhaal van Nederland:'Een mooi tableau van de Nederlandse geschiedenis.' NRC Handelsblad'Aanrader.' AD Mezza
In de dertien jaar waarin Martin Sommer de Haagse politiek in de Volkskrant besprak, leek het Binnenhof soms op een dolle carrousel. Tegelijk voltrok zich een langzame, bijna onopgemerkte verandering. Politiek werd steeds minder de belofte van een mooiere toekomst voor allemaal en steeds meer het boze terugkijken op een geschonden geschiedenis. Net als in de standenstaat van lang geleden is er geen besef meer van vooruitgang. En net als in de oude standenstaat is privilege het sleutelbegrip; niet, zoals toen, als iets om je op voor te laten staan, maar als een manier om iemand na te wijzen. Bestuurders kijken met een mengsel van medeleven en afgrijzen naar de boze burgers. Zij begrijpen wel dat de gezamenlijkheid ver te zoeken is, maar het land moet nu eenmaal bestuurd worden en dat kun je zeker niet aan de bevolking overlaten. Zo is in de nieuwe standenstaat iedereen uiteindelijk boos op iedereen: burgers, politici, ambtenaren, rechters en journalisten. Al die jaren in Den Haag behield Martin Sommer de verbazing van een onderzoeker die de merkwaardige zeden en gebruiken optekent van een exotische stam. De nieuwe standenstaat is het onrustbarende, maar vooral originele relaas van zijn bevindingen. Martin Sommer (1956) werkte decennia bij de Volkskrant, waarvoor hij onder meer correspondent in Frankrijk en chef van de Haagse redactie was. Van 2010 tot 2023 schreef hij elke zaterdag de politieke column. Hij publiceerde eerder onder meer Krantebeest, Heimwee naar Frankrijk, Onder onderwijzers en Wat een held! Tien vaderlanders op een voetstuk. Thans schrijft hij voor het weekblad EW.
‘Een boek dat al veel eerder geschreven had moeten worden (…) maar absoluut het wachten waard is.’ – Vogue Vergeet wat je weet over het continent Afrika. Zeinab Badawi duikt in het verleden van haar geboortecontinent, de geboorteplek van de mensheid. Zij vertelt de geschiedenis van Afrika vanuit het perspectief van Afrikaanse wetenschappers, vanaf ver voor de westerse kolonisatie: met fascinerende verhalen van krijgshaftige koninginnen en koningen, stamhoofden, priesters en priesteressen; van machtige beschavingen die tot bloei kwamen op rivieroevers of in de schaduw van heilige bergen; van grote gebouwen die uit de rotsen waren gehouwen, bijzondere bibliotheken boordevol nieuw te ontdekken verhalen, drukke karavaanroutes en marktpleinen met het geroezemoes van handelaren, reizigers, boeren en artiesten. Het resultaat is een nieuwe, inclusieve geschiedenis van het vroegst bewoonde continent van de wereld.
Koen Kleijn, Jitske Hell, Janna Toepoel
Ons Amsterdam 750 jaar
De Alteratie, de Februaristaking, de inhuldiging van koningin Beatrix, velen kennen Amsterdam van grote historische gebeurtenissen. Ons Amsterdam 750 jaar vertelt de stadsgeschiedenis zoals die eigenlijk nooit is verteld. Met honderden verhalen over onbekende Amsterdammers, over bijzondere plekken, over bezoekers, migranten, handelaars, wetenschappers, dominees, huisjesmelkers, arbeiders, scharrelaars en kapitalisten. Niet over de grote witte mannen met hun gesteven witte kragen van weleer, maar wel de zwarte buren van Rembrandt, de bouw van de Grieks-Orthodoxe kerk, de komst van een olifant naar de stad, de veldslag in Café Zincken tussen socialisten en de politie, en hoe de immigranten uit voormalig Nederlands-Indië in de jaren ’50 in Geuzenveld terecht kwamen (en de rock’n’roll meebrachten).
In ‘Gevallen grootmachten’ onderzoekt historicus Dick Harrison het onvermijdelijke lot van elke grootmacht: de ondergang. Dat geldt voor de Assyriërs, Babyloniërs, Maya’s, Romeinen, Perzen, Arabieren, Chinezen, Mongolen, Britten, Duitsers, Russen, Habsburgers en de Fransen. Allemaal hadden ze een groot en machtig rijk; ze hadden buurlanden onderworpen, koloniën gesticht en hun ideologieën en cultuur verspreid. Totdat ze alles wat ze hadden opgebouwd, weer verloren. ‘Gevallen grootmachten’ is een reflectie op bestuursvoering, macht en militaire kracht door de eeuwen heen. Historicus Dick Harrison onderzoekt hoe – in het verleden en het heden – rijken zijn ontstaan, hoe ze in stand werden gehouden, en welke zwakheden hun ondergang veroorzaakten. De antwoorden op die vragen bieden waardevolle inzichten, ook voor onze moderne tijd. ‘De Dertigjarige Oorlog is zo ongelofelijk veelzijdig, dat alleen een bijzonder stoutmoedig historicus het in zijn hoofd haalt het hele conflict in één boek te beschrijven.’ NRC over ‘De Dertigjarige Oorlog’ ‘Een meesterlijke studie.’ Historisch Nieuwsblad over ‘De Zwarte Dood’ ‘Verkozen bij het NRC tot een van de beste boeken van 2024 in de categorie geschiedenis.’ ‘Harrison schrijft in een hoog tempo boeken van hoge kwaliteit, en Gevallen grootmachten is ambitieus van opzet.’ - NRC Door het NRC gekozen als één van de tien beste nieuwe non-fictie boeken.
De grote verkiezingswinst van Geert Wilders, de groei van extreemrechts in andere Europese landen, de mogelijke terugkeer van Donald Trump: personen en partijen die het niet zo nauw nemen met de rechtsstaat hebben de wind in de zeilen. Onze democratie wordt in toenemende mate bedreigd, wat herinneringen oproept aan de vorige eeuw. Want nog niet eens zo heel lang geleden zagen onze voorouders hun regeringen zwichten voor fascisme, nazisme en communisme. Ook zij vertrouwden erop dat de rechtstaat het wel zou overleven – ten onrechte. Hoe kunnen wij voor- komen dat we dezelfde vergissing begaan? In Over tirannie reikt historicus Timothy Snyder twintig praktische strategieën aan om de democratie te beschermen tegen een autoritaire overheid en tegen zogeheten sterke leiders. De herdruk van deze moderne klassieker, schitterend geïllustreerd door kunstenaar Nora Krug, is nu noodzakelijker dan ooit.
MIJN EERSTE 18 JAAR; GEBOREN IN 1964 De jaren van 1964 tot 1982 Mijn Eerste 18 Jaar is hét boek vol met ‘oh ja!’-momenten. Droom weg bij alle hoogtepunten uit jouw jeugd. Zo beleef je de meest spraakmakende momenten uit de eerste 18 jaar van jouw leven opnieuw. Aan welke hits, films en tv-programma’s heb je mooie herinneringen? Hoe was de mode toen, het straatbeeld en de rages? Welke sporthelden zijn je bijgebleven? En wat was het nieuws waar iedereen het over had? Mijn Eerste 18 Jaar staat boordevol jeugdsentiment. Met maar liefst 182 pagina’s aan kleurrijke foto’s, anekdotes en iconische beelden uit jouw jonge jaren. Ook hebben we per jaar de grootste hits voor je verzameld. Scan de code en beluister jouw hits. Begin met bladeren en herbeleef je jeugd!
Wie de oorzaken van de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust beter wil begrijpen moet Mein Kampf lezen. In dit boek geeft Adolf Hitler namelijk inzicht in zijn gedachtewereld. In Mein Kampf maakt hij duidelijk dat een wereldoorlog onvermijdelijk is en dat de Joden moeten worden ‘verwijderd’. Niets minder dan de wereldheerschappij was zijn einddoel. Zodra hij in 1933 de politieke macht had veroverd ging hij aan de slag met het uitvoeren van zijn plannen. Mein Kampf werd in binnen- en buitenland gerecenseerd en gelezen, maar door vrijwel niemand serieus genomen. Ten onrechte, want zelden was een politicus zo openhartig over zijn bedoelingen als Adolf Hitler. Mein Kampf laat zich namelijk lezen als een blauwdruk voor het beleid van het nationaalsocialisme na de machtsovername van 1933. Mein Kampf was na de Tweede Wereldoorlog in Nederland jarenlang niet verkrijgbaar. In 2016 verscheen in Duitsland een nieuwe, wetenschappelijke editie, die goed door pers en publiek werd ontvangen. Ook in andere landen staan nieuwe vertalingen op stapel. Deze nieuwe, betrouwbare editie laat de Nederlandse lezer zelf kennismaken met dit invloedrijke boek, dat een schaduw over de twintigste eeuw heeft gelegd. Om het boek in een historische context te plaatsen, zijn alle hoofdstukken van een inleiding voorzien.
26 september 1781. Inwoners van de Republiek zijn in rep en roer. Die nacht is het pamflet Aan het volk van Nederland verspreid: een aanklacht tegen de schrijnende ongelijkheid, voortwoekerende corruptie en ondemocratische macht van de Oranjes. Het schotschrift is de aanstoot tot de Patriottenstrijd, die nog altijd als beginpunt van onze huidige democratie gezien kan worden. Pas een ruime eeuw later wordt duidelijk wie de auteur van het explosieve pamflet was: Joan Derk van der Capellen. In De Burgerbaron vertelt Luc Panhuysen het opzienbarende en vaak vergeten verhaal van de Overijsselse edelman. Hij neemt de lezer mee naar een tijd waarin het volk ver buiten de politiek werd gehouden, regenten zich in achterkamertjes verschansten en conflicten niet zelden in de doofpot belandden. Zoals alleen hij dat kan, wekt Panhuysen Joan Derk tot leven en laat hij zien hoe één man de geschiedenis eigenhandig een democratischere kant op stuurde.
Nieuw in Geschiedenis algemeen
Jacco Pekelder, Marja Verburg, Michiel Mulder
Nabuurschap onder druk
De relatie van Duitsland en Nederland staat steeds meer onder druk. De onderlinge betrekkingen hebben de afgelopen jaren geleden onder de slecht functionerende kabinetten in beide landen. De vanzelfsprekendheid die onder Angela Merkel en Mark Rutte de toon zette, is verdwenen. Met de komst van nieuwe regeringsleiders dienen zich echter ook nieuwe kansen aan. De buurlanden beseffen dat de geopolitieke uitdagingen meer dan ooit vragen om eensgezindheid en intensieve samenwerking. In dit vervolg op het in 2014 verschenen overzichtswerk Nieuw nabuurschap houden de auteurs de relatie tussen beide landen opnieuw tegen het licht. Aan de hand van actuele ontwikkelingen, politieke inzichten en inspirerende voorbeelden uit de grensregio laten ze zien waarom een hecht Nederlands-Duits partnerschap essentieel blijft voor de toekomst van Europa. Jacco Pekelder is historicus en hoogleraar-directeur van het Zentrum für Niederlande-Studien van de Universiteit Münster. Marja Verburg is historicus en verbonden aan het Duitsland Instituut bij de Universiteit van Amsterdam. Michiel Mulder is historicus met masters in Internationale Betrekkingen en Journalistiek.
In de veertiende eeuw werd Europa getroffen door de grootste ramp uit zijn geschiedenis: de Zwarte Dood. In slechts vijf jaar tijd stierf een derde tot de helft van de bevolking. Maar deze catastrofe gaat niet alleen over ziekte en dood, het is een verhaal over angst, solidariteit, schuld en veerkracht. Op basis van bronnen uit de Arabische literatuur, documenten van koningen en pausen en ooggetuigenverslagen van gewone burgers laat bestsellerauteur en historicus Dick Harrison zien wat de impact van deze epidemie was op het dagelijks leven. Welke medicijnen en behandelingen gebruikten gewone mensen? Werkten de quarantainemethodes die gebruikt werden voor leprozen ook voor de pest? Wat was de invloed op politiek, wetenschap, kunst en literatuur? En bovenal wat maakt deze geschiedenis zo actueel? ‘Een meesterlijke studie.’ – Historisch Nieuwsblad
Wat als vrijheid niet begint bij de overheid, maar bij onszelf? We spreken graag over vrijheid alsof het vanzelfsprekend is. Alsof vrijheid vooral betekent dat niemand zich met jou bemoeit. Maar in een samenleving waarin alles met alles verbonden is, rijst een ongemakkelijke vraag: kun je zelf vrij zijn zonder de vrijheid van een ander te raken? In dit boek onderzoekt Peter het liberalisme opnieuw, vanuit één eenvoudige maar verstrekkende gedachte: vrijheid is niet alleen iets dat je opeist, maar ook iets dat je geeft. Vanuit die gedachte kijkt hij met een frisse blik naar politiek, samenleving en alledaagse keuzes. Zo ontstaat een nieuw perspectief op liberalisme: niet als ieder voor zich, maar als een samenleving waarin burgers elkaar de ruimte geven om zichzelf te zijn, talenten te ontdekken en zich te ontwikkelen. De enige echte vrijheid is de vrijheid die je krijgt van een ander.
Enes Ulusoy
Inleiding tot de islamitische geschiedenis
Dit inleidende boek neemt de lezer mee op een fascinerende reis door ruim veertien eeuwen moslimgeschiedenis. Het behandelt niet alleen de opkomst van de vroege kaliefen en de expansie van de Umayyaden en Abbasiden, de bloei en decadentie van het Osmaanse Rijk, en de turbulente ontwikkelingen in de moderne moslimwereld, maar besteedt ook uitgebreid aandacht aan de biografie van de profeet. Het boek combineert historische feiten met analytische inzichten en laat zien hoe culturele, politieke en religieuze dynamieken elkaar beïnvloeden. Een toegankelijke en betrouwbare bron voor studenten, docenten en iedereen die de complexe geschiedenis van de islamitische wereld wil begrijpen.
De Verenigde Staten staan al 250 jaar te boek als de eerste moderne democratie. Een lichtend voorbeeld voor het Westen, in ieder geval tot voor kort. Bijzonder, maar niet uniek. Twee eeuwen vóór 1776 ontstond in Europa ook al een republiek van verenigde provincies. Een staat met een burgerregering – en met een vermeende voorliefde voor vrijheid en verdraagzaamheid. Een onafhankelijk land, ontstaan uit een strijd tegen de tirannie. De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden was bij de Amerikaanse founding fathers maar al te goed bekend. Bij het uitroepen van de Amerikaanse onafhankelijkheid putten zij inspiratie uit ervaringen, ideeën en praktijken van Nederlanders. In Amerika, dat zijn wij onthult historicus Geerten Waling hoe klein de afstand was tussen de Nederlandse Opstand en de Amerikaanse Revolutie. Hij laat zien waarom de Declaration of Independence zo sterk lijkt op het Plakkaat van Verlating (1581). En hij ontleedt de oorsprong van het opgeblazen zelfbeeld van de twee naties. Dit boek is een aanrader voor wie, in een tijd vol verdeeldheid, houvast en hoop zoekt in een gedeelde geschiedenis. Geerten Waling (1986) is historicus en werkt als redacteur en columnist bij EW Magazine. Eerder was hij onderzoeker en docent aan de Universiteit Leiden. Naast zijn proefschrift 1848 – Clubkoorts en revolutie, genomineerd voor de Libris Geschiedenis Prijs 2016, schreef hij meerdere boeken over politieke cultuur en de geschiedenis van de democratie.
Met Pride-ervaringen van BN’ers als Splinter Chabot, Claudia de Breij, Tofik Dibi, Job Cohen en Willeke Alberti en met een voorwoord van Femke Halsema. Hoe groeide Pride Amsterdam uit van een kleinschalig homofeest tot een veelzijdig megaevenement? Op basis van uniek archiefmateriaal en interviews met meer dan 150 personen, onder wie bekende Nederlanders, neemt dit boek je mee in de bijzondere geschiedenis van één van de grootste evenementen van Amsterdam. Het laat zien hoe de Pride een emancipatiemachine is voor de regenbooggemeenschap, maar ook waarom er altijd discussie is over het evenement. Het boek zal een feest der herkenning zijn, maar stelt ook urgente vragen over de rol die de Pride kan spelen nu de weerstand tegen de regenbooggemeenschap groeit.
Over de Tweede Wereldoorlog in de provincie Limburg is al veel geschreven. Met name het verzet en de Jodenvervolging kwamen aan bod. Maar er was ook de ‘andere kant’, zij die met de bezetter optrokken en samenwerkten. Misschien wel de ergste vorm van collaboratie, samen met verraad, was de militaire collaboratie. Het bleek dat ruim tweeduizend Limburgers bereid waren om een Duits legeruniform te dragen en compromisloos bevelen zouden uitvoeren. Toch is er over hen amper iets bekend of geschreven. Wilbert Manders brengt daar verandering in. Hij deed de afgelopen negen jaar diepgravend onderzoek naar deze Limburgse militaire collaborateurs. Zijn speurwerk in binnen- en buitenland levert verrassende feiten, nieuwe inzichten en antwoorden op relevante vraagstukken op. Zo wordt de algeheel gangbare term ‘vrijwilligers’ door hem in een nieuw licht gezet. Ook toont hij aan dat niet iedere wapendrager een fanatieke nationaalsocialist of antisemiet was. Verder besteedt Manders ruimschoots aandacht aan de berechting en het leven van collaborateurs na de oorlog. In Handlangers van de bezetter | ‘Zuiderlingen’ in Duitse militaire dienst 1940-1945 wordt de tot nu toe onderbelichte militaire collaboratie overzichtelijk en volledig in woord en beeld weergegeven. Dit voor het eerst en daardoor een aanwinst voor de Limburgse historiografie.
Rotterdam is een havenstad die zichzelf telkens opnieuw uitvindt – met een skyline die het verleden overschrijft, maar nooit helemaal uitwist. Van de negentiende-eeuwse ‘transitostad’ tot de hedendaagse ‘City Lounge’ – Rotterdam is altijd in beweging geweest. Haven, migratie, verwoesting, wederopbouw: ze hebben een stadspsyche gevormd die doordrenkt is van een hardnekkig geloof in sturing en vooruitgang. In Rotterdamse notities neemt Paul van de Laar u mee langs anderhalve eeuw stadsontwikkeling, wereldambities en de grote vraag die daaronder sluimert: hoe maakbaar is Rotterdam eigenlijk? Hij laat u kennismaken met de stad van toen en nu, en zet aan tot nadenken over haar toekomst.
Het Friese paard is een van de meest iconische paardenrassen ter wereld en daarnaast een van de oudste paardenrassen van Europa. Maar hoe ver gaat de geschiedenis van het Friese paard terug? En hoe Fries is het Friese paard eigenlijk? Dit boek vertelt het verhaal van het Friese paard, voor paardenliefhebbers in het algemeen en voor liefhebbers van het Friese paard, voor Friezen, en voor diegenen die zich graag verdiepen in geschiedenis. Het vertelt namelijk aan de hand van dit paardenras ook het verhaal van Friesland zelf en van een Nederlandse, Europese en zelfs een wereldgeschiedenis, en daarnaast dat van een levend stukje Nederlands erfgoed. Jorieke Savelkouls studeerde cum laude af als historicus aan de Universiteit van Amsterdam. Zij specialiseerde zich in internationale betrekkingen, Europese geschiedenis, koloniale geschiedenis, niet-westerse geschiedenis en de geschiedenis van de Koude Oorlog.
De geschiedenis van de Nederlandse zeemacht in beeld De Koninklijke Marine kent een rijk verleden van varen, vliegen en vechten. De werkzaamheden van het marinepersoneel zijn divers, soms ongrijpbaar en door technologische ontwikkelingen aan continue verandering onderhevig. Het Marine Boek vangt de veelzijdige wereld van de marine door de lens van de fotograaf. Daarbij komt een veelheid aan onderwerpen langs, zoals de betrokkenheid van de zeemacht bij internationale conflicten, de werkzaamheden op de wal en het leven aan boord. Van scheepsblokkades in voormalig Nederlands-Indië tot onderzeebootbestrijding door de Marine Luchtvaartdienst in de Koude Oorlog en van het vliegbedrijf aan boord van Hr.Ms. Karel Doorman tot mariniersinzet wereldwijd, het komt allemaal aan bod. Uit de collectie van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie zijn honderden unieke en onbekende foto’s geselecteerd die samen het verhaal illustreren van meer dan anderhalve eeuw marinegeschiedenis.
Rivieren geven het leven op aarde vorm; aan de hand van zeven grote geeft Taylor in deze wervelende cultuurgeschiedenis een prachtig, fascinerend beeld van de betekenis van rivieren door de eeuwen heenGrote rivieren zijn de levensaders van de wereld. We gebruiken ze voor onze watervoorziening, we bevaren ze, we aanbidden ze in sommige delen van de wereld; geen enkele maatschappij overleeft zonder ze. Van de eeuwenoude irrigatiesystemen in Egypte tot de zinkende steden Shanghai en Londen: wat we doen met onze rivieren vertelt veel over machtsverhoudingen en wat we belangrijk vinden in het leven. Nu er steeds meer aandacht is voor het milieu en veel riviersystemen onder druk staan, is het duidelijker dan ooit dat rivieren en de mensheid met elkaar verbonden zijn. Zeven rivieren vertelt in een meeslepend relaas de geschiedenis van de Nijl, Donau, Ganges, Theems, Mississippi, Niger en Yangtze. Het is een verhaal over landsgrenzen, goudzoekers, kidnappers, slavernij, dekolonisatie en mythes. Over de mensen die leefden op en naast deze rivieren en hun oneindige inventiviteit: oases, lotusvijvers, hangende tuinen en de kunst van het vissen. Over Chinese keizerdynastieën, Romeinen, hindoes en hun riviergoden, Habsburgers, Ottomanen, Mississippi-indianen en de ondergang van het Britse koloniale rijk. Dit is het verhaal van de mens, aan de hand van zeven rivieren.In de pers‘Het uitzonderlijk knappe Zeven rivieren schakelt tussen het microscopische en het panoramische: van het verfijnde rioleringssysteem uit de victoriaanse tijd op de Theems tot het omvangrijke en zich al decennia voortslepende geopolitieke conflict om waterrechten rond de Nijl. Uitdagend, lonend en absoluut noodzakelijk.’ The Telegraph India‘Een diepgaande verkenning van de manier waarop menselijke samenlevingen door deze zeven rivieren zijn gevormd. Geschiedenisliefhebbers zullen hier enorm van genieten.’ Publishers Weekly‘Dit is geschiedenis op hoog niveau. Wat een indrukwekkende prestatie om het verhaal van de mens te vertellen via de sprankelende schoonheid van water. Nu rivieren over de hele wereld in crisis verkeren, zou dit boek verplichte kost moeten zijn.’ Nicholas Crane, auteur van The Making of the British Landscape‘Een snelstromende en rijke menselijke geschiedenis van de rivieren van onze wereld. Geweldig!’ Jack Cornish, auteur van The Lost Paths
Noorwegen, 1482 Wanneer prinses Isolde wordt uitgehuwelijkt aan de Zweedse koning, Nils Magnusson, verliest ze de controle over haar eigen toekomst. Aan het hof wacht geen vrede. Alleen wantrouwen, intriges en verborgen vijanden. Aan haar zijde reist Halvard Torvaldsson, haar beschermer en een man die zijn eigen spel speelt, mee naar Zweden. Terwijl de spanning opbouwt, staat Isolde voor een onmogelijke keuze. In een wereld waar macht zwaarder weegt dan liefde, kan één beslissing alles breken. Wordt zij de brug tussen drie koninkrijken… of kiest ze voor haar eigen hart?
Enes Ulusoy
Essays over cultuur, samenleving en diplomatie
In deze bundel zijn een reeks beschouwende artikelen en opiniestukken samengebracht die in de loop van verschillende jaren zijn geschreven naar aanleiding van historische, religieuze, sociologische en geopolitieke vraagstukken. De essays behandelen uiteenlopende thema’s, variërend van culturele tradities en religieuze ideeën tot onderwijs, sociale ontwikkelingen en internationale betrekkingen. Ondanks deze thematische verscheidenheid wordt de bundel verbonden door een gemeenschappelijke benadering: het zoeken naar een dieper begrip van de krachten die samenlevingen vormgeven. Cultuur en religie spelen daarin een centrale rol, omdat zij niet alleen het wereldbeeld van gemeenschappen bepalen, maar ook invloed uitoefenen op maatschappelijke structuren en geopolitieke ontwikkelingen. Door uiteenlopende onderwerpen vanuit een beschouwend perspectief te benaderen, biedt deze bundel een reeks reflecties op de complexe wisselwerking tussen cultuur, samenleving en diplomatie. De essays nodigen de lezer uit om stil te staan bij de historische wortels van hedendaagse vraagstukken en bij de ideeën die onze wereld blijven beïnvloeden.
Govert Buijs, Ellen KLaver, Marcus Toor
Dromers, denkers, doeners
Van wat voor economie worden we als mensen écht beter? Die vraag vormt de rode draad van deze bundel. In een reeks inspirerende interviews delen de vernieuwers van vandaag – van CEO’s en ondernemers tot kunstenaars, wetenschappers en politici – hun ideeën over en ervaringen met de economie van morgen: een economie die socialer en duurzamer is dan die van de afgelopen decennia. De geïnterviewden durven niet alleen te dromen over hoe zo’n economie eruit kan zien, maar denken ook concreet na over wat daarvoor nodig is én zetten de eerste stappen om het waar te maken. Daarmee laat de bundel zien hoe een nieuwe benadering van de economie – een ‘multi-actor approach’, zoals Jan Peter Balkenende en Govert Buijs die in "Capitalism Reconnected" (2024) schetsen – in de praktijk gestalte krijgt. Een benadering waarin iedereen een rol speelt en verantwoordelijkheid draagt: overheid, bedrijven, maatschappelijke organisaties en consumenten. Interviews met IÑIGO UCÍN, MARLIES VAN WIJHE, HENK WILLEM VAN DORP, BRUNO ROCHE, HARMEN VAN WIJNEN, RONALD COHEN, KIM TAN, MARIA VAN DER HEIJDEN, MARCELLO PALAZZI, MARJAN MINNESMA, HANNAH RITCHIE, SABINE RAU-OBERHUBER, JULIAN ROSEFELDT, KARDINAAL PETER TURKSON, MARIANA MAZZUCATO en LARA WOLTERS.
Adam Hochschild, Jan Willem Bos
De geest van koning Leopold II
Adam Hochschild (New York, 1942) schreef voor The New Yorker, Harper’s Magazine, New York Review of Books, Granta, New York Times Magazine en vele andere kranten en tijdschriften. Hij schreef onder andere Half the Way Home: A Memoir of Father and Son, The Mirror at Midnight: A South African Journey en The Unquiet Ghost: Russians Remember Stalin. Met zijn verzameling Finding the Trapdoor: Essays, Portraits, Travels won hij de pen/Spielvogel-Diamonstein Award voor Essays. Met De geest van koning Leopold II en de plundering van de Congo behoorde hij tot een van de finalisten voor de National Book Critics Award. Zijn boeken zijn in vele talen vertaald.
Verzetsgroep Zwaantje Opkomst en ondergang van een Delfzijlse verzetsorganisatie, en haar rol in de Zweedse Weg Op 21 juli 1943 arresteerde de Duitse bezetter de kern van de verzetsgroep Zwaantje. Vanuit Delfzijl speelde deze groep een cruciale rol in de geheime verbinding tussen Nederland en Engeland. Via de gevaarlijke Zweedse route smokkelden zij brieven, pakketten en later ook mensen naar het neutrale Zweden. Met illegale zenders seinden zij bovendien essentiële informatie door naar Londen. In 1944 veroordeelden de Duitse autoriteiten zes leden van Zwaantje, samen met de verzetsgroep Dienst Wim, ter dood. Door een samenloop van omstandigheden en ondanks een uitputtende tocht langs gevangenissen en kampen in Duitsland overleefden sommigen de oorlog. Anderen betaalden hun verzetswerk met de dood. In dit boek reconstrueert Harold de Jong de opkomst, werking en ondergang van verzetsgroep Zwaantje. Op basis van nieuw archiefonderzoek en gesprekken met nabestaanden werpt hij nieuw licht op een grotendeels onbekend hoofdstuk van het verzet in Noord-Nederland en corrigeert hij bestaande beelden rond de Zweedse Weg. Een indringend en zorgvuldig gedocumenteerd verhaal over moed, samenwerking en morele keuzes in bezettingstijd. Harold de Jong (Delfzijl, 1963) is oud-militair en historisch onderzoeker. Eerder publiceerde hij Franse para’s in Drenthe (2020) over de inzet van Franse parachutisten, Poolse strijders over de Hondsrug (2023), over de Poolse 1e Pantserdivisie tijdens de bevrijding van Noord-Nederland in het voorjaar van 1945 en Oorlog aan de dijk 1940-1945 (2025), over bezetting en bevrijding van de gemeente Eemsdelta.
De meest bizarre en gewaagde ontsnappingspogingen die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn uitgevoerd door ’s werelds beroemdste militaire strijdmacht: de SAS Aan de hand van dagboeken, missieverslagen en brieven vertelt bestsellerauteur Damien Lewis het verhaal van zeven van de gewaagdste ontsnappingen van de SAS tijdens de Tweede Wereldoorlog. In zijn kenmerkende thrillerachtige stijl brengt hij de meest angstaanjagende vluchtpogingen, vol vermommingen, wilskracht en totale chaos, tot leven. Deze ongelofelijke verhalen onthullen extreem kritieke momenten van de oorlog, waarin de SAS-helden in een potentieel dodelijke situatie terechtkwamen en met gevaar voor eigen leven een uitweg moesten zien te vinden, zoals uit de beruchte San Vittore-gevangenis of vermomd als visser op zee in vijandig gebied. Bij elke beslissing en elke beweging lag de mogelijkheid om ontdekt te worden op de loer. Aan de hand van hun ervaringen laat Lewis zien hoe de SAS zich tijdens de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde en uitgroeide tot ’s werelds belangrijkste elite-eenheid.De pers over SAS nazi-jagers‘Een boeiende schets van spectaculaire raids, uitgevoerd door commando’s van de Britse SAS die met parachutes achter de Duitse linies werden gedropt.’ Traces of War‘Lewis duikt in enkele van de donkerste dagen uit de geschiedenis van de SAS om een opmerkelijk verhaal te vertellen over tragedie, moed en wraak.’ War History Online‘Een nederig en inspirerend verslag over de grondleggers van de moderne Special Forces.’ Bear Grylls‘Het aangrijpende, niet eerder vertelde verhaal van de geheime Britse elite-eenheid die na de Tweede Wereldoorlog voortvluchtige nazi’s achtervolgde.’ Daily Mail
4 februari 1933 Begin 1933 demonstreren Indonesische schepelingen van de Koninklijke Marine in Soerabaja tegen een onrechtvaardige salariskorting. Ze worden allemaal gevangengezet op Madoera. Op dat moment bevindt het pantserschip De Zeven Provinciën zich bij Sumatra. Uit solidariteit met hun collega’s op Madoera besluiten de Indonesiërs aan boord spontaan om het schip te kapen. Op 4 februari nemen ze Kapal 7, zoals zij het schip noemen, in handen zonder iemand een haar te krenken. De gebeurtenis haalt wereldwijd de pers, terwijl in Nederland en Nederlands-Indië grote paniek uitbreekt. Aan de hand van verhoren, ooggetuigenverslagen en dagbladreportages vertelt Herman Keppy over de mensen achter de muiters, hun beweegredenen en wat hun daad teweegbracht.
Rio de Janeiro is meer dan een stad: het is een wereld op zich, gevormd door eeuwen van geschiedenis, kleurrijke tradities en een ongekende levenslust. Van de koloniale wortels en de slavernij tot de opkomst van het carnaval en de favela's, deze stad draagt haar verleden zichtbaar met zich mee. Je ontdekt hoe Rio uitgroeide tot een cultureel en politiek middelpunt van Brazilië, welke krachten de stad tot op de dag van vandaag vormgeven, en waarom ze mensen van over de hele wereld blijft fascineren. Dit boek laat je zien hoe geschiedenis en heden in Rio onlosmakelijk met elkaar verweven zijn.
Algemene geschiedenisboeken